Phân tích tài chính và nâng cao hiệu quả tài chính tại tổng cty chè vn

  • Số trang: 19 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 16 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Lêi më ®Çu  Nh ta ®· biÕt, nhËn thøc- quyÕt ®Þnh vµ hµnh ®éng lµ bé ba biÖn chøng cña qu¶n lý khoa häc, cã hiÖu qu¶ toµn bé c¸ ho¹t ®éng kinh tÕ trong ®ã nhËn thøc gi÷ vÞ trÝ ®Æc biÖt quan träng trong viÖc x¸c ®Þnh môc tiªu vµ sau ®ã lµ c¸c nhiÖm vô cÇn ®¹t tíi trong t¬ng lai. Nh vËy nÕu nhËn thøc ®óng, ngêi ta sÏ cã c¸c quyÕt ®Þnh ®óng vµ tæ chøc thùc hiÖn kÞp thêi c¸c quyÕt ®Þnh ®ã ®¬ng nhiªn sÏ thu ®îc nh÷ng kÕt qu¶ nh mong muèn. Ngîc l¹i, nÕu nhËn thøc sai sÏ dÉn tíi c¸c quyÕt ®Þnh sai vµ nÕu thùc hiÖn c¸c quyÕt ®Þnh sai ®ã th× hËu qña sÏ kh«ng thÓ lêng tríc ®îc. V× vËy ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh lµ ®¸nh gi¸ ®óng ®¾n nhÊt nh÷ng g× ®· lµm ®îc, dù kiÕn nh÷ng g× sÏ x¶y ra, trªn c¬ së ®ã kiÕn nghÞ c¸c biÖn ph¸p ®Ó tËn dông triÕt ®Ó nh÷ng ®iÓm m¹nh vµ kh¾c phôc c¸c ®iÓm yÕu. T×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp lµ sù quan t©m kh«ng chØ cña chñ doanh nghiÖp mµ cßn lµ mèi quan t©m cña rÊt nhiÒu ®èi tîng nh c¸c nhµ ®Çu t, ngêi cho vay, Nhµ níc vµ ngêi lao ®éng. Qua ®ã hä sÏ thÊy ®îc thùc tr¹ng thùc tÕ cña doanh nghiÖp sau mçi chu kú kinh doanh, vµ tiÕn hµnh ph©n tÝch ho¹t ®éng kinh doanh. Th«ng qua ph©n tÝch hä cã thÓ rót ra ®îc nh÷ng quyÕt ®Þnh ®óng ®¾n liªn quan ®Õn doanh nghiÖp vµ t¹o ®iÒu kiÖn naang cao kh¶ n¨ng tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. Lµ mét sinh viªn §H Th¬ng M¹i, chuÈn bÞ bíc vµo m«i trêng kinh doanh, em nhËn thÊy tÇm quan träng cña vÊn ®Ò tµi chÝnh trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña mçi doanh nghiÖp, kÕt hîp víi qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i Tæng c«ng ty chÌ ViÖt nam cµng gióp em kh¼ng ®Þnh râ ®iÒu ®ã. §îc sù híng dÉn tËn t×nh cña thÇy gi¸o- TiÕn sÜ NguyÔn Quang Hïng- ngêi thÇy ®· khuyÕn khÝch së thÝch l©u dµi cña em trong viÖc nghiªn cøu m«n ph©n tÝch ho¹t ®éng kinh doanh, nªn em chän ®Ò tµi: “Ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp vµ nh÷ng gi¶i ph¸p gãp phÇn n©ng cao kh¶ n¨ng tµi chÝnh cña Tæng c«ng ty chÌ ViÖt nam” lµm ®Ò tµi cho luËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh. Thùc hiÖn ®Ò tµi nµy víi môc ®Ých dùa vµo t×nh h×nh thùc tÕ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña Tæng c«ng ty ®Ó ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña Tæng c«ng ty trªn c¬ së ®ã ®a ra nh÷ng gi¶i ph¸p hîp lý trong viÖc qu¶n trÞ tµi chÝnh, ®Ó sö dông tµi s¶n vµ nguån vèn cña doanh nghiÖp mét c¸ch cã hiÖu qu¶. LuËn v¨n cña em tr×nh bµy thµnh 3 phÇn chÝnh nh sau: PhÇn I: C¬ së lý luËn cña ho¹t ®éng ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh. PhÇn II: Ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh cña Tæng c«ng ty chÌ ViÖt nam. PhÇn III: nh÷ng gi¶i ph¸p gãp phÇn n©ng cao kh¶ n¨ng tµi chÝnh cña Tæng c«ng ty. Lêi c¶m ¬n Trong b¶n luËn v¨n nµy, em xin bµy tá lêi c¶m ¬n s©u s¾c tíi thÇy gi¸o -TiÕn sÜ NguyÔn Quang Hïng-ngêi thÇy ®· lu«n ë bªn c¹nh vµ tËn t×nh gióp ®ì em trong suèt qu¸ tr×nh nghiªn cøu ®Ò tµi tèt nghiÖp cña m×nh. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thÇy gi¸o, c¸c c« gi¸o trêng §H Th¬ng M¹i, ®Æc biÖt lµ c¸c thÇy c« gi¸o Khoa KÕ to¸n Tµi ChÝnh- nh÷ng ngêi ®· d¹y dç, híng dÉn em trong nh÷ng n¨m th¸ng häc tËp t¹i trêng. Em xin ch©n träng c¶m ¬n c¸c c«, c¸c chó Phßng KÕ to¸n- Tµi chÝnh cña Tæng c«ng ty chÌ ViÖt nam ®· t¹o ®iÒu kiÖn gióp ®ì em trong viÖc cung cÊp nh÷ng th«ng tin cã liªn quan ®Õn tµi chÝnh cña Tæng c«ng ty, còng nh gãp ý kiÕn, t¹o ®iÒu kiÖn cho em hoµn thµnh b¶n luËn v¨n nµy. Em xin ®îc bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c tíi gia ®×nh, b¹n bÌ lµ chç dùa gióp em hoµn thµnh tèt viÖc häc tËp nghiªn cøu cña m×nh trong suèt bèn n¨m häc tËp võa qua. I. II. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n PhÇn I C¬ së lý luËn cña ho¹t ®éng ph©n tÝch III. t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp I / B¶n chÊt chøc n¨ng tµi chÝnh doanh nghiÖp. 1 / B¶n chÊt, vai trß cña tµi chÝnh doanh nghiÖp. 1.1/ B¶n chÊt cña tµi chÝnh doanh nghiÖp. 1.1.1/Néi dung cña c¸c mèi quan hÖ tµi chÝnh. Tµi chÝnh lµ mét bé phËn cÊu thµnh trong c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ cña doanh nghiÖp. Nã cã mèi liªn hÖ h÷u c¬ vµ t¸c ®éng qua l¹i víi c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ kh¸c. Mèi quan hÖ t¸c ®éng qua l¹i nµy ph¶n ¸nh vµ thÓ hiÖn sù t¸c ®éng g¾n bã thêng xuyªn gi÷a ph©n phèi s¶n xuÊt víi tiªu thô s¶n phÈm. Ph©n phèi võa ph¶n ¸nh kÕt qu¶ cña s¶n xuÊt vµ trao ®æi, l¹i võa lµ ®iÒu kiÖn cho s¶n xuÊt vµ trao ®æi cã thÓ tiÕn hµnh b×nh thêng vµ liªn tôc. Tµi chÝnh doanh nghiÖp lµ tµi chÝnh cña c¸c tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh cã t c¸ch ph¸p nh©n vµ lµ mét kh©u tµi chÝnh c¬ së trong hÖ thèng tµi chÝnh. V× t¹i ®©y diÔn ra qu¸ tr×nh t¹o lËp vµ chu chuyÓn vèn g¾n liÒn víi qua tr×nh s¶n xuÊt, ®Çu t, tiªu thô vµ ph©n phèi. Tµi chÝnh- tho¹t nh×n chóng ta l¹i hiÓu lµ tiÒn tÖ, nh mét doanh nghiÖp sÏ ph¶i trÝch mét kho¶n tiÒn l¬ng ®Ó tr¶ cho c¸n bé c«ng nh©n viªn. Khi tiÒn l¬ng tham gia ph©n phèi gi÷a c¸c lo¹i lao ®éng cã tr×nh ®é nghÒ nghiÖp kh¸c nhau vµ ®iÒu kiÖn lµm viÖc kh¸c nhau. Tµi chÝnh tham gia ph©n phèi s¶n phÈm quèc d©n cho ngêi lao ®éng th«ng qua qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ sö dông quü tiÒn l¬ng vµ c¸c quü phóc lîi c«ng céng kh¸c. Do vËy gi÷a tµi chÝnh vµ tiÒn lµ hai ph¹m trï kinh tÕ kh¸c nhau. Tµi chÝnh còng kh«ng ph¶i lµ tiÒn tÖ, vµ còng kh«ng ph¶i lµ quü tiÒn tÖ. Nhng thùc chÊt tiÒn tÖ vµ quü tiÒn tÖ chØ lµ h×nh thøc biÓu hiÖn bªn ngoµi cña tµi chÝnh, cßn bªn trong nã lµ nh÷ng quan hÖ kinh tÕ ®a d¹ng. Nh©n lo¹i ®· cã nh÷ng ph¸t minh vÜ ®¹i trong ®ã ph¶i kÓ ®Õn viÖc ph¸t minh ra tiÒn, mµ nhê ®ã ngêi ta cã thÓ quy mäi ho¹t ®éng kh¸c nhau vÒ mét ®¬n vÞ ®o thèng nhÊt, vµ trªn c¬ së ®ã cã thÓ so s¸nh, tÝnh to¸n ®îc víi nhau. Nh vËy tiÒn chØ lµ ph¬ng tiÖn cho ho¹t ®éng tµi chÝnh nãi chung vµ ho¹t ®éng tµi chÝnh doanh nghiÖp nãi riªng. Th«ng qua ph¬ng tiÖn nµy, c¸c doanh nghiÖp cã thÓ thùc hiÖn nhiÒu ho¹t ®éng kh¸c nhau trong mäi lÜnh vùc, nÕu nh chóng ta chØ nh×n bÒ ngoµi th× chØ thÊy c¸c ho¹t ®éng ®ã ho¹t ®éng t¸ch riªng nhau, nhng thËt ra l¹i g¾n bã víi nhau trong sù vËn ®éng vµ chu chuyÓn vèn, chóng ®îc tÝnh to¸n vµ so s¸nh víi nhau b»ng tiÒn. Do vËy toµn bé c¸c quan hÖ kinh tÕ ®îc biÓu hiÖn b»ng tiÒn ph¸t sinh trong doanh nghiÖp thÓ hiÖn néi dung cña tµi chÝnh doanh nghiÖp. Nã bao gåm c¸c quan hÖ tµi chÝnh sau: + Quan hÖ trong néi bé doanh nghiÖp. XuÊt ph¸t tõ môc ®Ých s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, còng nh nh÷ng mèi quan hÖ vÒ ph©n phèi vµ ph©n phèi l¹i díi h×nh thøc gi¸ trÞ cña c¶i vËt chÊt sö dông vµ s¸ng t¹o ra ë c¸c doanh nghiÖp. Quan hÖ tµi chÝnh trong néi bé doanh nghiÖp: ®ã lµ nh÷ng quan hÖ vÒ ph©n phèi, ®iÒu hoµ c¬ cÊu thµnh phÇn vèn kinh doanh, ph©n phèi thu nhËp gi÷a c¸c thµnh viªn trong néi bé doanh nghiÖp; c¸c quan hÖ vÒ thanh to¸n hîp ®ång lao ®éng gi÷a chñ doanh nghiÖp vµ c«ng nh©n viªn chøc. C¸c mèi quan hÖ nµy ®Òu th«ng qua viÖc t¹o lËp vµ sö dông c¸c quü tiÒn tÖ ë doanh nghiÖp nh: vèn cè ®Þnh, vèn lu ®éng, quü tiÒn l¬ng, quü khÊu hao, quü dù tr÷ tµi chÝnh... nh»m phôc vô cho c¸c môc tiªu kinh doanh cña doanh nghiÖp. + Quan hÖ tµi chÝnh gi÷a doanh nghiÖp víi nhµ níc. ThÓ hiÖn trong viÖc c¸c doanh nghiÖp nép thuÕ cho chÝnh phñ vµ sù tµi trî cña chÝnh phñ trong mét sè trêng hîp cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn vai trß can thiÖp vµo kinh tÕ cña m×nh. ë níc ta do cßn thµnh phÇn kinh tÕ quèc doanh nªn sù tµi trî cña nhµ níc ®îc thÓ hiÖn râ b»ng viÖc b¶o ®¶m mét phÇn vèn ph¸p ®Þnh cho c¸c doanh nghiÖp.Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng c¸c doanh nghiÖp nhµ níc lµm ¨n cã hiÖu qu¶ vµ nhÊt lµ c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong c¸c lÜnh vùc then chèt cña nÒn kinh tÕ ®Êt níc sÏ ®îc nhµ níc chó träng ®Çu t vèn nh»m gióp doanh nghiÖp ph¸t triÓn tèt h¬n. Còng trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh nµy, c¸c doanh nghiÖp nhµ níc ph¶i nép c¸c kho¶n thuÕ, phÝ, lÖ phÝ nh c¸c doanh nghiÖp kh¸c vµ cßn ph¶i nép thuÕ sö dông vèn cho ng©n s¸ch nhµ níc. Kho¶n thu nµy chiÕm tØ träng lín trong thu ng©n s¸ch gióp nhµ níc cã nguån ®Ó phôc vô cho quèc kÕ d©n sinh nãi chung vµ t¹o hµnh lang ph¸p lý ®Ó b¶o vÖ nÒn kinh tÕ còng nh x©y dùng c¬ së h¹ tÇng phôc vô cho ph¸t triÓn kinh tÕ vµ hç trî ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. §èi víi c¸c doanh nghiÖp lµm ¨n thua lç hoÆc kh«ng ho¹t ®éng ë nh÷ng then chèt, nhµ níc sÏ cho cæ phÇn ho¸. NghÜa lµ toµn bé sè vèn cña doanh nghiÖp theo d¹ng nµy sÏ bao gåm : Cæ phÇn cña nhµ níc, cæ phÇn cña doanh nghiÖp vµ cæ phÇn cña ng©n hµng. NÕu doanh nghiÖp b¸n cæ phÇn cña m×nh cho c¸n bé c«ng nh©n viªn trong doanh nghiÖp th× lóc ®ã sÏ cã c¸c cæ phÇn cña c¸n bé c«ng nh©n viªn. ë mét chõng mùc nµo ®ã, khi thÞ trêng chøng kho¸n ViÖt Nam vËn hµnh th× cæ phÇn ®ã sÏ ®îc mua ®i b¸n l¹i trªn thÞ trêng vµ n¶y sinh ra cæ phÇn x· héi. Trong ®iÒu kiÖn ®ã mèi quan hÖ gi÷a ng©n s¸ch nhµ níc víi doanh nghiÖp còng cã sù thay ®æi ®¸ng kÓ. Nhµ níc cßn tham gia vµo nÒn kinh tÕ víi t c¸ch lµ mét cæ ®«ng. + Quan hÖ gi÷a nhµ níc víi c¸c tæ chøc tµi chÝnh trung gian. HiÖn nay c¸c tæ chøc tµi chÝnh trung gian ë níc ta míi chØ hiÖn râ nÐt b»ng ho¹t ®éng cña c¸c ng©n hµng th¬ng m¹i vµ cña c«ng ty b¶o hiÓm. Nhng ®Ó cã mét nÒn kinh tÕ thÞ trêng ph¸t triÓn tÊt yÕu ph¶i cã sù thiÕt lËp c¸c h×nh thøc phong phó, ®a d¹ng trong lÜnh vùc m«i giíi vÒ vèn. Nh»m biÕn nh÷ng nguån vèn t¹m thêi nhµn rçi ë c¸c hé gia ®×nh, c¸c doanh nghiÖp vµ c¸c tæ chøc kh¸c thµnh nh÷ng nguån vèn dµnh ®Ó ®Çu t cho kinh tÕ. + Quan hÖ gi÷a doanh nghiÖp víi nhau. Mèi quan hÖ nµy ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh thanh to¸n c¸c s¶n phÈm vµ dÞch vô, trong viÖc gãp vèn liªn doanh, vèn cæ phÇn vµ chia lîi nhuËn do vèn liªn doanh cæ phÇn mang l¹i. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña c¸c yÕu tè cÊu thµnh trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, c¸c mèi quan hÖ vÒ kinh tÕ gi÷a c¸c doanh nghiÖp cã xu thÕ ngµy cµng t¨ng lªn. C¸c ho¹t ®éng ®ã ®an xen vµo nhau vµ tù ®iÒu chØnh theo c¸c quan hÖ cung cÇu vÒ vèn tiÒn tÖ vµ kh¶ n¨ng thu hót lîi nhuËn. + Quan hÖ gi÷a c¸c doanh nghiÖp víi c¸c tæ chøc kinh tÕ níc ngoµi ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh vay, cho vay, tr¶ nî vµ ®Çu t víi gi÷a doanh nghiÖp víi c¸c tæ chøc kinh tÕ trªn thÕ giíi. NÒn kinh tÕ thÞ trêng g¾n liÒn víi chÝnh s¸ch më cöa, c¸c ho¹t ®éng gi÷a c¸c doanh nghiÖp trong níc vµ c¸c tæ chøc kinh tÕ níc ngoµi ngµy cµng cã xu thÕ hoµ nhËp lÉn nhau, hîp t¸c víi nhau ®Ó ph¸t huy hÕt kh¶ n¨ng vµ thÕ m¹nh cña m×nh trong viÖc khai th¸c c¸c nguån vèn ®a vµo s¶n xuÊt kinh doanh ®Ó cã chi phÝ Ýt nhÊt víi hiÖu qu¶ kinh tÕ cao nhÊt. 1.1.2 B¶n chÊt cña tµi chÝnh doanh nghiÖp. Tµi chÝnh doanh nghiÖp lµ hÖ thèng c¸c quan hÖ kinh tÕ biÓu hiÖn d íi h×nh th¸i gi¸ trÞ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ sö dông c¸c quü tiÒn tÖ cña doanh nghiÖp ®Ó phôc vô cho môc ®Ých s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp vµ c¸c nhu cÇu chung cña x· héi. Hay, tµi chÝnh doanh nghiÖp lµ nh÷ng mèi quan hÖ tiÒn tÖ g¾n trùc tiÕp víi viÖc tæ chøc, huy ®éng, ph©n phèi, sö dông vµ qu¶n lý vèn trong qu¸ tr×nh kinh doanh. 1.2 / Vai trß cña tµi chÝnh doanh nghiÖp. Vai trß cña tµi chÝnh doanh nghiÖp ®îc vÝ nh nh÷ng tÕ bµo cã kh¶ n¨ng t¸i t¹o, hay cßn ®îc coi nh “ c¸i gèc cña nÒn tµi chÝnh”. Sù ph¸t triÓn hay suy tho¸i cña s¶n xuÊt- kinh doanh g¾n liÒn víi sù më réng hay thu hÑp nguån lùc tµi chÝnh. V× vËy vai trß cña tµi chÝnh doanh nghiÖp sÏ trë nªn tÝch cùc hay thô ®éng, thËm chÝ cã thÓ lµ tiªu cùc ®èi víi kinh doanh tríc hÕt phô thuéc vµo kh¶ n¨ng, tr×nh ®é cña ngêi qu¶n lý ; sau ®ã nã cßn phô thuéc vµo m«i trêng kinh doanh, phô thuéc vµo c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ vÜ m« cña nhµ níc. Song song víi viÖc chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng, nhµ níc ®· ho¹ch ®Þnh hµng lo¹t chÝnh s¸ch ®æi míi nh»m x¸c lËp c¬ chÕ qu¶n lý n¨ng ®éng nh c¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch ®Çu t kinh doanh, më réng khuyÕn khÝch giao lu vèn. .. Trong ®iÒu kiÖn nh vËy, tµi chÝnh doanh nghiÖp cã vai trß sau: 1.2.1/ Tµi chÝnh doanh nghiÖp- mét c«ng cô khai th¸c, thu hót c¸c nguån tµi chÝnh nh»m ®¶m b¶o nhu cÇu vèn cho ®Çu t kinh doanh. §Ó thùc hiÖn mäi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, tríc hÕt c¸c doanh nghiÖp ph¶i cã mét yÕu tè tiÒn ®Ò - ®ã lµ vèn kinh doanh. Trong c¬ chÕ qu¶n lý hµnh chÝnh bao cÊp tríc ®©y, vèn cña c¸c doanh nghiÖp nghiÖp nhµ níc ®îc nhµ níc tµi trî hÇu hÕt. V× thÕ vai trß khai th¸c, thu hót vèn kh«ng ®îc ®¹t ra nh mét nhu cÇu cÊp b¸ch, cã tÝnh sèng cßn víi doanh nghiÖp. ChuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®a thµnh phÇn, c¸c doanh nghiÖp nhµ níc chØ lµ mét bé phËn cïng song song tån t¹i trong c¹nh tranh, cho viÖc ®Çu t ph¸t triÓn nh÷ng ngµnh nghÒ míi nh»m thu hót ®îc lîi nhuËn cao... ®· trë thµnh ®éng lùc vµ lµ mét ®ßi hái bøc b¸ch ®èi víi tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, khi ®· cã nhu cÇu vÒ vèn, th× n¶y sinh vÊn ®Ò cung øng vèn. Trong ®iÒu kiÖn ®ã, c¸c doanh nghiÖp cã ®Çy ®ñ ®iÒu kiÖn vµ kh¶ n¨ng ®Ó chñ ®éng khai th¸c thu hót c¸c nguån vèn trªn thÞ trêng nh»m phôc vô cho c¸c môc tiªu kinh doanh vµ ph¸t triÓn cña m×nh. 1..2..2/ Tµi chÝh doanh nghiÖp cã vai trß trong viÖc sö dông vèn mét c¸ch tiÕt kiÖm vµ hiÖu qu¶. Còng nh ®¶m b¶o vèn, viÖc tæ chøc sö dông vèn mét c¸ch tiÕt kiÖm vµ cã hiÖu qu¶ ®îc coi lµ ®iÒu kiÖn tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. Trong ®iÒu kiÖn cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng, yªu cÇu cña c¸c quy luËt kinh tÕ ®· ®Æt ra tríc mäi doanh nghiÖp nh÷ng chuÈn mùc hÕt søc khe kh¾t; s¶n xuÊt kh«ng ph¶i víi bÊt kú gi¸ nµo. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp ®Òu ®îc ph¶n ¸nh b»ng c¸c chØ tiªu gi¸ trÞ, chØ tiªu tµi chÝnh, b»ng c¸c sè liÖu cña kÕ to¸n vµ b¶ng tæng kÕt tµi s¶n. Víi ®Æc ®iÓm nµy, ngêi c¸n bé tµi chÝnh cã kh¶ n¨ng ph©n tÝch, gi¸m s¸t c¸c ho¹t ®éng kinh doanh ®Ó mét mÆt ph¶i b¶o toµn ®îc vèn, mÆt kh¸c ph¶i sö dông c¸c biÖn ph¸p t¨ng nhanh vßng quay vèn, n©ng cao kh¶ n¨ng sinh lêi cña vèn kinh doanh. 1.2.3/ Tµi chÝnh doanh nghiÖp cã vai trß ®ßn bÈy kÝch thÝch vµ ®iÒu tiÕt s¶n xuÊt kinh doanh. Kh¸c víi nÒn kinh tÕ tËp trung, trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng c¸c quan hÖ tµi chÝnh doanh nghiÖp ®îc më ra trªn mét ph¹m vi réng lín. §ã lµ nh÷ng quan hÖ víi hÖ thèng ng©n hµng th¬ng m¹i, víi c¸c tæ chøc tµi chÝnh trung gian kh¸c, c¸c thµnh viªn gãp vèn ®Çu t liªn doanh vµ nh÷ng quan hÖ tµi chÝnh trong néi bé doanh nghiÖp...Nh÷ng quan hÖ tµi chÝnh trªn ®©y chØ cã thÓ ®îc diÔn ra khi c¶ hai bªn cïng cã lîi vµ trong khu«n khæ cña ph¸p luËt. Dùa vµo kh¶ n¨ng nµy, nhµ qu¶n lý cã thÓ sö dông c¸c c«ng cô tµi chÝnh nh ®Çu t, x¸c ®Þnh l·i suÊt, tiÒn l¬ng, tiÒn thëng ®Ó kÝch thÝch t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, kÝch thÝch tiªu dïng, kÝch thÝch thu hót vèn nh»m thóc ®Èy sù t¨ng trëng trong ho¹t ®éng kinh doanh. 1.2.4/ Tµi chÝnh doanh nghiÖp lµ c«ng cô quan träng ®Ó kiÓm tra c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. T×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp lµ tÊm g¬ng ph¶n ¸nh trung thùc nhÊt mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, Th«ng qua c¸c chØ tiªu tµi chÝnh nh: hÖ sè nî, hiÖu suÊt vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn, c¬ cÊu c¸c thµnh phÇn vèn...cã thÓ dÔ dµng nhËn biÕt chÝnh x¸c thùc tr¹ng tèt, xÊu trong c¸c kh©u cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. §Ó sö dông cã hiÖu qu¶ c«ng cô kiÓm tra tµi chÝnh, ®ßi hái nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp cÇn tæ chøc tèt c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n, h¹ch to¸n thèng kª, x©y dùnghÖ thèng c¸c chØ tiªu ph©n tÝch tµi chÝnh vµ duy tr× nÒ nÕp chÕ ®é ph©n tÝch ho¹t ®éng kinh tÕ cña doanh nghiÖp. 2./ Chøc n¨ng cña tµi chÝnh doanh nghiÖp. 2.1/ Chøc n¨ng huy ®éng vµ ph©n phèi nguån vèn. Mét doanh nghiÖp cã thÓ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ®îc th× cÇn ph¶i cã vèn vµ quyÒn sö dông nguån vèn b»ng tiÒn cña m×nh mét c¸ch chñ ®éng. Tuy nhiªn còng cÇn ph¶I lµm râ mét vÊn ®Ò lµ: C¸c nguån vèn ®îc lÊy ë ®©u ? Lµm thÕ nµo ®Ó cã thÓ huy ®éng ®îc vèn ? Tríc ®©y trong c¬ chÕ qu¶n lý kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung ng©n s¸ch nhµ níc cÊp toµn bé vèn ®Çu t x©y dùng c¬ b¶n cho viÖc thiÕt lËp c¸c xÝ nghiÖp quèc doanh. HiÖn nay khi chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng víi sù ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp trong mäi thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c nhau, nhiÒu xÝ nghiÖp quèc doanh ®· tá ra sù yÕu kÐm cña m×nh. Thùc tr¹ng ®ã ®Æt ra cho c¸c nhµ qu¶n lý kinh tÕ nãi chung vµ c¸c nhµ qu¶n lý tµi chÝnh nãi riªng mét vÊn ®Ò lµ: lµm thÕ nµo ®Ó ®a c¸c xÝ nghiÖp lµm ¨n thua lç ®ã tho¸t khái t×nh tr¹ng hiÖn nay ? ChÝnh sù bÊt æn ®Þnh nµy ®· t¹o ra mét sù cha ®îc nhÊt qu¸n trong viÖc ®Þnh h×nh c¸c nguån vèn cho c¸c doanh nghiÖp ë níc ta. Tuy nhiªn, dï thay ®æi cô thÓ nh thÕ nµo ch¨ng n÷a th× mäi doanh nghiÖp víi mäi h×nh thøc së h÷u trong c¸c lÜnh vùc s¶n xuÊt, lu th«ng, dÞch vô ®Òu cã thÓ huy ®éng ®îc vèn tõ c¸c nguån sau: -Vèn do ng©n s¸ch nhµ níc cÊp hoÆc cÊp trªn cÊp ®èi víi doanh nghiÖp nhµ níc ®îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së biªn b¶n giao nhËn vèn mµ doanh nghiÖp ph¶i cã tr¸ch nhiÖm b¶o toµn vµ ph¸t triÓn sè vèn giao ®ã. Khi míi thµnh lËp nhµ níc hoÆc cÊp trªn cÊp vèn ®Çu t ban ®Çu ®Ó c«ng ty thùc hiÖn s¶n xuÊt kinh doanh phï hîp víi quy m« vµ ngµnh nghÒ. Sè vèn nµy thêng b»ng hoÆc lín h¬n sè vèn ph¸p ®Þnh. Sau qu¸ tr×nh ho¹t ®éng nÕu thÊy cÇn thiÕt, nhµ níc sÏ cÊp bæ sung vèn cho doanh nghiÖp ®Ó phôc vô cho viÖc ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh. - Vèn tù bæ sung: lµ vèn néi bé cña doanh nghiÖp bao gåm: + PhÇn vèn khÊu hao c¬ b¶n ®Ó l¹i doanh nghiÖp + PhÇn lîi nhuËn sau khi ®· nép thuÕ + PhÇn tiÒn nhîng b¸n tµi s¶n (nÕu cã) -Vèn liªn doanh liªn kÕt : ®ã lµ sù gãp tiÒn hoÆc gãp tµi s¶n cña c¸c doanh nghiÖp kh¸c ®Ó cïng víi doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh. - Vèn vay: chñ yÕu lµ vèn vay ng©n hµng vµ c¸c tæ chøc tÝn dông kh¸c. Ngoµi c¸c lo¹i vèn nãi trªn, c¸c doanh nghiÖp cßn cã thÓ huy ®éng vèn cña c¸n bé c«ng nh©n viªn vµ doanh nghiÖp sÏ tr¶ l·i cho sè vèn vay ®ã theo l·i suÊt ng©n hµng. Qua ®ã ta h×nh dung ra ®îc, qu¸ tr×nh thµnh lËp doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã mét lîng vèn ®Çu t tèi thiÓu. §èi víi doanh nghiÖp nhµ níc sè vèn nµy do ng©n s¸ch nhµ níc cÊp cã thÓ lµ 100% hoÆc tèi thiÓu lµ 51%. Cßn ®èi víi c¸c C«ng ty cæ phÇn, C«ng ty TNHH th× sè vèn ®Çu t ban ®Çu ®îc h×nh thµnh tõ viÖc ®ãng gãp vèn hoÆc hïn vèn cña c¸c cæ ®«ng díi h×nh thøc cæ phÇn. Møc vay vèn ®îc quy ®Þnh theo tõng doanh nghiÖp. §Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn kinh doanh, trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh doanh nghiÖp vÉn ph¶i tiÕp tôc ®Çu t trung vµ dµi h¹n v× vËy doanh nghiÖp cã thÓ huy ®éng vèn bªn trong doanh nghiÖp nh vèn tù tµi trî. NÕu nh nguån tù tµi trî mµ nhu cÇu ®Çu t dµi h¹n vÉn kh«ng ®¸p øng ®îc th× doanh nghiÖp ph¶i t×m kiÕm nguån vèn tõ bªn ngoµi nh c¸c h×nh thøc ®· nªu ë trªn. Víi chøc n¨ng tæ chøc vèn, tµi chÝnh doanh nghiÖp kh«ng ®¬n thuÇn chØ thùc hiÖn viÖc huy ®éng vèn mµ cßn ph¶i tiÕn hµnh ph©n phèi vèn sao cho víi sè vèn ph¸p ®Þnh, vèn tù cã vµ c¸c nguån vèn huy ®éng, doanh nghiÖp cã thÓ sö dông chóng mét c¸ch cã hiÖu qu¶. Muèn vËy, trong tõng thêi kú kinh doanh doanh nghiÖp ph¶i x¸c ®Þnh ®îc nhu cÇu vÒ vèn lµ bao nhiªu vµ kÕt cÊu nh thÕ nµo lµ hîp lý. 2.2/ Chøc n¨ng ph©n phèi. Sau khi huy ®éng vèn vµ ®· sö dông nguån vèn ®ã sÏ thu ®îc kÕt qu¶ lµ viÖc tiªu thô s¶n phÈm hµng ho¸ cña doanh nghiÖp. Do ®ã doanh nghiÖp tiÕn hµnh ph©n phèi kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh. ë níc ta, do tån t¹i nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, h×nh thøc së h÷u kh¸c nhau, cho nªn quy m« vµ ph¬ng thøc ph©n phèi ë c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp còng kh¸c nhau. Sau mçi kú kinh doanh, sè tiÒn mµ doanh nghiÖp thu ®îc bao gåm c¶ gi¸ vèn vµ chi phÝ ph¸t sinh. Do vËy c¸c doanh nghiÖp cã thÓ ph©n phèi theo d¹ng chung nh sau: - Bï ®¾p chi phÝ ph©n bæ cho hµng ho¸ ®· tiªu thô bao gåm: + TrÞ gi¸ vèn hµng ho¸. + Chi phÝ lu th«ng vµ c¸c chi phÝ kh¸c mµ doanh nghiÖp ®· ®· bá ra nh l·i vay ng©n hµng, chi phÝ giao dÞch, lîi tøc tr¸i phiÕu. + KhÊu hao m¸y mãc. - PhÇn cßn l¹i sau khi bï ®¾p c¸c chi phÝ ®îc gäi lµ lîi nhuËn cña doanh nghiÖp. PhÇn lîi nhuËn nµy, mét phÇn ph¶i nép cho ng©n s¸ch nhµ níc díi h×nh thøc thuÕ, phÇn cßn l¹i tuú thuéc vµo quy ®Þnh cña tõng doanh nghiÖp mµ tiÕn hµnh chia l·i liªn doanh, tr¶ lîi tøc cæ phÇn, trÝch lËp c¸c quü doanh nghiÖp. 2.3 / Chøc n¨ng gi¸m ®èc. §ã lµ kh¶ n¨ng kh¸ch quan ®Ó sö dông tµi chÝnh lµm c«ng cô kiÓm tra, gi¸m ®èc b»ng ®ång tiÒn víi viÖc sö dông chøc n¨ng thíc ®o gi¸ trÞvµ ph¬ng tiÖn thanh to¸n cña tiÒn tÖ. Kh¶ n¨ng nµy biÓu hiÖn ë chç, trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn chøc n¨ng ph©n phèi, sù kiÓm tra cã thÓ diÔn ra díi d¹ng: xem xÐt tÝnh cÇn thiÕt, quy m« cña viÖc ph©n phèi c¸c nguån tµi chÝnh, hiÖu qu¶ cña viÖc ph©n phèi qua c¸c quü tiÒn tÖ. Gi¸m ®èc tµi chÝnh mang tÝnh chÊt tæng hîp toµn diÖn, tù th©n vµ diÔn ra thêng xuyªn v× gi¸m ®èc tµi chÝnh lµ qu¸ tr×nh kiÓm tra, kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng tµi chÝnh nh»m ph¸t hiÖn nh÷ng u ®iÓm ®Ó ph¸t huy, tån t¹i ®Ó kh¸c phôc. Ho¹t ®éng tµi chÝnh diÔn ra trªn mäi lÜnh vùc cña qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt x· héi trªn tÇm vÜ m« vµ vi m«. Trong c¸c ho¹t ®éng ®ã tµi chÝnh kh«ng chØ ph¶n ¸nh kÕt qu¶ s¶n xuÊt mµ cßn thóc ®Èy ph¸t triÓn. §éng lùc ®Ó thóc ®Èy nhanh nÒn s¶n xuÊt x· héi kh«ng chØ phô thuéc vµo sù ph©n phèi c©n b»ng, hîp lý vµ c©n ®èi gi÷a c¸c bé phËn mµ cßn trùc tiÕp phô thuéc vµo sù kiÓm tra, kiÓm so¸t nghiªm nghÆt mäi ho¹t ®éng tµi chÝnh. Néi dung gi¸m ®èc tµi chÝnh lµ gi¸m ®èc sù vËn ®éng vµ chu chuyÓn cña nguån vèn tiÒn tÖ víi hiÖu qu¶ sö dông vèn, gi¸m ®èc viÖc lËp vµ chÊp hµnh c¸c chØ tiªu kÕ ho¹ch, c¸c ®Þnh møc kinh tÕ tµi chÝnh, gi¸m ®èc qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ sö dông c¸c quü tiÒn tÖ, qu¸ tr×nh h¹ch to¸n kinh tÕ vµ gi¸m ®èc viÖc chÊp hµnh c¸c chÝnh s¸ch vÒ tµi chÝnh. Thùc hiÖn qu¶n lý tµi chÝnh ®· kh¼ng ®Þnh, ®Ó thùc hiÖn triÖt ®Ó vµ cã hiÖu qu¶ viÖc gi¸m ®èc tµi chÝnh cÇn ph¶i thêng xuyªn ®æi míi vµ hoµn thiÖn c¬ chÕ qu¶n lý tµi chÝnh phï hîp víi c¬ chÕ chÝnh s¸ch qu¶n lý kinh tÕ vµ thùc tiÔn s¶n xuÊt kinh doanh. Th«ng qua ®ã gióp cho viÖc thùc hiÖn c¸c gi¶i ph¸p tèi u nh»m lµm lµnh m¹nh t×nh h×nh tµi chÝnh vµ n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. II/ Kh¸i niÖm vµ ý nghÜa cña ph©n tÝch tµi chÝnh doanh nghiÖp. 1/ Kh¸i niÖm vµ môc ®Ých ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp. 1.1/ Kh¸i niÖm. Tríc hÕt ta t×m hiÓu xem ph©n tÝch nh thÕ nµo ? Ph©n tÝch trong lÜnh vùc tù nhiªn ®îc hiÓu lµ sù chia nhá sù vËt hiÖn tîng trong mèi quan hÖ h÷u c¬ gi÷a c¸c bé phËn cÊu thµnh cña sù vËt hiÖn t îng ®ã nh ph©n tÝch c¸c chÊt ho¸ häc b»ng nh÷ng ph¶n øng, ph©n tÝch c¸c vi sinh vËt b»ng kÝnh hiÓn vi. Cßn trong lÜnh vùc kinh tÕ x· héi, c¸c hiÖn tîng cÇn ph©n tÝch chØ tån t¹i b»ng nh÷ng kh¸i niÖm trõu tîng. Do ®ã viÖc ph©n tÝch ph¶i b»ng nh÷ng ph¬ng ph¸p trõu tîng. C M¸c ®· chØ ra r»ng: " Khi ph©n tÝch c¸c h×nh th¸i kinh tÕ x· héi th× kh«ng thÓ sö dông hoÆc kÝnh hiÓn vi, hoÆc nh÷ng ph¶n øng ho¸ häc. Lùc lîng cña trõu tîng ph¶i thay thÕ c¸i nµy hoÆc c¸i kia". (M¸c- ¡nghen toµn tËp, tËp 23- NXB " T¸c phÈm chÝnh trÞ" Matscova 1951 trang 6). Ph©n tÝch kinh doanh lµ viÖc ph©n chia c¸c hiÖn tîng, c¸c qu¸ tr×nh vµ c¸c kÕt qu¶ kinh doanh thµnh nhiÒu bé phËn cÊu thµnh. Trªn c¬ së ®ã, b»ng c¸c ph¬ng ph¸p liªn hÖ, so s¸nh, ®èi chiÕu vµ tæng hîp l¹i nh»m rót ra tÝnh quy luËt vµ xu híng ph¸t triÒncña c¸c hiÖn tîng nghiªn cøu. Ph©n tÝch kinh doanh g¾n liÒn víi mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña con ngêi. Tuy nhiªn, trong ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt kinh doanh cha ph¸t triÓn, yªu cÇu th«ng tin cho qu¶n lý cha nhiÒu, cha phøc t¹p, c«ng viÖc ph©n tÝch còng ®îc tiÕn hµnh chØ lµ nh÷ng phÐp tÝnh céng trõ gi¶n ®¬n. Khi nÒn kinh tÕ cµng ph¸t triÓn, nh÷ng ®ßi hái vÒ qu¶n lý nÒn kinh tÕ quèc d©n kh«ng ngõng t¨ng lªn. §Ó ®¸p øng yªu cÇu qu¶n lý kinh doanh ngµy cµng cao vµ phøc t¹p, ph©n tÝch kinh doanh ®îc h×nh thµnh vµ ngµy cµng hoµn thiÖn víi hÖ thèng lý luËn ®éc lËp. Qu¸ tr×nh ®ã hoµn toµn phï hîp víi yªu cÇu kh¸ch quan cña sù ph¸t triÓn c¸c bé m«n khoa häc. F ¡nghen ®· chØ râ: "NÕu mét h×nh th¸i vËn ®éng lµ do mét h×nh th¸i vËn ®éng kh¸c ph¸t triÓn lªn nh÷ng ph¶n ¸nh cña nã, tøc lµ nh÷ng ngµnh khoa häc kh¸c còng ph¶i tõ ngµnh nµy ph¸t triÓn ra mét ngµnh kh¸c mét c¸ch tÊt yÕu". ( F ¡nghen : Ph¬ng ph¸p biÖn chøng tù nhiªn NXB Sù thËt 1963 trang 401-402). Lµ mét m«n khoa häc ®éc lËp, ph©n tÝch kinh doanh cã ®èi tîng nghiªn cøu riªng. Nãi chung, lÜnh vùc nghiªn cøu cña ph©n tÝch kinh doanh kh«ng ngoµi c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh nh lµ mét hiÖn tîng kinh tÕ, x· héi ®Æc biÖt: §Ó ph©n chia tæng hîp vµ ®¸nh gi¸ c¸c hiÖn tîng cña ho¹t ®éng kinh doanh, ®èi tîng nghiªn cøu cña ph©n tÝch kinh doanh lµ nh÷ng kÕt qu¶ kinh doanh cô thÓ, ®îc thÓ hiÖn b»ng c¸c chØ tiªu kinh tÕ, víi sù t¸c ®éng cña c¸c t¸c nh©n kinh tÕ. KÕt qu¶ kinh doanh thuéc ®èi tîng ph©n tÝch cã thÓ lµ kÕt qu¶ riªng biÖt cña tõng kh©u, tõng giai ®o¹n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh nh mua hµng, b¸n hµng, s¶n xuÊt ra hµng ho¸, hoÆc cã thÓ lµ kÕt qu¶ tæng hîp cña c¶ mét qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. §ã lµ kÕt qu¶ tµi chÝnh cuèi cïng cña doanh nghiÖp. VËy thÕ nµo lµ ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp ? Vµ môc ®Ých cña viÖc ph©n tÝch nµy ra sao ? Ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp lµ mét tËp hîp c¸c kh¸i niÖm, ph ¬ng ph¸p vµ c«ng cô cho phÐp thu thËp, xö lý c¸c th«ng tin kÕ to¸n vµ c¸c th«ng tin kh¸c trong qu¶n lý doanh nghiÖp nh»m ®¸nh gi¸ t×nh h×nh tµi chÝnh, kh¶ n¨ng vµ tiÒm lùc cña doanh nghiÖp, gióp cho ng êi sö dông th«ng tin ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh tµi chÝnh, quyÕt ®Þnh qu¶n lý phï hîp. 1.2/ Môc ®Ých. Nh chóng ta ®· biÕt mäi ho¹t ®éng kinh tÕ cña doanh nghiÖp ®Òu n»m trong thÓ t¸c ®éng liªn hoµn víi nhau. Bëi vËy, chØ cã thÓ ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp míi ®¸nh gi¸ ®Çy ®ñ vµ s©u s¾c mäi ho¹t ®éng kinh tÕ trong tr¹ng th¸i thùc cña chóng. Trªn c¬ së ®ã, nªu lªn mét c¸ch tæng hîp vÒ tr×nh ®é hoµn thµnh c¸c môc tiªu- biÓu hiÖn b»ng hÖ thèng chØ tiªu kinh tÕ kü thuËt tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. Trong ®iÒu kiÖn kinh doanh theo c¬ chÕ thÞ trêng cã sù ®iÒu tiÕt vÜ m« cña nhµ níc, c¸c doanh nghiÖp ®Òu b×nh ®¼ng tríc ph¸p luËt trong kinh doanh. Mçi doanh nghiÖp ®Òu cã rÊt nhiÒu ®èi tîng quan t©m ®Õn t×nh h×nh tµi chÝnh cña m×nh nh c¸c nhµ ®Çu t, nhµ cho vay, nhµ cung cÊp.. .Mçi ®èi tîng nµy quan t©m ®Õn t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp trªn nh÷ng gãc ®é kh¸c nhau. Song nh×n chung, hä ®Òu quan t©m ®Õn kh¶ n¨ng t¹o ra dßng tiÒn mÆt, kh¶ n¨ng sinh lêi, kh¶ n¨ng thanh to¸n vµ møc lîi nhuËn tèi ®a. Bëi vËy ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp ph¶i ®¹t ®îc c¸c môc tiªu sau: -Ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh ph¶i cung cÊp ®Çy ®ñ nh÷ng th«ng tin h÷u Ých cho c¸c nhµ ®Çu t, c¸c chñ nî vµ nh÷ng ngêi sö dông kh¸c ®Ó hä cã thÓ ra c¸c quyÕt ®Þnh vÒ ®Çu t, tÝn dông vµ c¸c quyÕt ®Þnh t¬ng tù. Th«ng tin ph¶i dÔ hiÓu ®èi víi nh÷ng ngêi cã mét tr×nh ®é t¬ng ®èi vÒ kinh doanh vµ vÒ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ mµ muèn nghiªn cøu c¸c th«ng tin nµy. -Ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh còng nh»m cung cÊp th«ng tin quan träng nhÊt cho chñ doanh nghiÖp, c¸c nhµ ®Çu t, c¸c chñ nî vµ nh÷ng ngêi sö dông kh¸c ®¸nh gi¸ sè lîng, thêi gian vµ rñi ro cña nh÷ng kho¶n thu b»ng tiÒn tõ cæ tøc hoÆc tiÒn l·i. V× c¸c dßng tiÒn cña c¸c nhµ ®Çu t liªn quan víi c¸c dßng tiÒn cña doanh nghiÖp nªn qu¸ tr×nh ph©n tÝch ph¶i cung cÊp th«ng tin ®Ó gióp hä ®¸nh gi¸ sè lîng, thêi gian vµ rñi ro cña c¸c dßng tiÒn thu thuÇn dù kiÕn cña doanh nghiÖp. -Ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh còng ph¶i cung cÊp tin vÒ c¸c nguån lùc kinh tÕ, vèn chñ së h÷u, c¸c kho¶n nî, kÕt qu¶ cña c¸c qu¸ tr×nh, c¸c t×nh huèng lµm biÕn ®æi c¸c nguån vèn vµ c¸c kho¶n nî cña doanh nghiÖp. §ång thêi qua ®ã cho biÕt thªm nghÜa vô cña doanh nghiÖp ®èi víi c¸c nguån lùc nµy vµ c¸c t¸c ®éng cña nh÷ng nghiÖp vô kinh tÕ, gióp cho chñ doanh nghiÖp dù ®o¸n chÝnh x¸c qu¸ tr×nh ph¸t triÓn doanh nghiÖp trong t¬ng lai. Qua ®ã cho thÊy, ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp lµ qu¸ tr×nh kiÓm tra, ®èi chiÕu sè liÖu, so s¸nh sè liÖu vÒ tµi chÝnh thùc cã cña doanh nghiÖp víi qu¸ khø ®Ó ®Þnh híng trong t¬ng lai. Tõ ®ã, cã thÓ ®¸nh gi¸ ®Çy ®ñ mÆt m¹nh, mÆt yÕu trong c«ng t¸c qu¶n lý doanh nghiÖp vµ t×m ra c¸c biÖn ph¸p s¸t thùc ®Ó t¨ng cêng c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ vµ cßn lµ c¨n cø quan träng phôc vô cho viÖc dù ®o¸n, dù b¸o xu thÕ ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. 2/ ý nghÜa cña ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh. Ho¹t ®éng tµi chÝnh cã mèi quan hÖ trùc tiÕp víi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Do ®ã tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ®Òu cã ¶nh hëng ®Õn tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. Ngîc l¹i, t×nh h×nh tµi chÝnh tèt hay xÊu ®Òu cã t¸c ®éng thóc ®Èy hoÆc k×m h·m ®èi víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. ChÝnh v× vËy, ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh cã ý nghÜa quan träng ®èi víi b¶n th©n chñ doanh nghiÖp vµ c¸c ®èi tîng bªn ngoµi cã liªn quan ®Õn tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. 2.1/ §èi víi nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp. C¸c ho¹t ®éng nghiªn cøu tµi chÝnh trong doanh nghiÖp ®îc gäi lµ ph©n tÝch tµi chÝnh néi bé. Kh¸c víi ph©n tÝch tµi chÝnh bªn ngoµi do nhµ ph©n tÝch ngoµi doanh nghiÖp tiÕn hµnh. Do ®ã th«ng tin ®Çy ®ñ vµ hiÓu râ vÒ doanh nghiÖp, c¸c nhµ ph©n tÝch tµi chÝnh trong doanh nghiÖp cã nhiÒu lîi thÕ ®Ó cã thÓ ph©n tÝch tµi chÝnh tèt nhÊt. V× vËy nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp cßn ph¶i quan t©m ®Õn nhiÒu môc tiªu kh¸c nhau nh t¹o c«ng ¨n viÖc lµm cho ngêi lao ®éng, n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô, h¹ chi phÝ thÊp nhÊt vµ b¶o vÖ m«i trêng. Doanh nghiÖp chØ cã thÓ ®¹t ®îc môc tiªu nµy khi doanh nghiÖp kinh doanh cã l·i vµ thanh to¸n ®îc nî. Nh vËy h¬n ai hÕt c¸c nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp cÇn cã ®ñ th«ng tin nh»m thùc hiÖn c©n b»ng tµi chÝnh, nh»m ®¸nh gi¸ t×nh h×nh tµi chÝnh ®· qua ®Ó tiÕn hµnh c©n ®èi tµi chÝnh, kh¶ n¨ng sinh lêi, kh¶ n¨ng thanh to¸n, tr¶ nî, rñi ro tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. Bªn c¹nh ®ã ®Þnh híng c¸c quyÕt ®Þnh cña ban gi¸m ®èc tµi chÝnh, quyÕt ®Þnh ®Çu t, tµi trî, ph©n tÝch lîi tøc cæ phÇn. 2.2/ §èi víi c¸c nhµ ®Çu t. Mèi quan t©m cña hä chñ yÕu vµo kh¶ n¨ng hoµn vèn, møc sinh l·i, kh¶ n¨ng thanh to¸n vèn vµ sù rñi ro. V× thÕ mµ hä cÇn th«ng tin vÒ ®iÒu kiÖn tµi chÝnh, t×nh h×nh ho¹t ®éng, vÒ kÕt qu¶ kinh doanh vµ c¸c tiÒm n¨ng cña doanh nghiÖp. C¸c nhµ ®Çu t cßn quan t©m ®Õn viÖc ®iÒu hµnh ho¹t ®éng c«ng t¸c qu¶n lý. Nh÷ng ®iÒu ®ã t¹o ra sù an toµn vµ hiÖu qu¶ cho c¸c nhµ ®Çu t. 2.3 / §èi víi c¸c nhµ cho vay. Mèi quan t©m cña hä híng ®Õn kh¶ n¨ng tr¶ nî cña doanh nghiÖp. Qua viÖc ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp, hä ®Æc biÖt chó ý tíi sè lîng tiÒn vµ c¸c tµi s¶n cã thÓ chuyÓn ®æi thµnh tiÒn nhanh ®Ó tõ ®ã cã thÓ so s¸nh ®îc vµ biÕt ®îc kh¶ n¨ng thanh to¸n tøc thêi cña doanh nghiÖp. Gi¶ sö chóng ta ®Æt m×nh vµo trêng hîp lµ ngêi cho vay th× ®iÒu ®Çutiªn chóng ta chó ý còng sÏ lµ sè vèn chñ së h÷u, nÕu nh ta thÊy kh«ng ch¾c ch¾n kho¶n cho vay cña m×nh sÏ ®ùoc thanh to¸n th× trong trêng hîp doanh nghiÖp ®ã gÆp rñi ro sÏ kh«ng cã sè vèn b¶o hiÓm cho hä. §ång thêi ta còng quan t©m ®Õn kh¶ n¨ng sinh lêi cña doanh nghiÖp v× ®ã chÝnh lµ c¬ së cña viÖc hoµn tr¶ vèn vµ l·i vay. 2.4 / §èi víi c¬ quan nhµ níc vµ ngêi lµm c«ng. §èi víi c¬ quan qu¶n lý nhµ níc, qua viÖc ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp, sÏ ®¸nh gi¸ ®îc n¨ng lùc l·nh ®¹o cña ban gi¸m ®èc, tõ ®ã ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh ®Çu t bæ sung vèn cho c¸c doanh nghiÖp nhµ níc n÷a hay kh«ng. Bªn c¹nh c¸c chñ doanh nghiÖp, nhµ ®Çu t... ngêi lao ®éng cã nhu cÇu th«ng tin c¬ b¶n gièng hä bëi v× nã liªn quan ®Õn quyÒn lîi vµ tr¸ch nhiÖm, ®Õn kh¸ch hµng hiÖn t¹i vµ t¬ng lai cña hä. S¬ ®å 1: Nhu cÇu sö dông th«ng tin cña c¸c ®èi tîng sö dông kh¸c nhau. §èi tîng sö CÇn quyÕt dông ®Þnh cho c¸c th«ng tin môc tiªu Nhµ qu¶n §iÒu hµnh trÞ doanh ho¹t ®éng s¶n nghiÖp xuÊt kinh doanh YÕu tè cÇn dù ®o¸n cho t¬ng lai C¸c c©u hái tr¶ lêi nhËn ®îc tõ c¸c th«ng tin cã d¹ng c©u hái -LËp kÕ ho¹ch cho t¬ng lai. -§Çu t dµi h¹n -ChiÕn lîc s¶n phÈm vµ thÞ trêng -Chän ph¬ng ¸n nµo sÏ cã hiÖu qu¶ cao nhÊt ? -Nªn huy ®éng nguån ®Çu t nµo ? Nhµ ®Çu t Cã nªn ®Çu t vµo doanh nghiÖp hay kh«ng ? -Gi¸ trÞ ®Çu t nµo sÏ thu ®îc trong t¬ng lai. -C¸c lîi Ých kh¸c cã thÓ thu ®îc. -N¨ng lùc cña doanh nghiÖp trong ®iÒu kiÖn kinh doanh vµ huy ®éng vèn ®Çu t nh thÕ nµo ? Nhµ cho vay Cã nªn cho doanh nghiÖp vay vèn hay kh«ng ? -Doanh nghiÖp cã kh¶ n¨ng tr¶ nî theo ®óng hîp ®ång hay kh«ng ? -C¸c lîi Ých kh¸c ®èi víi c¸c nhµ cho vay -T×nh h×nh c«ng nî cña doanh nghiÖp. -Lîi tøc cã ®îc chñ yÕu tõ ho¹t ®éng nµo ? -T×nh h×nh vµ kh¶ n¨ng t¨ng trëng cña doanh nghiÖp. C¬ quan nhµ níc vµ ngêi lµm c«ng C¸c kho¶n ®ãng gãp cho nhµ níc Cã nªn tiÕp tôc hîp ®ång hay kh«ng -Ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp cã thÝch hîp vµ hîp ph¸p kh«ng? -Doanh nghiÖp cã thÓ t¨ng thªm thu nhËp cho ngêi lµm c«ng kh«ng? - Cã thÓ cã biÕn ®éng g× vÒ vèn vµ thu nhËp trong t¬ng lai ? Qua s¬ ®å trªn cho thÊy doanh nghiÖp lµ mét tÕ bµo cña mét nÒn kinh tÕ nªn ho¹t ®éng cña chóng ph¶n ¸nh t×nh h×nh ph¸t triÓn hay suy tho¸i cña toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. Qua ®ã sÏ gióp cho c¸c nhµ qu¶n lý tµi chÝnh ë tÇm vÜ m« thÊy ®îc thùc tr¹ng cña nÒn kinh tÕ quèc gia, x©y dùng kÕ ho¹ch vµ c¸c chÝnh s¸ch phï hîp nh»m lµm cho t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp nãi riªng vµ t×nh h×nh tµi chÝnh quèc gia nãi chung ngµy cµng cã sù t¨ng trëng. KÕt luËn: Ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh cã thÓ øng dông theo nhiÒu chiÒu kh¸c nhau nh víi môc ®Ých t¸c nghiÖp ( chuÈn bÞ c¸c quyÕt ®Þnh néi bé) vµ víi môc ®Ých th«ng tin (trong hoÆc ngoµi doanh nghiÖp ). ViÖc thêng xuyªn tiÕn hµnh ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh sÏ gióp cho ngêi sö dông thÊy ®îc thùc tr¹ng ho¹t ®éng tµi chÝnh, tõ ®ã x¸c ®Þnh ®îc nguyªn nh©n vµ møc ®é ¶nh hëng ®Õn tõng ho¹t ®éng kinh doanh. Trªn c¬ së ®ã cã nh÷ng biÖn ph¸p h÷u hiÖu vµ ra c¸c quyÕt ®Þnh cÇn thiÕt ®Ó n©ng cao chÊt lîng c«ng t¸c qu¶n lý kinh doanh / Qua ®ã thÊy ®îc ý nghÜa cña viÖc ph©n tÝch tµi chÝnh doanh nghiÖp mµ c«ng viÖc nµy ngµy cµng ®îc ¸p dông réng r·i trong c¸c doanh nghiÖp, c¸c c¬ quan qu¶n lý, c¸c tæ chøc c«ng céng. NhÊt lµ, thÞ trêng vèn ngµy cµng ph¸t triÓn ®· t¹o nhiÒu c¬ héi ®Ó ph©n tÝch tµi chÝnh thùc sù cã Ých vµ cÇn thiÕt trong toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. III/ C¸c ph¬ng ph¸p sö dông trong ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp. 1/Ph¬ng ph¸p chung. Lµ ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh tr×nh tù bíc ®ivµ nh÷ng nguyªn t¾c cÇn ph¶i qu¸n triÖt khi tiÕn hµnh ph©n tÝch mét chØ tiªu kinh tÕ nµo ®ã. Víi ph¬ng ph¸p nµy lµ sù kÕt hîp triÕt häc duy vËt biÖn chøng vµ duy vËt lÞch sö cña triÕt häc M¸c- LªNin lµm c¬ së. §ång thêi ph¶i dùa vµo c¸c chñ tr¬ng, chÝnh s¸ch cña §¶ng trong tõng thêi kú. Ph¶i ph©n tÝch ®i tõ chung ®Õn riªngvµ ph¶i ®o lêng ®îc sù ¶nh hëng vµ ph©n lo¹i ¶nh hëng. TÊt c¶ c¸c ®iÓm trªn ph¬ng ph¸p chung nªu trªn chØ ®îc thùc hiÖn khi kÕt hîp nã víi viÖc sö dông mét ph¬ng ph¸p cô thÓ. Ngîc l¹i c¸c ph¬ng ph¸p cô thÓ muèn ph¸t huy t¸c dông ph¶i qu¸n triÖt yªu cÇu cña ph¬ng ph¸p chung. 2/ C¸c ph¬ng ph¸p cô thÓ. §ã lµ nh÷ng ph¬ng ph¸p ph¶i sö dông nh÷ng c¸ch thøc tÝnh to¸n nhÊt ®Þnh. Trong ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh, còng nh ph¹m vi nghiªn cøu cña luËn v¨n, em xin ®îc ®Ò cËp mét sè ph¬ng ph¸p sau: 2.1/ Ph¬ng ph¸p so s¸nh. So s¸nh lµ ph¬ng ph¸p ®îc sö dông phæ biÕn trong ph©n tÝch ®Ó x¸c ®Þnh xu híng, møc ®é biÕn ®éng cña chØ tiªu ph©n tÝch. V× vËy ®Ó tiÕn hµnh so s¸nh ph¶i gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n, cÇn ph¶i ®¶m b¶o c¸c ®iÒu kiÖn ®ång bé ®Ó cã thÓ so s¸nh ®îc c¸c chØ tiªu tµi chÝnh. Nh sù thèng nhÊt vÒ kh«ng gian, thêi gian, néi dung, tÝnh c hÊ t vµ ®¬n v Þ tÝnh to¸ n. § ång thêi the o môc ®Ýc h ph© n tÝc h mµ x¸ c ®Þnh gèc s o s ¸ nh. -Khi nghiªn cøu nhÞp ®é biÕn ®éng, tèc ®é t¨ng trëng cña c¸c chØ tiªu sè gèc ®Ó so s¸nh lµ trÞ sè cña chØ tiªu kú tríc (nghÜa lµ n¨m nay so víi n¨m tríc ) vµ cã thÓ ®îc lùa chän b»ng sè tuyÖt ®èi, sè t¬ng ®èi hoÆc sè b×nh qu©n. -Kú ph©n tÝch ®îc lùa chän lµ kú b¸o c¸o, kú kÕ ho¹ch. -Gèc so s¸nh ®îc chän lµ gèc vÒ thêi gian hoÆc kh«ng gian. Trªn c¬ së ®ã, néi dung cña ph¬ng ph¸p so s¸nh bao gåm: + So s¸nh kú thùc hiÖn nµy víi kú thùc hiÖn tríc ®Ó ®¸nh gi¸ sù t¨ng hay gi¶m trong ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp vµ tõ ®ã cã nhËn xÐt vÒ xu híng thay ®æi vÒ tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. +So s¸nh sè liÖu thùc hiÖn víi sè liÖu kÕ ho¹ch, sè liÖu cña doanh nghiÖp víi sè liÖu trung b×nh cña ngµnh, cña doanh nghiÖp kh¸c ®Ó thÊy møc ®é phÊn ®Êu cña doanh nghiÖp ®îc hay cha ®îc. +So s¸nh theo chiÒu däc ®Ó xem tû träng cña tõng chØ tiªu so víi tæng thÓ, so s¸nh theo chiÒu ngang cña nhiÒu kú ®Ó thÊy ®îc sù thay ®æi vÒ lîng vµ vÒ tû lÖ cña c¸c kho¶n môc theo thêi gian. 2.2/ Ph¬ng ph¸p c©n ®èi. Lµ ph¬ng ph¸p m« t¶ vµ ph©n tÝch c¸c hiÖn tîng kinh tÕ mµ gi÷a chóng tån t¹i mèi quan hÖ c©n b»ng hoÆc ph¶i tån t¹i sù c©n b»ng. Ph¬ng ph¸p c©n ®èi thêng kÕt hîp víi ph¬ng ph¸p so s¸nh ®Ó gióp ngêi ph©n tÝch cã ®îc ®¸nh gi¸ toµn diÖn vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh. Ph¬ng ph¸p c©n ®èi lµ c¬ së sù c©n b»ng vÒ lîng gi÷a tæng sè tµi s¶n vµ tæng sè nguån vèn, gi÷a nguån thu, huy ®éng vµ t×nh h×nh sö dông c¸c lo¹i tµi s¶n trong doanh nghiÖp. Do ®ã sù c©n b»ng vÒ lîng dÉn ®Õn sù c©n b»ng vÒ søc biÕn ®éng vÒ lîng gi÷a c¸c yÕu tè vµ qu¸ tr×nh kinh doanh. 2.3 / Ph¬ng ph¸p ph©n tÝch tû lÖ. Ph¬ng ph¸p nµy ®îc ¸p dông phæ biÕn trong ph©n tÝch tµi chÝnh v× nã dùa trªn ý nghÜa chuÈn mùc c¸c tû lÖ cña ®¹i lîng tµi chÝnh trong c¸c quan hÖ tµi chÝnh. Ph¬ng ph¸p tû lÖ gióp c¸c nhµ ph©n tÝch khai th¸c cã hiÖu qu¶ nh÷ng sè liÖu vµ ph©n tÝch mét c¸ch cã hÖ thèng hµng lo¹i tû lÖ theo chuçi thêi gian liªn tôc hoÆc theo tõng giai ®o¹n. Qua ®ã nguån th«ng tin kinh tÕ vµ tµi chÝnh ®îc c¶i tiÕn vµ cung cÊp ®Çy ®ñ h¬n. Tõ ®ã cho phÐp tÝch luü d÷ liÖu vµ thóc ®Èy qu¸ tr×nh tÝnh to¸n hµng lo¹t c¸c tû lÖ nh: + Tû lÖ vÒ kh¶ n¨ng thanh to¸n : §îc sö dông ®Ó ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng ®¸p øng c¸c kho¶n nî ng¾n h¹n cña doanh nghiÖp. + Tû lÖ vµ kh¶ n¨ng c©n ®èi vèn, c¬ cÊu vèn vµ nguån vèn: Qua chØ tiªu nµy ph¶n ¸nh møc ®é æn ®Þnh vµ tù chñ tµi chÝnh. + Tû lÖ vÒ kh¶ n¨ng ho¹t ®éng kinh doanh : §©y lµ nhãm chØ tiªu ®Æc trng cho viÖc sö dông nguån lùc cña doanh nghiÖp. + Tû lÖ vÒ kh¶ n¨ng sinh lêi: Ph¶n ¸nh hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh tæng hîp nhÊt cña doanh nghiÖp. KÕt luËn: C¸c ph¬ng ph¸p trªn nh»m t¨ng hiÖu qu¶ ph©n tÝch. chóng ta sÏ sö dông kÕt hîp vµ sö dông thªm mét sè ph¬ng ph¸p bæ trî kh¸c nh ph¬ng ph¸p liªn hÖ ph¬ng ph¸p lo¹i trõ nh»m tËn dông ®Çy ®ñ c¸c u ®iÓm cña chóng ®Ó thùc hiÖn môc ®Ých nghiªn cøu mét c¸ch tèt nhÊt. IV/ NhiÖm vô, néi dung ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp 1/NhiÖm vô ph©n tÝch . NhiÖm vô cña ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh lµ trªn c¬ së c¸c nguyªn t¾c vÒ tµi chÝnh doanh nghiÖp vµ ph¬ng ph¸p ph©n tÝch mµ tiÕn hµnh ph©n tÝch ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng cña ho¹t ®éng tµi chÝnh, v¹ch râ nh÷ng mÆt tÝch cùc vµ tiªu cùc cña viÖc thu chi tiÒn tÖ, x¸c ®Þnh nguyªn nh©n vµ møc ®é ¶nh hëng cña c¸c yÕu tè. Tõ ®ã ®Ò ra c¸c biÖn ph¸p tÝch cùc nh»m n©ng cao h¬n hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. 2/ Néi dung cña ph©n tÝch. XuÊt ph¸t tõ c¸c nhiÖm vô trªn ta thÊy sù ph¸t triÓn cña mét doanh nghiÖp dùa vµo nhiÒu yÕu tè nh: +C¸c yÕu tè bªn trong : C¬ cÊu tæ chøc cña doanh nghiÖp, tÝnh chÊt cña s¶n phÈm, quy tr×nh c«ng nghÖ, kh¶ n¨ng tµi trî cho t¨ng trëng. + C¸c yÕu tè bªn ngoµi: Sù t¨ng trëng cña nÒn kinh tÕ, tiÕn bé khoa häc kü thuËt, chÝnh s¸ch tiÒn tÖ, chÝnh s¸ch thuÕ. Trong ®iÒu kiÖn kinh doanh theo c¬ chÕ thÞ trêngcã sù qu¶n lý vÜ m« cña nhµ níc, c¸c doanh nghiÖp ®Òu ®îc b×nh ®¼ng tríc ph¸p luËt trong kinh doanh. §èi víi mçi doanh nghiÖp, ngoµi chñ doanh nghiÖp quan t©m tíi t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp cßn cã c¸c ®èi tîng kh¸c quan t©m ®Õn nh c¸c nhµ ®Çu t, c¸c nhµ cung cÊp, c¸c nhµ cho vay... ChÝnh vËy mµ viÖc thêng xuyªn ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh sÏ gióp cho ngêi sö dông th«ng tin n¾m ®îc thùc tr¹ng ho¹t ®éng tµi chÝnh cña doanh nghiÖp vµ møc ®é ¶nh hëng cña tõng nh©n tè ®Õn t×nh h×nh tµi chÝnh. Tõ ®ã ®a ra c¸c biÖn ph¸p h÷u hiÖu ®Ó n©ng cao chÊt lîng c«ng t¸c qu¶n lý kinh doanh. Tõ nh÷ng lý luËn trªn néi dung ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp sÏ ®¸nh gi¸ ®Çy ®ñ nhÊt vµ lµ bøc tranh toµn c¶nh kh¸i qu¸t vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp. 2.1/ §¸nh gi¸ kh¸i qu¸t vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp. ë phÇn nµy, bao gåm c¸c vÊn ®Ò sau: - Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng tµi s¶n. - Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng nguån vèn. - Ph©n tÝch mèi quan hÖ gi÷a tµi s¶n vµ nguån vèn. 2.2/ Ph©n tÝch t×nh h×nh ®¶m b¶o nguån vèn cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. 2.3/ Ph©n tÝch t×nh h×nh qu¶n lý vµ sö dông tµi s¶n cña doanh nghiÖp. - Ph©n tÝch t×nh h×nh qu¶n lý vµ sö dông tµi s¶n lu ®éng. - Ph©n tÝch hiÖu qu¶ tµi s¶n lu ®éng. - Ph©n tÝch t×nh h×nh qu¶n lý hiÖu qu¶ sö dông tµi s¶n cè ®Þnh. 2.4/ Ph©n tÝch t×nh h×nh qu¶n lý vµ sö dông nguån vèn. - Ph©n tÝch t×nh h×nh c«ng nî ph¶i tr¶. - Ph©n tÝch t×nh h×nh vµ kh¶ n¨ng sinh lîi cña vèn chñ së h÷u. Toµn bé c¸c néi dung trªn sÏ ®îc nghiªn cøu vµ tr×nh bµy mét c¸ch cô thÓ ë phÇn II cña luËn v¨n. V / C¬ së nguån tµi liÖu ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp. Tµi liÖu quan träng nhÊt ®îc sö dông trong ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp lµ c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh nh : B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n, b¸o c¸o kÕt qu¶ kinh doanh, b¸o c¸o lu chuyÓn tiÒn tÖ vµ t×nh h×nh cô thÓ cña doanh nghiÖp. B¸o c¸o tµi chÝnh lµ nh÷ng b¸o c¸o ®îc tr×nh bµy hÕt søc tæng qu¸t, ph¶n ¸nh mét c¸ch tæng hîp nhÊt vÒ t×nh h×nh tµi s¶n, c¸c kho¶n nî, nguån h×nh thµnh vèn, t×nh h×nh tµi chÝnh, còng nh kÕt qu¶ kinh doanh trong kú cña doanh nghiÖp. B¸o c¸o tµi chÝnh cung cÊp nh÷ng th«ng tin kinh tÕ, tµi chÝnh chñ yÕu ®Ó ®¸nh gi¸ t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh, thùc tr¹ng tµi chÝnh cña doanh nghiÖp trong kú ho¹t ®éng ®· qua gióp cho viÖc kiÓm tra, gi¸m s¸t t×nh h×nh sö dông vèn vµ kh¶ n¨ng huy ®éng vèn vµo s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Trong hÖ thèng b¸o c¸o tµi chÝnh, B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n vµ b¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh lµ mét t liÖu cèt yÕu trong hÖ thèng th«ng tin vÒ c¸c doanh nghiÖp. 1. B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n. B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n lµ mét b¸o c¸o tµi chÝnh tæng hîp, ph¶n ¸nh tæng qu¸t toµn bé tµi s¶n hiÖn cã vµ nguån h×nh thµnh tµi s¶n ®ã cña doanh nghiÖp t¹i mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh ( thêi ®iÓm lËp b¸o c¸o). B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n cã ý nghÜa rÊt quan träng trong c«ng t¸c qu¶n lý doanh nghiÖp sè liÖu trªn b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n cho biÕt toµn bé gi¸ trÞ tµi s¶n hiÖn cã cña doanh nghiÖp theo c¬ cÊu cña tµi s¶n, ngu«n vèn vµ c¬ cÊu vèn h×nh thµnh c¸c tµi s¶n ®ã. Th«ng qua b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n cña doanh nghiÖp sÏ cã rÊt nhiÒu ®èi tîng qua t©m víi mçi ®èi tîng sÏ quan t©m tíi mét môc ®Ých kh¸c nhau. Tuy nhiªn ®Ó ®a ra quyÕt ®Þnh hîp lý, phï hîp víi môc ®Ých cña m×nh cÇn ph¶i xem xÐt tÊt c¶ nh÷ng g× cÇn ph¶i th«ng qua b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n ®Ó ®Þnh híng cho viÖc nghiªn cøu tiÕp theo. B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n ®îc tr×nh bµy thµnh hai phÇn: PhÇn tµi s¶n vµ phÇn nguån vèn. KÕt cÊu cña b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n tèi thiÓu gåm ba cét: ChØ tiªu, sè ®Çu n¨m, sè cuèi kú. Hai phÇn tµi s¶n vµ nguån vèn cã thÓ ®îc bè trÝ hai bªn hoÆc hai phÇn, cho nªn tæng tµi s¶n lu«n b»ng tæng nguån vèn. NÕu cô thÓ ho¸ ta cã: Tæng tµi s¶n = Tæng nguån vèn IV. HoÆc V. Tµi s¶n lu VI. VII. Tµi ®éng vµ ®Çu t + s¶n cè ®Þnh ng¾n h¹n vµ ®Çu t dµi h¹n XII. <+> PhÇn tµi s¶n. VIII. IX. = N î ph¶i tr¶ X. XI. + Ngu ån vèn chñ së h÷u Ph¶n ¸nh toµn bé tµi s¶n hiÖn cã cña doanh nghiÖp t¹i thêi ®iÓm b¸o c¸o theo c¬ cÊu tµi s¶n vµ h×nh thøc tån t¹i trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. -VÒ mÆt kinh tÕ: PhÇn tµi s¶n ph¶n ¸nh quy m« vµ kÕt cÊu c¸c tµi s¶n cña doanh nghiÖp ®ang tån t¹i díi mäi h×nh thøc: Tµi s¶n vËt chÊt nh tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh, tån kho, tµi s¶n cè ®Þnh v« h×nh nh gi¸ trÞ b»ng ph¸t minh s¸ng chÕ, hay tµi s¶n chÝnh thøc nh c¸c kho¶n ®Çu t, kho¶n ph¶i thu, tiÒn mÆt. Qua xem xÐt phÇn nµy cho phÐp ®¸nh gi¸ tæng qu¸t n¨ng lùc s¶n xuÊt vµ quy m« c¬ së vËt chÊt kü thuËt hiÖn cã cña doanh nghiÖp. - VÒ mÆt ph¸p lý: Sè tiÒn “tµi s¶n” thÓ hiÖn sè vèn thuéc quyÒn qu¶n lý vµ sö dông l©u dµi cña doanh nghiÖp. Tµi s¶n chia thµnh hai lo¹i: + Lo¹i A: Tµi s¶n lu ®éng vµ vèn ®Çu t ng¾n h¹n- §©y lµ nh÷ng tµi s¶n thuéc quyÒn së h÷u cña doanh nghiÖp mµ thêi gian sö dông, thu håi lu©n chuyÓn trong mét n¨m hoÆc mét chu kú kinh doanh. + Lo¹i B: tµi s¶n cè ®Þnh vµ ®Çu t dµi h¹n: Ph¶n ¸nh toµn bé gi¸ trÞ cßn l¹i cña tµi s¶n cè ®Þnh, c¸c kho¶n ®Çu t tµi chÝnh dµi h¹n, c¸c kho¶n ký quü, ký cîc cña doanh nghiÖp t¹i thêi ®iÓm b¸o c¸o. <+>PhÇn nguån vèn Ph¶n ¸nh nh÷ng nguån vèn mµ doanh nghiÖp qu¶n lý vµ ®ang sö dông vµo thêi ®iÓm lËp b¸o c¸o. - VÒ mÆt kinh tÕ: Khi xem xÐt nguån vèn c¸c nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp thÊy ®îc thùc tr¹ng tµi chÝnh cña doanh nghiÖp ®ang qu¶n lý vµ sö dông. - VÒ mÆt ph¸p lý: C¸c nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp thÊy ®îc tr¸ch nhiÖm cña m×nh vÒ tæng sè vèn ®îc h×nh thµnh tõ c¸c nguån kh¸c nhau nh vèn chñ së h÷u, vèn vay ng©n hµng vµ c¸c ®èi tîng kh¸c, c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶, c¸c kho¶n nép vµo ng©n s¸ch. C¸c kho¶n ph¶i thanh to¸n víi c«ng nh©n viªn. C¸c nguån vèn: + Lo¹i A: Nî ph¶i tr¶: §©y lµ sè vèn mµ doanh nghiÖp vay ng¾n h¹n hay dµi h¹n. Lo¹i vèn nµy, doanh nghiÖp chØ ®îc dïng trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh, tíi kú h¹n ph¶i tr¶ l¹i cho chñ nî. + Lo¹i B: Vèn chñ së h÷u: Lµ chØ tiªu tæng hîp ph¶n ¸nh toµn bé nguån vèn thuéc së h÷u cña doanh nghiÖp, c¸c quü doanh nghiÖp vµ phÇn kinh phÝ sù nghiÖp ®îc ng©n s¸ch nhµ níc cÊp. B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n cña mét doanh nghiÖp nh sau MÉu sè B01-DN XIII. Tµi s¶n A/. Tµi s¶n lu ®éng vµ ®Çu t ng¾n h¹n XIV. XV. I. TiÒn II. C¸c kho¶n ®Çu t tµi chÝnh ng¾n h¹n XVI. III. C¸c kho¶n ph¶i thu IV. Hµng tån kho V. Tµi s¶n lu ®éng kh¸c B/. Tµi s¶n cè ®Þnh vµ ®Çu t dµi h¹n I. Tµi s¶n cè ®Þnh II. C¸c kho¶n ®Çu t tµi chÝnh dµi h¹n III. Chi phÝ x©y dùng c¬ b¶n dë dang IV. C¸c kho¶n ký quü, ký cîc dµi h¹n Tæng tµi s¶n Nguån vèn A/. Nî ph¶i tr¶ I. Nî ng¾n h¹n II. Nî dµi h¹n III. Nî kh¸c B/. Nguån vèn chñ së h÷u I. Nguån vèn- quü II. Nguån kinh phÝ Tæng nguån vèn 2) B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh. B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cung cÊp nh÷ng th«ng tin tæng hîp vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh vµ kÕt qu¶ sö dông c¸c tiÒm n¨ng vÒ vèn, lao ®éng kü thuËt vµ tr×nh ®é qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh ®îc chi tiÕt theo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh chÝnh, phô, c¸c ho¹t ®éng ®Çu t tµi chÝnh, ho¹t ®éng bÊt thêng ph¸t sinh trong kú b¸o c¸o. Ngoµi ra cßn cho biÕt t×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi ng©n s¸ch nhµ níc. Còng qua sè liÖu trªn b¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh ngêi ta cã thÓ nhËn biÕt sù dÞch chuyÓn cña tiÒn vèn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, tõ ®ã dù tÝnh kh¶ n¨ng ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp trong t¬ng lai. §ång thêi nã còng gióp nhµ ph©n tÝch so s¸nh doanh thu vµ sè tiÒn thùc nhËp quü khi b¸n hµng ho¸, dÞch vô víi tæng chi phÝ ph¸t sinh vµ sè tiÒn thùc xuÊt quü ®Ó vËn hµnh doanh nghiÖp.Trªn c¬ së ®ã, cã thÓ x¸c ®Þnh ®îc kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh lµ l·i hay lç trong n¨m. Ngoµi ra, nã cßn gióp nhµ ph©n tÝch so s¸nh víi c¸c kú tríc vµ víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c cïng ngµnh ®Ó nhËn biÕt kh¸i qu¸t kÕt qu¶ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp vµ xu híng vËn ®éng nh»m ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lý, quyÕt ®Þnh tµi chÝnh phï hîp. B¸o c¸o kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh ®îc chia lµm 3 phÇn + PhÇn I: B¸o c¸o l·i, lç. PhÇn nµy ph©n tÝch kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh vµ cã thÓ kh¸i qu¸t phÇn l·i, lç qua s¬ ®å sau: < trang bªn> + PhÇn II. T×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi nhµ níc. PhÇn nµy bao gåm c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh t×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô cña doanh nghiÖp víi nhµ níc vÒ c¸c kh¶on nh: nép thuÕ, b¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ, kinh phÝ c«ng ®oµn... C¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh trong phÇn nµy theo dâi sè cßn ph¶i nép kú tríc chuyÓn sang; sè ph¶i nép ph¸t sinh trong kú, sè cßn ph¶i nép chuyÓn sang kú sau theo cét t¬ng øng. Trong ®ã: Sè cßn ph¶i nép = Sè cßn ph¶i nép kú + Sè ph¶i nép - Sè ®· nép chuyÓn sang kú sau tríc chuyÓn sang trong kú trong kú XVII. XVIII. +PhÇn III. ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ, ®îc hoµn l¹i, ®îc miÔn gi¶m PhÇn nµy gåm c¸c chØ tiªu ph¶n¸nh sè thuÕ GTGT ®îc khÊu trõ, ®· khÊu trõ vf cßn ®îc khÊu trõ; sè thuÕ GTGT ®îc hoµn l¹i, ®· hoµn l¹i vµ cßn ®îc hoµn l¹i; sè thuÕ GTGT ®îc miÔn gi¶m, ®· miÔn gi¶m vµ cßn ®îc miÔn gi¶m. Tãm l¹i, do nh÷ng th«ng tin mµ b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n vµ b¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cung cÊp phôc vô ®¾c lùc cho c«ng t¸c ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp nªn ®©y lµ nh÷ng tµi liÖu chñ yÕu ®îc sö dông trong ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp. Ngoµi ra, ®Ó viÖc ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp chÝnh x¸c, s¸t víi t×nh h×nh thùc tÕ chungcña nÒn kinh tÕ ngêi ph©n tÝch cÇn kÕt hîp sö dông c¸c th«ng tin trong c¸c tµi liÖu kh¸c nh: + B¸o c¸o lu chuyÓn tiÒn tÖ. + B¸o c¸o chi tiÕt vÒ c¸c kho¶n c«ng nî ph¶i thu vµ ph¶i tr¶ theo c¸c ®èi tîng + B¸o c¸o gi¶i tr×nh vµ t×nh h×nh t¨ng gi¶m tµi s¶n, nguån vèn.
- Xem thêm -