Phân tích cấu trúc sinh thái cảnh quan phục vụ phát triển bền vững nông lâm nghiệp và du lịch huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai

  • Số trang: 231 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 18 |
  • Lượt tải: 0
tailieuonline

Đã đăng 27372 tài liệu

Mô tả:

Môc lôc Danh môc c¸c b¶ng trong luËn ¸n Danh môc c¸c h×nh vµ biÓu ®å trong luËn ¸n Danh môc c¸c b¶n ®å vµ s¬ ®å trong luËn ¸n Më ®Çu TÝnh cÊp thiÕt cña luËn ¸n Môc tiªu vµ nhiÖm vô Nh÷ng luËn ®iÓm b¶o vÖ Nh÷ng ®iÓm míi cña luËn ¸n Ph¹m vi nghiªn cøu cña luËn ¸n ý nghÜa khoa häc vµ thùc tiÔn CÊu tróc cña luËn ¸n Trang i ii iii 1 1 2 3 3 3 4 4 Ch−¬ng 1. C¬ së lý luËn nghiªn cøu sinh th¸i c¶nh quan phôc vô ph¸t triÓn bÒn v÷ng n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch huyÖn sa pa 1.1. LÞch sö nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan 1.1.1. T×nh h×nh nghiªn cøu sinh th¸i c¶nh quan 1.1.2. Tæng quan c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu ë huyÖn Sa Pa 1.2. C¸c luËn ®iÓm vÒ sinh th¸i c¶nh quan nhiÖt ®íi-giã mïa ViÖt Nam øng dông trong luËn ¸n 1.2.1. H−íng tiÕp cËn sinh th¸i c¶nh quan 1.2.2. C¸c luËn ®iÓm vÒ sinh th¸i c¶nh quan nhiÖt ®íi-giã mïa 1.2.3. Mèi quan hÖ liªn ngµnh n«ng-l©m-du lÞch trong l·nh thæ miÒn nói Sa Pa xÐt theo quan ®iÓm sinh th¸i c¶nh quan 1.3. Quan ®iÓm, hÖ ph−¬ng ph¸p vµ m« h×nh kh¸i niÖm 1.3.1. C¸c quan ®iÓm nghiªn cøu 1.3.2. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 1.3.3. Qu¸ tr×nh thùc hiÖn, thiÕt kÕ nghiªn cøu vµ m« h×nh kh¸i niÖm KÕt luËn ch−¬ng 1 32 32 34 38 40 Ch−¬ng 2. Nghiªn cøu ®Æc ®iÓm sinh th¸i cña c¸c c¶nh quan l·nh thæ huyÖn sa pa 41 2.1. VÞ trÝ ®Þa lý vµ ®Æc ®iÓm c¸c hîp phÇn trong cÊu tróc sinh th¸i c¶nh quan huyÖn Sa Pa 2.1.1. VÞ trÝ ®Þa lý 2.1.2. C¸c nh©n tè sinh th¸i c¶nh 2.1.3. Th¶m thùc vËt - nh©n tè chØ thÞ trong c¶nh quan 2.1.4. Con ng−êi víi c¸c ho¹t ®éng khai th¸c tµi nguyªn - nh©n tè thµnh t¹o c¸c c¶nh quan v¨n hãa 5 5 5 11 19 19 27 31 41 41 42 57 60 2.2. Ph©n tÝch cÊu tróc c¶nh quan l·nh thæ huyÖn Sa Pa theo h−íng sinh th¸i häc 2.2.1. HÖ thèng ph©n lo¹i c¶nh quan ¸p dông cho thµnh lËp b¶n ®å sinh th¸i c¶nh quan huyÖn Sa Pa tû lÖ lín 2.2.2. §Æc ®iÓm sinh th¸i cña c¸c ®¬n vÞ ph©n lo¹i c¶nh quan 2.2.3. §Æc ®iÓm c¸c tiÓu vïng sinh th¸i c¶nh quan 2.3. Nghiªn cøu diÔn thÕ sinh th¸i thø sinh phôc håi rõng trªn c¸c c¶nh quan ®iÓn h×nh KÕt luËn ch−¬ng 2 Ch−¬ng 3. ®¸nh gi¸ c¶nh quan phôc vô ®Þnh h−íng ph¸t triÓn bÒn v÷ng n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch huyÖn Sa pa 3.1. §¸nh gi¸ kinh tÕ sinh th¸i c¸c c¶nh quan cho môc ®Ých ph¸t triÓn n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch t¹i huyÖn Sa Pa 61 61 63 75 81 88 89 89 89 3.1.1. Bµi to¸n ENTROPY c¶nh quan ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng −u tiªn b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng 3.1.2. §¸nh gi¸ c¶nh quan phôc vô ph¸t triÓn c©y trång n«ng, l©m nghiÖp 3.1.3. §¸nh gi¸ c¶nh quan phôc vô ph¸t triÓn du lÞch sinh th¸i 3.1.4. §¸nh gi¸ c¶nh quan cho ph¸t triÓn liªn ngµnh n«ng-l©m-du lÞch 3.2. Ph©n tÝch sù biÕn ®æi c¶nh quan v¨n hãa vµ hiÖn tr¹ng ph¸t triÓn n«ng, l©m nghiÖp, du lÞch t¹i l·nh thæ Sa Pa 99 112 117 3.2.1. §Æc ®iÓm ph©n bè téc ng−êi theo ®ai cao trong mèi quan hÖ víi h×nh thµnh c¸c c¶nh quan v¨n hãa 3.2.2. Sù h×nh thµnh vµ biÕn ®æi c¶nh quan n«ng l©m vµ du lÞch trong lÞch sö 3.2.3. Ph©n tÝch hiÖn tr¹ng ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch d−íi gãc ®é ph¸t triÓn bÒn v÷ng 122 3.3. §Þnh h−íng sö dông hîp lý c¶nh quan phôc vô ph¸t triÓn bÒn v÷ng n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch huyÖn Sa Pa 3.3.1. §Þnh h−íng chung 3.3.2. §Þnh h−íng sö dông hîp lý c¶nh quan 3.3.3. C¸c m« h×nh hÖ kinh tÕ sinh th¸i −u tiªn ph¸t triÓn KÕt luËn ch−¬ng 3 KÕt luËn vµ kiÕn nghÞ Danh môc c«ng tr×nh khoa häc cña t¸c gi¶ liªn quan ®Õn luËn ¸n Tµi liÖu tham kh¶o Phô lôc 119 119 127 133 133 137 143 145 146 151 152 Danh môc c¸c b¶ng trong luËn ¸n Stt Tªn vµ néi dung b¶ng Trang 1 B¶ng 2.1. L−îng m−a trung b×nh th¸ng vµ n¨m (mm) 2 B¶ng 2.2. §Æc ®iÓm h×nh th¸i s«ng suèi l·nh thæ Sa Pa 52 3 B¶ng 2.3. Tæng hîp c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch ®Êt Fa 54 4 B¶ng 2.4. Tæng hîp c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch ®Êt Fl 54 5 B¶ng 2.5. Tæng hîp c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch ®Êt HFa 55 6 B¶ng 2.6. Tæng hîp c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch ®Êt HFj 55 7 B¶ng 2.7. Tæng hîp c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch ®Êt HA 55 8 B¶ng 2.8. Tæng hîp c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch ®Êt A 56 9 B¶ng 2.9. Tæng hîp c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch ®Êt P 56 10 B¶ng 2.10. Tæng hîp c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch ®Êt D 56 11 B¶ng 2.11. HÖ thèng ®¬n vÞ ph©n lo¹i c¶nh quan huyÖn Sa Pa 62 12 B¶ng 2.12. Ph©n tÝch ®Êt ®èi s¸nh trong lo¹t phôc håi nh©n t¸c 88 13 B¶ng 3.1. KÕt qu¶ ph©n tÝch ®a d¹ng c¶nh quan ë c¸c ®ai cao huyÖn Sa Pa 94 14 B¶ng 3.2. HiÖu qu¶ sinh th¸i cña trång vµ t¸i sinh rõng huyÖn Sa Pa 96 15 B¶ng 3.3. C¸c biÖn ph¸p −u tiªn b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn rõng huyÖn Sa Pa 98 16 B¶ng 3.4a. B¶ng c¬ së ®¸nh gi¸ riªng møc ®é thÝch nghi sinh th¸i cña c¸c d¹ng c¶nh quan ®èi víi c©y actiso (Cynara scolymus L.) 102b 17 B¶ng 3.4b. B¶ng c¬ së ®¸nh gi¸ riªng møc ®é thÝch nghi sinh th¸i cña c¸c d¹ng c¶nh quan ®èi víi c©y chÌ Shan (Camellia sinensis) 102b 18 B¶ng 3.4c. B¶ng c¬ së ®¸nh gi¸ riªng møc ®é thÝch nghi sinh th¸i cña c¸c d¹ng c¶nh quan ®èi víi c©y ®µo (Prunus persica (L.) Batsch) 102b 19 B¶ng 3.4d. B¶ng c¬ së ®¸nh gi¸ riªng møc ®é thÝch nghi sinh th¸i cña c¸c d¹ng c¶nh quan ®èi víi c©y lª (Pyrus communis L.) 102b 20 B¶ng 3.4e. B¶ng c¬ së ®¸nh gi¸ riªng møc ®é thÝch nghi sinh th¸i cña c¸c d¹ng c¶nh quan ®èi víi c©y mËn (Prunus salicina Lindley) 102b 21 B¶ng 3.4f. B¶ng c¬ së ®¸nh gi¸ riªng møc ®é thÝch nghi sinh th¸i cña c¸c d¹ng c¶nh quan ®èi víi c©y th¶o qu¶ (Amomum tsaoko) 102b 22 B¶ng 3.4g. B¶ng c¬ së ®¸nh gi¸ riªng møc ®é thÝch nghi sinh th¸i cña c¸c d¹ng c¶nh quan ®èi víi c©y tèng qu¸ sñ (Alnus nepanensis) 102b 23 B¶ng 3.4h. B¶ng c¬ së ®¸nh gi¸ riªng møc ®é thÝch nghi sinh th¸i cña c¸c d¹ng c¶nh quan ®èi víi c©y su su (Sechium edule (Jacq) Swartz) 102b 24 B¶ng 3.5. Ph©n tÝch chi phÝ - lîi Ých cña c©y actiso i 47b 105 25 B¶ng 3.6. §Çu t− cho thêi kú thiÕt kÕ c¬ b¶n 1 ha mËn trªn c¸c møc thÝch nghi sinh th¸i kh¸c nhau 106 26 B¶ng 3.7. Ph©n tÝch chi phÝ - lîi Ých cña mét sè c©y trång nhiÖt ®íi 107 27 B¶ng 3.8. Chi phÝ thiÕt kÕ c¬ b¶n trång míi rõng 108 28 B¶ng 3.9. Chi phÝ thiÕt kÕ c¬ b¶n cho khoanh nu«i cã trång rõng bæ sung 108 29 B¶ng 3.10. KÕt qu¶ ph©n tÝch ®Êt ®èi s¸nh 109 30 B¶ng 3.11. §Þnh h−íng ph¸t triÓn c©y trång ¸ nhiÖt ®íi ®Æc s¶n huyÖn Sa Pa 111 31 B¶ng 3.12. §¸nh gi¸ c¸c ®iÒu kiÖn khÝ hËu huyÖn Sa Pa ®èi víi søc kháe con ng−êi phôc vô du lÞch vµ nghØ d−ìng 112 32 B¶ng 3.13. §¸nh gi¸ c¸c chØ tiªu sinh häc ®èi víi con ng−êi phôc vô du lÞch vµ nghØ d−ìng ë huyÖn Sa Pa 112 33 B¶ng 3.14a. §¸nh gi¸ thµnh phÇn c¸c d¹ng tµi nguyªn du lÞch tù nhiªn huyÖn Sa Pa 114b 34 B¶ng 3.14b. §¸nh gi¸ thµnh phÇn c¸c d¹ng tµi nguyªn du lÞch nh©n v¨n huyÖn Sa Pa (d¹ng tµi nguyªn lÞch sö - v¨n hãa) 114b 35 B¶ng 3.14c. §¸nh gi¸ thµnh phÇn c¸c d¹ng tµi nguyªn du lÞch nh©n v¨n huyÖn Sa Pa (lÔ héi vµ c¸c ®èi t−îng g¾n víi d©n téc häc) 114b 36 B¶ng 3.14d. §¸nh gi¸ thµnh phÇn c¸c d¹ng tµi nguyªn du lÞch cã tÝnh ph©n kiÓu huyÖn Sa Pa 114b 37 B¶ng 3.15. KÕt qu¶ ®¸nh gi¸ tæng hîp c¶nh quan huyÖn Sa Pa cho môc ®Ých ph¸t triÓn du lÞch sinh th¸i 116 38 B¶ng 3.16. Tû lÖ du kh¸ch th¨m quan c¸c ®iÓm du lÞch 116 39 B¶ng 3.17. §Æc ®iÓm ®a d¹ng nh©n v¨n trong c¶nh quan huyÖn Sa Pa 120 40 B¶ng 3.18. Ph©n tÝch t−¬ng quan gi÷a c¸c biÕn ph¸t triÓn víi biÕn d©n téc 122 41 B¶ng 3.19. Nguån thu tõ nghÒ rõng cña n«ng hé ë th«n SÝn Ch¶i (vïng lâi V−ên Quèc gia Hoµng Liªn) 129 42 B¶ng 3.20. Nguån thu tõ nghÒ rõng cña n«ng hé ë th«n Hoµng Liªn (vïng ®Öm V−ên Quèc gia Hoµng Liªn) 130 43 B¶ng 3.19. Môc ®Ých ®Õn Sa Pa cña kh¸ch du lÞch 132 44 B¶ng 3.22. ý kiÕn cña céng ®ång vÒ lîi Ých tõ ph¸t triÓn du lÞch sinh th¸i 134 45 B¶ng 3.23. §Þnh h−íng tæ chøc c¸c ph©n khu chøc n¨ng trong huyÖn Sa Pa 138 46 B¶ng 3.24. Mét sè m« h×nh hÖ kinh tÕ sinh th¸i −u tiªn ph¸t triÓn 143 B¶ng phô lôc 1. Thèng kª ®Æc ®iÓm c¸c d¹ng c¶nh quan trong l·nh thæ huyÖn Sa Pa B¶ng phô lôc 2. C¸c kÕt qu¶ gi¶i bµi to¸n Entropy c¶nh quan B¶ng phô lôc 3. C¬ së d÷ liÖu nhu cÇu sinh th¸i c¸c c©y trång ii B¶ng phô lôc 4. KÕt qu¶ ®¸nh gi¸ thÝch nghi sinh th¸i cña c¸c c©y trång n«ng l©m nghiÖp (m« h×nh ALES-GIS) B¶ng phô lôc 5. Ph−¬ng ¸n tæ chøc l·nh thæ du lÞch sinh th¸i huyÖn Sa Pa B¶ng phô lôc 6. Sè liÖu mét sè mÉu ®iÒu tra ®Þa thùc vËt trªn thùc ®Þa t¹i huyÖn Sa Pa B¶ng phô lôc 7. C¬ së d÷ liÖu vÒ nh©n v¨n, kinh tÕ x· héi cho bµi to¸n ph©n tÝch ®a biÕn (sè liÖu ®· ®−îc chuÈn hãa theo ph−¬ng sai-chuÈn hãa Z-core) Danh môc c¸c h×nh vµ biÓu ®å trong luËn ¸n Stt Tªn vµ néi dung h×nh, biÓu ®å Trang 1 H×nh 1.1. M« h×nh ph©n tÝch håi quy xu thÕ ph¸t triÓn cña STCQ B¾c Mü 2 H×nh 1.2. M« h×nh nghiªn cøu cÊu tróc c¶nh quan (a), ®Þa-sinh th¸i (b) vµ sinh th¸i c¶nh quan (c) 22 3 H×nh 1.3. C¸ch tiÕp cËn STCQ trong luËn ¸n 27 4 H×nh 1.4. M« h×nh cÊu tróc STCQ vµ mèi quan hÖ ph¸t sinh sinh th¸i gi÷a c¸c nh©n tè thµnh t¹o c¶nh quan huyÖn Sa Pa 5 H×nh 1.5. HÖ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 6 H×nh 1.6. M« h×nh kh¸i niÖm nghiªn cøu cña luËn ¸n 7 H×nh 2.1. BiÕn tr×nh n¨m cña (a) nhiÖt ®é, (b) ®é Èm, (c) biªn ®é nhiÖt, (d) sè giê n¾ng vµ (e) l−îng m−a ë tr¹m khÝ t−îng Lµo Cai, Sa Pa, Hoµng Liªn S¬n tiªu biÓu cho 3 kiÓu khÝ hËu ®ai nói thÊp, nói trung b×nh vµ nói cao Sa Pa 49 8 H×nh 2.2. BiÕn tr×nh nhiÖt ®é ngµy ®ªm theo c¸c ®ai cao (quan tr¾c cña luËn ¸n trong 24h, ngµy 17/03/2005) 50 9 H×nh 2.3. BiÕn tr×nh ®é Èm ngµy ®ªm theo c¸c ®ai cao (quan tr¾c cña luËn ¸n trong 24h, ngµy 17/03/2005) 50 10 H×nh 2.4a. PhÉu ®å c¶nh quan trong lo¹t diÔn thÕ sinh th¸i thø sinh håi phôc rõng trªn phô líp c¶nh quan nói thÊp huyÖn Sa Pa 82 11 H×nh 2.4b. PhÉu ®å c¶nh quan trong lo¹t diÔn thÕ sinh th¸i thø sinh håi phôc rõng trªn phô líp c¶nh quan nói trung b×nh huyÖn Sa Pa 84 12 H×nh 2.4c. PhÉu ®å c¶nh quan trong lo¹t diÔn thÕ sinh th¸i thø sinh phôc håi rõng trªn phô líp c¶nh quan nói cao huyÖn Sa Pa 85 13 H×nh 2.4d. PhÉu ®å c¶nh quan trong lo¹t phôc håi sinh th¸i nh©n t¸c trªn phô líp c¶nh quan nói trung b×nh huyÖn Sa Pa 86 14 H×nh 2.5. DiÔn biÕn suy tho¸i c¶nh quan do xãi mßn ®Êt trong lo¹t diÔn thÕ sinh th¸i thø sinh (a) vµ phôc håi nh©n t¸c (b) 87 15 H×nh 3.1. C¸c chØ sè h×nh häc vÒ m¶nh, biªn c¶nh quan vµ ý nghÜa sinh th¸i 93 16 H×nh 3.2. §é ®a d¹ng beta cña c¶nh quan vµ ý nghÜa sinh th¸i 94 8 30b 41 iii 39b 17 H×nh 3.3. ChiÒu h−íng t¨ng ®é ®a d¹ng c¶nh quan alpha 95 18 H×nh 3.4. ChiÒu h−íng t¨ng ®é ®a d¹ng c¶nh quan do ho¹t ®éng ph¸t triÓn 95 19 H×nh 3.5. Ph©n nhãm c¶nh quan theo hiÖu qu¶ t¸i sinh vµ trång rõng (Ph−¬ng ph¸p: ph©n tÝch nhãm cã thø bËc) 97 20 H×nh 3.6. CÊu tróc m« h×nh ALES-GIS 100 21 H×nh 3.7. KÕt qu¶ ®¸nh gi¸ thÝch nghi sinh th¸i cña c¶nh quan huyÖn Sa Pa ®èi víi c©y trång n«ng, l©m nghiÖp 104 22 H×nh 3.8a. Lîi nhuËn rßng NPV cña c©y th¶o qu¶ trªn c¸c møc thÝch nghi 106 23 H×nh 3.8b. Tû suÊt chi phÝ - lîi Ých cña c©y th¶o qu¶ trªn c¸c møc thÝch nghi 106 24 H×nh 3.9. So s¸nh hiÖu qu¶ kinh tÕ cña c¸c hÖ thèng c©y trång n«ng nghiÖp huyÖn Sa Pa 108 25 H×nh 3.10. HÖ sè chøc n¨ng ph¸t triÓn kinh tÕ cña c¶nh quan Sa Pa 118 26 H×nh 3.11. BiÕn ®æi c¶nh quan do thùc hiÖn chÝnh s¸ch ph¸t triÓn n«ng nghiÖp 124 27 H×nh 3.12. Xu h−íng biÕn ®æi c¶nh quan n«ng, l©m nghiÖp tõ c¸c ph−¬ng thøc canh t¸c trªn ®Êt dèc ë huyÖn Sa Pa qua c¸c thêi kú 125 28 H×nh 3.13. C¬ cÊu sö dông ®Êt n¨m 2005 125 29 H×nh 3.14. ChuyÓn biÕn c¬ cÊu kinh tÕ ngµnh cña huyÖn Sa Pa (1990-2005) 127 30 H×nh 3.15. DiÖn tÝch c¸c c©y trång ®Æc s¶n chÝnh vïng chuyªn canh thÞ trÊn Sa Pa 128 31 H×nh 3.16. DiÖn tÝch c¸c lo¹i c©y ¨n qu¶ ë c¸c x· chuyªn canh 128 32 H×nh 3.17. DiÖn tÝch th¶o qu¶ ë c¸c x· canh t¸c lín nhÊt 128 33 H×nh 3.18. So s¸nh hiÖu qu¶ 4 m« h×nh hÖ kinh tÕ sinh th¸i cña nhãm c¸c d©n téc 144 Danh môc c¸c b¶n ®å vµ s¬ ®å trong luËn ¸n Stt Tªn vµ néi dung b¶n ®å, s¬ ®å Trang 1 S¬ ®å vÞ trÝ khu vùc nghiªn cøu 1a 2 B¶n ®å ®Þa m¹o huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 46a 3 S¬ ®å c¸c kiÓu khÝ hËu huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 52a 4 B¶n ®å thæ nh−ìng huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 56a 5 B¶n ®å hiÖn tr¹ng th¶m thùc vËt huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 60a 6 B¶n ®å sinh th¸i c¶nh quan huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 65a 7 B¶n ®å ph©n vïng sinh th¸i c¶nh quan huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 77a iv 8 B¶n ®å xãi mßn tiÒm n¨ng cña c¶nh quan huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 88a 9 B¶n ®å xãi mßn thùc tÕ cña c¶nh quan huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 88a 10 S¬ ®å hiÖu qu¶ phñ xanh ®Êt trèng nói träc do trång vµ t¸i sinh rõng (chØ sè TLA cña c¶nh quan rõng) huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 96a 11 S¬ ®å xu h−íng t¨ng ®é ®a d¹ng h×nh th¸i c¶nh quan do trång vµ t¸i sinh rõng (chØ sè h×nh th¸i c¶nh quan MSI) huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 96a 12 S¬ ®å xu h−íng biÕn ®æi ®é ®a d¹ng c¶nh quan do trång vµ t¸i sinh rõng (chØ sè ®a d¹ng c¶nh quan Shannon-Weaver) huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 96a 13 B¶n ®å ®¸nh gi¸ thÝch nghi sinh th¸i cña c¶nh quan ®èi víi c©y tèng qu¸ sñ (Alnus nepalensis D.Don) huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 105a 14 B¶n ®å ®¸nh gi¸ thÝch nghi sinh th¸i cña c¶nh quan ®èi víi c©y lª (Pyrus communis L.) huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 105a 15 B¶n ®å ®¸nh gi¸ thÝch nghi sinh th¸i cña c¶nh quan ®èi víi c©y su su (Sechium edule (Jacq)Swartz) huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 105a 16 B¶n ®å ®¸nh gi¸ thÝch nghi sinh th¸i cña c¶nh quan ®èi víi c©y th¶o qu¶ (Amomum tsaoko) huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 105a 17 B¶n ®å ®¸nh gi¸ thÝch nghi sinh th¸i cña c¶nh quan ®èi víi c©y mËn (Prunus salicina L.) huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 105a 18 B¶n ®å ®¸nh gi¸ thÝch nghi sinh th¸i cña c¶nh quan ®èi víi c©y ®µo (Prunus persica (L.) Batsch) huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 105a 19 B¶n ®å ®¸nh gi¸ thÝch nghi sinh th¸i cña c¶nh quan ®èi víi c©y chÌ Shan (Camellia sinensis O.Ktze) huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 105a 20 B¶n ®å ®¸nh gi¸ tæng hîp c¶nh quan cho môc ®Ých ph¸t triÓn du lÞch sinh th¸i huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 116a 21 B¶n ®å ®a d¹ng nh©n v¨n cña c¶nh quan huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 122a 22 S¬ ®å xu h−íng gi¶m nghÌo trong thêi kú §æi míi huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 128a 23 B¶n ®å hiÖn tr¹ng tæ chøc du lÞch trªn c¸c tiÓu vïng sinh th¸i c¶nh quan huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 132a 24 S¬ ®å l·nh thæ Sa Pa trong quan hÖ sinh th¸i-kinh tÕ liªn vïng 137a 25 B¶n ®å c¸c ph©n khu chøc n¨ng ph¸t triÓn n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch sinh th¸i huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 139a 26 B¶n ®å ®Þnh h−íng sö dông c¶nh quan ph¸t triÓn n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch sinh th¸i huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai 143a v B¶ng 2.1. L−îng m−a trung b×nh th¸ng vµ n¨m (mm) (c¸c tr¹m ®o m−a trong néi vïng vµ l·nh thæ l©n cËn) Tr¹m ®o m−a (tr¹m vµ n¨m quan tr¾c) §é cao (m) 1. Lµo Cai 60 - 2000 2. Cèc San 60-90 3. T¶ Ph×n 60-90 (*) 4. ¤ Quy Hå 60-94 (*) 5. Hoµng L.S¬n 69-79 (*) 6. Sa Pa 60-2000 (*) 7. C¸t C¸t 60-79 (*) 8. T¶ Th¨ng 60-75 9. T¶ Van 60-90 (*) 10. Thanh Phó 60-78 (*) 11. T¶ Trung Hå 64-67 12. V¨n Bµn 60-92 13. B¸t S¸t 60-94; 14. B×nh L− 60-81;93;94 99 120 1300 1800 2170 1570 600-700 1700-1800 900 400 120 636 I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII N¨m 24.3 21.1 34.5 60.6 63.8 62.9 67.9 28.0 67.4 27.7 53.5 29.4 15.6 28.5 33.5 36.8 57.2 67.5 71.8 81.3 77.7 41.9 85.2 42.3 35.1 35.2 26.0 50.7 57.0 51.1 73.8 108.0 82.0 106.5 82.8 63.2 93.5 46.4 38.3 45.1 42.3 63.7 119.1 138.0 175.2 170.6 219.6 210.3 211.3 146.1 212.1 146.2 149.2 136.7 96.0 154.1 187.9 153.9 208.8 320.1 416.6 345.2 354.8 135.2 292.6 157.6 145.9 150.5 159.5 255.8 253.0 218.6 335.2 440.7 564.9 406.9 403.7 289.6 345.5 258.1 176.5 191.1 208.6 499.7 295.8 256.8 289.2 496.1 680.0 468.4 477.0 282.6 350.4 234.1 224.3 209.3 281.4 532.4 328.5 296.8 328.9 458.7 632.1 454.0 481.6 333.8 322.7 284.8 176.3 247.6 259.3 356.1 223.5 176.4 209.8 338.3 418.2 313.9 303.5 288.2 242.2 188.1 102.2 182.0 156.3 147.7 140.7 144.1 169.0 176.0 235.7 226.2 214.4 154.5 162.7 140.2 142.8 134.4 84.0 109.9 60.6 57.9 74.2 77.9 101.4 115.2 98.8 59.3 99.8 41.1 59.9 40.8 43.3 59.9 24.3 25.8 31.2 57.4 66.4 61.6 74.5 29.3 47.6 31.7 41.9 29.8 15.1 35.9 1748.3 1577.1 1986.9 2771.8 3552.5 2852.3 2848.1 1851.6 2321.8 1598.2 1345.9 1431.9 1387.4 2294.5 (Nguån: NguyÔn Khanh V©n, 2006; (*): c¸c tr¹m trong huyÖn Sa Pa) Mïa kiÖt (<25 mm) 2 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 2 0 Mïa h¹n (<50 mm) 3 3 2 0 0 0 0 3 1 5 3 5 5 2 Mïa Ýt m−a (<100 mm) 5 5 5 4 4 3 5 5 4 5 5 5 7 5 Mïa m−a (>100 mm) 7; IV-X 7; IV-X 7; IV-X 8; III-X 8; IV-XI 9; III-XI 7; IV-X 7; IV-X 8; IV-XI 7; IV-X 7; IV-X 7; IV-X 5; V-IX 7; IV-X B¶ng 3.14a. §¸nh gi¸ thµnh phÇn c¸c d¹ng tµi nguyªn du lÞch tù nhiªn huyÖn Sa Pa §Þa h×nh, tæ hîp ®Þa h×nh TL Mïa vô 4-10 Th¸c T×nh yªu T Th¸c C¸t C¸t V−ên Quèc gia (VQG) ↑ rõng tróc lïn T Mïa vô 1-12 4-10 ↑ rõng ”c¶nh tiªn” T T 4-10 ↑ rõng nguyªn sinh(*) §Ønh Fanxip¨ng TL 1-12 → thùc vËt ®Æc h÷u (*) §Ønh Hµm Rång TL 1-12 §Ønh Hµ Tao San TL 1-12 §Ønh T¶ Giµng Ph×nh TL 1-12 ↓ T 1-12 ↑ B¸n b×nh nguyªn Sa Pa TD 1-12 ↑ B¸n b×nh nguyªn Sa P¶ T 1-12 ↑ Thung lòng M−êng Hoa T 1-12 ↓ §Ìo M©y T 1-12 ↑ Tæ hîp nói (*) T 1-12 ↓ Tæ hîp nói-s«ng (*) T 1-12 ↓ Tæ hîp nói-hå (*) T 1-12 ↓ §iÓm du lÞch Th¸c B¹c Hang T¶ Ph×n Gi¸ trÞ Suèi kho¸ng, suèi, hå → suèi T¾c K« D Mïa vô ** 1-12 → suèi M−êng Hoa TL 4-10 ↓ T 1-12 → suèi C¸t C¸t T 4-10 ↑ T 1-12 → ngßi Bo T 4-10 ↑ ↑ suèi T¶ Trung Hå T 4-10 → ↓ suèi Vµng T 4-10 → Kh¶ n¨ng §iÓm du lÞch Gi¸ trÞ Kh¶ n¨ng §iÓm du lÞch Gi¸ trÞ (Ghi chó: (*) c¸c ®iÓm du lÞch kh«ng cã ®Þa danh mang tÝnh ph©n kiÓu) Gi¸ trÞ ph¸t triÓn c¸c lo¹i h×nh DLST: Mïa vô du lÞch: Kh¶ n¨ng khai th¸c: T: th¨m quan ng¾m c¶nh; L: du lÞch thÓ thao (leo nói, m¹o hiÓm - trekking); D: nghØ d−ìng. 1-3: 3 th¸ng, tõ th¸ng 1 ®Õn th¸ng 3; 1-12: quanh n¨m; **: ch−a cã d÷ liÖu x¸c ®Þnh ↑ rÊt thuËn lîi → t−¬ng ®èi thuËn lîi ↓ khã kh¨n Kh¶ n¨ng → B¶ng 3.14b. §¸nh gi¸ thµnh phÇn c¸c d¹ng tµi nguyªn du lÞch nh©n v¨n huyÖn Sa Pa (D¹ng tµi nguyªn lÞch sö - v¨n hãa) Di tÝch v¨n hãa kh¶o cæ (di chØ kh¶o cæ) Ruéng bËc thang (*) Gi¸ trÞ V Mïa vô 1-12 B·i ®¸ cæ HÇu Thµo V 1-12 §iÓm du lÞch Kh¶ n¨ng Di tÝch lÞch sö c¸ch m¹ng Gi¸ trÞ V Mïa vô 1-12 V 1-12 B¶n Kim V 1-12 B¶n LÕch V CÇu §«i T¶ Ph×n Di tÝch v¨n hãa nghÖ thuËt Kh¶ n¨ng ↑ Nhµ thê thÞ trÊn V Mïa vô 1-12 ↑ Nhµ thê T¶ Ph×n V 1-12 → Nhµ thê HÇu Thµo V 1-12 1-12 → Nhµ thê Lao Ch¶i V V 1-12 ↓ Phè Xu©n Viªn V 1-12 ↓ §Òn MÉu §Ìo M©y V 1-12 ↓ ¤ Quy Hå V 1-12 ↓ §iÓm du lÞch ↑ Th«n C¸t C¸t ↑ B¶n M−êng Bo §iÓm du lÞch Gi¸ trÞ Danh lam th¾ng c¶nh Kh¶ n¨ng ↑ Tr¹m thñy ®iÖn C¸t C¸t V Mïa vô 1-12 ↑ CÇu M©y V 1-12 ↑ ↓ V−ên sinh th¸i Hµm Rång V 1-12 ↑ 1-12 ↓ Tr¹m thñy ®Þa T¶ Giµng Ph×nh T 1-12 ↑ V 1-12 ↑ Tr¹m thñy ®iÖn SÐo Mý Tû T 1-12 ↑ V 1-12 ↑ §iÓm du lÞch (Ghi chó: (*) c¸c ®iÓm du lÞch kh«ng cã ®Þa danh mang tÝnh ph©n kiÓu) Gi¸ trÞ ph¸t triÓn c¸c lo¹i h×nh DLST: Mïa vô du lÞch: Kh¶ n¨ng khai th¸c: V: v¨n hãa; N: nghØ ng¬i; T: th¨m quan 1-3: 3 th¸ng, tõ th¸ng 1 ®Õn th¸ng 3; 1-12: quanh n¨m; **: ch−a cã d÷ liÖu x¸c ®Þnh ↑ rÊt thuËn lîi → t−¬ng ®èi thuËn lîi ↓ khã kh¨n Gi¸ trÞ Kh¶ n¨ng ↑ B¶ng 3.14c. §¸nh gi¸ thµnh phÇn c¸c d¹ng tµi nguyªn du lÞch nh©n v¨n huyÖn Sa Pa (lÔ héi vµ c¸c ®èi t−îng g¾n víi d©n téc häc) LÔ héi §iÓm du lÞch TÕt Nh¶y cña ng−êi Dao ®á T¶ Ph×n Héi GÇu Tµo (®¹p nói) cña ng−êi H'M«ng (*) Héi Lång Tång cña ng−êi Tµy (*) Héi xuèng ®ång (héi cÇu mïa) cña ng−êi Gi¸y T¶ Van H¸t giao l−u vµ h¸t giao duyªn trong tiÖc r−îu cña ng−êi Gi¸y T¶ Van Móa mõng ®−îc mïa cña ng−êi X¸ Phã (*) LÔ héi ¨n thÒ b¶o vÖ rõng cña c¸c d©n téc (*) Héi r−íc ®Ìn móa l©n, tÕ lÔ cña ng−êi Kinh thÞ trÊn C¸c b¶n d©n téc thiÓu sè, c¸c m« h×nh biÖt thù cña ng−êi Kinh Gi¸ Mïa Kh¶ §iÓm du lÞch trÞ vô n¨ng Gi¸ trÞ Mïa vô Kh¶ n¨ng V 2-3 ↓ B¶n ng−êi H’M«ng (*) VN 1-12 → V 2-3 ↓ B¶n ng−êi Dao (*) VN 1-12 → V 2-3 ↓ B¶n ng−êi Gi¸y (*) VN 1-12 ↑ V 2-3 ↓ B¶n ng−êi Tµy (*) VN 1-12 ↑ V 1-12 ↑ B¶n ng−êi X¸ Phã (*) VN 1-12 → V ** ↓ BiÖt thù ng−êi Kinh (*) VN 1-12 ↑ V ** ↓ 1-12 2-3 9-10 V ↑ V §iÓm du lÞch cã ®é ®a d¹ng v¨n hãa d©n téc cao (*) ↓ C¸c lµng nghÒ truyÒn thèng §iÓm du lÞch Lµng v¨n hãa S¶ SÐng (T¶ Ph×n) C¸c ngµnh nghÒ thñ c«ng trong b¶n d©n téc Ýt ng−êi (C¸t C¸t, SÝn Ch¶i, B¶n DÒn, T¶ Van D¸y...) C¸c chî phiªn Gi¸ trÞ Mïa vô Kh¶ n¨ng V 1-12 ↑ V 1-12 Gi¸ trÞ Mïa vô Kh¶ n¨ng Chî t×nh Sa Pa V 1-12 ↑ Chî B¶n DÒn cña ng−êi Tµy V 1-12 ↓ §iÓm du lÞch ↑ (Ghi chó: (*) c¸c ®iÓm du lÞch kh«ng cã ®Þa danh mang tÝnh ph©n kiÓu) Gi¸ trÞ ph¸t triÓn c¸c lo¹i h×nh DLST: Mïa vô du lÞch: Kh¶ n¨ng khai th¸c: V: v¨n hãa; N: nghØ ng¬i 1-3: 3 th¸ng, tõ th¸ng 1 ®Õn th¸ng 3; 1-12: quanh n¨m; ↑ rÊt thuËn lîi → t−¬ng ®èi thuËn lîi ↓ khã kh¨n **: ch−a cã d÷ liÖu x¸c ®Þnh B¶ng 3.14d. §¸nh gi¸ thµnh phÇn c¸c d¹ng tµi nguyªn du lÞch cã tÝnh ph©n kiÓu huyÖn Sa Pa §iÒu kiÖn tù nhiªn, nh©n v¨n (1) Tæ hîp ®Þa h×nh Stt TiÓu vïng sinh th¸i c¶nh quan §é chia c¾t s©u (m/km2) Tæ hîp nói 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 I.1(HLSon) I.2(OQHo) I.3(TGPhin) I.4(BHNCang) II.1(Bkhoang) II.2(Tphin) II.3(Tchai) III.1(Ttran) III.2(Suoiho) III.3(Sapa) III.4(Lchai) IV.1(Ssaho) IV.2(Tvan) IV.3(Hthao) IV.4(Cthang) V.1(Ttrungho) V.2(Ncang) V.3(Sthau) VI.1(Bho) VII.1(Bphung) >500 200-300 200-300 >300 50-100 100-200 100-200 <10 10-50 50-100 10-50 100-200 100-200 50-100 >300 200-300 100-200 50-100 10-50 50-100 • • • • Chó thÝch: • • • • • • • • §é chia c¾t ngang (km/km2) 0,618 0,847 0,707 0,585 0,740 0,831 0,737 0,828 0,839 0,762 0,838 0,847 0,944 0,713 0,534 0,825 0,889 0,739 0,864 0,590 Tæ hîp nóis«ng Tæ hîp nóihå • (2) VQG (3) HÖ canh t¸c CQ rõng nguyªn sinh CQ rõng trång l¸ kim • • • • • • • • • • • • • • • Ruéng bËc thang (4) M« h×nh hÖ KTST trang tr¹i Rau, h¹t gièng C©y thuèc (actiso) C©y th¶o qu¶ C©y ¨n qu¶ • • • • • • • • • • • • • • • • • • (5) D©n téc C©y hoa hång • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • §é ®a d¹ng nh©n v¨n(*) 0,00 1,00 0,00 1,00 1,99 1,98 1,99 1,00 1,00 1,00 1,00 1,00 2,14 1,50 1,00 1,00 1,81 1,66 2,49 1,87 Thµnh phÇn d©n téc K M M,D M,D M,D M K M M M M,D,G M,T M D M,D M,D T,XP M,D D¹ng ®iÒu kiÖn tù nhiªn vµ nh©n v¨n ®−îc ®¸nh gi¸ lµ tµi nguyªn du lÞch sinh th¸i; Thµnh phÇn d©n téc: Kinh (K), H’m«ng (M), n Dao (D), Gi¸y (G), Tµy (T), X¸ Phã (XP); (*): ®é ®a d¹ng nh©n v¨n ®−îc x¸c ®Þnh b»ng chØ sè ®a d¹ng Shannon-Weaver: SDI = −∑ pi log 2 pi i =1 C¸c yÕu tè hµnh tinh C¸c yÕu tè ®Þa ph−¬ng Nh©n tè h÷u sinh nh©n tè v« sinh Khu hÖ thùc vËt: - M· Lai-In®« - V©n Nam-Quý Ch©u-Himalaya - Ên-MiÕn - B¶n ®Þa - NhËp néi - Kh¸c céng ®ång c− d©n ®Þa ph−¬ng: d©n téc vµ ho¹t ®éng kinh tÕ n«ng l©m nghiÖp, du lÞch Quy luËt kinh tÕ vµ x· héi QuÇn x· sinh vËt Quy luËt §Þa sinh th¸i §Þa h×nh - §ai cao - H−íng s−ên §¹i khÝ hËu Quy luËt §Þa lý §¸ mÑ Ho¹t ®éng l©m nghiÖp Ho¹t ®éng n«ng nghiÖp Ho¹t ®éng du lÞch thùc vËt: Nh©n tè hÖ qu¶ (1) (2) KiÓu th¶m thùc vËt khÝ hËu (hoÆc thæ nh−ìng - khÝ hËu) (3) (4) (5) phô KiÓu thø sinh nh©n t¸c §éng vËt (6) (7) (8) N«ng QuÇn hîp phô KiÓu nu«i trång nh©n t¹o DiÔn thÕ sinh th¸i thø sinh Sinh th¸i c¶nh (lËp ®Þa): nÒn t¶ng r¾n, dinh d−ìng vµ nhiÖt Èm KhÝ hËu, thñy v¨n ®Þa ph−¬ng Vá phong hãa Vi sinh vËt (I) DiÔn thÕ sinh th¸i nguyªn sinh VÞ trÝ ®Þa lý (kinh ®é, vÜ ®é, ®é cao tuyÖt ®èi) C− d©n di tró: - H'm«ng-Dao - H¸n-T¹ng - Th¸i-Ka®ai (II) Ph¸t triÓn bÒn v÷ng (II)+(III): BÒn v÷ng sinh th¸i: møc ®é thÝch nghi sinh th¸i cña c©y trång n«ng l©m (III) nghiÖp ®èi víi cÊu tróc sinh th¸i c¶nh. Thæ nh−ìng n H = ∑ pi log 2 pi biÕn Kh«ng gian (x, y, z) i =1 Céng ®ång c− d©n Th¶m thùc vËt CQ b¶o tån Sinh th¸i c¶nh c¶nh quan tù nhiªn CQ n«ng l©m kÕt hîp CQ n«ng nghiÖp c¬ së tµi nguyªn du lÞch c¶nh quan v¨n hãa Ranh giíi l·nh thæ nghiªn cøu (sinh quyÓn) biÕn thêi gian (t) tr¹ng th¸i t0 Quan hÖ ph¸t sinh CQ rõngthø sinh chiÒu h−íng t¨ng møc ®é thèng trÞ cña c¸c yÕu tè nh©n sinh m(t), t¨ng chØ sè ®a d¹ng c¶nh quan Shannon (H) vµ gi¶m ®é ®a d¹ng sinh häc trong cÊu tróc sinh th¸i c¶nh quan m(t) >1 m(t) = 0 m(t) =1 H×nh 1.4. M« h×nh cÊu tróc STCQ vµ mèi quan hÖ ph¸t sinh sinh th¸i gi÷a c¸c nh©n tè thµnh t¹o c¶nh quan huyÖn Sa Pa (1)..(8 ): C¸c ho¹t ®éng ph¸t triÓn: (1) B¶o tån; (2) Du lÞch sinh th¸i; (3) Du canh du c−, ®èt n−¬ng lµm rÉy, ph¸ rõng lÊy ®Êt canh t¸c; (4) Du lÞch kh«ng bÒn v÷ng ; (5) Khai th¸c l©m s¶n, chÆt tr¾ng ; (6) Trång rõng, t¸i sinh, khoanh nu«i, phôc håi ; (7) canh t¸c n«ng nghiÖp d−íi t¸n rõng ; (8) canh t¸c n«ng nghiÖp (trÝ quyÓn) tr¹ng th¸i t1 (I)+(II): BÒn v÷ng x· héi: mçi d©n téc cã tËp qu¸n lùa chän canh t¸c nh÷ng loµi c©y trång n«ng l©m nghiÖp ®Þa ph−¬ng ®Æc thï. (I)+(II)+(III): Ph¸t triÓn bÒn v÷ng: hÖ canh t¸c n«ng l©m nghiÖp tèi −u, hÖ qu¶ cña sù vËn hµnh t−¬ng thÝch gi÷a c¸c hîp phÇn trong c¶nh quan (1) TÝnh cÊp thiÕt, tæng quan vµ lý luËn: - X¸c ®Þnh môc tiªu, nhiÖm vô, luËn ®iÓm b¶o vÖ - Giíi h¹n quy m« vµ tû lÖ nghiªn cøu - Tæng quan c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu liªn quan ®Õn l·nh thæ Sa Pa. - Lý luËn vÒ STCQ: lÞch sö nghiªn cøu, luËn ®iÓm lý thuyÕt, bµi to¸n øng dông - C¸ch tiÕp cËn vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu D©n téc Nh©n tè nh©n v¨n L·nh thæ l©n cËn TiÓu vïng sinh th¸i c¶nh quan HuyÖn Sa Pa (2) ChuÈn hãa c¸c líp th«ng tin GIS vÒ STCQ Sö dông ®Êt C¬ së h¹ tÇng Kinh tÕ x· héi CÊu tróc STCQ Nh©n tè tù nhiªn Thùc vËt Thæ nh−ìng KhÝ hËu - thñy v¨n §Þa chÊt - ®Þa h×nh Thêi gian (t) KiÓm nghiÖm yªu cÇu thùc tiÔn vµ yªu cÇu ®èi víi luËn ¸n tiÕn sü (3a) Ph©n tÝch nh©n tè tù nhiªn thµnh t¹o c¶nh quan - CÊu tróc ®øng: vÞ trÝ ®Þa lý vµ c¸c nh©n tè thµnh t¹o cÊu tróc STCQ. - CÊu tróc ngang: ph©n kiÓu vµ ph©n vïng STCQ. - CÊu tróc tæ thµnh loµi: ngo¹i m¹o th¶m thùc vËt vµ tæ thµnh loµi −u thÕ. - CÊu tróc thêi gian: sù ph¸t triÓn cña c¶nh quan, diÔn thÕ sinh th¸i cña c¶nh quan. (6) Tæ chøc kh«ng gian ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng l©m nghiÖp vµ du lÞch - Ph©n tÝch kh«ng gian liªn hÖ vïng - Tæ chøc kh«ng gian l·nh thæ cÊp huyÖn (4) §¸nh gi¸ tiÒm n¨ng ph¸t triÓn n«ng l©m nghiÖp vµ du lÞch cña l·nh thæ - §¸nh gi¸ c¶nh quan rõng: qu¸ tr×nh biÕn ®æi entropy. - §¸nh gi¸ kinh tÕ sinh th¸i c¸c nhãm c©y trång n«ng l©m nghiÖp - §¸nh gi¸ tiÒm n¨ng du lÞch sinh th¸i: møc ®é thuËn lîi víi (5) X¸c ®Þnh c¸c c¬ së ®Þnh h−íng tæ chøc kh«ng gian vµ x©y dùng c¸c m« h×nh hÖ kinh tÕ sinh th¸i (7) §Ò xuÊt c¸c m« h×nh hÖ kinh tÕ sinh th¸i n«ng l©m vµ du lÞch - Quy m« hé gia ®×nh - Quy m« trang tr¹i - Quy m« lµng b¶n (3b) Ph©n tÝch c¸c nh©n tè nh©n v¨n trong c¶nh quan - Vai trß thµnh t¹o c¶nh quan nh©n v¨n cña yÕu tè con ng−êi. - Ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng l©m nghiÖp vµ du lÞch liªn quan ®Õn biÕn ®æi CQ v¨n hãa. - HiÖn tr¹ng ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng l©m nghiÖp vµ du lÞch - CÊu tróc c¸c m« h×nh hÖ kinh tÕ sinh th¸i n«ng l©m vµ du lÞch hiÖn tr¹ng. - Quan ®iÓm ph¸t triÓn bÒn v÷ng n«ng nghiÖp, l©m nghiÖp, du lÞch vµ ph¸t triÓn liªn ngµnh ë l·nh thæ Sa Pa H×nh 1.6. M« h×nh kh¸i niÖm nghiªn cøu cña luËn ¸n c¸c lo¹i h×nh du lÞch sinh th¸i - §¸nh gi¸ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn liªn ngµnh: x¸c ®Þnh hÖ sè chøc n¨ng kinh tÕ cña CQ Më ®Çu TÝnh cÊp thiÕt cña luËn ¸n §Ó ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi, con ng−êi ®· t¸c ®éng vµo c¸c hÖ sinh th¸i tù nhiªn dÉn tíi nguy c¬ tµi nguyªn thiªn nhiªn bÞ khai th¸c qu¸ kh¶ n¨ng phôc håi, m«i tr−êng suy tho¸i nghiªm träng, thiÕu n¨ng l−îng... ®e do¹ ®êi sèng d©n c− ë nhiÒu vïng [219]. Tr−íc t×nh tr¹ng ®ã, ph¸t triÓn bÒn v÷ng ®−îc ®−a ra lµ môc tiªu thiªn niªn kû kh«ng chØ toµn cÇu mµ cßn cña mçi ®Þa ph−¬ng nh»m kÕt hîp hµi hoµ gi÷a ph¸t triÓn kinh tÕ vµ b¶o vÖ m«i tr−êng [76, 136]. §Æc biÖt, ®èi víi c¸c l·nh thæ miÒn nói - n¬i cã quü sinh th¸i ph©n hãa ®a d¹ng nh−ng t−¬ng ®èi nh¹y c¶m víi céng ®ång d©n téc thiÓu sè ®Þa ph−¬ng cã tr×nh ®é ph¸t triÓn kÐm nhÊt trong c¶ n−íc, th× vÊn ®Ò ph¸t triÓn bÒn v÷ng lµ nhu cÇu cÇn thiÕt ®−îc −u tiªn quan t©m nghiªn cøu. L·nh thæ huyÖn Sa Pa, n¬i cã ®Ønh Fanxip¨ng 3143,5m cao nhÊt §«ng D−¬ng n»m trong líp c¶nh quan nói Hoµng Liªn S¬n thuéc hÖ c¶nh quan ViÖt Nam nhiÖt ®íi giã mïa, ®Æc tr−ng bëi c¸c c¶nh quan nói cao rÊt ®éc ®¸o, ®a d¹ng vÒ tµi nguyªn tù nhiªn vµ nh©n v¨n, ®Æc biÖt lµ c¸c ho¹t ®éng n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch phô thuéc chÆt chÏ vµo ®iÒu kiÖn tù nhiªn. C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu tõ tr−íc ®Õn nay ®· ®¸nh gi¸, Sa Pa lµ mét l·nh thæ miÒn nói giÇu tiÒm n¨ng cho ph¸t triÓn n«ng, l©m nghiÖp ¸ nhiÖt ®íi, mét trong ba ®iÓm nghØ d−ìng ®Çu tiªn cña n−íc ta ®−îc ng−êi Ph¸p ph¸t hiÖn, ®ång thêi còng lµ mét trong hai m−¬i ®iÓm du lÞch ®Ñp nhÊt cña ViÖt Nam. Dùa trªn nh÷ng tiÒm n¨ng ®ã, c¸c ngµnh n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch cña huyÖn Sa Pa ph¸t triÓn cã vÞ trÝ quan träng ®Æc biÖt trong c¬ cÊu kinh tÕ, chiÕm 94% c¬ cÊu GDP vµo n¨m 2005 [181]. Võa lµ mét l·nh thæ giÇu tiÒm n¨ng khai th¸c tµi nguyªn cho ph¸t triÓn kinh tÕ, võa cã nh÷ng hÖ sinh th¸i nguyªn sinh nh¹y c¶m cÇn ph¶i ®−îc b¶o vÖ nghiªm ngÆt, ®iÒu ®ã t¹o cho l·nh thæ Sa Pa nh÷ng th¸ch thøc n¶y sinh ra gi÷a m«i tr−êng vµ ph¸t triÓn, c¶ ë quy m« néi vïng vµ liªn hÖ víi c¸c l·nh thæ l©n cËn. Tõ ®Çu thÕ kû XX, ng−êi Ph¸p lµ nh÷ng ng−êi tiªn phong khai th¸c l·nh thæ Sa Pa ®Ó ph¸t triÓn n«ng nghiÖp quy m« trang tr¹i vµ du lÞch nghØ d−ìng cã c¬ së khoa häc, ®¹t hiÖu qu¶ cao, phï hîp víi tÝnh ®Æc thï vÒ ph©n hãa l·nh thæ. Tuy nhiªn, môc ®Ých khai th¸c tµi nguyªn cña ng−êi Ph¸p ë l·nh thæ Sa Pa chØ mang l¹i nh÷ng lîi Ých cho “mÉu quèc” Ph¸p, cßn c¸c d©n téc thiÓu sè ®Þa ph−¬ng hÇu nh− kh«ng ®−îc h−ëng lîi. Do ®ã, 1 tÝnh bÒn v÷ng x· héi trong ph−¬ng thøc khai th¸c tµi nguyªn trong thêi kú Ph¸p thuéc kh«ng ®−îc b¶o ®¶m. Tõ sau hßa b×nh lËp l¹i, ph−¬ng thøc khai th¸c l·nh thæ kh«ng hîp lý do ch−a dùa trªn c¬ së khoa häc ®· dÉn tíi mèi quan hÖ céng sinh gi÷a con ng−êi vµ c¶nh quan bÞ ph¸ vì, th¸ch thøc sù ph¸t triÓn cña thÕ hÖ t−¬ng lai. HiÖn nay, mÆc dï nh÷ng ®Þnh h−íng chiÕn l−îc t¹i huyÖn Sa Pa ®· hai lÇn ®−îc x©y dùng trong Quy ho¹ch Tæng thÓ Ph¸t triÓn Kinh tÕ X· héi vµ Quy ho¹ch KiÕn tróc §« thÞ ®Õn n¨m 2010 víi ý t−ëng cña c¸c kiÕn tróc s− ng−êi Ph¸p [177], nh−ng c¬ së khoa häc mµ c¸c ph−¬ng ¸n ®−a ra ch−a thùc sù ®¸p øng ®−îc môc tiªu ph¸t triÓn bÒn v÷ng - ®ã lµ ph¶i ®¶m b¶o hµi hßa vÒ tÝnh bÒn v÷ng m«i tr−êng, kinh tÕ vµ x· héi. V× vËy, nghiªn cøu sö dông hîp lý l·nh thæ n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch trë nªn cÇn thiÕt trong giai ®o¹n ph¸t triÓn hiÖn nay ®èi víi huyÖn Sa Pa nh»m qu¶n lý tæng hîp tµi nguyªn vµ h−íng tíi viÖc b¶o vÖ m«i tr−êng theo tõng ®¬n vÞ l·nh thæ cô thÓ, ®ã lµ c¸c ®¬n vÞ c¶nh quan. Víi lßng mong muèn ®−îc gãp phÇn thóc ®Èy ph¸t triÓn bÒn v÷ng ë huyÖn miÒn nói Sa Pa, t¸c gi¶ chän ®Ò tµi “Ph©n tÝch cÊu tróc sinh th¸i c¶nh quan phôc vô ph¸t triÓn bÒn v÷ng n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch huyÖn Sa Pa, tØnh Lµo Cai" ®Ó ®Þnh h−íng nghiªn cøu trong luËn ¸n. Môc tiªu cña luËn ¸n lµ: "X¸c lËp nh÷ng c¬ së khoa häc cho sö dông hîp lý tµi nguyªn phôc vô ph¸t triÓn bÒn v÷ng ngµnh n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch trªn c¬ së nghiªn cøu quy luËt h×nh thµnh cÊu tróc sinh th¸i c¶nh quan l·nh thæ huyÖn Sa Pa". §Ó lµm s¸ng tá môc tiªu cña luËn ¸n, n¨m nhiÖm vô nghiªn cøu ®−îc ®Æt ra: 1. Tæng quan c¸c h−íng nghiªn cøu sinh th¸i c¶nh quan (STCQ) vµ x©y dùng luËn ®iÓm STCQ nhiÖt ®íi-giã mïa phï hîp víi môc tiªu sö dông hîp lý c¶nh quan n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch huyÖn Sa Pa. 2. Ph©n tÝch mèi quan hÖ cña ba hîp phÇn sinh th¸i c¶nh-quÇn x· sinh vËtcéng ®ång c− d©n trong cÊu tróc STCQ l·nh thæ Sa Pa. 3. Nghiªn cøu diÔn thÕ sinh th¸i cña c¸c c¶nh quan ®iÓn h×nh lµm c¬ së nhËn biÕt tÝnh biÕn ®éng vÒ tµi nguyªn vµ m«i tr−êng. 4. X©y dùng mét sè bµi to¸n ®Þa lý ®Þnh l−îng vµ m« h×nh hãa GIS ®Ó ®¸nh gi¸ c¶nh quan. 5. §Ò xuÊt ®Þnh h−íng tæ chøc kh«ng gian ph¸t triÓn n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch phï hîp víi cÊu tróc STCQ l·nh thæ huyÖn Sa Pa. 2 Nh÷ng luËn ®iÓm b¶o vÖ - LuËn ®iÓm 1: N»m trong hÖ c¶nh quan nhiÖt ®íi-giã mïa ViÖt Nam vµ líp c¶nh quan nói Hoµng Liªn S¬n, cÊu tróc STCQ l·nh thæ Sa Pa ®−îc ®Æc thï bëi sù ph©n hãa c¶nh quan ®a d¹ng theo ®ai cao (gåm 87 d¹ng thuéc 3 phô líp, 8 kiÓu, 11 phô kiÓu c¶nh quan vµ 20 tiÓu vïng STCQ) chi phèi ®Æc ®iÓm ph©n bè cña c¸c quÇn x· sinh vËt tù nhiªn cïng ho¹t ®éng kinh tÕ cña c¸c nhãm c− d©n ®Þa ph−¬ng. - LuËn ®iÓm 2: HÖ thèng c¶nh quan tù nhiªn, c¶nh quan v¨n hãa ë l·nh thæ Sa Pa cã chøc n¨ng ®Æc thï vÒ ph¸t triÓn n«ng, l©m nghiÖp ¸ nhiÖt ®íi vµ du lÞch sinh th¸i miÒn nói. §¸nh gi¸ ®Þnh l−îng c¸c c¶nh quan nµy theo tiÕp cËn kinh tÕ sinh th¸i lµ c¨n cø khoa häc ®Þnh h−íng sö dông hîp lý tµi nguyªn nh»m ®¶m b¶o c¸c tiªu chÝ cña ph¸t triÓn bÒn v÷ng. Nh÷ng ®iÓm míi cña luËn ¸n 1. Víi viÖc tÝch hîp h−íng STCQ ®Þnh l−îng cña tr−êng ph¸i B¾c Mü-T©y ¢u víi h−íng c¶nh quan ph¸t sinh cña tr−êng ph¸i Liªn X« (cò)-ViÖt Nam, luËn ¸n ®· cô thÓ hãa h−íng tiÕp cËn sinh th¸i häc, ®Þa lý ®Þnh l−îng, m« h×nh hãa GIS trong ph©n tÝch cÊu tróc vµ chøc n¨ng c¶nh quan cña mét l·nh thæ miÒn nói huyÖn Sa Pa. 2. LÇn ®Çu tiªn thµnh lËp b¶n ®å STCQ huyÖn Sa Pa tû lÖ lín (1:50.000), thÓ hiÖn cô thÓ sù ph©n hãa l·nh thæ theo ®ai cao vµ gi¶i thÝch ®Æc ®iÓm ®a d¹ng sinh häc, ®a d¹ng c¶nh quan vµ diÔn thÕ sinh th¸i ë l·nh thæ Sa Pa. 3. X¸c lËp c¬ së khoa häc tæ chøc l·nh thæ n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch huyÖn Sa Pa theo h−íng ph¸t triÓn bÒn v÷ng, ®−îc minh häa cô thÓ b»ng tËp b¶n ®å chuyªn ®Ò ®¸nh gi¸ vµ kiÕn nghÞ sö dông c¶nh quan. Ph¹m vi nghiªn cøu cña luËn ¸n Ph¹m vi kh«ng gian: Giíi h¹n trong l·nh thæ hµnh chÝnh huyÖn Sa Pa, tû lÖ nghiªn cøu 1:50.000. Nghiªn cøu l·nh thæ Sa Pa vµ phô cËn (khu vùc Lµo Cai, B¶o Th¾ng, B¸t X¸t, Than Uyªn) trong mèi quan hÖ liªn vïng ë tû lÖ 1:100.000. Ph¹m vi khoa häc: Víi môc tiªu vµ nhiÖm vô ®· ®Æt ra, luËn ¸n chØ giíi h¹n ph¹m vi nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò sau: - TËp trung nghiªn cøu cÊu tróc STCQ vµ ®¸nh gi¸ cho ph¸t triÓn n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch ®iÓn h×nh huyÖn Sa Pa. 3 - §Þnh h−íng tæ chøc l·nh thæ n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch trªn ®¬n vÞ l·nh thæ c¬ së lµ d¹ng c¶nh quan vµ tiÓu vïng STCQ. ý nghÜa khoa häc vµ thùc tiÔn - ý nghÜa khoa häc: ph¸t triÓn lý luËn vÒ STCQ nhiÖt ®íi giã mïa ViÖt Nam vµ h−íng tiÕp cËn ®Þa lý ®Þnh l−îng trong c«ng t¸c ®iÒu tra tæng hîp l·nh thæ. Nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu mÉu t¹i huyÖn Sa Pa thÓ hiÖn tÝnh ®iÓn h×nh vÒ quy luËt ph©n ho¸ STCQ nhiÖt ®íi giã mïa theo ®ai cao ë tû lÖ lín (1:50.000). - ý nghÜa thùc tiÔn: hÖ thèng c¬ së d÷ liÖu, c¸c kÕt luËn nghiªn cøu vµ tËp b¶n ®å chuyªn ®Ò cña luËn ¸n lµ nh÷ng tµi liÖu khoa häc cã gi¸ trÞ mµ c¸c nhµ qu¶n lý cã thÓ tham kh¶o khi ra quyÕt ®Þnh quy ho¹ch l·nh thæ theo h−íng ph¸t triÓn bÒn v÷ng t¹i huyÖn Sa Pa. CÊu tróc cña luËn ¸n Ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt luËn, luËn ¸n gåm 3 ch−¬ng ®−îc tr×nh bµy trong 150 trang ®¸nh m¸y, cã sö dông 46 b¶ng, 33 h×nh vµ biÓu ®å, 26 b¶n ®å chuyªn ®Ò ®Ó minh häa. - Ch−¬ng 1: C¬ së lý luËn nghiªn cøu STCQ phôc vô ph¸t triÓn bÒn v÷ng n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch huyÖn Sa Pa. - Ch−¬ng 2: Nghiªn cøu ®Æc ®iÓm sinh th¸i cña c¶nh quan l·nh thæ huyÖn Sa Pa. - Ch−¬ng 3: §¸nh gi¸ c¶nh quan phôc vô ®Þnh h−íng ph¸t triÓn bÒn v÷ng n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch huyÖn Sa Pa. 4 Ch−¬ng 1 C¬ së lý luËn nghiªn cøu sinh th¸i c¶nh quan phôc vô ph¸t triÓn bÒn v÷ng n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch huyÖn sa pa Ch−¬ng nµy tr×nh bµy tæng quan c¸c c«ng tr×nh ®· nghiªn cøu vÒ lý luËn STCQ, h−íng ®Þa lý tæng hîp phôc vô ph¸t triÓn n«ng, l©m nghiÖp vµ du lÞch liªn quan ®Õn l·nh thæ Sa Pa; ph©n tÝch c¸c c¸ch tiÕp cËn STCQ trªn thÕ giíi lµm c¬ së ph¸t triÓn luËn ®iÓm STCQ nhiÖt ®íi-giã mïa ViÖt Nam øng dông trong luËn ¸n. 1.1. LÞch sö nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò cã liªn quan 1.1.1. T×nh h×nh nghiªn cøu sinh th¸i c¶nh quan a) Trªn thÕ giíi * Giai ®o¹n tõ n¨m 1939 ®Õn 1980: §©y lµ giai ®o¹n STCQ ra ®êi vµ ph¸t triÓn ë T©y ¢u, nh−ng "hoµn toµn v¾ng bãng" trong c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu ë B¾c Mü. Nhµ ®Þa lý sinh vËt ng−êi §øc Carl Troll lµ ng−êi ®Çu tiªn ®Ò xuÊt thuËt ng÷ “sinh th¸i c¶nh quan” (landscape ecology) vµo n¨m 1939. Trªn quan ®iÓm hÖ sinh th¸i (ecosystem) cña Tansley (1935), nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu ®Þa lý vïng vµ ®Þa thùc vËt b»ng ¶nh hµng kh«ng, Troll nh×n nhËn STCQ lµ mét h−íng tiÕp cËn tæng hîp vµ liªn ngµnh khi nghiªn cøu c¸c hiÖn t−îng tù nhiªn phøc t¹p. N¨m 1963, ®Þnh nghÜa STCQ ®−îc Troll ®−a ra trong mét b¸o c¸o t¹i héi th¶o “QuÇn x· thùc vËt vµ STCQ” t¹i Stolzenau-Weser (§øc). N¨m 1968, «ng ®· thay thÕ thuËt ng÷ sinh th¸i c¶nh quan b»ng thuËt ng÷ ®Þa sinh th¸i (eco-geography) [247, 251, 266]. Trong giai ®o¹n nµy, STCQ øng dông ®−îc ph¸t triÓn m¹nh trong céng ®ång c¸c n−íc nãi tiÕng §øc vµ Hµ Lan, phôc vô quy ho¹ch c¶nh quan t¹i T©y §øc (n¨m 1968), Hµ Lan (1972), ¸o vµ Ba Lan (1974). §Õn n¨m 1975, Woebse c«ng bè sæ tay h−íng dÉn vÒ STCQ dµnh cho kiÕn tróc s− víi c¸c tiªu chuÈn ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng duy tr× chøc n¨ng, cÊu tróc tù nhiªn vµ c©n b»ng sinh th¸i cña c¶nh quan ë b¶n ®å tû lÖ nhá (1:200.000) cho quy m« cÊp vïng vµ tû lÖ lín (1:25.000) cho quy m« cÊp ®Þa ph−¬ng [247]. T¹i Hµ Lan, hiÖp héi STCQ thµnh lËp n¨m 1972 víi ®a sè héi viªn lµ c¸c nhµ khoa häc b¶o tån vµ chuyªn gia quy ho¹ch, do vËy STCQ gi÷ vai trß mét 5 c«ng cô khoa häc chñ ®¹o cho nh÷ng ho¹t ®éng nµy. Trong b¸o c¸o cña Van der Maarel vµ Stumpel (1975), chØ trong ba n¨m (1972-1974), kh¶o s¸t STCQ ®· ®−îc thùc hiÖn t¹i 5 trong tæng sè 11 tØnh cña Hµ Lan vµ cã tíi 60 dù ¸n kh¸c nhau ®· ®−îc thùc hiÖn bëi c¸c nhãm nghiªn cøu víi kho¶ng 100 thµnh viªn [266]. * Giai ®o¹n tõ 1980 ®Õn 1990: MÆc dï chØ trong thêi gian 10 n¨m, nh−ng ®©y l¹i lµ giai ®o¹n ®¸ng chó ý nhÊt trong lÞch sö ph¸t triÓn STCQ thÕ giíi, ®−îc ®¸nh dÊu b»ng sù kiÖn ra ®êi HiÖp héi Sinh th¸i C¶nh quan Quèc tÕ (IALE) vµ sù h×nh thµnh tr−êng ph¸i nghiªn cøu STCQ B¾c Mü. Tõ ®Çu thËp kû 80, nh÷ng luËn ®iÓm vÒ mèi quan hÖ gi÷a cÊu tróc c¶nh quan vµ qu¸ tr×nh sinh th¸i ®· ®−îc c¸c nhµ khoa häc Hµ Lan vµ TiÖp Kh¾c thèng nhÊt (theo Tjallingii vµ Veer, 1982). Th¸ng 10/1982, HiÖp héi STCQ Quèc tÕ (IALE The International Association of Landscape Ecology) ®−îc thµnh lËp t¹i Héi th¶o quèc tÕ lÇn thø VI ë Piestany (TiÖp Kh¾c cò), lµ ®iÓm mèc quan träng minh chøng STCQ ph¸t triÓn víi t− c¸ch lµ mét khoa häc liªn ngµnh vµ cã tÇm ¶nh h−ëng quèc tÕ. N¨m 1983, héi th¶o ®Çu tiªn vÒ STCQ ®−îc tæ chøc ë V−ên Quèc gia Allerton (Illinois, Hoa Kú) thÓ hiÖn xu h−íng ph¸t triÓn ®éc lËp vÒ lÜnh vùc khoa häc nµy ë B¾c Mü. N¨m 1987, t¹p chÝ STCQ cña IALE ra ®êi, t¹o nªn mét diÔn ®µn l©u dµi cho c¸c nhµ STCQ trªn toµn thÕ giíi. Nh÷ng c«ng tr×nh c«ng bè trong giai ®o¹n nµy ®Æt nÒn mãng cho STCQ lý thuyÕt ë B¾c Mü vµ T©y ¢u. Forman vµ Godron (1981) ®Ò xuÊt c¸c kh¸i niÖm h×nh th¸i c¶nh quan vÒ m¶nh (patch), hµnh lang (corridor), nÒn (matrix) [221]. Naveh (1982) c«ng bè nh÷ng luËn ®iÓm vÒ lý thuyÕt STCQ, c¸ch tiÕp cËn hÖ thèng vµ lÇn ®Çu tiªn lµm râ vai trß cña con ng−êi trong c¶nh quan. Forman (1983) cho r»ng STCQ thÝch hîp trong c¸c øng dông tiªn phong cña thêi ®¹i. VÒ sau nh÷ng t− t−ëng nµy tiÕp tôc ®−îc ph¸t triÓn thµnh nh÷ng Ên phÈm tiªu biÓu vÒ STCQ lý thuyÕt vµ øng dông (Naveh vµ Lieberman, 1984, 1986, 1994; Forman vµ Godron, 1986; Turner, Gardner vµ O'Neill, 2002; Bastian vµ Steinhardt, 2002) [221, 246, 247, 248]. * Giai ®o¹n tõ 1990 ®Õn nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû XXI: lµ giai ®o¹n ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña STCQ trªn thÕ giíi, ®−îc ®¸nh dÊu b»ng sù kiÖn t¸i thµnh lËp c¸c chi héi IALE cã truyÒn thèng l©u ®êi cña ch©u ¢u lµ §øc, Céng hßa SÐc vµ Slovakia; sù 6
- Xem thêm -