Nguyên nhân của cuộc khủng hoảng tài chính tiền tệ châu á.

  • Số trang: 25 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 14 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24939 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 lêi më ®Çu Xu h-íng toµn cÇu ho¸ nÒn kinh tÕ thÕ giíi trong ®ã cã c¶ lÜnh vùc tµi chÝnh ngµy cµng ph¸t triÓn trong nh÷ng thËp kû gÇn ®©y, vµ dÇn ho¯n thiÖn c²c “luËt ch¬i” cho c²c quèc gia tham gia vµo qu¸ tr×nh nµy. §øng tr-íc xu h-íng ®ã c¸c quèc gia chÞu c¶ nh÷ng th¸ch thøc lÉn h-ëng c¸c thêi c¬ thuËn lîi, nh-ng c¸c n-íc ®ang ph¸t triÓn râ rµng lµ chÞu nhiÒu khã kh¨n h¬n c¶ vµ dÔ bÞ chÞu nh÷ng t¸c ®éng xÊu cña toµn cÇu ho¸. Tr-íc n¨m 1997 kh«ng mét nhµ kinh tÕ hay mét chÝnh trÞ gia nµo cã thÓ nghÜ r»ng mét cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ l¹i diÔn ra ë ch©u ¸, mét khu vùc víi nh÷ng sù ph¸t triÓn thÇn kú cña c¸c nÒn kinh tÕ con rång. ThÕ nh-ng mét khu vùc ®-îc coi lµ sÏ trë thµnh trung t©m ph¸t triÓn cña kinh tÕ thÕ giíi ë thÕ kû 21 l¹i ph¶i ®èi mÆt víi mét cuéc khñng ho¶ng víi quy m« vµ møc ®é ph¸ ho¹i lín nh- vËy. §Ó hç trî cho qu¸ tr×nh toµn cÇu ho¸ c¸c n-íc, dÉn ®Çu lµ c¸c n-íc t- b¶n ph¸t triÓn, ®· thiÕt lËp nh÷ng thÓ chÕ kinh tÕ quèc tÕ cã quy m« réng lín vµ nh÷ng môc tiªu lín lao. Quü tiÒn tÖ quèc tÕ (IMF) mét tæ chøc lín nhÊt thÕ giíi ho¹t ®éng trong lÜnh vùc tµi chÝnh tiÒn tÖ ®· thÓ hiÖn vai trß cña m×nh trong suèt gÇn nöa thÕ kû qua vµ ®· ho¹t ®éng rÊt tÝch cùc trong cuéc khñng ho¶ng ch©u ¸, gãp søc ®-a khu vùc ra khái cuéc khñng ho¶ng. 1 HiÖn nay cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ ®· ®i qua nh-ng nh×n l¹i diÔn biÕn vµ vai trß cña IMF trong cuéc khñng ho¶ng lµ mét viÖc rÊt cÇn thiÕt vµ quan träng bëi v× qua ®ã míi cã thÓ hiÓu ®-îc nguyªn nh©n cña cuéc khñng ho¶ng vµ quan träng h¬n lµ ®Ó rót ra bµi häc kinh nghiÖm cho t-¬ng lai vµ c¶i c¸ch IMF sao cho cã thÓ dù b¸o vµ kh¾c phôc khñng ho¶ng tèt h¬n. Víi tinh thÇn ®ã bµi kho¸ luËn sÏ tËp trung nghiªn cøu nguån gèc cña cuéc khñng ho¶ng vµ ®¸nh gi¸ vÒ vai trß cña IMF. Do sù h¹n chÕ vÒ kiÕn thøc, tµi liÖu vµ thêi gian bµi kho¸ luËn kh«ng thÓ tr¸nh khái thiÕu sãt. RÊt mong ®-îc sù phª b×nh gãp ý cña thÇy c« bé m«n kinh tÕ. I-/ Mét vµi ®Æc ®iÓm vµ môc ®Ých cña IMF. Quü tiÒn tÖ quèc tÕ lµ tæ chøc tiÒn tÖ - tÝn dông liªn chÝnh phñ. Quü ®-îc thµnh lËp trªn c¬ së NghÞ quyÕt cña Héi nghÞ quèc tÕ vÒ tiÒn tÖ - tµi chÝnh cña Liªn Hîp Quèc häp th¸ng 07 n¨m 1994 t¹i Bretton Woods (Mü) víi ®¹i diÖn cña 44 n-íc tham gia. Tõ ngµy 1/ 3/ 1947 tæ chøc IMF b¾t ®Çu ®i vµo ho¹t ®éng chÝnh thøc. HiÖn nay cã 181 n-íc lµ thµnh viªn cña IMF. Nguån vèn ho¹t ®éng chñ yÕu cña Quü lµ do c¸c n-íc thµnh viªn ®ãng gãp. Tuy nhiªn trong tr-êng hîp cÇn thiÕt, Quü còng cã thÓ vay vèn trªn c¸c thÞ tr-êng tµi chÝnh quèc tÕ ®Ó phôc vô viÖc cung cÊp nh÷ng kho¶n cho vay tµi trî. Quü cßn cã sù phèi hîp chÆt chÏ víi ng©n hµng quèc tÕ vÒ t¸i thiÕt vµ ph¸t triÓn (International Bank for Recontruction and Development - IBRD) còng ®-îc thµnh lËp t¹i héi nghÞ Bretton Woods trong viÖc æn ®Þnh c¸c quan hÖ thanh to¸n tiÒn tÖ quèc tÕ, t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho t¨ng tr-ëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ cña c¸c n-íc thµnh viªn. IMF ®· x©y dùng mét h¹n møc cho vay vµ 2 h¹n møc ®ãng gãp ®èi víi c¸c thµnh viªn. Tiªu chuÈn ®Ó x¸c ®Þnh møc ®ãng gãp lµ tiÒm n¨ng kinh tÕ vµ vÞ trÝ cña mçi n-íc trong nÒn kinh tÕ thÕ giíi sè phiÕu biÓu quyÕt cña mçi n-íc tuú thuéc vµo møc ®é ®ãng gãp cña c¸c n-íc ®ã cho IMF. N-íc Mü, nÒn kinh tÕ lín nhÊt thÕ giíi ®ãng gãp phÇn nhiÒu nhÊt cho IMF chiÕm kho¶ng 18% tæng sè cæ phÇn nªn quyÒn lùc cña Mü ë IMF lµ lín nhÊt. Môc ®Ých cña IMF: IMF hç trî tÝn dông cho c¸c n-íc thµnh viªn ®Ó triÓn khai c¸c dù ¸n ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi kh¾c phôc th©m hôt trong c¸n c©n thanh to¸n quèc tÕ, gi¶i quyÕt nh÷ng khã kh¨n tµi chÝnh bÊt th-êng x¶y ra do ¶nh h-ëng cña thiªn nhiªn hoÆc ®Ó æn ®Þnh gi¸ nh÷ng mÆt hµng nguyªn nhiªn liÖu chiÕn l-îc vµ ®iÒu chØnh quan hÖ tiÒn tÖ gi÷a c¸c n-íc héi viªn. IMF chØ cho vay víi ®iÒu kiÖn lµ thµnh viªn ®ã sö dông tiÒn vay cã hiÖu qu¶. V× vËy n-íc ®i vay cam kÕt ®Ò x-íng mét lo¹t c¸c c¶i c¸ch mµ sÏ xo¸ bá nguån gèc cña khã kh¨n thanh to¸n vµ chuÈn bÞ nÒn t¶ng cho t¨ng tr-ëng kinh tÕ cïng víi yªu cÇu xin cÊp mét kho¶n vay, ®èi t-îng vay tiÒm n¨ng sÏ tr×nh bµy víi IMF mét kÕ ho¹ch c¶i c¸ch ®iÓn h×nh lµ cam kÕt h¹ thÊp gi¸ trÞ ®ång tiÒn cña m×nh do víi c¸c ®ång tiÒn kh¸c (nÕu nh- ®ång tiÒn cña n-íc nµy bÞ ®Þnh gi¸ cao h¬n gi¸ trÞ) khuyÕn khÝch xuÊt khÈu vµ gi¶m chi tiªu chÝnh phñ. Khi quèc gia nµo gÆp khã kh¨n trong vÊn ®Ò tr¶ nî n-íc ngoµi th× IMF ®Ò ra “ch­¬ng tr×nh ®iÒu chØnh c¬ cÊu” b´ng c²ch gi°m ph²t nÒn kinh tÕ vµ gi¶m chi tiªu cña chÝnh phñ nh»m gióp c¸c n-íc nµy lÊy l¹i sù kiÓm so¸t ®èi víi nÒn kinh tÕ. MÆc dï cã nh÷ng vÊn ®Ò khã kh¨n víi nÒn kinh tÕ quèc gia nh­ng khi nÒn kinh tÕ ®­îc “®iÒu chØnh” t×h mäi thø sÏ trë nªn tèt h¬n. Nh-ng trªn thùc tÕ ch-¬ng tr×nh 3 nµy ®ßi hái chÝnh phñ n-íc ®i vay ph¶i gi¶m chi tiªu dÞch vô, t- nh©n ho¸, gi¶m thuÕ nhËp khÈu, gi¶m trî cÊp chÝnh phñ. §iÒu nµy lµm c¸c c«ng ty n-íc ngoµi dÔ dµng kiÓm so¸t nÒn kinh tÕ n-íc ®i vay. II-/ Nguyªn nh©n cña cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ ch©u ¸. 1-/ Mét sè diÔn biÕn. Ngµy 2/ 7/ 1997 sau khi tung ra gÇn 24 tû USD ®Ó gi÷ gi¸ ®ång Baht nh-ng kh«ng thµnh c«ng, ng©n hµng trung -¬ng Th¸i Lan buéc ph¶i tuyªn bè th¶ næi ®ång Baht më ®Çu cho cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh ch©u ¸. Trong ®iÒu kiÖn liªn kÕt kinh tÕ gi÷a c¸c n-íc ASEAN hiÖn nay kh¸ chÆt chÏ viÖc ®ång Baht gi¶m gi¸ lËp tøc t¸c ®éng ®Õn ®ång tiÒn c¸c n-íc kh¸c trong khu vùc. Cuéc khñng ho¶ng lan réng sang Malaysia, Philippines råi Indonesia vµ Singapore sau ®ã lan tiÕp sang Hµn Quèc, NhËt B¶n, Hång K«ng vµ råi c¶ n-íc Nga g©y nªn nh÷ng khñng ho¶ng trÇm träng trªn thÞ tr-êng tµi chÝnh n-íc nµy, c¸c ®ång tiÒn n-íc nµy bÞ mÊt gi¸ chãng mÆt. C¸c nhµ ®Çu t- n-íc ngoµi tõ ¢u Mü rót khái thÞ tr-êng ch©u ¸ nãi chung vµ ASEAN nãi riªng ®Ó chuyÓn sang c¸c khu vùc kh¸c cã vÎ æn ®Þnh h¬n (chu chuyÓn vèn vµo c¸c n-íc ®ang ph¸t triÓn ë ch©u ¸ gi¶m h¬n 60 tû USD vµ chØ cßn 40 tû USD trong n¨m 1997). Cuéc khñng ho¶ng lµm ph¸ s¶n hµng v¹n c¸c c«ng ty kh¾p ch©u ¸ trong ®ã cã c¸c tËp ®oµn lín trong nhiÒu lÜnh vùc nh- ng©n hµng, ®iÖn tö vµ c«ng nghiÖp. C¸c n-íc bÞ ¶nh h-ëng nÆng bëi cuéc khñng ho¶ng hÇu hÕt ®Òu cã møc t¨ng tr-ëng ©m vµ cã tû lÖ thÊt nghiÖp cao. §Õn 6/ 4/ 1998 IMF cho r»ng thêi ®iÓm tåi tÖ nhÊt cña cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ ë ch©u ¸ ®· qua. 4 Nh-ng cuéc khñng ho¶ng l¹i tiÕp tôc víi nhiÒu diÔn biÕn khã l-êng tr-íc ®-îc cuèn c¸c quèc gia trong khu vùc ch©u ¸ vµo nh÷ng nç lùc v-ît bËc. Héi nghÞ c¸c thø tr-ëng tµi chÝnh vµ thèng ®èc ng©n hµng nhµ n-íc nhãm G7 vµ 11 n-íc ch©u ¸ - Th¸i B×nh D-¬ng t¹i T«ky« th¶o luËn vÒ viÖc æn ®Þnh ®ång Yªn vµ ng¨n chÆn cuéc khñng ho¶ng tiÒn tÖ lÇn thø 2 t¹i khu vùc vµ t×m c¸ch kh«i phôc nÒn kinh tÕ NhËt B¶n ®ang tho¸i ch-a tõng cã trong 23 n¨m. C¸c dÊu hiÖu håi phôc kinh tÕ b¾t ®Çu xuÊt hiÖn tõ th¸ng 4/ 1999, chÊm døt mét thêi gian dµi mµ chØ nghe thÊy tin tøc vÒ sù sôt gi¸ cña c¸c ®ång tiÒn, t¨ng tr-ëng ©m...T¹i h«i nghÞ cÊp cao ASEAN + 3 diÔn ra ë Manila (Philippines) c¸c nhµ l·nh ®¹o ch©u ¸ tuyªn bè cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ ®· qua. Sù håi phôc diÔn ra m¹nh nhÊt ë Malaysia, Singapore, Hµn Quèc vµ Th¸i Lan trong ®ã Hµn Quèc dÉn ®Çu víi møc t¨ng GDP 9% so víi møc ©m 6% n¨m 1998. Tèc ®é t¨ng tr-ëng GDP cña c¸c quèc gia ASEAN n¨m 1999 ®¹t 3% so víi ©m 7,5% n¨m 1998. §Æc biÖt lµ lßng tin cña c¸c nhµ ®Çu t- vµo ch©u ¸ t¨ng víi sè vèn ®Çu t- t¨ng nhanh. 2-/ Nguyªn nh©n cña cuéc khñng ho¶ng. 2.1. Nguyªn nh©n bªn trong. 2.1.1. Thùc hiÖn chÕ ®é tû gi¸ hèi ®o¸i kh«ng linh ho¹t. NhiÒu n-íc míi næi ë ch©u ¸ ®· g¾n ®ång tiÒn cña m×nh víi ®ång ®«la Mü vµ ®ång thêi thùc hiÖn chÝnh s¸ch níi láng viÖc kiÓm so¸t trao ®æi bu«n b¸n ngo¹i tÖ b»ng c¸ch cho phÐp ng-êi d©n trong n-íc thùc hiÖn c¸c kho¶n vay b»ng ®ång USD Mü vµ ng-êi n-íc ngoµi bu«n b¸n ®ång néi tÖ kh¸ tù do. ViÖc thùc hiÖn chÕ ®é tû gi¸ cè 5 ®Þnh vµ níi láng kiÓm so¸t ngo¹i tÖ nµy nh»m khuyÕn khÝch kinh tÕ ph¸t triÓn cao tõ khÝa c¹nh tµi chÝnh b»ng c¸ch khuyÕn khÝch dßng ch¶y t- b¶n bªn ngoµi vµo vµ t¹o ra c¸c c¬ héi ®Çu t- nhiÒu h¬n cho c¸c nhµ ®Çu t- n-íc ngoµi. Tuy nhiªn dßng ch¶y t- b¶n lín vµo khu vùc ®· t¹o ra sù chªnh lÖch tû gi¸ hèi ®o¸i. ViÖc gi¸ c¸c ®ång néi tÖ ®-îc ®Þnh gi¸ cao h¬n gi¸ trÞ thùc lµm cho søc c¹nh tranh cña c¸c nÒn kinh tÕ nµy bÞ suy gi¶m so víi c¸c quèc gia kh¸c ®ång thêi bÞ chÞu c¸c ®ît ®Çu c¬ vµo dù ®o¸n c¸c ®ång tiÒn nµy sÏ bÞ gi¶m gi¸ vµo t-¬ng lai gÇn. 2.1.2. Dùa qu¸ nhiÒu vµo nî - ®Æc biÖt lµ nî ng¾n h¹n. C¸c n-íc §«ng Nam ¸ lµ nh÷ng n-íc xuÊt khÈu lín bao gåm c¶ hµng chÕ t¹o vµ cã thÓ dÔ dµng bï ®¾p cho nî n-íc ngoµi lín. Tuy nhiªn lµ chØ cã thu nhËp tõ xuÊt khÈu th× ch-a ®ñ ®Ó tr¶ nî ®Æc biÖt lµ vµo nh÷ng n¨m ®Çu thËp kû 90 xuÊt khÈu cña c¸c n-íc nµy gÆp khã kh¨n do thÞ tr-êng ®· b·o hoµ søc c¹nh tranh gi¶m. Khi dù tr÷ ngo¹i tÖ kh«ng ®ñ lín ®Ó tr¶ nî gèc vµ l·i ®Õn h¹n th× c¸c n-íc nµy ®· tuyªn bè t×nh tr¹ng khñng ho¶ng cÇn sù gióp ®ì quèc tÕ. Nî n-íc ngoµi vµ dù tr÷ ngo¹i hèi (®Õn cuèi n¨m 1997) §¬n vÞ: tû USD N-íc Th¸i Lan Tæng sè nî Nî ng¾n h¹n Dù tr÷ (trong tæng sè ngo¹i nî) hèi 91,7 65 6 27,0 Indones ia Hµn Quèc 137,4 60 16,6 154,4 70 20,4 44,1 55 21,7 Malays ia 2.1.3 Sù h×nh thµnh bong bãng kinh tÕ. Trong nÒn kinh tÕ néi ®Þa khu vùc phi hµng ho¸ bao gåm c¸c ngµnh bÊt ®éng s¶n vµ x©y dùng ®· dÇn trë nªn cã kh¶ n¨ng kiÕm ®-îc nhiÒu lîi nhuËn so víi khu vùc kinh doanh hµng ho¸ còng chÝnh v× vËy mµ c¸c nguån lùc ®· ®-îc ph©n bæ nhiÒu h¬n vµo khu vùc phi hµng ho¸ nµy. Trong thêi kú nµy c¸c kho¶n ®Çu t- míi vµ trî gióp vÒ vèn th-êng tËp trung vµo lÜnh vùc bÊt ®éng s¶n vµ c¸c ngµnh phi kinh doanh hµng ho¸ kh¸c. Trong khi ®ã sù yÕu kÐm vÒ qu¶n lý cña c¸c tæ chøc tµi chÝnh vµ sù n¬i láng trong kiÓm tra vµ gi¸m s¸t cña c¸c tæ chøc nµy ®· gãp phÇn vµo sù ph¸t triÓn qu¸ møc cña khu vùc phi th-¬ng m¹i. KÕt qu¶ lµ nh÷ng kho¶n vèn ®-îc tËp trung vµo lÜnh vùc kh«ng sinh lêi ®· trë thµnh nh÷ng kho¶n nî khã ®ßi hoÆc kh«ng thÓ ®ßi ®-îc. Tæng møc nî khã ®ßi cña c¸c nÒn kinh tÕ ASEAN ®· lªn tíi 130 - 140% GDP. Khi ®ång tiÒn bÞ ph¸ gi¸ khu vùc bÊt ®éng s¶n bÞ sôp xuèng th× b¶n c©n ®èi cña c¸c c«ng ty tµi chÝnh c¸c ng©n hµng bÞ ph¬i ra, vì nî lan nhanh. 2.1.4. Sù yÕu kÐm cña hÖ thèng tµi chÝnh ng©n hµng. C¸c ng©n hµng thuéc c¸c n-íc ASEAN ®· chi vµ ®Çu t- mµ kh«ng tÝnh ®Õn kh¶ n¨ng c¹nh tranh víi n-íc ngoµi ®· ®¶m b¶o vµ khÝch lÖ 7 c²c c«ng ty trong n­íc vay kh«ng cÇn giíi h³n dïng c²c quan hÖ “tÝn chÊp” thay cho c²c quan hÖ thÕ chÊp tµi s¶n qu¸ l¹c quan khi ®¸nh gi¸ cao vai trß cña c¸c ®ång néi tÖ...chç m¹nh vµ ®ång thêi còng lµ chç yÕu cña c¸c n-íc §«ng ¸ lµ mèi liªn hÖ gi÷a chÝnh quyÒn ng©n hµng vµ doanh nghiÖp. Mèi liªn kÕt chÆt chÏ nµy nh»m vµo viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu vµ ®Ò ¸n ph¸t triÓn lín lao do nhµ n-íc ®Ò ra. ChÝnh sù liªn kÕt nµy lµm cho c¸c thÓ chÕ kiÓm so¸t vµ ®¸nh gi¸ tµi chÝnh nhiÒu khi kh«ng cÇn thiÕt hoÆc trë nªn mÊt hiÖu lùc, th«ng tin bÞ nhiÔu hoÆc kh«ng nhiÒu th× chÝnh quyÒn còng b»ng mäi c¸ch vùc dËy c¸c doanh nghiÖp trªn ®µ ph¸ s¶n. Do hËu qu¶ cña nh÷ng yÕu kÐm ®ã c¸c thÓ chÕ tµi chÝnh trong n-íc ph¶i g¸nh chÞu nh÷ng rñi ro lín tËp trung do ®Çu t- vµo nh÷ng bong bãng kiÓu nh- bÊt ®éng s¶n vµ nh÷ng rñi ro vÒ l·i suÊt vµ tû gi¸ hèi ®o¸i vÒ mÆt nghÜa vô nî. 2.2. Nguyªn nh©n bªn ngoµi. 2.2.1. Tù do ho¸ dßng ch¶y t- b¶n. Toµn cÇu ho¸ g©y khñng ho¶ng. Di chuyÓn vèn quèc tÕ lµ mét trong nh÷ng néi dung c¬ b¶n cña c¸c giao dÞch kinh tÕ quèc tÕ t¹o nªn sù l-u ®éng c¸c yÕu tè s¶n xuÊt vµ c¸c lo¹i tiÒn vèn trªn thÞ tr-êng thÕ giíi. Tõ nh÷ng n¨m 80 xu thÕ toµn cÇu ho¸ thÞ tr-êng tiÒn vèn quèc tÕ ph¸t triÓn rÊt m¹nh ®· t¨ng c-êng ¶nh h-ëng cña l-u ®éng tiÒn vèn quèc tÕ ®èi víi t×nh h×nh kinh tÕ thÕ giíi. H¬n n÷a do tiÒn vèn ký hiÖu ngµy cµng ph¸t triÓn ®Æc biÖt lo¹i tiÒn vèn ng¾n h³n quèc tÕ ®­îc gäi l¯ “vèn lang thang” qòa lín trong tæng sè vèn l-u ®éng trªn thÞ tr-êng thÕ giíi ®· lµm t¨ng tÝnh biÕn ®éng cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi. HiÖn nay cã kho¶ng 1500 tû USD ®­îc gäi l¯ “vèn lang thang” trªn thÕ giíi h×nh th¯nh lùc l­îng ®Çu 8 c¬ m¹nh dÔ g©y nªn nh÷ng biÕn ®éng tµi chÝnh tiÒn tÖ quèc tÕ. Sù xuÊt hiÖn tiÒn ®iÖn tö t¹o ®iÒu kiÖn lµm cho tiÒn vµ hµng kh«ng cßn gi÷ mèi quan hÖ ®¸ng ph¶i cã, dÉn ®Õn rèi lo¹n hÖ thèng tµi chÝnh tiÒn tÖ. C¸c dßng ch¶y t- b¶n ng¾n h¹n ®Òu cã ®Æc ®iÓm chung lµ cã thÓ biÕn dæi c¶ nÒn kinh tÕ tøc lµ chóng t¨ng m¹nh lªn khi nÒn kinh tÕ ®ang ph¸t triÓn vµ rót ®i nhanh chãng khi nÒn kinh tÕ cã dÊu hiÖu bÊt æn. 2.2.2. §Çu c¬ quèc tÕ. C¸c ®ång tiÒn cña c¸c n-íc trong khu vùc §«ng ¸ ®· chÞu c¸c ®ît tÊn c«ng cña c¸c nhµ ®Çu c¬ tµi chÝnh quèc tÕ lµm ®ång tiÒn mÊt gi¸ liªn tôc kÓ c¶ khi ng©n hµng trung -¬ng can thiÖp lín céng víi sù gióp ®ì quèc tÕ. Ngoµi ra cßn cã c¸c t¸c ®éng cña mét sè thÕ lùc tµi chÝnh ph-¬ng T©y. Hä muèn lµm gi¶m gi¸ ®ång tiÒn c¸c n-íc §«ng ¸ ®Ó mét lµ n©ng cao gi¸ trÞ ®ång USD ®Ó cã lîi vÒ kinh tÕ cho n-íc giµu; hai lµ dÔ bÒ thóc Ðp c¸c n-íc nµy chuyÓn ®æi c¬ c¸u kinh tÕ vµ c¶ chÝnh trÞ. III-/ C¸c biÖn ph¸p kh¾c phôc khñng ho¶ng cña IMF. ë c¸c n-íc bÞ cuéc khñng ho¶ng hoµnh hµnh, t×nh tr¹ng sôt gi¸ tiÒn tÖ còng nh- chøng kho¸n diÔn ra mang tÝnh chÊt d©y chuyÒn nghiªm träng vµ khã chÆn ®øng. Ng-êi ta ®æ x« ®i mua USD Mü vµ c¸c ngo¹i tÖ m¹nh trong khi c¸c nhµ ®Çu t- hèi h¶ chuyÓn vèn ra n-íc ngoµi. Cho ®Õn ®Çu n¨m 1998 cuéc khñng ho¶ng ®Èy lªn cao tíi cao trµo ho¶ng lo¹n, kÌm theo sù sôp ®æ cña tiÒn tÖ lµ sù rèi lo¹n thÞ tr-êng chøng kho¸n. C¸c nÒn kinh tÕ ch©u ¸ chao ®¶o ®Æc biÖt 9 nghiªm träng tËp trung vµo 3 n-íc Hµn Quèc, Indonexia vµ Th¸i Lan. chÝnh phñ cña c¸c n-íc nµy l©m vµo t×nh tr¹ng thiÕu hôt ngo¹i tÖ nÆng nÒ ®Ó ng¨n chÆn qu¸ tr×nh ph¸ gi¸ vµ gi¶i quyÕt nî n-íc ngoµi, trong khi ®ã nguån ®Çu t- tõ n-íc ngoµi kh«ng nh÷ng gi¶m m¹nh mµ cßn cã xu h-íng rót ra cµng lµm t×nh h×nh thªm khã kh¨n. §øng tr-íc t×nh h×nh nµy mét sè quèc gia l©m vµo khñng ho¶ng ®· ®Ò nghÞ IMF trî gióp. Víi môc ®Ých lµ cung cÊp cho c¸c n-íc héi viªn vµ tÝn dông ng¾n h¹n vµ trung h¹n khi gÆp khã kh¨n vÒ tiÒn tÖ do c¸n c©n thanh to¸n thiÕu hôt, IMF ®· lËp ra c¸c kÕ ho¹ch gióp nh÷ng n-íc yªu cÇu sù gióp ®ì, ®ång thêi cßn ®Ó cøu c¶ c¸c bªn t- nh©n n-íc ngoµi khái bÞ vì nî nÕu nh÷ng n-íc nµy kh«ng ®-îc IMF cÊp tiÒn. Trong ch-¬ng tr×nh cøu gióp cña m×nh IMF ®· ®Ò ra c¸c môc tiªu chÝnh lµ : kiªn quyÕt ng¨n chÆn viÖc trèn tr¸nh thi hµnh c¸c nghÜa vô víi n-íc ngoµi (hµm ý nghÜa tr¶ nî n-íc ngoµi); kh«i phôc l¹i c©n b»ng tµi chÝnh trong ®ã ®¶m b¶o c©n b»ng ng©n s¸ch lµ quan träng, kiÒm chÕ l¹m ph¸t gia t¨ng; t¸i lËp vµ cñng cè dù tr÷ ngo¹i hèi; c¶i c¸ch hÖ thèng ng©n hµng n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng vµ ®é tin cËy cña hÖ thèng nµy; xo¸ bá ®éc quyÒn tiÕn hµnh c¶i c¸ch s©u réng khu vùc phi tµi chÝnh trong n-íc; khèng chÕ sù suy gi¶m s¶n l-îng. §Ó thùc hiÖn c¸c môc tiªu nµy, IMF cung cÊp cho c¸c n-íc thµnh viªn nh÷ng kho¶n vay khæng lå ®Ó hç trî ch-¬ng tr×nh c¶i c¸ch nµy. IMF phª duyÖt kho¶ng 26 tû SDR t-¬ng ®-¬ng kho¶ng 36 tû USD trî gióp c¸c n-íc yªu cÇu hç trî, khëi ®Çu viÖc huy ®éng kho¶ng 77 tû USD tµi chÝnh bæ sung tõ nguån ®a ph-¬ng vµ song ph-¬ng ®Ó hç trî cho c¸c ch-¬ng tr×nh c¶i c¸ch nµy. Sù trî gióp nµy 10 gióp c¸c quèc gia gÆp khñng ho¶ng, t¹m thêi ng¨n chÆn viÖc xuèng gi¸ tiÕp tôc cña c¸c ®ång tiÒn vµ t¸i lËp, cñng cè dù tr÷ ngo¹i hèi vµ quan träng lµ gióp thùc hiÖn c¸c nghÜa vô quèc tÕ, gióp c¸c nhµ ®Çu t- n-íc ngoµi nhËn ®-îc mãn nî tõ c¸c bªn t- nh©n lÉn nhµ n-íc ë c¸c n-íc gÆp khñng ho¶ng. Bª c¹nh viÖc trî gióp tµi chÝnh, IMF gióp ®ì 3 quèc gia bÞ ¶nh h-ëng nhÊt - Indonesia, Hµn Quèc vµ Th¸i Lan - giµn xÕp c¸c ch-¬ng tr×nh c¶i c¸ch kinh tÕ cã kh¶ n¨ng phôc håi lßng tin vµ ®-îc IMF ñng hé. Ch-¬ng tr×nh c¶i c¸ch kinh tÕ nµy nh»m xo¸ bá nguån gèc cña khã kh¨n thanh to¸n, ng¨n chÆn sù lan truyÒn cña khñng ho¶ng, kh¾c phôc khñng ho¶ng vµ chuÈn bÞ nÒn t¶ng cho t¨ng tr-ëng kinh tÕ. IMF cho r»ng nguyªn nh©n c¬ b¶n cña thiÕu hôt c¸n c©n thanh to¸n quèc tÕ lµ nhu cÇu vÒ tiÒn tÖ qu¸ lín, liªn quan tr-íc hÕt ®Õn viÖc t¨ng qu¸ lín khèi l-îng tiÒn tÖ vµ t¨ng chi phÝ cña nhµ n-íc. §ång thêi gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ c¶ hµng ho¸, dÞch vô ë nh÷ng n-íc s¶n xuÊt chñ yÕu kh«ng phï hîp víi nhau. V× vËy, ®Ó kh¾c phôc sù thiÕu hôt c¸n c©n thanh to¸n theo ®Ò nghÞ cña IMF, cÇn thùc hiÖn hai ph-¬ng ph¸p: Thø nhÊt gi¶m tæng nhu cÇu vÒ tiÒn nhê chÝnh s¸ch tiÒn tÖ - tÝn dông vµ qu¶n lý ng©n s¸ch (t¨ng l·i suÊt chÝnh thøc, dù tr÷ tèi thiÓu, hîp lý ho¸ tÝn dông, h¹n chÕ chi tiªu ng©n s¸ch vÒ nhu cÇu x· héi, vÒ trî cÊp nhµ n-íc, t¨ng thuÕ...); Thø hai lµ ph¸ gi¸ tiÒn tÖ hoÆc chuyÓn sang chÕ ®é th¶ næi. Víi c¸ch tiÕp cËn nh- trªn, IMF buéc ¸p dông ph-¬ng thøc tû gi¸ hèi ®o¸i linh ho¹t ë nh÷ng n¬i ch-a sö dông ph-¬ng thøc nµy. Söa ®æi chÝnh s¸ch tµi chÝnh c«ng céng, c¸c chÝnh phñ ph¶i thùc hµnh tiÕt kiÖm, c¾t gi¶m chi tiªu c«ng céng, t¨ng c¸c nguån thu ng©n s¸ch tõ 11 thuÕ nh»m b¶o vÖ sù c©n b»ng tµi kho¶n v·ng lai còng nh- t¸i cñng cè dù tr÷ ngo¹i hèi quèc gia. Theo IMF c¶ ba nÒn kinh tÕ §«ng vµ §«ng Nam ¸ ®Òu ph¶i th¾t chÆt chi tiªu ng©n s¸ch b»ng c¸ch ho·n hoÆc huû bá tÊt c¶ nh÷ng dù ¸n ®Çu t- lín, cã ®é m¹o hiÓm cao, ®ång thêi thu hÑp khu vùc kinh tÕ nhµ n-íc b»ng ch-¬ng tr×nh t- nh©n ho¸ do sù ho¹t ®éng kinh tÕ kÐm hiÖu qu¶, vµ mèi quan hÖ kh¨ng khÝt ®Õn dÔ tham nhòng gi÷a doanh nghiÖp vµ nhµ n-íc. chÝnh phñ Th¸i Lan ph¶i cã mét ng©n s¸ch th©m hôt tõ 1 - 2% GDP so víi møc th©m hôt cao tr-íc ®©y, ë Indonesia, ng©n s¸ch chuyÓn tõ th©m hôt sang thÆng d- b»ng 1% GDP. Ngoµi ra, t¨ng nguån thu ng©n s¸ch b»ng n©ng thuÕ hoÆc gi¶m møc trî gi¸, trî cÊp. ë Indonesia ph¶i bá trî gi¸ ®iÖn vµ dÇu, t¨ng thuÕ mét sè mÆt hµng, t¨ng thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng ë Th¸i Lan vµ Indonesia. C¸c n-íc ph¶i t¹m thêi th¾t chÆt chÝnh s¸ch tiÒn tÖ ®Ó h¹n chÕ ¸p lùc ®èi víi c¸n c©n thanh to¸n. Theo yªu cÇu cña IMF, c¸c n-íc thùc hiÖn th¾t chÆt tÝn dông trong n-íc, kiÓm so¸t vÊn ®Ò nî cña khu vùc t- nh©n thËt chÆt chÏ, h¹n chÕ vay tÝn dông b»ng c¸ch buéc c¸c chÝnh phñ ph¶i n©ng l·i suÊt vay lªn møc cao. Mét trong nh÷ng khÝa c¹nh dÉn ®Õn khñng ho¶ng tiÒn tÖ lµ dßng vèn lín ch¶y vµo khu vùc §«ng Nam ¸ do c¸c chÝnh phñi n-íc nµy thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch níi láng hoÆc khuyÕn khÝch dßng vèn bªn ngoµi vµo. KÕt qu¶ lµ t- nh©n tù do vay vèn n-íc ngoµi chñ yÕu lµ ®Çu t- vµo bÊt ®éng s¶n vµ c¸c ngµnh xuÊt khÈu nh»m kiÕm nhiÒu lîi nhuËn. C¬ së cña chñ tr-¬ng th¾t chÆt tÝn dông lµ Ðp cÇu ®Çu t- còng nh- cÇu tiªu dïng cña x· héi xuèng mét møc hîp lý ®Ó dÇn dÇn söa ch÷a hËu qu¶ cña nÒn kinh tÕ bong bãng. ë Th¸i Lan, chÝnh phñ ph¶i duy tr× l·i suÊt cao (vµo kho¶ng 12 20%). NÒn kinh tÕ cña c¸c n-íc §«ng vµ §«ng Nam ¸ chøa ®ùng nhiÒu ®iÓm yÕu bÊt hîp lý do ®ã IMF buéc c¸c n-íc nµy hµnh ®éng tøc th× ®Ó kh¾c phôc nh÷ng ®iÓm yÕu dÔ thÊy trong hÖ thèng tµi chÝnhvµ c¸c lÜnh vùc kh¸c - ®· cÊu thµnh nh÷ng yÕu tè chÝnh g©y nªn khñng ho¶ng vµ nh»m ®¹t ®-îc sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng trong t-¬ng lai. IMF nhËn ®Þnh sù yÕu kÐm trong hÖ thèng tµi chÝnh vµ ë møc ®é ®¸ng kÓ trong vÊn ®Ò qu¶n lý ®· g©y ra khñng ho¶ng. Sù kÕt hîp cña qu¸ tr×nh gi¸m s¸t lÜnh vùc tµi chÝnh kh«ng ®Çy ®ñ. Sù ®¸nh gi¸ vµ qu¶n lý rñi ro tµi chÝnh yÕu kÐm, sù duy tr× tû gi¸ hèi ®o¸i t-¬ng ®èi cè ®Þnh ®· khiÕn cho c¸c ng© hµng vµ c«ng ty vay mét l-îng vèn quèc tÕ, phÇn lín trong sè ®ã lµ ng¾n h¹n b»ng ngo¹i tÖ vµ kh«ng ®-îc b¶o hiÓm. Theo n¨m th¸ng, nguån vèn n-íc ngoµi cã xu h-íng ®-îc sö dông ®Ó tµi trî cho nh÷ng kho¶n ®Çu t- kh«ng cã hiÖu qu¶ kinh tÕ, ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn tÖ cña ng©n hµng kh«ng ®-îc x©y dùng trªn nguyªn t¾c t«n träng hiÖu qu¶ tèi ®a mµ bÞ chi phèi bëi c¸c mèi quan hÖ thiÕu lµnh m¹nh gi÷a chÝnh phñ doanh nghiÖp ng©n hµng. Do ®ã, IMF buéc c¸c quèc gia gÆp khñng ho¶ng ph¶i c¶i thiÖn hiÖu qu¶ c¸c ®Þnh chÕ tµi chÝnh trung gian còng nh- tÝnh lµnh m¹nh cña hÖ thèng tµi chÝnh. ë Th¸i Lan, chÝnh phñ ph¶i c¶i tæ c¬ cÊu cña khu vùc tµi chÝnh tËp trung vµo ®×nh chØ vµ c¬ cÊu l¹i c¸c thiÕt chÕ kh«ng thÓ ®øng v÷ng ®-îc (bao gåm 58 c«ng ty tµi chÝnh) ë Hµn Quèc chÝnh phñ ph¶i më cöa thÞ tr-êng tµi chÝnh cho c¸c ng©n hµng n-íc ngoµi, ®×nh chØ ho¹t ®éng cu¶ chÝn ng©n hµng ®Çu t- mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n. 13 Nh»m ®¹t ®-îc sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng trong t-¬ng lai, IMF buéc c¸c n-íc gÆp khñng ho¶ng c¶i c¸ch c¬ cÊu nh»m xo¸ bá nh÷ng ®Æc ®iÓm yÕu kÐm cña nÒn kinh tÕ, g©y c¶n trë cho sù ph¸t triÓn (nh- ®éc quyÒn, hµng rµo mËu dÞch, th«ng lÖ kh«ng minh b¹ch trong ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp) c¸c n-íc nµy ph¶i ®iÒu chØnh c¬ cÊu th«ng qua gi¶m quan thuÕ, më cöa cho ®Çu t- n-íc ngoµi vµo c¸c ngµnh kinh doanh vµ gi¶m bít -u ®·i dµnh cho c¸c tæ chøc ®éc quyÒn, tu©n thñ nghiªm ngÆt nguyªn t¾c kÕ to¸n ph-¬ng T©y vµ b¶o ®¶m ®é trung thùc vµ minh b¹ch trong kinh doanh. ë Hµn Quèc chÝnh phñ ph¶i c¶i c¸ch thÞ tr-êng lao ®éng, më réng thÞ tr-êng cho hµng ho¸ n-íc ngoµi vµ dän ®-êng cho n-íc ngoµi së h÷u ®a sè cæ phÇn cña c¸c c«ng ty Hµn Quèc. ë Indonesia ph¶i tù do ho¸ th-¬ng m¹i, gi¶i thÓ c¸c cacten chÝnh thøc vµ kh«ng chÝnh thøc, c¸c ®éc quyÒn, chÊm døt trî cÊp mét sè mÆt hµng. IV-/ §¸nh gi¸ vÒ vai trß cña IMF trong cuéc khñng ho¶ng 1-/ Mét sè ®¸nh gi¸. 1.1-/ TÝch cùc. IMF më ®-êng cho c¸c ho¹t ®éng ®Çu t- vµ c¸c kho¶n trî gióp tµi chÝnh cña c¸c tæ chøc quèc tÕ còng nh- c¸c quèc gia kh¸c. Sau khi IMF tho¶ thuËn ®-îc víi c¸c quèc gia §«ng ¸ vÒ cam kÕt can thiÖp vµo cuéc khñng ho¶ng vµ c¸c ®iÒu kiÖn ®Ó nhËn kho¶n viÖn trî cña IMF, th× c¸c tæ chøc tµi chÝnh quèc tÕ kh¸c nh- ng©n hµng thÕ giíi, ng©n hµng ph¸t triÓn Ch©u ¸ vµ c¸c trî gióp song ph-¬ng kh¸c cña NhËt, Mü, Anh ... míi ®ång ý gióp tµi chÝnh cho c¸c n-íc nµy. IMF 14 ®· ®ãng vai trß trung t©m trong viÖc gi¶i quyÕt khñng ho¶ng. Tæ chøc nµy ®· ®øng ra giµn xÕp c¸c gi¶i ph¸p ®Ó c¸c n-íc nµy ®-îc vay sè tiÒn kho¶ng 117 tû USD. C¸c kho¶n trî gióp tµi chÝnh cña IMF cã t¸c dông t«t sng¨n chÆn sù l©y lan còng nh- sù xuèng dèc tiÕp tôc cña nhiÒu nÒn kinh tÕ Ch©u ¸. MÆc dï cã nhiÒu giai ®o¹n ®ång tiÒn cña c¸c n-íc ®-îc IMF cho vay xuèng gi¸ liªn tôc vµ khñng ho¶ng kinh tÕ s©u s¾c h¬n nh-ng ®Õn b©y giê th× nÒn kinh tÕ cña c¸c n-íc khñng ho¶ng ®· lÊy l¹i tèc ®é t¨ng tr-ëng cao. C¸c dÊu hiÖu phôc håi nÒn kinh tÕ ®· b¾t ®Çu xuÊt hiÖn tõ th¸ng 4 - 1999 cho thÊy cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ kÐo dµi 21 th¸ng ®· qua thêi kú ch¹m ®¸y vµ t¸c ®éng xÊu cña nã phai nh¹t dÇn. IMF ®· ®Ò ra nh÷ng biÖn ph¸p c¶i c¸ch c¬ cÊu kinh tÕ tµi chÝnh phï hîp ®Ó ®¹t ®-îc sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng trong t-¬ng lai. C¸c biÖn p¸p kh¾c phôc do IMF ®-a ra cã c¨n cø trªn c¸c nguyªn nh©n g©y ra sù suy tho¸i kinh tÕ ë c¸c n-íc §«ng ¸. MÆc dï c¸c biÖn ph¸p nµy g©y ®au ®ín cho nÒn kinh tÕ c¸c n-íc nµy nh-ng nã lµ cÇn thiÕt. Tr-íc hÕt ®Ó xo¸ ®i mèi quan hÖ kh¨ng khÝt ®Õn møc dÔ dµng tham nhòng gi÷a chÝnh phñ vµ doanh nghiÖp b»ng c¸ch th¾t chÆt chi tiªu ng©n s¸ch vµ huû bá c¸c dù ¸n ®Çu t- lín cã ®é m¹o hiÓm cao, ®ång thêi thu hÑp khu vùc kinh tÕ nhµ n-íc. IMF cho r»ng trong ba nÒn kinh tÕ §«ng ¸ nµy cßn tån t¹i nhiÒu tæ chøc kinh tÕ ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶, c¸c kho¶n vèn khæng lå ®-îc quyÕt ®Þnh ®Çu t- xuÊt ph¸t tõ sù ®éc ®o¸n hoÆc tõ ý ®å mê ¸m trôc lîi h¬n lµ tõ hiÖu qu¶ kinh tÕ, ®Æc biÖt ë Indonesia, quyÒn lùc cña gia ®×nh tæng thèng Suhacto. 15 ChÊn chØnh c¸c hÖ thèng tµi chÝnh - ng©n hµng ë c¸c n-íc trong khu vùc b»ng nh÷ng c¶i c¸ch s©u réng ®ãng cöa s¸t nhËp, siÕt chÆt ho¹t ®éng kiÓm to¸n, qu¶n lý chÆt chÏ c¸c d- nî lµm cho c¸c ng©n h¯ng ho³t ®éng cã hiÖu qu° t¨ng tÝnh “trong suèt” cða c²c ho³t ®éng. IMF cßn buéc c¸c nÒn kinh tÕ nµy ®iÒu chØnh c¬ cÊu kinh tÕ. ë c¸c n-íc gÆp khñng ho¶ng, c¸c tËp ®oµn c«ng nghiÖp ®éc quyÒn ®-îc h-ëng nhiÒu -u ®·i tõ chÝnh phñ nhê quan hÖ th©n h÷u ®· ®Èy nÒn tµi chÝnh quèc gia vµo thÕ yÕu nghiªm träng lµm gi¶m sót hiÖu qu¶ ®Çu t- vµ sa sót kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn thÞ tr-êng quèc tÕ. Do ®ã, IMF buéc c¸c n-íc nµy ph¶i ngõng ngay lËp tøc nh÷ng -u ®·i, b·i bá b¶o hé, tù do th-¬ng m¹i vµ ®Çu t-, t- nh©n ho¸ m¹nh mÏ... nh»m gi¶m thiÓu nh÷ng bÊt tr¾c x¶y ra do bÊt æn vÒ kinh tÕ - x· héi. 1.2-/ Tiªu cùc 1.2.1-/ IMF ®· kh«ng dù ®o¸n ®-îc cuéc khñng ho¶ng C¸c thµnh viªn trao cho IMF nhiÖm vô lµ ®¸nh gi¸ thµnh tùu cña nÒn kinh tÕ cho toµn thÓ c¸c thµnh viªn mét c¸ch trung thùc lµ kh¶o s¸t tÊt c¶ c¸c khÝa c¹nh cña nÒn kinh tÕ n-íc thµnh viªn do ®ã viÖc IMF kh«ng dù ®o¸n ®-îc khñng ho¶ng còng cÇn ®-îc xem xÐt. T¹i phiªn häp th-êng nªn cña IMF vµ ng©n hµng thÕ giíi t¹i Hång K«ng vµo th¸ng 9-1997, «ng Michel Camdessus, gi¸m ®èc ®iÒu hµnh IMF tuyªn bè r»ng chÝnh hä ®· lªn tiÕng c¶nh b¸o vÒ cuéc khñng ho¶ng trong b¶n t-êng tr×nh n¨m tr-íc. Tuy nhiªn trong mét bµi viÕt ®¨ng trªn Financial times vµo th¸ng 12 - 1997, gi¸o sJeffrey Sachs thuéc ®¹i häc Havard, ng-êi ®· tõng cè vÊn gióp c¸c n­íc §«ng ¢u ®± chØ trÝch r´ng trong b°n t­êng tr×nh Êy “... tuyÖt 16 nhiªn kh«ng cã chót dÊu hiÖu b¸o ®äng nµo c¶ ngo¹i trõ nh÷ng lêi khuyªn cÇn c°i tæ thªm”. Ngay c° ®èi víi H¯n Quèc, IMF cñng “... ®± kh«ng hÒ nh¾c nhë ®Õn vÊn ®Ò c¸c ®¹i c«ng ty (chaebol) hay ®Æt vÊn ®Õ n-íc ngoµi n¾m chñ quyÒn ng©n hµng, hoÆc söa ®æi qu¶n lý ng©n hµng lµ nh÷ng ®iÒu giê ®©y míi th©y xuÊt hiÖn trong nh÷ng ch-¬ng tr×nh do IMF ®Ò ra”. §èi víi Malaysia ngay håi th¸ng 6 - 1997, IMF cßn lªn tiÕng ca ngîi m« h×nh kinh tÕ n-íc nµy vµ khen chÝnh phñ Malaysia lµ ®· gi÷ v÷ng ®-îc c¬ cÊu tµi chÝnh trong mét hoµn c¶nh ®Çy th¸ch ®è khi nÒn kinh tÕ t¨ng tr-ëng nhanh, chØ bèn th¸ng sau ®ã, IMF l¹i trë ng-îc vµ nÆng lêi phª ph¸n Malaysia. ThËm chÝ ngµy 6 -4 - 1998, IMF cho r»ng thêi ®iÓm tåi tÖ nhÊt cña cuéc khñng ho¶ng kinh tÕ ë Ch©u ¸ ®· qua nh-ng ngay sau ®ã, ®ång tiÒn cña c¸c n-íc nµy tiÕp tôc mÊt gi¸ chãng mÆt ®¹t c¸c møc lÞch sö, c¸c chØ sè chøng kho¸n tiÕp tôc gi¶m... 1.2.2-/ IMF ®· cã nh÷ng biÖn ph¸p kh¾c phôc sai lÇm hay qu¸ tay. Nh÷ng yªu cÇu vÒ kinh tÕ vÜ m« mµ IMF ®-a ra ®Òu nh»m ®Ó æn ®Þnh c¸c ®ång tiÒn vµ lÊy l¹i ch÷ tÝn trªn th-¬ng tr-êng. T¹i Th¸i Lan, Hµn Quèc vµ Indonesia, ®ång tiÒn c¸c n-íc nµy tiÕp tôc mÊt gi¸ víi tèc ®é ngµy cµng t¨ng, ngay c¶ sau khi ®· cã sù can thiÖp cña IMF. §iÒu nµy cho thÊy c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ cña IMF võa kh«ng tróng ®Ých, vôa kh«ng cã t²c ®éng “kú diÖu” kh«i phóc lßng tin cða c²c thÞ tr-êng vµ c¸c nhµ ®Çu t-. IMF còng ®· thay ®æi liÒu thuèc nhiÒu lÇn khi thÊy c²c “bÖnh nh©n” m×nh bÞ dÞ øng qu² m³nh. Tr­íc viÔn c°nh khã kh¨n do sè ng-êi thÊt nghiÖp vµ møc nghÐo ®ãi t¨ng nhanh t¹i 17 Indonesia, IMF ®· 5 lÇn thay ®æi ®¬n thuèc vµ ngµy 20 -10 -1998, ®-a ra mét sè ®Ò nghÞ míi trong ch-¬ng tr×nh c¶i tæ nh»m kÝch thÝch nÒn kinh tÕ b»ng c¸ch gia t¨ng møc chi tiªu cña chÝnh phñ. ë Th¸i Lan còng vËy, IMF ®ång ý chÊp nhËn møc th©m hôt ng©n s¸ch b»ng 1 - 2% GDP ngÇm ý c«ng nhËn r»ng ®ßi hái ban ®Çu mµ IMF ®-a ra víi thÆng d- ng©n s¸ch lµ sai lÇm vµ cã thÓ thùc tÕ ®· gãp phÇn lµm trÇm träng thªm cuéc khñng ho¶ng do t¸c ®éng cña nã ®èi víi quyÕt ®Þnh ®Çu t- cña c¸c doanh nghiÖp. ë c¸c n-íc Th¸i Lan, Hµn Quèc, Indonesia, mét trong nh÷ng ®iÒu ®Çu tiªn IMF ®± mang ra thi h¯nh l¯ lËp tøc b¾t “®ãng cõa” mét sè ng©n hµng, viÖc nµy lµm cho mäi ng-êi thªm sî h·i véi v· rót tiÒn ra khái ng©n hµng kh«ng kÓ tèt xÊu vµ lµm mÊt lßng tin tÊt c¶. IMF gióp cho c¶ nh÷ng ng-êi cho vµ ng-êi ®i vay tr¸nh khái nh÷ng hËu qu¶ do nh÷ng quyÕt ®Þnh lùa chän ®Çu t- kÐm kh«n ngoan do hä g©y ra. §iÒu nµy cã thÓ g©y ra mét cuéc khñng ho¶ng trong t-¬ng lai khi kh«ng ®Ó cho c¸c bªn t- nh©n dÝnh lÝu, chia sÎ sù thÊt b¹i vµ gi¶i quyÕt c¸c khã kh¨n cña hä mµ l¹i dùa vµo sù gióp ®ì cña IMF. Trong khi ®ã, ng-êi d©n ph¶i chÞu ®ùng nh÷ng hËu qu¶ cña cuéc khñng ho¶ng nhiÒu nhÊt víi sù sôt gi¶m m¹nh møc sèng nh- lµ mét ®iÓn h×nh cña kÕt qu¶ IMF can thiÖp mét ®iÒu tr¸i víi môc ®Ých cña IMF. C¸c biÖn ph¸p tµi chÝnh trän gãi khæng lå mµ IMF ®Ò xuÊt cho Th¸i Lan, Indonexia vµ Hµn Quèc còng kh«ng thÝch hîp. NÕu IMF ®ãng vai trß nh- mét ng-êi cho vay ®èi víi nguån dù tr÷ cuèi cïng ®Ó chÊm døt khñng ho¶ng tµi chÝnh vµ ng¨n chÆn sù th¸o ch¹y cña c¸c nhµ ®Çu t- vµ chñ nî th× nguån vèn cña IMF cÇn ph¶i ®-îc sö dông cho c¸c kho¶n chi tiªu tøc thêi tr-íc m¾t chø kh«ng bÞ gi÷ l¹i 18 cho ®Õn khi c¸c n-íc nµy s½n sµng thùc hiÖn c¸c c¶i c¸ch c¬ b¶n vÒ c¬ cÊu. Cuéc khñng ho¶ng ch©u ¸ lµ cuéc khñng ho¶ng cña khu vùc tnh©n cã liªn quan ®Õn t×nh tr¹ng vay nî qu¸ nhiÒu tõ c¸c nguån tµi chÝnh dÔ tiÕp cËn, tiÕp sau viÖc tù do ho¸ c¸c tµi kho¶n vèn b¾t ®Çu tõ nh÷ng n¨m 1980. V× thÕ chÝnh s¸ch cña IMF yªu cÇu tù do h¬n n÷a ngµnh tµi chÝnh vµ c¸c luång l-u th«ng tµi chÝnh lµ sai lÇm vµ lµm t¨ng kh¶ n¨ng khñng ho¶ng trong t-¬ng lai. MÆt kh¸c cuéc khñng ho¶ng ë Ch©u ¸ lµ do n»m ë khu vùc tnh©n kh¸c víi cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh Mexico n¨m 1994 n¬i mµ nh÷ng mãn nî chñ yÕu chång chÊt lªn khu vùc kinh tÕ nhµ n-íc. Do ®ã biÖn ph¸p ®ßi c¾t gi¶m chi tiªu c«ng céng lµ thiÕu c¬ së, thËm chÝ còng theo Liªn Hîp Quèc khi nÒn kinh tÕ ®ang th-¬ng tæn l¹i bÞ ®Ì bÑp xuèng h¬n n÷a d-íi søc nÆng cña nh÷ng b¾t buéc tiÕt chÕ nghiªm kh¸c ®· ®Èy tû gi¸ hèi ®o¸i ®Õn nh÷ng c¬n nãng báng míi. ViÖc t¨ng tû lÖ l·i suÊt lªn cao ®· lµm cho hµng lo¹t c¸c c«ng ty ph¸ s¶n g©y ra g¸nh nÆng thÊt nghiÖp. Ngoµi ra IMF ®· nh©n c¬ héi c¸c n-íc bÞ khñng ho¶ng ®Ó bá qua nh÷ng quy tr×nh chÝnh trÞ cña c¸c qèc gia vµ ¸p ®Æt nh÷ng thay ®æi vÒ mÆt kinh tÕ. Kh«ng ph¶i ngÉu nhiªn mµ c¸c ®ît ph¶n ®èi IMF cã ë hÇu hÕt c¸c n-íc khñng ho¶ng vµ sù thay ®æi chÝnh phñ ë nhiÒu n-íc 1.2.3-/ IMF ho¹t ®éng v× lîi Ých cña c¸c c-êng quèc, ®Æc biÖt lµ Mü. Sau khi cuéc khñng ho¶ng kÕt thóc víi sù can thiÖp cña IMF rÊt dÔ nhËn thÊy sù thay ®æi chñ nh©n trong c¸c c«ng ty gÆp khã kh¨n ë 19 Ch©u ¸ vµ nh÷ng cam kÕt më réng c¸c thÞ tr-êng cho hµng ho¸ cña c¸c n-íc kh¸c trµn vµo, céng víi sù tù do ho¸ dßng ch¶y t- b¶n tµi chÝnh ®iÒu mµ Mü rÊt quan t©m. Trong tr-êng hîp nµy IMF ®· cã quan ®iÓm t-¬ng ®ång tuyÖt ®èi víi cæ ®«ng lín nhÊt cña quü lµ Mü. Charlene Barshefky, ®¹i diÖn th-¬ng m¹i ®Æc biÖt cña Mü, trong b¶n ®iÒu trÇn tr-íc TiÓu ban nhµ ë vµ ph-¬ng tiÖn mËu dÞch ®· m« t¶ nh÷ng lîi Ých cña Mü cã thÓ sÏ ®-îc IMF thóc ®Èy h¬n nh- thÕ nµo “nhiÒu th¯nh phÇn c°i c²ch c¬ cÊu trong c²c kÕ hoach c° gãi cña IMF sÏ trùc tiÕp gãp phÇn c¶i thiÖn chÕ ®é mËu dÞch ë c¸c n-íc nµy. NÕu ®-îc thùc hiÖn mét c¸ch cã hiÖu qu¶ c¸c ch-¬ng tr×nh nµy sÏ bæ sung v¯ t¨ng c­êng c²c móc tiªu vÒ chÝnh s²ch th­¬ng m³i”. IMF ®· kh«ng ®øng ra tæ chøc thùc hiÖn ho·n nî nh- biÕn nî ng¾n h¹n thµnh nî dµi h¹n - mét biÖn ph¸p gi¶i quyÕt t×nh thÕ nh»m gi¶m cÇu ngo¹i tÖ vµ lÊy l¹i lßng tin. ChØ cã thÓ hiÓu ®iÒu nµy trªn c¬ së lµ IMF ®· trë thµnh c«ng cô cña Mü nh»m thùc hiÖn chÝnh s¸ch ®Ëp ph¸ c¸c hµng rµo ng¨n ngõa tù do dßng ch¶y t- b¶n tµi chÝnh. S¸ng kiÕn Quü tiÒn tÖ ch©u ¸ do NhËt B¶n ®-a ra ®Ó gi¶i quyÕt cuéc khñng ho¶ng mét quü ®· ®éng ch¹m vµo vÞ trÝ ®éc quyÒn cña IMF vÒ t- duy kinh tÕ vµ më réng thÞ tr-êng cho nh÷ng ý t-ëng vµ nh÷ng kiÓu ý thøc kinh tÕ míi. Nh-ng chÝnh NhËt B¶n l¹i ph¶i rót l¹i ®Ò nghÞ víi lý do l¯ “ cã sù ph°n ®èi m³nh mÏ tô phÝa c²c quan chøc Bé t¯i chÝnh Mü v¯ IMF....”. 2-/ Nh÷ng bµi häc tõ cuéc khñng ho¶ng cña IMF. IMF ®· x¸c ®Þnh ®-îc 6 khu vùc chÝnh mµ nh÷ng s¸ng kiÕn ®· ®-îc ®-a ra cÇn ph¶i t¨ng c-êng. 20
- Xem thêm -