Nghiên cứu khả năng tiếp cận các dịch vụ khuyến nông của hộ nông dân huyện gia lâm thành phố hà nội

  • Số trang: 151 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 38 |
  • Lượt tải: 0
nhattuvisu

Đã đăng 26946 tài liệu

Mô tả:

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng ®¹i häc N«ng nghiÖp hµ néi --------------- ph¹m tµi th¾ng Nghiªn cøu kh¶ n¨ng tiÕp cËn c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng cña hé n«ng d©n huyÖn Gia L©m, thµnh phè Hµ Néi luËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ Chuyªn ngµnh: Kinh tÕ n«ng nghiÖp M· sè: 60.31.10 Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: PGS .TS. Ng« ThÞ ThuËn Hµ Néi – 2009 Lêi cam ®oan T«i xin cam ®oan sè liÖu vµ kÕt qu¶ nghiªn cøu trong luËn v¨n nµy lµ trung thùc vµ ch−a ®−îc sö dông ®Ó b¶o vÖ mét häc vÞ nµo. T«i xin cam ®oan mäi sù gióp ®ì cho viÖc thùc hiÖn luËn v¨n nµy ®/ ®−îc c¶m ¬n vµ c¸c th«ng tin trÝch dÉn trong luËn v¨n ®/ ®−îc chØ râ nguån gèc. Hµ Néi, ngµy 27 th¸ng 11 n¨m 2009 T¸c gi¶ luËn v¨n Ph¹m Tµi Th¾ng Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. i Lêi c¶m ¬n Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn luËn v¨n nµy, t«i ®# nhËn ®−îc sù gióp ®ì nhiÖt t×nh cña c¸c tæ chøc vµ c¸ nh©n. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n nh÷ng tæ chøc, c¸ nh©n ®ã. Lêi ®Çu tiªn t«i xin bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c ®Õn PGS.TS Ng« ThÞ ThuËn, ng−êi thµy ®# h−íng dÉn vµ gióp ®ì t«i trong suèt qu¸ tr×nh nghiªn cøu vµ hoµn thµnh luËn v¨n. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thµy gi¸o, c« gi¸o Khoa Sau ®¹i häc, Khoa Kinh tÕ vµ PTNT, Bé m«n Ph©n tÝch ®Þnh l−îng ®# gióp ®ì vµ t¹o ®iÒu kiÖn vÒ mäi mÆt ®Ó t«i häc tËp, nghiªn cøu vµ hoµn thµnh luËn v¨n. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n Tr¹m KhuyÕn n«ng Gia L©m; UBND huyÖn Gia L©m, HTX n«ng nghiÖp vµ nh©n d©n 3 x# V¨n §øc, Cæ Bi vµ Yªn Th−êng ®# t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu thùc tÕ cña t«i. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n nh÷ng ng−êi th©n vµ b¹n bÌ ®# chia sÎ nh÷ng khã kh¨n, ®éng viªn t«i häc tËp, nghiªn cøu vµ hoµn thµnh luËn v¨n. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n! Hµ Néi, ngµy 27 th¸ng 11 n¨m 2009 T¸c gi¶ luËn v¨n Ph¹m Tµi Th¾ng Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. ii Môc lôc Trang Lêi cam ®oan i Lêi c¶m ¬n ii Môc lôc iii Danh môc ch÷ viÕt t¾t v Danh môc b¶ng vi Danh môc biÓu ®å viii Danh môc s¬ ®å viii Danh môc hép viii 1. §Æt vÊn ®Ò 1 1.1 TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi 1 1.2 Môc tiªu nghiªn cøu 3 1.3 §èi t−îng nghiªn cøu 3 1.4 Ph¹m vi gnhiªn cøu 4 2. C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ khuyÕn n«ng vµ kinh tÕ n«ng hé 5 2.1 C¬ së lý luËn 5 2.2 Thùc tiÔn vÒ tiÕp cËn khuyÕn n«ng cho ph¸t triÓn n«ng nghiÖp, n«ng th«n 28 3. §Æc ®iÓm ®Þa bµn vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 41 3.1 §Æc ®iÓm ®Þa bµn nghiªn cøu 41 3.2 Phương ph¸p nghiªn cứu 53 4. Kh¶ n¨ng tiÕp cËn c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng cña c¸c hé n«ng d©n huyÖn Gia L©m 60 4.1 Thùc tr¹ng tæ chøc vµ cung cÊp c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng huyÖn Gia L©m 60 4.1.1 C¬ cÊu tæ chøc dÞch vô khuyÕn n«ng cña huyÖn 60 4.1.2 KÕt qu¶ cung cÊp DVKN 63 4.1.3 C¸c ch−¬ng tr×nh dù ¸n hç trî khuyÕn n«ng cña huyÖn 65 4.1.4 §¸nh gi¸ chung c«ng t¸c khuyÕn n«ng huyÖn Gia L©m 66 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. iii 4.2 Thùc tr¹ng kh¶ n¨ng tiÕp cËn dÞch vô khuyÕn n«ng cña hé n«ng d©n huyÖn Gia L©m 67 4.2.1 §iÒu kiÖn tiÕp cËn dÞch vô khuyÕn n«ng cña c¸c nhãm hé ®iÒu tra 68 4.2.2 Kh¶ n¨ng tiÕp cËn dÞch vô khuyÕn n«ng cña hé n«ng d©n 72 4.3 §¸nh gi¸ kh¶ n¨ng tiÕp cËn dÞch vô khuyÕn n«ng cña hé n«ng d©n Gia l©m 91 4.3.1 §¸nh gi¸ kÕt qu¶ tiÕp cËn c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng 91 4.3.2 §¸nh gi¸ vÒ c¸c nguån th«ng tin khuyÕn n«ng 93 4.3.3 Møc ®é tiÕp cËn c¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng 95 4.3.4 §¸nh gi¸ kÕt qu¶ ¸p dông tiÕn bé kü thuËt vµo s¶n xuÊt cña c¸c hé n«ng d©n 97 4.3.5 §¸nh gi¸ møc ®é −u tiªn h×nh thøc khuyÕn n«ng 98 4.3.6 §¸nh gi¸ mèi quan hÖ gi÷a møc ®é tiÕp cËn DVKN vãi ph¸t triÓn kinh tÕ hé 99 4.3.7 §¸nh gi¸ nh÷ng h¹n chÕ trong tiÕp cËn c¸c DVKN cña c¸c hé n«ng d©n 4.4 C¸c yÕu tè ¶nh h−ëng tíi kh¶ n¨ng tiÕp cËn dÞch vô khuyÕn n«ng cña 105 hé n«ng d© huyÖn Gia L©m 107 4.4.1 Nguån lùc s¶n xuÊt 107 4.4.2 Tr×nh ®é v¨n ho¸ cña chñ hé 110 4.4.3 §iÒu kiÖn kinh tÕ vµ ngµnh nghÒ cña hé 113 4.5 §Þnh h−íng vµ gi¶i ph¸p n©ng cao kh¶ n¨ng tiÕp cËn DVKN cña n«ng d©n huyÖn Gia L©m 116 4.5.1 C¨n cø 116 4.5.2 §Þnh h−íng t¨ng kh¶ n¨ng tiÕp cËn DVKN cña n«ng d©n huyÖn Gia L©m 119 4.5.3 Gi¶i ph¸p 119 5. KÕt luËn vµ khuyÕn nghÞ 129 5.1 KÕt luËn 129 5.2 KhuyÕn nghÞ 130 Tµi liÖu tham kh¶o 132 Phô lôc 135 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. iv Danh môc ch÷ viÕt t¾t Tõ viÕt t¾t Tõ ®Çy ®ñ BVTV B¶o vÖ thùc vËt CB C¸n bé CBKN C¸n bé khuyÕn n«ng DVKN DÞch vô khuyÕn n«ng GDP (Gross Domestic Product) Tæng s¶n phÈm H§TVKN Héi ®ång t− vÊn khuyÕn n«ng HTX Hîp t¸c x/ KHKT Khoa häc kü thuËt KN KhuyÕn n«ng KNV KhuyÕn n«ng viªn MHTD M« h×nh tr×nh diÔn NN N«ng nghiÖp NXB Nhµ xuÊt b¶n PTNT Ph¸t triÓn n«ng th«n SX S¶n xuÊt SXKD S¶n xuÊt kinh doanh TBKT TiÕn bé kü thuËt TTKN Th«ng tin khuyÕn n«ng TTKNQG Trung t©m KhuyÕn n«ng Quèc gia UBND Uû ban nh©n d©n WAI(Weight Average Indext) ChØ sè møc ®é TCKN WTO (World Trade Organization) Tæ chøc Th−¬ng m¹i ThÕ giíi XDMHKN X©y dùng m« h×nh khuyÕn n«ng GINI ChØ sè bÊt b×nh ®¼ng trong thu nhËp TACN Thøc ¨n ch¨n nu«i Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. v Danh môc b¶ng STT 2.1 Tªn b¶ng Kinh phÝ ®Çu t− cho khuyÕn n«ng tõ ng©n s¸ch trung −¬ng Trang 37 3.1 T×nh h×nh ®Êt ®ai cña huyÖn Gia L©m qua c¸c n¨m 44 3.2 T×nh h×nh d©n sè, lao ®éng cña huyÖn Gia L©m 46 3.3 Gi¸ trÞ s¶n xuÊt vµ c¬ cÊu gi¸ trÞ s¶n xuÊt huyÖn Gia L©m 50 3.4 Sè hé ®¹i diÖn ®−îc chän tõ c¸c x/ huyÖn Gia L©m 54 3.5 Tæng hîp c¸c tiªu chÝ theo c¸c møc ®é tiÕp cËn dÞch vô khuyÕn n«ng. 56 4.1 Mét sè chØ tiªu kÕt qu¶ triÓn khai c¸c DVKN cña tr¹m khuyÕn n«ng huyÖn Gia L©m 63 4.2 §Æc ®iÓm c¬ b¶n cña c¸c nhãm hé ®iÒu tra 69 4.3 Tµi s¶n vµ vèn s¶n xuÊt cña c¸c hé ®iÒu tra 72 4.4 Tû lÖ hé n«ng d©n hiÓu biÕt vÒ khuyÕn n«ng 73 4.5 Tû lÖ hé n«ng d©n tiÕp xóc víi c¸n bé khuyÕn n«ng huyÖn Gia L©m 75 4.6 Tû lÖ hé n«ng d©n tham dù tËp huÊn khuyÕn n«ng huyÖn Gia L©m 76 4.7 KÕt qu¶ th¨m dß ý kiÕn cña hé n«ng d©n vÒ c¸c líp tËp huÊn khuyÕn n«ng ë huyÖn Gia L©m 78 4.8 NhËn thøc vµ kh¶ n¨ng tiÕp cËn cña hé n«ng d©n vÒ m« h×nh tr×nh diÔn 79 4.9 KÕt qu¶ ®¸nh gi¸ cña hé n«ng d©n vÒ XDMH tr×nh diÔn ë Gia L©m 80 4.10 Tæng hîp ý kiÕn ®¸nh gi¸ vÒ tiÕp cËn th«ng tin khuyÕn n«ng cña c¸c hé n«ng d©n 81 4.11 Tû lÖ sè hé ®−îc tiÕp cËn dÞch vô t− vÊn khuyÕn n«ng huyÖn Gia L©m 84 4.12 Thùc tr¹ng ®¶m nhiÖm c«ng viÖc theo giíi cña c¸c hé ®iÒu tra huyÖn Gia L©m 85 4.13 TiÕp cËn giíi trong c¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng cña hé n«ng d©n Gia L©m 87 4.14 KÕt qu¶ tæ chøc tham quan – héi th¶o ®Çu bê cña 3 x/ 89 4.15 Tæng hîp kÕt qu¶ ®iÒu tra tiÕp cËn c¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng cña c¸c hé n«ng d©n Gia L©m 4.16 4.17 92 Tæng hîp kÕt qu¶ ®iÒu tra c¸c nguån th«ng tin khuyÕn n«ng mµ c¸c hé n«ng d©n Gia L©m ®/ tiÕp cËn 94 Møc ®é tiÕp cËn DVKN cña c¸c hé ®iÒu tra huyÖn Gia L©m 95 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. vi 4.18 So s¸nh chØ sè WAI vÒ møc ®é tiÕp cËn khuyÕn n«ng gi÷a c¸c x/ trong huyÖn 96 4.19 Sè hé vµ tØ lÖ hé n«ng d©n ¸p dông TBKT vµo s¶n suÊt huyÖn Gia l©m 97 4.20 XÕp h¹ng −u tiªn vÒ c¸c h×nh thøc khuyÕn n«ng ë Gia L©m 98 4.21 Thu - chi vµ thu nhËp thùc tÕ cña c¸c hé ®iÒu tra huyÖn Gia L©m “tÝnh b×nh qu©n cho mét hé ®iÒu tra” 4.23 Møc ®é tiÕp cËn khuyÕn n«ng vµ Sù ph©n bè thu nhËp gi÷a c¸c nhãm hé n«ng d©n huyÖn Gia L©m 4.24 105 Tæng hîp kÕt qu¶ kh¶o s¸t vÒ nh÷ng khã kh¨n cña c¸c hé n«ng d©n trong TCDVKN 4.25 99 106 C¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn kh¶ n¨ng tiÕp cËn DVKN cu¶ hé n«ng d©n huyÖn Gia L©m Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. 109 vii Danh môc biÓu ®å STT Tªn biÓu ®å Trang 4.1 Tr×nh ®é v¨n ho¸ c¸c hé n«ng d©n huyÖn Gia L©m 70 4.2 Tû lÖ c¸c hé ®−îc tËp huÊn vµ ¸p dông vµo s¶n xuÊt t¹i 3 x/ 77 4.3 C¬ cÊu thu nhËp c¸c nhãm hé huyÖn Gia L©m 4.4 §−êng cong Lorenz vÒ chªnh lÖch thu nhËp gi÷a c¸c nhãm hé n«ng 4.5 101 d©n huyÖn Gia l©m 104 Tû lÖ hé cã kiÕn nghÞ vÒ c¸c chÝnh s¸ch cÇn quan t©m 115 Danh môc s¬ ®å STT Tªn s¬ ®å Trang 2.1 KhuyÕn n«ng n«ng nghiÖp 7 2.2 Mèi quan hÖ gi÷a khuyÕn n«ng víi c¸c tæ chøc vµ n«ng d©n 9 2.3 TiÕn tr×nh cña c«ng t¸c khuyÕn n«ng 10 2.4 Thay ®æi hµnh vi nhËn thøc vµ tiÕp nhËn dÞch vô khuyÕn n«ng 14 2.5 M« pháng mèi quan hÖ gi÷a kinh tÕ hé n«ng d©n víi khuyÕn n«ng 27 2.6 Tæ chøc khuyÕn n«ng ViÖt Nam [19]. 31 4.1 C¬ cÊu tæ chøc cña Tr¹m KhuyÕn n«ng huyÖn Gia L©m 61 Danh môc hép STT Tªn hép Trang 4.1 VÒ nhËn thøc khuyÕn n«ng 70 4.2 NhËn thøc khuyÕn n«ng 71 4.3 §¸nh gi¸ vÒ chÊt l−îng vµ néi dung tËp huÊn 75 4.4 §¸nh gi¸ néi dung tham quan trao ®æi vµ chia sÎ KN 84 4.5 Th«ng tin khuyÕn n«ng 89 4.6 Vai trß cña tiÕn bé KT 93 4.7 Tham dù tËp huÊn KN 109 4.8 §Þnh h−íng khuyÕn n«ng 113 4.9 §æi míi ph−¬ng ph¸p KN 116 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. viii 1. §Æt vÊn ®Ò 1.1 TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Sau h¬n hai m−¬i n¨m ®æi míi, cïng víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ ®Êt n−íc vµ gia nhËp kinh tÕ quèc tÕ, n«ng nghiÖp ViÖt Nam ®/ cã nh÷ng b−íc tiÕn v−ît bËc. Sù ph¸t triÓn ®ã mang tÝnh toµn diÖn ë tÊt c¶ c¸c ngµnh: trång trät, ch¨n nu«i, l©m nghiÖp vµ nu«i trång thuû s¶n. Tèc ®é t¨ng tr−ëng n«ng nghiÖp ë møc æn ®Þnh 4-5%/n¨m. N¨m 2007, tû träng cña n«ng nghiÖp trong GDP lµ kho¶ng 19,8%. N«ng nghiÖp n−íc ta ®/ ®¸p øng c¬ b¶n nhu cÇu l−¬ng thùc vµ thùc phÈm trong n−íc, an ninh l−¬ng thùc ®¶m b¶o, ®/ h×nh thµnh nh÷ng vïng s¶n xuÊt n«ng s¶n hµng ho¸ quy m« t−¬ng ®èi lín, l−îng n«ng s¶n xuÊt khÈu t¨ng nhanh. Mét sè mÆt hµng n«ng s¶n ®/ kh¶ng ®Þnh ®−îc vÞ trÝ trªn thÞ tr−êng thÕ giíi nh− hå tiªu (®øng thø nhÊt), g¹o (®øng thø 2 thÕ giíi), cµ phª (®øng thø 3 thÕ giíi)... kim ng¹ch xuÊt khÈu n«ng s¶n, thuû s¶n chiÕm kho¶ng 27% kim ng¹ch xuÊt khÈu c¶ n−íc n¨m 2006, lùc l−îng lao ®éng ë n«ng th«n chiÕm 70% tæng lao ®éng x/ héi.[1] Bªn c¹nh nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®−îc, ngµnh n«ng nghiÖp n−íc ta vÉn cßn nh÷ng h¹n chÕ cÇn ®−îc kh¾c phôc nh−: S¶n xuÊt n«ng nghiÖp ë n−íc ta vÒ c¬ b¶n vÉn lµ s¶n xuÊt thñ c«ng, quy m« nhá, chÊt l−îng s¶n phÈm thÊp, gi¸ thµnh s¶n phÈm cao, kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn thÞ tr−êng yÕu; Tr×nh ®é khoa häc vµ c«ng nghÖ trong s¶n xuÊt, chÕ biÕn n«ng l©m s¶n, tr×nh ®é th−¬ng m¹i ho¸ n«ng s¶n cßn thÊp. C¬ së h¹ tÇng n«ng th«n mÆc dï ®−îc c¶i thiÖn nhiÒu trong nh÷ng n¨m qua nh−ng vÉn cßn yÕu kÐm, ch−a ®¸p øng ®−îc yªu cÇu cña nÒn n«ng nghiÖp s¶n xuÊt hµng ho¸; Tæ chøc s¶n xuÊt, chÝnh s¸ch, c¬ chÕ g¾n kÕt c¸c kh©u s¶n xu©t, chÕ biÕn, tiªu thô n«ng s¶n, thóc ®Èy chuyÓn ®æi ngµnh n«ng nghiÖp theo h−íng hµng ho¸, chuyªn nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ch−a ®ång bé vµ cßn h¹n chÕ. §Æc biÖt s¶n phÈm kh«ng an toµn thùc phÈm, m«i tr−êng « nhiÔm, tr−íc c¸c rñi ro nªn chÞu thua thiÖt, an sinh x/ héi bÊt æn, n«ng d©n øng xö kÐm... Trong t×nh h×nh ®ã, viÖc n©ng cao chÊt l−îng dÞch vô khuyÕn n«ng lµ mét trong nh÷ng con ®−êng ng¾n nhÊt t¹o ra søc m¹nh trong thùc hiÖn chiÕn l−îc c«ng nghiÖp ho¸ vµ hiÖn ®¹i ho¸ n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n còng nh− héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. 1 Nh÷ng n¨m qua c«ng t¸c khuyÕn n«ng ®/ gãp phÇn quan träng cho c«ng cuéc ph¸t triÓn kinh tÕ - x/ héi nãi chung vµ n«ng nghiÖp vµ kinh tÕ n«ng th«n nãi riªng. Sù ho¹t ®éng tÝch cùc cña c¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng ®/ gãp phÇn gióp cho s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cã nh÷ng b−íc chuyÓn biÕn râ rÖt ®¸p øng ®−îc nhu cÇu ®Çu t− th©m canh lµm t¨ng s¶n l−îng n«ng nghiÖp, t¨ng n¨ng suÊt c©y trång vËt nu«i vµ t¨ng thu nhËp cho hé n«ng d©n, gãp phÇn t¹o ®iÒu kiÖn ®Çu t− ph¸t triÓn më réng ngµnh nghÒ n«ng th«n, ®a d¹ng ho¸ n«ng nghiÖp, chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ n«ng th«n theo h−íng gi¶m tû träng n«ng nghiÖp, t¨ng tû träng c«ng nghiÖp vµ dÞch vô. §êi sèng c− d©n n«ng th«n ngµy cµng n©ng cao. Tuy nhiªn, trªn thùc tÕ, dÞch vô khuyÕn n«ng cßn cã nhiÒu ®iÓm bÊt cËp nh−: NhËn thøc cña n«ng d©n vÒ khuyÕn n«ng cßn thÊp, sè n«ng d©n ®−îc tËp huÊn, ®µo t¹o vµ gi¸o dôc ngay trªn thùc ®Þa s¶n xuÊt (®ång ruéng, chuång tr¹i hay x−ëng chÕ biÕn...) vÒ kü n¨ng ph¸t triÓn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, vÒ thÞ tr−êng vµ qu¶n trÞ s¶n xuÊt kinh doanh cßn Ýt mµ nguyªn nh©n lµ do tiÕp cËn ®Çy ®ñ, toµn diÖn ®Õn c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng rÊt khã kh¨n ®èi víi hé n«ng d©n. Thùc tr¹ng nµy ®ßi hái ho¹t ®éng khuyÕn n«ng cÇn ph¶i c¶i thiÖn h¬n n÷a, gãp phÇn gióp cho c¸c hé n«ng d©n tiÕp cËn ch−¬ng tr×nh khuyÕn n«ng ngày càng hiÖu qu¶ h¬n. Gia L©m lµ mét huyÖn ngo¹i thµnh Hµ Nội, so víi c¸c quËn huyÖn kh¸c trong thµnh phè ngµnh n«ng nghiÖp vÉn ®ãng vai trß chủ yếu trong thu nhËp cña c¸c hé n«ng d©n. Thùc tr¹ng ph¸t triÓn n«ng nghiÖp còng nh− c«ng t¸c khuyÕn n«ng ë ®©y còng gÆp ph¶i nh÷ng bÊt cËp nªu trªn nªn hiÖu qu¶ ch−a cao, ch−a ®¸p øng ®−îc nhu cÇu s¶n xuÊt hµng hãa. Sù cÇn thiÕt ®æi míi c«ng t¸c khuyÕn n«ng ®Ó ph¸t triÓn bÒn v÷ng kinh tÕ n«ng hé huyÖn Gia L©m ®ang lµ mèi quan t©m cña c¸c cÊp l/nh ®¹o huyÖn còng nh− c¸c ngµnh, c¸c cÊp. §Ó gãp phÇn gi¶i quyÕt nh÷ng bÊt cËp trªn, nghiªn cøu kh¶ n¨ng tiÕp cËn c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng cña hé n«ng d©n trªn ®Þa bµn huyÖn lµ rÊt quan träng vµ cÇn thiÕt. V× vËy chóng t«i chän thùc hiÖn ®Ò tµi: “Nghiªn cøu kh¶ n¨ng tiÕp cËn c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng cña hé n«ng d©n huyÖn Gia L©m, thµnh phè Hµ Néi” Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. 2 1.2 Môc tiªu nghiªn cøu 1.2.1 Môc tiªu chung Trªn c¬ së ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng tiÕp cËn c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng cña hé n«ng d©n, mà ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m t¨ng c−êng kh¶ n¨ng tiÕp cËn c¸c dÞch vô khyÕn n«ng nµy mét c¸ch hiÖu qu¶ ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng hé huyÖn Gia L©m theo h−íng CNH-H§H n«ng nghiÖp, n«ng th«n vµ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. 1.2.2 Môc tiªu cô thÓ C¸c môc tiªu nghiªn cøu cô thÓ cña ®Ò tµi lµ: - Ph¸t triÓn thªm lý luËn vµ thùc tiÔn cã liªn quan ®Õn khuyÕn n«ng và tiÕp cËn khuyÕn n«ng, kinh tÕ n«ng hé vµ ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng hé. - §¸nh gi¸ thùc tr¹ng tiÕp cËn dÞch vô khuyÕn n«ng trong ph¸t triÓn kinh tÕ hé cña n«ng d©n huyÖn Gia L©m trong nh÷ng n¨m qua. - Ph©n tÝch nh÷ng yÕu tè ¶nh h−ëng tíi kh¶ n¨ng tiÕp cËn dÞch vô khuyÕn n«ng trong ph¸t triÓn kinh tÕ hé cña n«ng d©n huyÖn Gia L©m. - §Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m t¨ng c−êng kh¶ n¨ng tiÕp cËn dÞch vô khuyÕn n«ng cña hé n«ng d©n huyÖn Gia L©m trong nh÷ng n¨m tíi. §Ó thùc hiÖn c¸c môc tiªu nghiªn cøu nµy, chóng t«i ®· x¸c ®Þnh c¸c c©u hái nghiªn cøu sau ®©y: 1). Hé n«ng d©n huyÖn Gia L©m nhËn thøc vµ tiÕp cËn c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng b»ng c¸ch nµo? 2). Thùc tr¹ng c¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng cña huyÖn Gia L©m nh÷ng n¨m qua ra sao? 3). §¸nh gi¸ kÕt qu¶ tiÕp cËn c¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng cña n«ng d©n huyÖn Gia L©m b»ng c¸ch nµo vµ kÕt qu¶ ra sao? 4). Nh÷ng yÕu tè nµo ¶nh h−ëng tíi kh¶ n¨ng tiÕp cËn c¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng? 5). Nh÷ng gi¶i ph¸p nµo cÇn ®Ò xuÊt ®Ó t¨ng kh¶ n¨ng tiÕp cËn c¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng cña hé n«ng d©n trong nh÷ng n¨m tíi? 1.3 §èi t−îng nghiªn cøu - §èi t−îng nghiªn cøu chÝnh: + C¸c hé n«ng d©n huyÖn Gia L©m (n«ng d©n vµ c¸c chñ trang tr¹i) Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. 3 + C¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng: dÞch vô cung cÊp c¸c yÕu tè ®Çu vµo, dÞch vô tËp huÊn vµ ®µo t¹o, dÞch vô x©y dùng m« h×nh vµ chuyÓn giao tiÕn bé khoa häc kü thuËt, dÞch vô tÝn dông... - §èi t−îng nghiªn cøu phô: c¸c ban ngµnh qu¶n lý, hiÖp héi... cã liªn quan ®Õn c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng huyÖn Gia L©m. 1.4 Ph¹m vi gnhiªn cøu VÒ kh«ng gian: §Ò tµi thùc hiÖn trªn ph¹m vi toµn huyÖn Gia L©m. Mét sè néi dung chñ yÕu sÏ ®−îc tiÕn hµnh kh¶o s¸t c¸c nhãm hé n«ng d©n t¹i 3 x/ ®¹i diÖn theo vïng kinh tÕ thuéc huyÖn Gia L©m (V¨n §øc, Cæ Bi vµ Yªn Th−êng). VÒ thêi gian: Sè liÖu sö dông ®Ó nghiªn cøu ®Ò tµi nµy ®−îc thu thËp trong kho¶ng thêi gian tõ n¨m 2005-2008, c¸c gi¶i ph¸p ®Ò xuÊt cã thÓ ¸p dông cho c¸c n¨m 2010, 2015. VÒ néi dung: §Ò tµi tËp trung nghiªn cøu vÒ kh¶ n¨ng tiÕp cËn c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng cña c¸c nhãm hé n«ng d©n kh¸c nhau. Thùc tr¹ng kinh tÕ n«ng hé cña c¸c hé n«ng d©n. Nh÷ng gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m t¨ng c−êng kh¶ n¨ng tiÕp cËn c¸c dÞch vô nµy ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng hé huyÖn Gia L©m, thµnh phè Hµ Néi. Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. 4 2. C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ khuyÕn n«ng vµ kinh tÕ n«ng hé 2.1 C¬ së lý luËn 2.1.1 Lý luËn c¬ b¶n vÒ khuyÕn n«ng 2.1.1.1 KhuyÕn n«ng trong ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng hé a) Kh¸i niÖm vÒ khuyÕn n«ng KhuyÕn n«ng lµ tõ tæng qu¸t ®Ó chØ tÊt c¶ c¸c c«ng viÖc cã liªn quan ®Õn ph¸t triÓn n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n. Tõ "extension" ®−îc sö dông ®Çu tiªn ë Anh n¨m 1866 cã nghÜa lµ “ më réng - triÓn khai” cßn “agricultural extension” cã nghÜa lµ “më réng n«ng nghiÖp - triÓn khai n«ng nghiÖp” vµ dÞch gän lµ “khuyÕn n«ng”. Do vËy “khuyÕn n«ng” lµ mét thuËt ng÷ cã ý nghÜa rÊt réng ®−îc tæ chøc thùc hiÖn b»ng nhiÒu biÖn ph¸p kh¸c nhau ®Ó phôc vô cho nhiÒu môc ®Ých cã quy m« kh¸c nhau [9, 24]. ë c¸c quèc gia ph¸t triÓn, c¸c nhµ khoa häc nh− Maunder(1973), Swanson vµ Claar(1977) vµ Chu-Yuan(1979) ®Òu cho r»ng khuyÕn n«ng “nh− mét dÞch vô hoÆc hÖ thèng gióp n«ng d©n hiÓu biÕt nh÷ng ph−¬ng ph¸p c«ng t¸c vµ kü thuËt c¶i tiÕn, t¨ng hiÖu qu¶ s¶n xuÊt vµ thu nhËp, lµm cho møc sèng cña hä tèt h¬n vµ n©ng cao tr×nh ®é gi¸o dôc cña cuéc sèng n«ng th«n”[ 9, 25]. ë ViÖt Nam, khuyÕn n«ng míi ®−a vµo tõ n¨m 1993. Giai ®o¹n ®Çu, bµn vÒ khuyÕn n«ng cßn rÊt nhiÒu tranh c/i do ViÖt Nam míi xo¸ bá c¬ chÕ bao cÊp nªn mäi ho¹t ®éng, chØ ®¹o thùc hiÖn vÉn cã sù ¶nh h−ëng cña c¬ chÕ cò. Nh−ng cho tíi nh÷ng n¨m gÇn ®©y, quan ®iÓm nµy ®ang trë lªn phï hîp víi xu h−íng khuyÕn n«ng kh«ng nh÷ng ë ViÖt Nam mµ cßn ë c¸c n−íc trªn thÕ giíi. Nh− vËy, khuyÕn n«ng b¾t ®Çu bÊt cø ë ®©u mµ con ng−êi hiÖn diÖn vµ víi bÊt cø c¸i g× hä cã. Theo nghÜa hÑp, khuyÕn n«ng lµ sö dông c¸c c¬ quan n«ng- l©m - ng−, c¸c trung t©m khoa häc n«ng nghiÖp - l©m nghiÖp ®Ó phæ biÕn, më réng c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu tíi n«ng d©n b»ng c¸c ph−¬ng ph¸p thÝch hîp ®Ó hä cã thÓ ¸p dông nh»m thu ®−îc nhiÒu n«ng s¶n h¬n. ë ®©y khuyÕn n«ng chØ lµ chuyÓn giao kü thuËt ®¬n thuÇn. Trong thùc tiÔn s¶n xuÊt ë n«ng th«n, ng−êi n«ng d©n kh«ng chØ cã yªu cÇu nh− vËy mµ s¶n phÈm Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. 5 cña hä lµm ra cßn ph¶i ®−îc tiªu thô ë ®©u, gi¸ c¶ nh− thÕ nµo ®Ó hä cã lêi. Cho nªn t¹i nhiÒu n¬i, nhiÒu n−íc trªn thÕ giíi ®Þnh nghÜa hÑp cña khuyÕn n«ng ®−îc thay thÕ b»ng mét nghÜa réng nh− sau: Theo nghÜa réng, khuyÕn n«ng h−íng dÉn cho n«ng d©n nh÷ng tiÕn bé kü thuËt míi, ngoµi ra cßn ph¶i gióp hä liªn kÕt víi nhau ®Ó chèng thiªn tai, tiªu thô s¶n phÈm, hiÓu biÕt c¸c chÝnh s¸ch luËt lÖ cña nhµ n−íc, gióp ng−êi n«ng d©n ph¸t triÓn kh¶ n¨ng tù qu¶n lý, ®iÒu hµnh, tæ chøc c¸c ho¹t ®éng x/ héi nh− thÕ nµo cho ngµy cµng tèt h¬n. Tr−íc kia ng−êi Ph¸p hiÓu khuyÕn n«ng theo nghÜa hÑp lµ: “phæ cËp n«ng nghiÖp” nay hä ®/ chuyÓn sang nghÜa réng lµ “ph¸t triÓn n«ng nghiÖp”. Ng−êi Anh tõ l©u ®/ hiÓu khuyÕn n«ng theo nghÜa réng lµ “triÓn khai", “më réng n«ng nghiÖp”[ 9]. Tõ c¸c quan niÖm vÒ khuyÕn n«ng kh¸c nhau theo nghÜa hÑp vµ nghÜa réng, tõ tæng kÕt c¸c ho¹t ®éng cña khuyªn n«ng trªn thÕ giíi vµ ë ViÖt Nam mµ tæ chøc n«ng l−¬ng cña liªn hîp quèc(FAO) ®/ tæng kÕt l¹i, trong nghiªn cøu nµy, chóng t«i thÊy nh÷ng ®iÓm chÝnh vÒ quan niÖm khuyÕn n«ng nh− sau: - KhuyÕn n«ng lµ mét hÖ thèng c¸c biÖn ph¸p gi¸o dôc n«ng nghiÖp nh»m ®Èy m¹nh ph¸t triÓn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt tinh thÇn cho n«ng d©n, x©y dùng vµ ph¸t triÓn n«ng th«n míi. - KhuyÕn n«ng lµ c¸ch ®µo t¹o vµ rÌn luyÖn tay nghÒ cho n«ng d©n, ®ång thêi gióp hä hiÓu nh÷ng chñ tr−¬ng chÝnh s¸ch vÒ n«ng nghiÖp, nh÷ng kiÕn thøc vÒ kü thuËt, kinh nghiÖm vÒ qu¶n lý kinh tÕ, nh÷ng th«ng tin vÒ thÞ tr−êng ®Ó hä cã ®ñ kh¶ n¨ng tù gi¶i quyÕt ®−îc c¸c vÊn ®Ò cña gia ®×nh vµ céng ®ång nh»m ®Èy m¹nh s¶n xuÊt, c¶i thiÖn ®êi sèng, n©ng cao d©n trÝ, gãp phÇn x©y dùng vµ ph¸t triÓn n«ng th«n míi. [11]. KhuyÕn n«ng n«ng nghiÖp cÇn tr¶ lêi 3 c©u hái : lµm g×? ®¹t môc ®Ých g×? lµm b»ng c¸ch nµo? §iÒu nµy ®−îc thÓ hiÖn tãm l−îc theo s¬ ®å sau: b) Néi dung vµ c¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng Do ng−êi d©n sèng ë n«ng th«n, lµm n«ng nghiÖp nªn thu nhËp thÊp, tiÕp cËn h¹n chÕ vµ Ýt viÖc lµm mµ môc tiÒu cña c«ng t¸c khuyÕn n«ng lµ "Ph¸t triÓn bÒn v÷ng n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n mµ chñ thÓ lµ ng−êi n«ng d©n theo h−íng CNH, H§H". V× vËy, c¸c néi dung mµ khuyÕn n«ng quan t©m lµ: - Phæ biÕn nh÷ng tiÕn bé kü thuËt vµ c«ng nghÖ tiªn tiÕn vÒ trång trät, ch¨n nu«i, chÕ biÕn, b¶o qu¶n n«ng, l©m, thuû s¶n vµ nh÷ng kinh nghiÖm ®iÓn h×nh s¶n Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. 6 xuÊt giái, chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ. - Båi d−ìng vµ ph¸t triÓn kiÕn thøc qu¶n lý kinh tÕ vµ qu¶n trÞ s¶n xuÊt kinh doanh cho n«ng d©n ®Ó s¶n xuÊt, dÞch vô, kinh doanh ®¹t hiÖu qu¶ cao. - Hç trî gièng, vËt t− kü thuËt ®Ó x©y dùng m« h×nh tr×nh diÔn. C¸c ho¹t ®éng cô thÓ cña khuyÕn n«ng th−êng ®Æt ra bao gåm: + TËp huÊn nh÷ng tiÕn bé kü thuËt míi cho n«ng d©n. + X©y dùng c¸c m« h×nh tr×nh diÔn. + Tæ chøc tham quan, héi th¶o ®Çu bê cho n«ng d©n häc tËp kinh nghiÖm lÉn nhau. + Tuyªn truyÒn kiÕn thøc vµ kinh nghiÖm khuyÕn n«ng trªn c¸c ph−¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng. + XuÊt b¶n vµ ph¸t hµnh ®Õn ng−êi n«ng d©n c¸c Ên phÈm khuyÕn n«ng nh− s¸ch nhá, tranh nhá vµ tê r¬i [9]. Lµm g×? Môc ®Ých g×? 1. Cung cÊp hiÓu biÕt vµ kü n¨ng 1. N©ng cao S¶n l−îng, hiÖu qu¶ 2. C¶i thiÖn møc sèng vµ thu nhËp cña n«ng d©n 3. C¶i thiÖn ph−¬ng ph¸p vµ kü thuËt canh t¸c 4. T¨ng c−êng hiÓu biÕt, kü n¨ng vµ th¸i ®é øng xö 5. N©ng cao ®Þa vÞ x/ héi 6. Phæ biÕn kÕt qu¶ nghiªn cøu tõ c¸c tr−êng, viÖn ngiªn cøu ®Õn n«ng d©n 2. Gi¸o dôc chÝnh quy vµ kh«ng chÝnh quy 3. Qu¸ tr×nh truyÒn ®¹t th«ng tin 4. ThiÕt kÕ c¸c ho¹t ®éng hç trî n«ng d©n B»ng c¸ch nµo? 1. C¸c ph−¬ng tiÖn nghe nh×n 2. C¸c h×nh thøc kh¸c víi gi¸o dôc t¹i nhµ tr−êng 3. HuÊn luyÖn cao vµ ®éng lùc con ng−êi S¬ ®å 2.1: KhuyÕn n«ng n«ng nghiÖp Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. 7 c) C¸c ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng chñ yÕu Theo FAO, trªn thÕ giíi ®/ vµ ®ang cã 8 ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng chñ yÕu ®−îc ¸p dông sau: [17, 25] - Ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng chung - Ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng chuyªn ngµnh - Ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng ®µo t¹o vµ tham quan - Ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng cã sù tham gia cña ng−êi n«ng d©n (PRA) - Ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng lËp dù ¸n - Ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng ph¸t triÓn hÖ thèng n«ng nghiÖp - Ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng cïng chÞu phÝ tæn. - Ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng tæ chøc gi¸o dôc ®µo t¹o Mçi ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng cã néi dung c¸ch thøc tiÕn hµnh, −u vµ nh−îc ®iÓm riªng, song ®Òu h−íng vµo hç trî cho sù ph¸t triÓn cña n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n (xem phô lôc 1). d) Vai trß vµ chøc n¨ng cña c«ng t¸c khuyÕn n«ng KhuyÕn n«ng cã vai trß chñ yÕu lµ cÇu nèi gi÷a chÝnh quyÒn, khoa häc kü thuËt, c¸c dÞch vô x/ héi víi n«ng d©n. §iÒu nµy ®−îc tãm t¾t qua s¬ ®å 2.2 Víi vai trß lµ cÇu nèi, khuyÕn n«ng cã c¸c chøc n¨ng sau: - Th−êng xuyªn thu thËp tµi liÖu vµ th«ng tin vÒ t×nh tr¹ng céng ®ång vµ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. - NhËn biÕt lÜnh vùc −u tiªn, khã kh¨n, nhu cÇu vµ nh÷ng vÊn ®Ò quan t©m cña ng−êi d©n vµ céng ®ång. - X©y dùng mèi quan hÖ th©n h÷u vµ tin cËy víi n«ng d©n. - Lùa chän vµ h×nh thµnh c¸c môc tiªu thay ®ái phï hîp. - ChuyÓn th«ng tin khoa häc thµnh ng«n ng÷ vµ nhËn thøc cña ng−êi d©n. - Lùa chän vµ sö dông ph−¬ng ph¸p khuyÕn n«ng thÝch hîp. - Phæ biÕn vµ truyÒn b¸ th«ng tin vµ kü thuËt míi. - Thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng gi¸o dôc khuyÕn n«ng. - C«ng nhËn vµ h−íng dÉn c¸c giai ®o¹n trong tiÕn tr×nh thay ®æi cña céng ®ång. - Thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng khuyÕn n«ng bæ sung. Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. 8 ChÝnh phñ (®−êng lèi, chÝnh s¸ch, kÕ ho¹c ph¸t triÓn) Khoa häc kü thuËt (c¸c c¬ quan nghiªn cøu) KHUYÕN N¤NG N¤NG D¢N DÞch vô x héi (tÝn dông, vËt t−...) S¬ ®å 2.2: Mèi quan hÖ gi÷a khuyÕn n«ng víi c¸c tæ chøc vµ n«ng d©n Tõ vai trß vµ chøc n¨ng cña khuyÕn n«ng mµ c¸c ho¹t ®éng khuyÕn n«ng ®−îc coi lµ c¸c dÞch vô hay th−êng gäi lµ dÞch vô khuyÕn n«ng. e) TiÕn tr×nh cña c«ng t¸c khuyÕn n«ng vµ ph¸t triÓn n«ng th«n Theo tr×nh tù, c«ng t¸c khuyÕn n«ng ®−îc thùc hiÖn theo c¸c b−íc sau: B−íc 1: ChuÈn ®o¸n nhu cÇu khuyÕn n«ng. §©y lµ b−íc ®Çu tiªn vµ rÊt quan träng nh»m x¸c ®Þnh nhu cÇu cña ng−êi d©n hay céng ®ång cÇn hç trî g×, khi nµo? vµ b»ng c¸ch nµo? §Ó chuÈn ®o¸n ®óng nhu cÇu cña ng−êi d©n, c«ng viÖc chÝnh cña b−íc nµy lµ thu thËp ®−îc th«ng tin vÒ thùc tr¹ng céng ®ång vµ s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, ph©n tÝch ®¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng ®Ó ph¸t hiÖn nh÷ng thuËn lîi, khã kh¨n, vµ nhu cÇu cÇn hç trî. B−íc 2: LËp kÕ ho¹ch cã sù tham gia X©y dùng kÕ ho¹ch khuyÕn n«ng cã sù tham gia lµ ph−¬ng ph¸p ®ang ®−îc ¸p dông réng r/i. Tuú thuéc tõng ®iÒu kiÖn hç trî mµ cã sù tham gia cña c¸n bé Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. 9 khuyÕn n«ng, ng−êi d©n vµ c¸c tæ chøc kh¸c nh− ®¹i diÖn chÝnh phñ (UBND), ®¹i diÖn c¸c nhµ khoa häc vµ tæ chøc dÞch vô x/ héi (tÝn dông...). KÕ ho¹ch khuyÕn n«ng cã sù tham gia sÏ phï hîp víi thùc tÕ h¬n. ChuÈn ®o¸n nhu cÇu Thµnh c«ng §¸nh gi¸ hiÖn tr¹ng, ph¸t hiÖn trë ng¹i, khã kh¨n 1 Gi¸m s¸t ®¸nh gi¸ 4 2 LËp kÕ ho¹ch khuyÕn n«ng cã sù tham gia 3 Gi¸m s¸t Gi¸m s¸t Thùc hiÖn kÕ ho¹ch S¬ ®å 2.3: TiÕn tr×nh cña c«ng t¸c khuyÕn n«ng B−íc 3: Thùc hiÖn kÕ ho¹ch KÕ ho¹ch khuyÕn n«ng cã thÓ do c¸c tæ chøc cung cÊp dÞch vô khuyÕn n«ng thùc hiÖn. H×nh thøc tæ chøc thùc hiÖn ®−îc coi lµ hîp nhÊt lµ hîp ®ång gi÷a ng−êi d©n víi mét tæ chøc cung cÊp dÞch vô khuyÕn n«ng. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn, c¸n bé khuyÕn n«ng sÏ gi¸m s¸t cô thÓ vÒ tiÕn ®é thùc hiÖn vµ c¸c vÊn ®Ò ph¸t sinh ®Ó ®Ò xuÊt ®iÒu chØnh kÕ ho¹ch phï hîp. B−íc 4: Gi¸m s¸t vµ ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ §©y lµ b−íc cuèi cïng nh»m ®¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch khuyÕn n«ng. C¸c tiªu chÝ ®−îc ®Æt ra ®Ó gi¸m s¸t vµ ®¸nh gi¸ lµ tÝnh phï hîp, tÝnh hiÖu lùc, hiÖu qu¶, t¸c ®éng vµ bÒn v÷ng. Dùa trªn c¸c tiªu chÝ nµy kÕ ho¹ch khuyÕn n«ng ®−îc ®¸nh gi¸ lµ thµnh c«ng hay thÊt b¹i. Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. 10 2.1.1.2 Kh¶ n¨ng tiÕp cËn c¸c dÞch vô khuyÕn n«ng cña hé n«ng d©n a) Kh¸i niÖm vÒ tiÕp cËn vµ kh¶ n¨ng tiÕp cËn DVKN * DÞch vô khuyÕn n«ng CÇu vµ cung c¸c dÞch vô trong n«ng nghiÖp bao gåm nhiÒu lÜnh vùc, quan träng nhÊt lµ: DÞch vô khuyÕn n«ng; DÞch vô vËt t− n«ng nghiÖp; DÞch vô b¶o vÖ thùc vËt; DÞch vô thó y, dÞch vô thñy lîi vµ dÞch vô c¬ giíi hãa n«ng nghiÖp... ®−îc n«ng d©n hÕt søc quan t©m vµ chñ yÕu ®−îc cung øng bëi khu vùc Nhµ n−íc. DÞch vô khuyÕn n«ng lµ mét lo¹t c¸c ho¹t ®éng ®−îc thùc hiÖn bëi c¸c c¬ quan nhµ n−íc vµ c¸c bªn h÷u quan kh¸c víi môc tiªu cung cÊp c¸c dÞch vô chuyÓn giao kiÕn thøc vµ kü thuËt s¶n xuÊt n«ng nghiÖp cho n«ng d©n, gãp phÇn gióp hä cã thÓ c¶i thiÖn, ph¸t triÓn s¶n xuÊt, c¶i thiÖn ®êi sèng vµ gãp phÇn vµo lîi Ých chung cña ®Êt n−íc. KhuyÕn n«ng xuÊt ph¸t trùc tiÕp tõ nhu cÇu cña ng−êi s¶n xuÊt vµ yªu cÇu t¨ng c−êng n¨ng lùc c¹nh tranh cña ngµnh n«ng nghiÖp. Bèn h×nh thøc chuyÓn giao chÝnh ®−îc quan t©m lµ th«ng tin tuyªn truyÒn; båi d−ìng, tËp huÊn vµ ®µo t¹o; x©y dùng m« h×nh vµ chuyÓn giao khoa häc c«ng nghÖ [4]. DÞch vô khuyÕn n«ng ®ãng vai trß quan träng trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn n«ng nghiÖp. Trong c¬ chÕ míi, hé n«ng d©n lµ ®¬n vÞ kinh tÕ tù chñ th× dÞch vô khuyÕn n«ng cµng cã ý nghÜa to lín ®Ó n«ng d©n tiÕp cËn víi khoa häc kü thuËt nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh trong s¶n xuÊt kinh doanh. DÞch vô khuyÕn n«ng lµ mét néi dung c¬ b¶n trong dÞch vô n«ng nghiÖp nh»m n©ng cao kiÕn thøc th«ng qua viÖc ®µo t¹o, båi d−ìng, tËp huÊn chuyÓn giao tiÕn bé kü thuËt trong c¸c lÜnh vùc trång trät, ch¨n nu«i, l©m nghiÖp, thuû s¶n (khuyÕn ng−), c¬ khÝ, b¶o qu¶n chÕ biÕn, thñy n«ng vµ ngµnh nghÒ n«ng th«n (khuyÕn c«ng). Qua ®ã hç trî s¶n xuÊt, hç trî chuyÓn ®æi c¬ cÊu n«ng nghiÖp, chuyÓn ®æi gièng c©y trång vËt nu«i, ph¸t triÓn h¹ tÇng c¬ së phôc vô s¶n xuÊt, hç trî vÒ KHKT. Th«ng qua c¸c ch−¬ng tr×nh khuyÕn n«ng khuyÕn ng−, hµng triÖu n«ng d©n ®/ ®−îc cung cÊp kiÕn thøc vÒ canh t¸c, sö dông gièng míi, c¸c biÖn ph¸p phßng trõ dÞch bÖnh, chÕ biÕn vµ b¶o qu¶n sau thu ho¹ch,... Sù ®Çu t− nµy ®/ t¹o tiÒn ®Ò cho viÖc n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, ng−êi n«ng d©n cã c¬ héi h×nh thµnh m« h×nh s¶n xuÊt, chuyÓn tõ s¶n xuÊt tù cung tù cÊp sang s¶n xuÊt hµng hãa. Song, ®Ó triÓn khai c¸c DVKN cho ng−êi d©n th× cÇn cã sù tiÕp cËn tõ nguån cung cÊp DVKN vµ nguån cã nhu cÇu ®óng lóc, ®óng ®èi t−îng. Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội - Luận văn Thạc sỹ khoa học Nông nghiệp…………….. 11
- Xem thêm -