Nghiên cứu hiện trạng, giải pháp phát triển du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh bến tre

  • Số trang: 79 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 13 |
  • Lượt tải: 0
minhtuan

Đã đăng 15929 tài liệu

Mô tả:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN BỘ MÔN LỊCH SỬ-ĐỊA LÝ-DU LỊCH NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH DU LỊCH Cần Thơ, tháng 09/2013 TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN BỘ MÔN LỊCH SỬ-ĐỊA LÝ-DU LỊCH NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG MSSV: 6106738 NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH DU LỊCH Người hướng dẫn: Th.S. HUỲNH VĂN ĐÀ Cần Thơ, tháng 09/2013 LỜI CẢM ƠN Thời gian trôi qua thật nhanh, thấm thoát mà đã bốn năm kể từ ngày đầu tiên tôi bước vào quãng đời sinh viên. Một chặng đường cho tôi nền tảng thực hiện ước mơ ấp ủ khi còn là một học sinh trường trung học. Giờ đây, tôi đã thực hiện được giấc mơ vào ngưỡng cửa trường đại học, chuẩn bị hành trang bước vào trường đời. Ngần ấy thời gian trên ghế nhà trường, tôi nhận được rất nhiều tình cảm đáng trân trọng từ gia đình, thầy cô và bạn bè. Mãi mãi trong tim tôi sẽ không bao giờ quên được điều đó. Xin cảm ơn mẹ, người đã luôn luôn cho tôi niềm tin và nghị lực vượt qua khó khăn, luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi được học tập và hoàn thành bài luận văn tốt nghiệp. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến các giảng viên bộ môn Lịch sử - Địa lý Du lịch, khoa Khoa học xã hội & nhân văn, trường Đại học Cần Thơ - những người đã truyền cho tôi nguồn kiến thức bổ ích trong suốt khoảng thời gian trên giảng đường đại học. Cảm ơn những lời chỉ dạy, hướng dẫn và chỉnh sửa tận tình, quý báo của thầy Huỳnh Văn Đà trong suốt khoảng thời gian tôi thực hiện bài luận văn. Kính chúc quý thầy cô luôn vui, khỏe, mãi là những con thuyền vững chắc dìu dắt các bạn sinh viên bước trên đường tri thức. Đồng thời tôi cũng xin cảm ơn Sở VH-TT-DL tỉnh Bến Tre cùng các cô, chú, anh, chị và bạn bè đã giúp cho tôi có được những thông tin, tài liệu hữu ích và quan trọng cho bài nghiên cứu luận văn của tôi. Xin chân thành cảm ơn. Chúc tất cả mọi điều tốt đẹp và thành công! Cần Thơ, ngày … tháng … năm 2013 Sinh viên thực hiện Nguyễn Thị Phương Nhung DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT ĐBSCL: đồng bằng sông Cửu Long ESCAP: Economic and Social Commission for Asia and the Pacific (Ủy ban kinh tế xã hội Châu Á Thái Bình Dương Liên Hiệp Quốc) GDP: Gross Domestic Product (Tổng sản phẩm quốc nội) GPI: Global Peace Index (Chỉ số hòa bình toàn cầu) HCM: Hồ Chí Minh IUCN: International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (Liên minh bảo tồn thiên nhiên quốc tế) Tp: thành phố UBND: Ủy ban nhân dân USD: United States Dollar (Đô la Mỹ) VH-TT-DL: văn hóa – thể thao – du lịch WTO: World Trade Organization (Tổ chức thương mại quốc tế) WWF: World Wide Fund For Nature (Quỹ quốc tế bảo vệ thiên nhiên) DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU, HÌNH (BIỂU ĐỒ, BẢN ĐỒ) Trang DANH MỤC HÌNH Hình 2.1. Bản đồ hành chính tỉnh Bến Tre ............................................................... 15 DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Thống kê khách du lịch tỉnh Bến Tre .......................................................... 21 Bảng 2. Thống kê doanh thu du lịch tỉnh Bến Tre .................................................... 21 Bảng 3. Thống kê nguồn vốn đầu tư du lịch tỉnh Bến Tre ........................................ 21 Bảng 4. Thống kê nguồn lao động du lịch tỉnh Bến Tre ........................................... 22 Bảng 5. Thời điểm trong năm khách du lịch thực hiện chuyến đi du lịch ................. 25 Bảng 6. Số lượng khách đến với du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre ........... 25 Bảng 7. Phương tiện thông tin du khách biết đến du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre ................................................................................................................... 25 Bảng 8. Lượng khách dự kiến trở lại với du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre ................................................................................................................................. 30 Biểu đồ 1. Đánh giá của du khách về mức độ hấp dẫn của du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre ................................................................................................... 24 Biểu đồ 2. Đánh giá của du khách về hoạt động tuyên truyền, quảng bá du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre ................................................................................. 25 Biểu đồ 3. Đánh giá của du khách về hiện trạng cơ sở hạ tầng ................................. 26 Biểu đồ 4. Đánh giá của du khách về hiện trạng cơ sở vật chất kỹ thuật ................... 26 Biểu đồ 5. Đánh giá của du khách về nguồn nhân lực du lịch ................................... 27 Biểu đồ 6. Đánh giá của du khách về vấn đề an ninh trật tự, an toàn xã hội ............. 27 Biểu đồ 7. Đánh giá của du khách về tính an toàn của một số phương tiện vận chuyển du lịch ..................................................................................................................... 28 Biểu đồ 8. Đánh giá của khách du lịch về thiết kế các tuyến tham quan du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre ................................................................................. 28 Biểu đồ 9. Đánh giá của du khách về giá cả dịch vụ du lịch ..................................... 29 Biểu đồ 10. Đánh giá của du khách về công tác thu gom, xử lý rác thải ................... 29 Biểu đồ 11. Đánh giá của du khách về sự cần thiết xây dựng thêm các biện pháp bảo vệ môi trường du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre ............................................ 30 MỤC LỤC MỞ ĐẦU ......................................................................................................Trang 1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................1 2. Mục tiêu nghiên cứu .........................................................................................2 2.1. Mục tiêu chung ............................................................................................2 2.2. Mục tiêu cụ thể ............................................................................................2 3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu .......................................................................3 4. Thực trạng vấn đề nghiên cứu .........................................................................3 5. Quan điểm nghiên cứu .....................................................................................4 5.1. Quan điểm hệ thống tổng hợp .........................................................................4 5.2. Quan điểm lịch sử, viễn cảnh .........................................................................4 5.3. Quan điểm lãnh thổ .........................................................................................4 5.4. Quan điểm sinh thái ........................................................................................4 6. Phương pháp nghiên cứu ..................................................................................5 6.1. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu ..........................................................5 6.2. Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh.......................................................5 6.3. Phương pháp thống kê ...................................................................................5 6.4. Phương pháp khảo sát thực địa .......................................................................5 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN ..............................................................................6 1.1. Du lịch ...........................................................................................................6 1.1.1. Khái niệm ...................................................................................................6 1.1.2. Chức năng ...................................................................................................6 1.1.2.1. Chức năng xã hội ...................................................................................6 1.1.2.2. Chức năng kinh tế .....................................................................................7 1.1.2.3. Chức năng sinh thái...................................................................................7 1.1.2.4. Chức năng chính trị...................................................................................7 1.1.3 Phân loại .....................................................................................................8 1.2. Những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển du lịch .........................................9 1.2.1. Tài nguyên du lịch .......................................................................................9 1.2.2. Kinh tế, chính trị, xã hội...............................................................................9 1.2.2.1. Dân cư và lao động ...................................................................................9 1.2.2.2. Sự phát triển của nền sản xuất xã hội và các ngành kinh tế........................10 1.2.2.3. Nhu cầu nghỉ ngơi du lịch .........................................................................10 1.2.2.4. Đô thị hóa ................................................................................................10 1.2.2.5. Điều kiện sống .........................................................................................10 1.2.2.6. Thời gian rỗi ...........................................................................................10 1.2.2.7. Nhân tố chính trị .....................................................................................10 1.2.3. Cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật ..................................................................11 1.2.3.1. Cơ sở hạ tầng ...........................................................................................11 1.2.3.2. Cơ sở vật chất kỹ thuật ............................................................................11 1.3. Du lịch sinh thái ............................................................................................11 1.3.1. Khái niệm du lịch sinh thái .........................................................................11 1.3.2. Tài nguyên du lịch sinh thái .........................................................................13 1.3.2.1. Khái niệm tài nguyên du lịch sinh thái .....................................................13 1.3.2.2. Các loại tài nguyên du lịch sinh thái cơ bản ..............................................13 Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE ..................................................................................................15 2.1. Khái quát chung về tỉnh Bến Tre ...................................................................15 2.1.1. Lịch sử hình thành tỉnh Bến Tre ..................................................................16 2.1.2. Điều kiện tự nhiên .......................................................................................17 2.1.2.1. Vị trí .........................................................................................................17 2.1.2.2. Địa hình ...................................................................................................17 2.1.2.3. Khí hậu ...................................................................................................18 2.1.3. Điều kiện kinh tế - xã hội ............................................................................18 2.1.3.1. Kinh tế .....................................................................................................18 2.1.3.2. Hành chính ..............................................................................................20 2.1.3.3. Dân cư .....................................................................................................20 2.2. Tình hình phát triển du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre .....................20 2.2.1. Tình hình phát triển du lịch tỉnh Bến Tre .....................................................20 2.2.2. Tình hình phát triển du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre .................23 2.2.3. Hiện trạng hoạt động du lịch tại một số điểm du lịch sông nước, miệt vườn tiêu biểu tỉnh Bến Tre ..................................................................................................31 2.2.3.1. Cồn Phụng ................................................................................................31 2.2.3.2. Vườn kiểng, cây cảnh Năm Công..............................................................34 2.2.3.3. Vườn sầu riêng Bảy Thảo..........................................................................36 2.2.3.4. Vườn dừa ông Lâm Bảo Long...................................................................37 2.3. Đánh giá hiện trạng hoạt động du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre .....39 2.3.1. Thuận lợi ...................................................................................................39 2.3.2. Khó khăn .....................................................................................................41 2.4. Vai trò của du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre ...................................42 2.4.1. Đối với đời sống người dân địa phương tỉnh Bến Tre...................................42 2.4.2. Đối với sự phát triển nền kinh tế - xã hội của tỉnh Bến Tre ..........................43 Chương 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE ............................................................................................................44 3.1. Cơ sở đề ra giải pháp .....................................................................................44 3.1.1. Định hướng phát triển du lịch ĐBSCL .........................................................44 3.1.2. Định hướng phát triển du lịch tỉnh Bến Tre .................................................45 3.2. Các giải pháp ................................................................................................46 3.2.1. Bảo vệ môi trường sinh thái sông nước, miệt vườn .....................................46 3.2.2. Quy hoạch tổng thể, đầu tư thêm trang thiết bị ............................................48 3.2.3. Tăng cường hoạt động xúc tiến, quảng bá thương hiệu ................................49 3.2.4. Đa dạng hóa sản phẩm, phát triển sản phẩm đặc trưng ................................50 3.2.5 Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ..........................................................51 3.2.6. Bảo đảm an toàn du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre........................51 KẾT LUẬN .........................................................................................................53 1. Kết quả đạt được ..............................................................................................53 2. Ý kiến đề xuất ..................................................................................................53 3. Hướng nghiên cứu tiếp theo ...............................................................................54 TÀI LIỆU THAM KHẢO ...................................................................................56 PHỤ LỤC..............................................................................................................57 Phụ lục 1 .......................................................................................................57 Phụ lục 2 .......................................................................................................61 Phụ lục 3 .......................................................................................................63 NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong cuộc sống công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày nay, con người phải đối mặt với rất nhiều áp lực, căng thẳng. Nhu cầu tìm đến một nơi có không khí trong lành, mát mẻ, yên bình gắn liền với môi trường thiên nhiên để mọi người hòa mình vào đó, tận hưởng không gian tự nhiên, giải tỏa những phiền muộn của cuộc sống, tạm xa rời không khí ồn ào, bận rộn của thành thị là rất cần thiết. Bến Tre là một trong những nơi có điều kiện thích hợp, hấp dẫn, đáp ứng nhu cầu thiết thực của du khách đến tham quan, nghỉ ngơi, thư giãn. Bến Tre là một vùng đất giàu tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, đặc biệt là loại hình du lịch sông nước, miệt vườn. Loại hình du lịch này được khai thác khá hiệu quả dựa trên lợi thế về tiềm năng vốn có của tỉnh. Bến Tre đã và đang thu hút ngày càng đông lượng du khách trong và ngoài nước đến tham quan du lịch với nhiều mục đích khác nhau: tham quan giải trí, nghỉ mát và vui chơi thư giãn… Là một người con được sinh ra và lớn lên trên mảnh đất được mệnh danh là “xứ dừa – Bến Tre”. Người nghiên cứu muốn được đóng góp một phần công sức nhỏ vào sự phát triển, quảng bá hình ảnh du lịch sông nước, miệt vườn ở hiện tại và trong tương lai của tỉnh Bến Tre. Bến Tre có điều kiện thuận tiện để phát triển du lịch sinh thái, đặc biệt là loại hình du lịch sông nước, miệt vườn. Bởi vì ở nơi đây vẫn còn giữ được nét nguyên sơ của miệt vườn, giữ được môi trường sinh thái trong lành trong màu xanh của những vườn dừa, vườn trái cây rộng lớn và những dòng sông thanh bình. Bến Tre với địa hình cù lao, được hình thành bởi ba cù lao lớn: cù lao Bảo, cù lao Minh, cù lao An Hóa, bốn bề sông nước bao bọc, kênh rạch dày đặc. Những điểm du lịch sinh thái miệt vườn hấp dẫn đã được khai thác phục vụ du lịch ở xã Tân Phú, thị trấn và các xã ven sông Tiền như: Tân Thạch, Phú Túc, Tiên Thủy, Quới Sơn, An Khánh. Các công ty du lịch tổ chức các tour đến với những điểm du lịch như: Cồn Phụng, Cồn Qui, khu du lịch sinh thái Forever Green Resort, vườn Hàm Luông… (huyện Châu Thành) bằng thuyền men theo dòng sông, ngắm nhìn cảnh vật hai bên bờ, thưởng thức các món ăn đặc sản quê hương hay du khách sẽ được len lỏi vào kênh rạch rợp bóng dừa ghé thăm những vườn cây ăn trái bằng phương tiện xuồng máy hoặc xuồng chèo. Các điểm du lịch sinh thái nổi tiếng tại huyện Chợ Lách như: vườn sầu riêng Bảy Thảo, vườn sinh thái Ba Ngói, vườn sinh thái Tám Lộc, cồn Phú Đa với vườn cây trái trĩu quả nhiều chủng loại. Du lịch miệt vườn được phát triển với nhiều điểm, vườn du lịch xanh như: làng nghề hoa kiểng Cái Mơn (huyện Chợ Lách), được xem là vùng đất sinh thái, miệt vườn nổi tiếng cả nước về “vườn cây trái và hoa kiểng”; vườn du lịch sinh thái Năm Công (xã Hưng Khánh Trung B) chuyên sản xuất cây kiểng hình dạng thú, cây cảnh… Du lịch vườn dừa với những vườn dừa bạt ngàn ở các huyện như: Mỏ Cày Nam, Mỏ Cày Bắc, Châu Thành. Sông ngòi cũng được khai thác khá tốt để phục vụ cho du lịch, chủ yếu là các đoạn sông NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG (6106738) 1 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE Tiền, sông Cổ Chiên chảy qua các điểm du lịch như: Cồn Phụng, Cồn Qui, Cồn Phú Đa… Du lịch sông nước, miệt vườn không chỉ là loại hình du lịch chính, mang nét đặc trưng của xứ sở “dừa xanh – Bến Tre”, mà còn là nét đặc trưng của miền Tây. Bến Tre là một trong những nơi đến lý tưởng để tham quan, tìm hiểu về nét đẹp đặc trưng của cảnh vật, cuộc sống sinh hoạt vùng sông nước, miệt vườn Nam Bộ. Những nét đặc trưng này không chỉ thu hút sự chú ý của khách du lịch trong nước mà còn thu hút khách du lịch quốc tế. Mặc dù Bến Tre giàu tiềm năng phát triển du lịch sông nước, miệt vườn nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề ảnh hưởng đến sự phát triển cần được quan tâm, đó là: chưa phát huy tối đa tiềm năng về loại hình du lịch vốn có này của tỉnh. Hạ tầng giao thông đến các vùng, các điểm du lịch cây trái đặc sản chưa được quy hoạch, đầu tư một cách khoa học. Sản phẩm du lịch chưa đa dạng hóa tạo điều kiện kích thích nhu cầu đến tham quan lần tiếp theo của du khách. Hoạt động du lịch tại các vườn du lịch sinh thái của người dân còn manh mún, nhỏ lẻ, chưa được quy hoạch phát triển hợp lý. Việc quản lí đầu tư phát triển, phối hợp hoạt động giữa các chủ điểm du lịch sinh thái và các nhà kinh doanh chưa chặt chẽ. Vấn đề môi trường sinh thái chưa được quản lý tốt. Vì vậy cần phải nghiên cứu tìm ra giải pháp đầu tư, khai thác và phát triển có hiệu quả hơn những tiềm năng sẵn có về loại hình du lịch sông nước, miệt vườn, nâng cao kinh tế người dân địa phương và góp phần phát triển nền kinh tế tỉnh Bến Tre. Xây dựng hình ảnh, thương hiệu du lịch sinh thái mang nét đặc trưng đậm chất “xứ dừa”. Phát triển du lịch đảm bảo gắn liền với bảo vệ môi trường tự nhiên. Chính vì những lý do đó đã làm một động lực cho người nghiên cứu lựa chọn thực hiện đề tài “Nghiên cứu hiện trạng, giải pháp phát triển du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre”. 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2.1. Mục tiêu chung Thực hiện đề tài “Nghiên cứu hiện trạng, giải pháp phát triển du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre” để biết được tiềm năng, thực trạng phát triển, vấn đề khai thác phục vụ nhu cầu của du khách, từ đó đưa ra những giải pháp thích hợp để phát huy tối đa tiềm năng, nâng cao chất lượng sản phẩm, đầu tư quy hoạch, quản lý có hiệu quả, quảng bá tốt hình ảnh du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre, đẩy mạnh sự phát triển nhằm đem lại nguồn lợi kinh tế cho từng địa phương cũng như của tỉnh. 2.2. Mục tiêu cụ thể - Giới thiệu, quảng bá hình ảnh du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre. - Đưa ra tiềm năng để phát triển du lịch sông nước, miệt vườn Bến Tre. - Đưa ra thực trạng phát triển, đánh giá thực trạng phát triển, nguồn lợi kinh tế từ hoạt động du lịch sông nước, miệt vườn. - Đề xuất giải pháp phát triển du lịch sông nước, miệt vườn phù hợp với xu thế phát triển du lịch của tỉnh nói riêng, của ĐBSCL nói chung. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG (6106738) 2 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE 3. ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đối tượng nghiên cứu chính của bài luận văn này là du lịch sông nước, miệt vườn ở tỉnh Bến Tre. Bến Tre là tỉnh thuộc vùng ĐBSCL, có hệ thống sông ngòi chằng chịt, được thiên nhiên ưu đãi cho nhiều vườn cây trái, vườn dừa rộng lớn. Những lợi thế đó chính là điều kiện thích hợp để khai thác phục vụ phát triển du lịch sông nước, miệt vườn – loại hình du lịch gắn liền với thiên nhiên, môi trường sinh thái. Trong điều kiện cho phép để đi khảo sát thực tế và phạm vi kiến thức của mình, người nghiên cứu xin được nghiên cứu tập trung vào thực trạng ở những điểm du lịch sông nước, miệt vườn tiêu biểu đã và đang được khai thác, phát triển phục vụ du lịch của tỉnh Bến Tre. Trên cơ sở đó tìm ra những giải pháp thích hợp đẩy mạnh sự phát triển của hoạt động du lịch sông nước, miệt vườn ở tỉnh Bến Tre. 4. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Du lịch sông nước, miệt vườn là loại hình du lịch sinh thái mang nét riêng, tiêu biểu của các tỉnh vùng ĐBSCL nói chung và tỉnh Bến Tre nói riêng. Vấn đề phát triển loại hình du lịch này là đối tượng đang được nhiều cơ quan, báo giới và các ban ngành đề cập. Thời gian qua có nhiều bài viết về sinh thái sông nước, miệt vườn dưới nhiều góc độ quan tâm khác nhau. - Trong bài báo Bến Tre: Châu Thành–điểm du lịch sinh thái–miệt vườn hấp dẫn: http://hkpdtq2012.edu.vn/du-lich/1798-ben-tre-chau-thanh-diem-du-lich-song-nuocmiet-vuon-hap-dan.html, truy cập ngày 25/8/2013, giới thiệu đến người đọc về tiềm năng một số điểm du lịch nổi bật hấp dẫn du khách của huyện Châu Thành: “Phong cảnh thiên nhiên nên thơ, hữu tình với những hàng dừa xanh mướt, vườn cây trĩu quả quanh năm chính là tiềm năng và lợi thế để Châu Thành phát triển loại hình du lịch sinh thái, miệt vườn, sông nước, tiêu biểu là các xã nằm ven bờ sông Tiền (Tân Phú, Phú Túc, Phú Đức, An Khánh, Tân Thạch, Quới Sơn) ven sông Ba Lai (Phú An Hòa, An Phước, An Hóa), ven sông Hàm Luông (Tân Phú) và trên các cồn nổi giữa sông Tiền: Cồn Phụng, Cồn Qui, Cồn Tiên”. - Hay trong bài của Trúc Ly (2013). Du lịch Chợ Lách - Hấp dẫn đầy thú vị. http://sovhttdl.bentre.gov.vn/nn-vi/pl-23/cm-119/nd/759, truy cập ngày 25/8/2013. Bài viết mang tính chất giới thiệu điểm đến tham quan cho khách du lịch: “…khu sinh thái Ba Ngói, rộng khoảng 1 hécta có 2 loại trái cây phổ biến là sầu riêng và chôm chôm. Tuy đơn giản nhưng du khách sẽ không quên nếu được tận hưởng món ăn dân dã miệt vườn sông nước với: gỏi cuốn hến, bánh xèo hến, ốc gạo luộc xả, gà luộc chấm muối ớt…”. Nhìn chung, chủ đề về loại hình du lịch sông nước, miệt vườn được viết nhiều nhưng hầu hết chỉ dừng lại với những bài viết giới thiệu về sự hình thành và những nét đặc trưng của sông nước, miệt vườn trong việc đẩy mạnh khai thác những tiềm năng tự nhiên nhằm phục vụ du lịch của một địa phương cụ thể. Hiện tại, chưa có công trình NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG (6106738) 3 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE nghiên cứu nào đi sâu tìm hiểu về tiềm năng, tình hình khai thác, hoạt động quảng bá, cũng như những khó khăn, thách thức thực tế về loại hình du lịch sông nước, miệt vườn. Do vậy, việc nghiên cứu đề tài ”Nghiên cứu hiện trạng, giải pháp phát triển du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre” sẽ giúp chúng ta có cái nhìn toàn diện hơn về du lịch sông nước, miệt vườn – loại hình du lịch sinh thái ở tỉnh Bến Tre trong tình hình phát triển hiện tại và tương lai. 5. QUAN ĐIỂM NGHIÊN CỨU 5.1. Quan điểm hệ thống tổng hợp Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, để phát triển du lịch thì phải có sự phát triển đồng bộ các ngành kinh tế khác, vì hoạt động của ngành du lịch cần phải có sự liên kết với các ngành khác. Do đó, khi thực hiện đề tài này người nghiên cứu đã đặt dưới nhiều góc độ khác nhau để nghiên cứu và cũng đã đặt nó nằm trong hệ thống phát triển du lịch của tỉnh Bến Tre, của ĐBSCL để có một cái nhìn toàn diện và tổng hợp về du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre. 5.2. Quan điểm lịch sử, viễn cảnh Khi nghiên cứu một đối tượng nào đó thì người nghiên cứu phải liên hệ nguồn gốc lịch sử của đối tượng đó để thấy được sự thay đổi của nó trong những khoảng thời gian và không gian khác nhau. Dựa trên quan điểm này người nghiên cứu sẽ có cái nhìn bao quát và xuyên suốt hơn về quá trình hình thành và phát triển, thay đổi theo thời gian của đối tượng nghiên cứu. Đồng thời, người nghiên cứu cũng có một tầm nhìn xa hơn về những bước phát triển trong tương lai của đối tượng nghiên cứu. Từ đó, người nghiên cứu có thể đưa ra được những giải pháp cụ thể phù hợp để góp phần phát triển đối tượng được nghiên cứu. 5.3. Quan điểm lãnh thổ Các hệ thống lãnh thổ du lịch thường tồn tại, phát triển trong sự phát triển và mối quan hệ qua lại giữa các thành tố trong phân hệ, cũng như giữa các phân hệ với nhau trong cùng một hệ thống và môi trường xung quanh, điều kiện kinh tế - xã hội cũng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Vì vậy, khi nghiên cứu tiềm năng du lịch của một khu vực, một địa phương hay một quốc gia cũng phải đặt chúng trong một hệ thống lãnh thổ du lịch nhất định. Từ đó, xem xét các đặc điểm, mối quan hệ của chúng với môi trường xung quanh. 5.4. Quan điểm sinh thái Phát triển du lịch sông nước, miệt vườn phải luôn gắn liền với việc bảo vệ môi trường sinh thái, quan cảnh tự nhiên. Quan điểm sinh thái cho thấy sự cần thiết phải bảo vệ tính toàn vẹn của hệ sinh thái, đánh giá tác động và khả năng chịu đựng của môi trường trước sự phát triển của kinh tế nói chung và sự phát triển của du lịch nói riêng. Vấn đề môi trường sinh thái là một vấn đề quan trọng gắn bó mật thiết và có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển du lịch, đặc biệt là loại hình du lịch sông nước, miệt vườn. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG (6106738) 4 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE 6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Trong bài nghiên cứu này sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: 6.1. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu Phương pháp này rất cần thiết và quan trọng phục vụ cho việc nghiên cứu. Thể hiện qua việc thu thập những tài liệu có liên quan ở các nguồn tin cậy (sách báo, những trang web du lịch…), sắp xếp và xử lý tài liệu một cách có hệ thống, phân tích từng nội dung đưa ra những kết luận đúng đắn nhất trong quá trình hoàn thành đề tài nghiên cứu. 6.2. Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh Thông tin, số liệu sau khi được thu thập sẽ được người nghiên cứu so sánh, phân tích, tổng hợp cho phù hợp với mục đích từng phần bài luận văn. Các đối tượng được phân tích một cách cụ thể, chính xác, rõ ràng, mang lại hiệu quả cao nhất. Quá trình tổng hợp sẽ có được cái nhìn bao quát về du lịch sông nước, miệt vườn tỉnh Bến Tre. 6.3. Phương pháp khảo sát thực địa Đây là phương pháp không thể thiếu nhằm để tích lũy tài liệu thực tế về sự hình thành, thực trạng phát triển và đặc điểm của tổ chức lãnh thổ du lịch. Trong quá trình thực hiện luận văn, phương pháp này rất quan trọng vì nó đánh giá chính xác và phản ánh thực tiễn khách quan của đề tài mà luận văn nghiên cứu. 6.4. Phương pháp thống kê Phương pháp này được sử dụng để xác định xu hướng, diễn biến của tập hợp các số liệu thu được. Tùy vào tính hệ thống và khả năng thu thập thông tin, số liệu có thể được trình bày dưới nhiều dạng, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém trực quan đến trực quan bao gồm các con số rời rạc, bảng số liệu, biểu đồ nhằm thể hiện các mối quan hệ và xu thế của sự vật. Phương pháp thống kê thể hiện các số liệu dưới dạng bảng, biểu đồ về doanh thu du lịch, số lượng nhân viên,… 6.5. Phương pháp bản đồ Đây là một phương pháp đặc trưng mang tính địa lý. Sử dụng các bản đồ làm tăng tính trực quan của đề tài, không chỉ cho biết đặc điểm, phân bố, mạng lưới mà còn thể hiện một số kết quả của đề tài nghiên cứu. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG (6106738) 5 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1. DU LỊCH 1.1.1. Khái niệm Ngày nay, du lịch là một ngành công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển nền kinh tế của một quốc gia. Du lịch là chìa khóa mang lại sự thịnh vượng cho cả nước giàu lẫn nước nghèo. Ngành công nghiệp “không khói” này đang phát triển như một tất yếu của xã hội. Du lịch được coi như một hiện tượng văn hóa góp phần làm phong phú thêm cuộc sống và nhận thức của con người. Thuật ngữ du lịch bắt nguồn từ tiếng Pháp, “Tour” nghĩa là đi dạo, cuộc dạo chơi. Du lịch được nhắc đến với nhiều khái niệm khác nhau: Theo bách khoa toàn thư (Wikipedia) ngày 30/08/2013: “Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (World Tourist Organization), một tổ chức thuộc Liên Hiệp Quốc, Du lịch bao gồm tất cả mọi hoạt động của những người du hành, tạm trú, trong mục đích hành nghề và những mục đích khác nữa, trong thời gian liên tục nhưng không quá một năm, ở bên ngoài môi trường sống định cư; nhưng loại trừ các du hành mà có mục đích chính là kiếm tiền. Du lịch cũng là một dạng nghỉ ngơi năng động trong môi trường sống khác hẳn nơi định cư”. Theo định nghĩa của A Dictionary of Travel and Tourism Terminology: Du lịch là một tổ hợp những hiện tượng và những quan hệ nảy sinh từ việc đi đến và ở lại nơi không cư trú, trong một chừng mực nào đó mà không có việc định cư và không liên quan tới việc kiếm tiền. (Beaver và Allan, 2002) Theo Luật du lịch Việt Nam, số 44/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005, điều 4: “du lịch là hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu giải trí nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định”. Như vậy ta có thể hiểu, du lịch là hoạt động của con người đi ra khỏi nơi cư trú thường xuyên của mình trong một khoảng thời gian nhất định nhằm thỏa mãn nhu cầu tham quan, giải trí, nghỉ dưỡng,… Có thể biểu diễn công thức về du lịch như sau: Du lịch = đi lại + lưu trú, nghỉ ngơi + vui chơi, giải trí + tham quan, tìm hiểu 1.1.2. Chức năng 1.1.2.1. Chức năng xã hội Chức năng xã hội thể hiện ở vai trò của du lịch trong việc gìn giữ, phục hồi sức khỏe và tăng cường sức sống cho nhân dân. Các công trình nghiên cứu về sinh học khẳng định rằng nhờ chế độ nghỉ ngơi và du lịch tối ưu, bệnh tật của cư dân trung bình có thể giảm được 30%. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG (6106738) 6 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE Thông qua hoạt động du lịch, đông đảo quần chúng có được điều kiện tiếp xúc với những thành tựu văn hóa phong phú và lâu đời của các dân tộc, từ đó tăng thêm lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết quốc tế, hình thành những phẩm chất đạo đức tốt đẹp như lòng yêu lao động, tình bạn,... Điều đó quyết định sự phát triển cân đối về nhân cách của mỗi cá nhân trong toàn xã hội. 1.1.2.2. Chức năng kinh tế Chức năng kinh tế của du lịch có liên quan mật thiết đối với vai trò của con người như là lực lượng sản xuất chủ yếu của xã hội. Hoạt động sản xuất là cơ sở tồn tại của mỗi xã hội. Việc nghỉ ngơi, du lịch một cách tích cực và được tổ chức hợp lý sẽ đem lại những kết quả tốt đẹp. Một khía cạnh khác của chức năng kinh tế đó là dịch vụ du lịch - một ngành kinh tế độc đáo, ảnh hưởng đến cả cơ cấu ngành và cơ cấu lao động của nhiều ngành kinh tế. Hơn nữa, nhu cầu nghỉ ngơi, giải trí của con người được thỏa mãn thông qua thị trường hàng hóa và dịch vụ du lịch, trong đó nổi lên ưu thế của dịch vụ giao thông, ăn ở. Chính vì vậy, dịch vụ du lịch là cơ sở quan trọng kích thích sự phát triển kinh tế, là nguồn thu ngoại tệ lớn của nhiều nước. 1.1.2.3. Chức năng sinh thái Chức năng sinh thái của du lịch được thể hiện trong việc tạo môi trường sống ổn định về mặt sinh thái. Nghỉ ngơi du lịch là nhân tố có tác dụng kích thích việc bảo vệ, khôi phục và tối ưu hóa môi trường thiên nhiên xung quanh. Trên cơ sở đó, du lịch giúp con người mở rộng sự hiểu biết về thiên nhiên và nâng cao ý thức bảo vệ thiên nhiên. Để đáp ứng nhu cầu du lịch, trong cơ cấu sử dụng đất đai nói chung phải dành riêng những lãnh thổ nhất định có môi trường tự nhiên ít bị biến đổi, xây dựng các công viên xung quanh thành phố, thi hành các biện pháp bảo vệ nguồn nước và bầu khí quyển nhằm tạo nên môi trường sống thích hợp. Mặc khác, việc chuyển đổi hợp lý nghề nghiệp của người dân ở những khu vực cần bảo tồn thiên nhiên, tạo điều kiện cho họ tham gia phục vụ du lịch cũng là biện pháp rất hữu hiệu để góp phần bảo vệ môi trường. Vì vậy, trong lĩnh vực du lịch giữa xã hội và môi trường có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. 1.1.2.4. Chức năng chính trị Chức năng chính trị của du lịch thể hiện vai trò to lớn của nó như một nhân tố cũng cố hòa bình, đẩy mạnh các mối giao lưu quốc tế, mở rộng sự hiểu biết giữa các dân tộc. Du lịch quốc tế làm cho con người sống ở các khu vực khác nhau hiểu biết và xích lại gần nhau hơn. Mặt khác, du lịch còn góp phần thực hiện đường lối đối ngoại của nhà nước: tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Bên cạnh đó, du lịch còn góp phần quan trọng trong việc giáo dục lòng yêu nước, ý thức giữ gìn và phát huy truyền thống dân tộc. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG (6106738) 7 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE 1.1.3. Phân loại Du lịch được phân loại như sau: Phân loại theo phạm vi lãnh thổ của chuyến đi du lịch - Du lịch quốc tế (International tourism) + Du lịch đón khách (du lịch quốc tế chủ động) + Du lịch gởi khách (du lịch quốc tế thụ động) - Du lịch nội địa (Interal tourism) Phân loại theo môi trường tài nguyên - Du lịch sinh thái (Ecotourism) - Du lịch văn hóa (Cutural tourism) Phân loại theo mục đích chuyến đi - Du lịch thuần túy - Du lịch với mục đích kết hợp Phân loại theo đặc điểm địa lý của điểm du lịch - Du lịch miền biển - Du lịch núi - Du lịch đô thị - Du lịch thôn quê Phân loại theo phương tiện giao thông - Du lịch bằng xe đạp - Du lịch bằng xe ô tô - Du lịch bằng tàu hỏa - Du lịch bằng tàu thủy - Du lịch bằng máy bay - Du lịch bằng xe máy Phân loại theo đối tượng khách - Du lịch thanh thiếu niên - Du lịch dành cho người cao tuổi - Du lịch trung niên - Du lịch phụ nữ - Du lịch doanh nhân - Du lịch học sinh, sinh viên - Du lịch tuần trăng mật Phân loại theo độ dài chuyến đi - Du lịch ngắn ngày (dưới một tuần) - Du lịch dài ngày (trên một tuần) Phân loại theo hình thức tổ chức chuyến đi - Du lịch theo đoàn NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG (6106738) 8 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE - Du lịch cá nhân - Du lịch gia đình Phân loại theo phương tiện lưu trú - Du lịch ở khách sạn (Hotel) - Du lịch ở khách sạn ven đường, bên lề những chặng đường dài cho khách bằng ô tô (Motel) - Du lịch ở lều trại (Camping) - Du lịch ở làng du lịch (Tourism Village) Phân loại theo hình thức hợp đồng - Du lịch trọn gói (Packing tour) - Du lịch từng phần Phân loại theo mùa - Du lịch mùa xuân, hè, thu, đông - Du lịch lễ hội 1.2. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN DU LỊCH 1.2.1. Tài nguyên du lịch Du lịch là một trong những ngành kinh tế có sự định hướng tài nguyên rõ rệt. Tài nguyên du lịch ảnh hưởng trực tiếp đến tổ chức lãnh thổ của ngành du lịch, đến việc hình thành, chuyên môn hóa các vùng du lịch và hiệu quả kinh tế của hoạt động dịch vụ. Quy mô hoạt động du lịch của một vùng, một quốc gia được xác định dựa trên cơ sở khối lượng nguồn tài nguyên du lịch quyết định tính mùa, tính nhịp điệu của dòng khách du lịch và sức hấp dẫn của dòng khách du lịch. Một trong những yếu tố cơ sở để tạo nên vùng du lịch là tài nguyên du lịch. Số lượng tài nguyên vốn có, chất lượng của chúng và mức độ kết hợp các loại tài nguyên trên lãnh thổ có ý nghĩa đặc biệt trong việc hình thành và phát triển du lịch của một vùng hay một quốc gia. Một lãnh thổ nào đó có nhiều tài nguyên du lịch các loại với chất lượng cao, có sức hấp dẫn khách du lịch lớn và mức độ kết hợp các loại tài nguyên phong phú thì sức hấp dẫn khách du lịch càng mạnh. 1.2.2. Kinh tế, chính trị, xã hội 1.2.2.1. Dân cư và lao động Dân cư là lực lượng quan trọng của xã hội. Cùng với hoạt động lao động, dân cư còn có nhu cầu nghỉ ngơi và du lịch. Vì vậy, để phát triển ngành du lịch cần phải nghiên cứu, phân tích kết cấu dân cư theo nghề nghiệp, lứa tuổi để xác định nhu cầu nghỉ ngơi, du lịch của người dân, vì đây là nhân tố có tác dụng thúc đẩy du lịch. Ngoài ra, sự phân bố dân cư ở thành thị hay nông thôn, mật độ dân số, sự gia tăng dân số, tình hình tuổi thọ, sự phát triển đô thị hóa,… cũng liên quan mật thiết đến sự phát triển của du lịch. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG (6106738) 9 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE 1.2.2.2. Sự phát triển của nền sản xuất xã hội và các ngành kinh tế Sự phát triển của nền văn hóa sản xuất xã hội đóng vai trò quan trọng hàng đầu làm xuất hiện nhu cầu du lịch và biến nhu cầu đó của con người trở thành hiện thực. Cùng với sự phát triển không ngừng của nền sản xuất xã hội và các ngành kinh tế, cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật là nhân tố trực tiếp làm nảy sinh nhu cầu và hoạt động du lịch của con người. Cuộc cách mạng này đã khuấy động mọi ngành sản xuất, đem lại năng xuất lao động và hiệu quả cao. Từ đó, giúp nâng cao thu nhập của người lao động, tăng thêm khả năng tham gia các hoạt động nghỉ ngơi du lịch, hoàn thiện cơ cấu hạ tầng và tạo cho du lịch có bước phát triển ngày càng vững chắc hơn. 1.2.2.3. Nhu cầu nghỉ ngơi du lịch Nhu cầu nghỉ ngơi du lịch là một hệ thống và được thể hiện ở ba mức độ: xã hội – nhóm người - cá nhân. Cả ba nhóm không tách rời nhau mà phải có mối quan hệ biện chứng. Trong mối quan hệ ấy, nhu cầu cá nhân có tác động đến nhu cầu của nhóm người và xã hội. Nhu cầu nghỉ ngơi du lịch thể hiện đặc trưng cho mọi giai đoạn phát triển của xã hội. 1.2.2.4. Đô thị hóa Đô thị hóa là kết quả của sự phát triển lực lượng sản xuất và nó cũng như nhân tố phát sinh góp phần đẩy mạnh nhu cầu du lịch. Đô thị hóa góp phần cải thiện điều kiện sống của người dân về phương diện vật chất và văn hóa, thay đổi tâm lý và hành vi con người. Bên cạnh đó, nâng cao trình độ nhận thức của con người. Từ đó, nghỉ ngơi trở thành một nhu cầu không thể thay thế được. Nhu cầu này làm xuất hiện một loại hình du lịch đặc biệt, du lịch ngắn ngày rất phổ biến. 1.2.2.5. Điều kiện sống Điều kiện sống của nhân dân được hình thành nhờ vào việc tăng thu nhập và cải thiện điều kiện sinh hoạt, nâng cao khẩu phần ăn uống, phát triển mạng lưới y tế, văn hóa, giáo dục,… Du lịch chỉ có thể phát triển khi mức sống của con người đạt đến trình độ nhất định. Nhìn chung, ở những nước có nền kinh tế phát triển, có mức thu nhập cao thì nhu cầu đi du lịch của người dân ở đó rất cao. 1.2.2.6. Thời gian rỗi Du lịch trong nước và quốc tế không thể phát triển được nếu con người không có thời gian rỗi. Nó thật sự trở thành một trong những nhân tố quan trọng thúc đẩy hoạt động du lịch phát triển. 1.2.2.7. Nhân tố chính trị Nhân tố chính trị là điều kiện rất quan trọng có tác dụng thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển du lịch trong nước và quốc tế. Du lịch chỉ có thể xuất hiện và phát triển trong điều kiện xã hội hòa bình và quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG (6106738) 10 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE 1.2.3. Cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật 1.2.3.1. Cơ sở hạ tầng Cơ sở hạ tầng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với việc đẩy mạnh du lịch. Về phương diện này, nhân tố quan trọng hàng đầu là mạng lưới và phương tiện giao thông. Du lịch gắn liền với sự di chuyển của con người trên một khoảng cách nhất định, nó phụ thuộc mạng lưới, chất lượng đường sá, và phương tiện giao thông. Một đối tượng có thể có sức hấp dẫn đối với du khách, nhưng vẫn không thể khai thác được khi thiếu nhân tố giao thông. Thông tin liên lạc là một phần quan trọng không thể thiếu trong cơ sở hạ tầng của hoạt động du lịch. Nó là điều kiện rất cần thiết để đảm bảo giao lưu cho khách du lịch trong nước và quốc tế. Trong các cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch cần phải đề cập đến hệ thống các công trình cung cấp điện và cấp, thoát nước. Các sản phẩm của nó phục vụ trực tiếp cho việc nghỉ ngơi và giải trí của du khách. Như vậy, cơ sở hạ tầng là tiền đề, là đòn bẫy của mọi hoạt động kinh tế xã hội trong đó có hoạt động du lịch. 1.2.3.2. Cơ sở vật chất kỹ thuật Cơ sở vật chất kỹ thuật có vai trò rất lớn trong việc tạo ra các sản phẩm du lịch cũng như quyết định mức độ khai thác các tiềm năng du lịch nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách du lịch. Chính vai trò quan trọng này nên bao giờ sự phát triển của ngành du lịch cũng phải gắn liền với việc xây dựng và hoàn thiện cơ sở vật chất kỹ thuật. Để đảm bảo cho việc tham quan du lịch trên quy mô lớn, cần phải xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật tương ứng như: nhà hàng, khách sạn, cửa hiệu, trạm cung cấp xăng dầu, trạm y tế, khu vui chơi, giải trí, thể thao,… 1.3. DU LỊCH SINH THÁI 1.3.1. Khái niệm du lịch sinh thái Du lịch sinh thái (Ecotourism) là một khái niệm tương đối mới, tuy nhiên đã nhanh chóng thu hút được sự quan tâm của nhiều người ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Loại hình du lịch sinh thái đang từng bước khẳng định được lý do tồn tại của nó. Có rất nhiều cách hiểu dưới những góc độ tiếp cận khác nhau, những tên gọi khác nhau đối với khái niệm về du lịch sinh thái. Về thực chất, du lịch sinh thái bắt nguồn từ du lịch thiên nhiên và du lịch ngoài trời. Có người quan niệm rằng du lịch sinh thái đồng nghĩa với du lịch thiên nhiên (Nature Tourism), du lịch dựa vào thiên nhiên (Nature – Based Tourism), du lịch môi trường (Environment Tourism), du lịch xanh (Green Tourism). Hay có ý kiến thì cho rằng đó là du lịch bản xứ (Indigenous Tourism), du lịch có trách nhiệm (Responsible Tourism), du lịch nhạy cảm (Sensitized Tourism)… Ở Việt Nam, trong lần Hội thảo quốc gia về “Xây dựng chiến lược phát triển du lịch sinh thái ở Việt Nam” từ ngày 7/9/1999 đến ngày 9/9/1999 do Tổng cục Du lịch Việt Nam tổ chức trên cơ sở phối hợp với nhiều Tổ chức quốc tế như ESCAP, WWF, NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG (6106738) 11 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG, GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH SÔNG NƯỚC, MIỆT VƯỜN TỈNH BẾN TRE IUCN,… Tại sự kiện này, với sự tham gia của các nhà khoa học, các chuyên gia quốc tế và Việt Nam, đã đưa ra định nghĩa đầu tiên về du lịch sinh thái ở Việt Nam là: “Du lịch sinh thái là loại hình du lịch dựa vào thiên nhiên và văn hóa bản địa, gắn với giáo dục môi trường, có đóng góp cho nổ lực bảo tồn và phát triển bền vững, với sự tham gia tích cực của cộng đồng địa phương”. Một số khái niệm và định nghĩa khác về du lịch sinh thái: Theo Hector Ceballos – Lascurain (1987) thì “Du lịch sinh thái là du lịch đến những khu vực tự nhiên còn ít bị thay đổi, với những mục đích đặc biệt: nghiên cứu, tham quan với ý thức trân trọng thế giới hoang dã và những giá trị văn hóa được khám phá”. Hay, theo Wood (1991) đưa ra định nghĩa “Du lịch sinh thái là du lịch đến các khu vực còn tương đối hoang sơ với mục đích tìm hiểu về lịch sử môi trường tự nhiên và văn hóa mà không làm thay đổi sự toàn vẹn của các hệ sinh thái. Đồng thời tạo những cơ hội về kinh tế để ủng hộ vào việc bảo tồn tự nhiên và mang lại lợi ích về tài chính cho người dân địa phương”. Du lịch sinh thái là du lịch tại các vùng còn chưa bị con người làm biếng đổi. nó phải đóng góp vào bảo vệ tài nguyên và phúc lợi của dân địa phương (L.Hens, 1998). Tiếp theo đó, Lindberg và Hawkins đưa ra khái niệm về du lịch lịch sinh thái ngắn gọn nhưng khá đầy đủ: Du lịch sinh thái là du lịch có trách nhiệm với các khu thiên nhiên, là công cụ để bảo tồn môi trường và phúc lợi cho nhân dân địa phương (Lindberg & Hawkins 1993). Ông Buckley với khái niệm “Chỉ có du lịch dựa vào thiên nhiên, được sự quản lý bền vững, hỗ trợ bảo tồn, và có giáo dục môi trường mới được xem là du lịch sinh thái” (Buckley, 1994). Du lịch sinh thái là một loại hình du lịch lấy các hệ sinh thái đặc thù, tự nhiên là đối tượng để phục vụ cho những khách du lịch thiên nhiên, du ngoạn thưởng thức những cảnh quan hay nghiên cứu về các hệ sinh thái. Đó cũng là những hình thức kết hợp chặt chẽ, hài hòa giữa phát triển kinh tế du lịch với giới thiệu về những cảnh đẹp của quốc gia cũng như giáo dục tuyên truyền và bảo vệ, phát triển môi trường và tài nguyên thiên nhiên một cách bền vững (Lê Huy Bá & ctv.2003). Loại hình du lịch sinh thái phản ánh rõ rệt nhất mối quan hệ giữa du lịch và môi trường. Du lịch sinh thái được một số nơi trên thế giới xem đó như là một loại thần được. Loại thuốc này như là một con đường để gây quỹ cho bảo tồn và cho nghiên cứu khoa học, để bảo vệ hệ sinh thái hoang sơ và nhạy cảm. Bên cạnh đó còn mang lại lợi ích cho các cộng đồng nông thôn, kích thích sự phát triển của các quốc gia nghèo. Ngoài ra, còn tăng cường sự nhạy cảm về văn hóa và hệ sinh thái, tạo ra sự nhận thức về môi trường, lương tâm xã hội trong công nghiệp du lịch. Một phương diện khác là thuyết phục và giáo dục chống phân biệt chủng tộc, xây dựng nên nền hòa bình thế giới. NGUYỄN THỊ PHƯƠNG NHUNG (6106738) 12 LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
- Xem thêm -