Nâng cao hiệu quả cho vay khách hàng cá nhân tại VietinBank- Chi nhánh Thị xã Phú Thọ

  • Số trang: 104 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 830 |
  • Lượt tải: 0
nguyetha

Đã đăng 7932 tài liệu

Mô tả:

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH –––––––––––––––––––––– LƢU ĐỨC THÀNH NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI VIETINBANK CHI NHÁNH THỊ XÃ PHÚ THỌ LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ THÁI NGUYÊN, 2013 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH –––––––––––––––––––––– LƢU ĐỨC THÀNH NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI VIETINBANK CHI NHÁNH THỊ XÃ PHÚ THỌ Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ Mã số: 60.34.04.10 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS. PHẠM THÁI QUỐC THÁI NGUYÊN, NĂM 2013 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi; số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cũng xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc. Thái Nguyên, tháng 5 năm 2013 Tác giả luận văn Lƣu Đức Thành Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được luận văn, ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của các thầy giáo, cô giáo; các đồng nghiệp; bạn bè và gia đình. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến giáo viên hướng dẫn khoa học PGS. TS Phạm Thái Quốc - Viện kinh tế Việt Nam, người thầy đã dành nhiều tâm huyết, tận tình hướng dẫn chỉ bảo tôi trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến các giáo viên Khoa Kinh tế, phòng Quản lý Đào tạo Sau đại học, trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh Đại học Thái Nguyên đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ, đã hợp tác, tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong quá trình làm đề tài. Trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài, tôi đã nhận được nhiều sự giúp đỡ, động viên, khích lệ từ phía bạn bè và gia đình. Tôi xin chân thành cảm ơn và ghi nhận những tình cảm quý báu đó. Xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, tháng 5 năm 2013 Tác giả luận văn Lƣu Đức Thành Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn iii MỤC LỤC Lời cam đoan ..................................................................................................... i Lời cảm ơn ........................................................................................................ ii Mục lục ............................................................................................................. iii Danh mục các từ viết tắt ................................................................................... vi Danh mục các bảng ......................................................................................... vii Danh mục sơ đồ, biểu đồ ................................................................................ viii MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1 1. Tính cấp thiết của đề tài ................................................................................ 1 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài ..................................................................... 1 3. Đối tượng phạm vi và thời gian nghiên cứu ................................................. 1 4. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................... 2 5. Những đóng góp của luận văn ...................................................................... 2 6. Kết cấu của luận văn ..................................................................................... 2 Chƣơng 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ CHO VAY KHCN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI ................................................. 3 1.1. Hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại............................................ 3 1.2. Hoạt động cho vay KHCN của ngân hàng thương mại ............................. 5 1.2.1. Khái quát hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại ....................... 5 1.2.2. Hoạt động cho vay đối với KHCN của ngân hàng thương mại ............ 13 1.3. Hiệu quả cho vay KHCN của ngân hàng thương mại.............................. 24 1.3.1. Khái niệm về hiệu quả cho vay KHCN của ngân hàng thương mại ..... 24 1.3.2. Các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả cho vay KHCN của ngân hàng thương mại ...................................................................................................... 24 Chƣơng 2: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................................ 37 2.1. Phương pháp nghiên cứu .......................................................................... 37 2.1.1. Phương pháp định tính .......................................................................... 37 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn iv 2.1.2. Phương pháp định lượng ....................................................................... 37 2.1.3. Phương pháp thống kê mô tả................................................................. 38 2.1.4. Phương pháp phân tích SWOT ............................................................. 38 2.2. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu ............................................................. 38 2.2.1. Nhóm các tiêu chí định tính .................................................................. 39 2.2.2. Nhóm các chỉ tiêu định lượng ............................................................... 41 Chƣơng 3: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ CHO VAY KHCN TẠI VIETINBANK - CHI NHÁNH THỊ XÃ PHÚ THỌ ......... 46 3.1. Giới thiệu về Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ ...................................................................................................... 46 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển............................................................ 46 3.1.2. Cơ cấu tổ chức....................................................................................... 48 3.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh .............................................................. 49 3.2. Thực trạng hiệu quả cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ ........................................................................................................... 54 3.2.1. Quy trình cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ 54 3.2.2. Các sản phẩm cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ ........................................................................................................... 56 3.3. Đánh giá hiệu quả cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ ........................................................................................................... 63 3.3.1. Những thuận lợi và khó khăn ................................................................ 63 3.3.2. Xét về mặt định tính .............................................................................. 64 3.3.3. Xét về mặt định lượng ........................................................................... 64 3.4. Hạn chế và nguyên nhân .......................................................................... 70 3.4.1. Những hạn chế trong cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ ........................................................................................................... 70 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn v 3.4.2. Nguyên nhân ......................................................................................... 73 Chƣơng 4: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY KHCN TẠI VIETINBANK - CHI NHÁNH THỊ XÃ PHÚ THỌ ............. 78 4.1. Định hướng phát triển của Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ ....... 78 4.1.1. Định hướng hoạt động chung ................................................................ 78 4.1.2. Cơ hội và thách thức đối với cho vay KHCN của Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ ................................................................................... 79 4.1.3. Định hướng cho vay KHCN của Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ 80 4.2. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ ..................................................................................... 81 4.2.1. Định hướng cho vay KHCN cần được đẩy mạnh ................................. 81 4.2.2. Mở rộng đối tượng KHCN .................................................................... 82 4.2.3. Thiết kế quy trình cho vay cụ thể .......................................................... 82 4.2.4. Sắp xếp bố trí và đào tạo lại cán bộ ...................................................... 83 4.2.5. Cải tiến cách đánh giá CBTD ............................................................... 84 4.2.6. Xây dựng mô hình hoạt động chuẩn ..................................................... 84 4.2.7. Xây dựng mối quan hệ tốt với chủ đầu tư dự án, chủ những doanh nghiệp bán buôn và những nhà bán lẻ............................................................. 85 4.2.8. Đẩy mạnh hoạt động Marketing............................................................ 86 4.3. Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ ............................................................................ 87 4.3.1. Kiến nghị đối với Chính phủ và các Cơ quan Công quyền Nhà nước . 87 4.3.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước ............................................... 88 4.3.3. Kiến nghị đối với Vietinbank ................................................................ 89 KẾT LUẬN .................................................................................................... 91 TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 93 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CĐT Chủ đầu tư CBTD Cán bộ tín dụng CBCNV Cán bộ công nhân viên CN Chi nhánh GCN Giấy chứng nhận GHTD Giới hạn tín dụng HĐGV Hợp đồng góp vốn HĐLK Hợp đồng liên kiết HĐTD Hợp đồng tín dụng HĐMB Hợp đồng mua bán HSC Hội sở chính KHCN Khách hàng cá nhân NHCT/ Vietinbank Ngân hàng thương mại cổ phần Công thương Việt Nam NHTM Ngân hàng thương mại NHNN Ngân hàng Nhà nước NQH Nợ quá hạn TCTD Tổ chức tín dụng TMCP Thương mại cổ phần TSĐB Tài sản đảm bảo QSDĐ Quyền sử dụng đất QSHNO Quyền sở hữu nhà ở Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3.1. Doanh số huy động vốn từ năm 2010 đến năm 2012 ..................... 50 Bảng 3.2. Một số chỉ tiêu tín dụng từ năm 2010 đến năm 2012 ..................... 51 Bảng 3.3. Tăng trưởng dư nợ cho vay KHCN, 2010 - 2012........................... 64 Bảng 3.4. Số KHCN phục vụ từ năm 2010 đến năm 2012 ............................. 65 Bảng 3.5. Lãi suất cho vay KHCN từ năm 2010 đến năm 2012 .................... 67 Bảng 3.6. Tăng trưởng thu nhập từ lãi trong cho vay KHCN, 2010 - 2012 ... 68 Bảng 3.7. Nợ quá hạn tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ, 2010 - 2012 ..... 69 Bảng 3.8. Tỷ lệ cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ, 2010 - 2012 ..................................................................................... 70 Bảng 3.9. Dư nợ bình quân/món vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ, 2010 - 2012 ................................................................. 71 Bảng 3.10. Dư nợ cho vay tiêu dùng tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ, 2010 - 2012 ............................................................................. 72 Bảng 3.11. Tỷ lệ cho vay mua nhà đất trong cho vay tiêu dùng..................... 72 Bảng 3.12. Kết quả cho vay qua phát hành thẻ tín dụng tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ, 2010 - 2012 ............................................... 73 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn viii DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Sơ đồ 3.1. Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Vietinbank - Chi nhánh thị xã Phú Thọ.... 48 Biểu đồ 3.1. Dư nợ cho vay cá nhân giai đoạn 2010 - 2012 ........................... 65 Biểu đồ 3.2. Số lượng KHCN phục vụ ........................................................... 66 Biểu đồ 3.3. Thu nhập từ lãi cho vay KHCN .................................................. 69 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Sau hơn 20 năm hình thành và phát triển Ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam (Vietinbank) không những đã chuyển đổi mô hình hoạt động từ ngân hàng quốc doanh thành ngân hàng thương mại cổ phần mà còn chuyển đổi chiến lược phát triển từ ngân hàng chuyên doanh thành một ngân hàng bán lẻ. Để trở thành một ngân hàng bán lẻ hàng đầu thì khách hàng cá nhân (KHCN) là cốt lõi của ngân hàng, đặc biệt là lĩnh vực cho vay KHCN. Thế nhưng, việc chuyển đổi chiến lược này bước đầu gặp phải rất nhiều khó khăn về công nghệ, mạng lưới, con người,… Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ cũng như các chi nhánh trong toàn hệ thống đều gặp phải những khó khăn trên, vì thế kết quả đạt được trong việc cho vay KHCN chưa cao, chưa xứng với tiềm năng, nguồn thu nhập chủ yếu đến từ cho vay khách hàng doanh nghiệp. Xuất phát từ những lý do trên tác giả chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả cho vay khách hàng cá nhân tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ”. 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận về hiệu quả cho vay KHCN của các Ngân hàng thương mại (NHTM). Phân tích, đánh giá thực trạng về cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ giai đoạn 2010-1012. Đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ. 3. Đối tƣợng phạm vi và thời gian nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận văn là hoạt động cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn 2 Phạm vi và thời gian: Nghiên cứu hoạt động cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ giai đoạn 2010 - 2012. 4. Phƣơng pháp nghiên cứu Trong quá trình thực hiện luận văn các phương pháp được sử dụng chủ yếu là: Phương pháp định tính và phương pháp định lượng, phương pháp thống kê mô tả, so sánh, logic, phương pháp phân tích SWOT và các phương pháp khác để thực hiện nghiên cứu. 5. Những đóng góp của luận văn 5.1. Về cơ sở khoa học Luận văn làm rõ hoạt động cho vay của một ngân hàng thương mại điển hình, phân tích những nhân tố chính ảnh hưởng lên hiệu quả cho vay KHCN, đồng thời đưa ra một số tiêu chí đánh giá, phản ánh hiệu quả cho vay, đây là những lý luận chung nhất mang tính khái quát, chỉ đường cho nghiên cứu về thực tiễn và đưa ra đánh giá xác đáng về hiệu quả cho vay KHCN. 5.2. Về cơ sở thực tiễn Qua phân tích hoạt động cho vay KHCN của Chi nhánh, luận văn đã nêu một số nét cơ bản về tình hình hoạt động kinh doanh của Chi nhánh giai đoạn 2010 - 2012. Luận văn giới thiệu các hình thức cho vay, lãi suất, thời hạn và đặc điểm của từng khoản cho vay cá nhân mà ngân hàng đang áp dụng. Đặc điểm của khách hàng cũng được phân tích cụ thể, hiệu quả cho vay của Chi nhánh được làm rõ thông qua các chỉ tiêu đã nêu ở phần lý luận. 6. Kết cấu của luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, Luận văn được kết cấu gồm 4 chương: Chương 1: Lý luận chung về hiệu quả cho vay KHCN của ngân hàng thương mại. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn 3 Chương 3: Thực trạng hiệu quả cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ. Chương 4: Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay KHCN tại Vietinbank - Chi nhánh Thị xã Phú Thọ. Chƣơng 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ CHO VAY KHCN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1. Hoạt động cơ bản của ngân hàng thƣơng mại Ngân hàng là một loại hình tổ chức có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế nói chung và đối với từng cộng đồng địa phương nói riêng. Các ngân hàng có thể được định nghĩa qua chức năng hay các dịch vụ mà chúng thực hiện trong nền kinh tế. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, ngày càng có nhiều các tổ chức tài chính khác nhau cung cấp các dịch vụ ngân hàng như cho vay, uỷ thác đầu tư, nhận tiền gửi, ngược lại các ngân hàng thương mại (NHTM) cũng đang mở rộng và đa dạng hoá các loại hình dịch vụ của mình. Do đó, rất dễ có sự nhầm lẫn giữa loại hình NHTM và các trung gian tài chính khác. Peter Rose đã định nghĩa về NHTM như sau: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất - đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán - và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kì một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế”. Như vậy, có thể phân biệt NHTM với các trung gian tài chính khác ở chỗ NHTM là tổ chức kinh tế duy nhất được phép thực hiện nghiệp vụ thanh toán và làm trung gian thanh toán trong nền kinh tế. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn 4 NHTM là một tổ chức kinh doanh tiền tệ với rất nhiều hoạt động đa dạng trong đó có ba hoạt động chính đó là: nhận tiền gửi, cho vay và hoạt động đầu tư. Nhận tiền gửi là hoạt động huy động vốn của ngân hàng từ những nguồn tiền chưa được sử dụng trong nền kinh tế với cam kết hoàn trả và trả lãi đúng hạn. Tiền gửi tồn tại ở các dạng: tiền gửi thanh toán, tiền gửi tiết kiệm của dân cư, tiền gửi có kì hạn của doanh nghiệp. Đây chính là nguồn tài nguyên quan trọng nhất của NHTM, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn tiền của ngân hàng. Khi một ngân hàng bắt đầu hoạt động, nghiệp vụ đầu tiên là mở các tài khoản tiền gửi để giữ hộ và thanh toán hộ cho khách hàng. Cho vay là việc ngân hàng đưa tiền cho khách hàng vay với cam kết khách hàng phải hoàn trả cả gốc và lãi trong khoảng thời gian xác định. Hoạt động này thường chiếm tỷ trọng lớn nhất ở phần lớn các NHTM, phản ánh hoạt động đặc trưng của ngân hàng. Cho vay bao gồm: cho vay thương mại, cho vay tiêu dùng và tài trợ cho dự án. Cho vay thường được định lượng theo 2 chỉ tiêu: Doanh số cho vay trong kì và dư nợ cuối kì. Doanh số cho vay trong kì là tổng số tiền mà ngân hàng đã cho vay ra trong kì, dư nợ cuối kì là số tiền mà ngân hàng hiện đang còn cho vay vào thời điểm cuối kì. Hoạt động đầu tư được thể hiện thông qua việc ngân hàng nắm giữ các chứng khoán vì mục tiêu thanh khoản và đa dạng hoá tài sản. Ngân hàng giữ nhiều loại chứng khoán, có thể xếp loại theo nhiều tiêu thức, ví dụ như theo tính thanh khoản, theo chủ thể phát hành, theo mục tiêu nắm giữ,…Theo chủ thể phát hành có thể chia thành: chứng khoán của Chính phủ Trung ương hoặc địa phương (do kho bạc Nhà nước phát hành); chứng khoán của các ngân hàng khác, các công ty tài chính (bao gồm các cổ phiếu và các giấy nợ khác do các ngân hàng, các công ty tài chính phát hành hoặc chấp nhận thanh toán); chứng khoán của các Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn 5 công ty khác. Ngân hàng giữ chứng khoán vì chúng mang lại thu nhập cho ngân hàng và có thể bán đi để gia tăng ngân quỹ khi cần thiết. Các hoạt động khác bao gồm một số hoạt động như: mua bán ngoại tệ, bảo quản vật có giá, cung cấp các tài khoản giao dịch và thực hiện thanh toán, quản lý ngân quỹ, tài trợ các hoạt động của Chính phủ, bảo lãnh, cho thuê thiết bị trung và dài hạn, cung cấp các dịch vụ uỷ thác và tư vấn, cung cấp dịch vụ môi giới đầu tư chứng khoán, cung cấp các dịch vụ bảo hiểm, cung cấp các dịch vụ đại lý. 1.2. Hoạt động cho vay KHCN của ngân hàng thƣơng mại 1.2.1. Khái quát hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại 1.2.1.1. Hoạt động cho vay của NHTM Như đã trình bày ở trên, cho vay là việc ngân hàng giao tiền cho khách hàng vay với cam kết khách hàng phải hoàn trả cả gốc và lãi trong khoảng thời gian xác định. Để đảm bảo cho NHTM có thể duy trì và phát triển vững chắc, đòi hỏi hoạt động cho vay của NHTM phải an toàn, hiệu quả. Muốn vậy, các khâu của hoạt động cho vay phải được thực hiện một cách trôi chảy theo những nguyên tắc nhất định để đảm bảo cho NHTM thu hồi cả gốc và lãi khi hết thời hạn cho vay. Theo điều 3 Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước thì “Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền vào một mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”. Ngân hàng nào hoạt động cũng có hình thức cho vay. Ngân hàng đồng ý giao tiền cho khách hàng để khách hàng sử dụng tiền vào một mục đích và trong một thời gian nhất định được thỏa thuận thống nhất trong hợp đồng tín dụng. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn 6 Khách hàng muốn vay vốn của bất kỳ NHTM nào cũng phải thỏa mãn những điều kiện pháp luật quy định. Trước hết khách hàng phải có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm dân sự theo quy định của pháp luật. Điều này sẽ giúp ngân hàng sàng lọc được khách hàng tốt cho mình và ngân hàng sẽ được pháp luật bảo vệ lợi ích khi khách hàng không thực hiện đúng hợp đồng. Mục đích sử dụng vốn vay của khách hàng phải phù hợp với pháp luật, tức là khách hàng không được sử dụng vốn vay để kinh doanh hoặc mua những hàng hóa mà pháp luật cấm, để đảo nợ,.. Khách hàng phải có dự án/phương án sản xuất kinh doanh, tiêu dùng có hiệu quả và phù hợp với quy định của pháp luật. Ngoài ra, khách hàng phải thực hiện biện pháp đảm bảo tiền vay như: Cầm cố, thế chấp, bảo lãnh,…theo quy định của pháp luật. 1.2.1.2. Phân loại cho vay Cho vay là hoạt động chính và thường xuyên mang lại nhiều lợi nhuận nhất nhưng cũng chứa đựng nhiều rủi ro nhất. Trong hoạt động này ngân hàng giao cho khách hàng một khoản tiền để sản xuất kinh doanh hoặc tiêu dùng, sau một thời gian nhất định khách hàng phải hoàn trả đầy đủ nợ gốc và lãi. Hoạt động cho vay chia làm nhiều loại: Phân theo thời gian cho vay gồm: Cho vay ngắn hạn, trung hạn, dài hạn. Cho vay ngắn hạn là khoản vay có thời gian dưới 12 tháng. Cho vay trung hạn là khoản vay có thời hạn từ trên 12 tháng đến 60 tháng. Cho vay dài hạn là khoản vay có thời hạn trên 60 tháng. Theo mục đích cho vay: Cho vay phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, tiêu dùng, cho vay khác. Theo phương thức cho vay: + Cho vay từng lần: Là khoản vay mà mỗi lần vay khách hàng và ngân hàng đều phải làm các thủ tục cần thiết cho một khoản vay (Thẩm định, thiết Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn 7 lập hồ sơ vay vốn, xét duyệt cho vay,..) Đây là hình thức phổ biến mà khách hàng vay vốn sử dụng để tài trợ cho các hoạt động kinh doanh, tiêu dùng và dành cho đối tượng có nhu cầu vay vốn không thường xuyên. Việc cho vay từng lần sẽ giúp cho ngân hàng giám sát, kiểm tra, quản lý việc sử dụng vốn vay chặt chẽ hơn và đồng thời khách hàng cũng không phải ràng buộc khi không có nhu cầu vay vốn. Số tiền vay của khách hàng được xác định căn cứ vào nhu cầu vay vốn của khách hàng, giá trị tài sản đảm bảo, khả năng trả nợ, nguồn vốn của ngân hàng, giới hạn cho vay theo luật định. Nhu cầu vay = Nhu cầu vốn lưu động - Vốn chủ sở hữu và huy động khác Thời hạn cho vay và kỳ hạn trả nợ gốc xác định phụ thuộc vào chu kỳ kinh doanh của khách hàng, nguồn thu trong thời hạn vay. Trong mỗi hợp đồng tín dụng khách hàng có thể rút vốn vay làm nhiều lần tùy theo tiến độ và nhu cầu vốn vay thực tế. Khi rút vốn vay, khách hàng phải lập bảng kê thực tế và được ngân hàng chấp thuận. Ngân hàng có thể chấp nhận một phần hoặc toàn bộ và số tiền giải ngân sẽ được tính vào tổng dư nợ của các lần rút vốn trước, doanh số nhận nợ không được vượt quá số tiền ghi trong hợp đồng tín dụng. Việc trả nợ phải được thực hiện theo đúng hợp đồng tín dụng đã thỏa thuận nghĩa là khách hàng phải trả nợ hết khi đến hạn. + Cho vay theo hạn mức: Là phương thức cho vay mà ngân hàng và khách hàng xác định một hạn mức tín dụng duy trì trong một thời gian nhất định. Hạn mức tín dụng là mức dư nợ cho vay tối đa được duy trì trong một thời gian nhất định không tính tới doanh số cho vay cũng như số lần giải ngân. Ngân hàng và khách hàng căn cứ vào phương án, kế hoạch sản xuất kinh doanh, nhu cầu vay vốn của khách hàng, tỷ lệ cho vay tối đa so với tài sản đảm bảo, khả năng nguồn vốn của ngân hàng để tính toán và thỏa thuận Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn 8 một hạn mức tín dụng duy trì trong thời gian nhất định hoặc theo chu kỳ sản xuất kinh doanh. Cho vay theo hạn mức tín dụng thường áp dụng đối với khách hàng có nhu cầu vay vốn và trả nợ thường xuyên, có vòng luân chuyển vốn dưới 12 tháng và có uy tín với ngân hàng. Nhu cầu vốn vay lớn nhất Chi phí sản xuất kinh = doanh cần thiết cho 1 Vốn huy - VCSH - vòng quay VLĐ động khác (nếu có) Mỗi lần rút tiền vay, khách hàng ký vào khế ước nhận nợ trong đó nêu rõ thời gian trả nợ cho từng lần rút vốn, thời gian này căn cứ vào kỳ luân chuyển của đối tượng vay vốn và thời gian thu tiền của khách hàng nhưng không vượt quá thời gian đã ghi trong hợp đồng tín dụng (HĐTD). + Cho vay trả góp: Là khoản vay mà khách hàng và ngân hàng thỏa thuận kỳ hạn trả nợ mà gốc với lãi được chia thành các phần bằng nhau trả trong các kỳ hạn được xác định. Hình thức này khá phổ biến trong hoạt động các ngân hàng bán lẻ với đối tượng là những người có thu nhập ổn định (CBCNV, tiểu thương bán hàng tại các chợ) hoặc những hộ gia đình cần mua sắm những hàng hóa vật dụng trong gia đình mà không đủ tiền. Đây là hình thức cho vay ẩn chứa rủi ro cao nhất vì đa phần không có tài sản đảm bảo hoặc có thì tài sản đảm bảo chủ yếu là chính hàng hóa được mua sắm, vì vậy các ngân hàng thường ấn định mức lãi suất khá cao cho hình thức cho vay này. + Cho vay thấu chi: Là nghiệp vụ cho vay qua đó ngân hàng cho phép người vay được chi vượt số dư tiền trong tài khoản của mình đến giới hạn nhất định và trong một khoảng thời gian xác định. Giới hạn này được gọi là hạn mức thấu chi. Phương thức thường được áp dụng cho đối tượng khách Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn 9 hàng có độ tin cậy cao (có lịch sử quan hệ tín dụng tốt, sử dụng nhiều dịch vụ tiện ích của ngân hàng) và có tài khoản mở tại ngân hàng với lượng tiền được duy trì ổn định đủ đảm bảo cho việc trả nợ tối thiểu khi đến các kỳ hạn trả theo quy định của ngân hàng. Khách hàng có thể ký séc ủy nhiệm chi, mua séc, mở thẻ tín dụng,… đây chủ yếu là các khoản vay tín chấp nên có độ rủi ro cao và là hình thức cho vay để khuyến khích người dân không dùng tiền mặt trong thanh toán vì thế ngoài mức lãi suất theo quy định thì khách hàng còn phải trả một số khoản phí phát sinh khi rút tiền mặt. + Cho vay hợp vốn: Là phương thức cho vay áp dụng chủ yếu cho những khách hàng là các tổ chức sản xuất kinh doanh lớn có nhu cầu vay một lượng tiền lớn mà một tổ chức tín dụng (TCTD) không thể đáp ứng được hoặc nếu đáp ứng được thì các TCTD cũng có nhu cầu phân tán rủi ro khách hàng cho các TCTD khác. Theo đó, một TCTD sẽ đứng ra làm đầu mối còn các TCTD khác là thành viên sẽ cùng hợp vốn để cho vay một hoặc một nhóm khách hàng liên quan. + Cho vay gián tiếp: Phần lớn hoạt động cho vay của ngân hàng là cho vay trực tiếp. Bên cạnh đó ngân hàng cũng phát triển hình thức cho vay gián tiếp. Đây là hình thức cho vay thông qua các tổ chức trung gian. Ngân hàng cho vay thông qua các tổ, hội, đội, nhóm,…như: Hội nông dân, hội phụ nữ, …các tổ chức này thường liên kết các thành viên theo một mục đích riêng, song chủ yếu để hỗ trợ nhau, bảo vệ quyền lợi cho mỗi thành viên. Vì vậy, việc phát triển kinh tế, làm giàu, xóa đói giảm nghèo luôn được các trung gian này quan tâm. Ngân hàng có thể chuyển một vài khâu của hoạt động cho vay sang các tổ chức trung gian, như: phát tiền vay, thu nợ,…Tổ chức trung gian cũng có Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn 10 thể đứng ra tín chấp cho các thành viên vay hoặc các thành viên trong nhóm đứng ra bảo lãnh cho một thành viên không đủ điều kiện theo quy định của ngân hàng vay. Để bù đắp một phần chi phí trung gian, các ngân hàng thường trích ra một phần thu nhập có được để lại cho trung gian gọi là hoa hồng. Ngoài ra, ngân hàng có thể cho vay qua nhà bán lẻ, việc cho vay này sẽ hạn chế người vay sử dụng tiền sai mục đích. Cho vay gián tiếp thường được áp dụng đối với thị trường có nhiều món vay nhỏ, người vay phân tán, cách xa ngân hàng. Trong trường hợp như vậy, cho vay qua trung gian có thể tiết kiệm chi phí. Cho vay qua trung gian nhằm giảm bớt rủi ro, chi phí cho ngân hàng. Tuy nhiên, nó cũng bộc lộ nhiều khiếm khuyết. Nhiều trung gian đã lợi dụng vị thế của mình để tăng lãi suất, chiếm đoạt khoản vay, vay ké, vay hộ,…các nhà bán lẻ cũng bán hàng có chất lượng kém, giá đắt cho người mua hàng, điều này sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng khoản vay. Theo tài sản đảm bảo: Cho vay có tài sản đảm bảo và cho vay không có tài sản đảm bảo. Cho vay có tài sản đảm bảo gồm các biện pháp bảo đảm sau: Thế chấp/cầm cố tài sản của chính khách hàng, thế chấp/cầm cố tài sản của bên thứ 3, bão lãnh bằng tài sản của bên thứ 3. Cho vay không có tài sản đảm bảo gồm: Cho vay bằng tín chấp của chính khách hàng, cho vay bằng bảo lãnh tín chấp của bên thứ 3 (Tổ chức hoặc chính phủ). Theo đối tượng khách hàng vay vốn: Theo cách phân loại này thì cho vay bao gồm cho vay khách hàng doanh nghiệp, cho vay tổ chức tài chính và cho vay KHCN. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://lrc.tnu.edu.vn
- Xem thêm -