Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác hạch toán kế toán và nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.

  • Số trang: 25 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 12 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24939 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Lêi më ®Çu Trong lÜnh vùc kinh doanh, tõ nh÷ng «ng trïm cña c¸c tËp ®oµn khæng lå hay c¸c c«ng ty xuyªn quèc gia cho ®Õn chñ cöa hiÖu t¹p ho¸ nhá hay nh÷ng cöa hµng b¸n lÎ ®Òu chó träng ®Õn vÊn ®Ò lµm sao cho c«ng ty cña m×nh cã ®-îc lîi nhuËn nhiÒu nhÊt. §Ó ®¹t ®-îc môc ®Ých ®ã th× hä sö dông rÊt nhiÒu ph-¬ng ph¸p c¹nh tranh thu hót kh¸ch hµng: ®Ò xuÊt nh÷ng chiÕn l-îc marketing thÝch hîp, chÕ t¹o ra nh÷ng s¶n phÈm cã tÝnh n¨ng -u viÖt h¬n cña ®èi thñ, ®Çu t- vµo thiÕt bÞ s¶n xuÊt, d©y chuyÒn c«ng nghÖ, gi¶m gi¸... vµ tÊt c¶ lu«n lu«n ph¶i g¾n liÒn víi nh÷ng chi phÝ hîp lý. Khi chóng ta ®Ò cËp tíi lîi nhuËn lµ ph¶i nh¾c tíi chi phÝ vµ ng-îc l¹i. §èi víi ViÖt Nam, nh»m t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn thÞ tr-êng thÕ giíi, bªn c¹nh viÖc tho¶ m·n c¸c yªu cÇu kh¾t khe vÒ chÊt l-îng vµ mÉu m· cña kh¸ch hµng th× mçi s¶n phÈm cña ViÖt Nam ®Òu cÇn t×m ra mäi ph-¬ng ph¸p cã ®-îc chi phÝ s¶n xuÊt tèi thiÓu lµm nÒn t¶ng cho viÖc ¸p dông c¸c chiÕn l-îc vÒ gi¸ t¹o lîi thÕ víi c¸c ®èi thñ cña m×nh. Cã thÓ nãi r»ng chi phÝ vµ gi¸ thµnh lµ hai mÆt kh¸c nhau cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Chi phÝ ph¶n ¸nh mÆt hao phÝ cßn gi¸ thµnh ph¶n ¸nh mÆt kÕt qu¶. Ngoµi ra, gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ mét chØ tiªu chÊt l-îng ph¶n ¸nh vµ ®o l-êng hiÖu qu¶ vÒ viÖc sö dông c¸c yÕu tè ®Çu vµo (nguyªn vËt liÖu, lao ®éng, tµi s¶n...) nªn lµ vÊn ®Ò ®-îc c¸c nhµ qu¶n lý ®Æc biÖt quan t©m tíi. Víi nh÷ng ý nghÜa nh- trªn, c¸c kÕ to¸n viªn cÇn tæ chøc thùc hiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n vÒ chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm mét c¸ch chÝnh x¸c, hîp lý, kÞp thêi nh»m cung cÊp th«ng tin phôc vô cho c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n trÞ kinh doanh t¹i c¸c ®¬n vÞ vµ nh÷ng ®èi t-îng t×m kiÕm th«ng tin. Víi c¸ch nh×n nhËn cña mét nh©n viªn kÕ to¸n t-¬ng lai, ®-îc sù gióp ®ì tËn t×nh cña c« gi¸o h-íng dÉn Ph¹m BÝch Chi em ®· hoµn thµnh chuyªn ®Ò tèt nghiÖp cña m×nh víi ®Ò tµi: “ Hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm nh»m n©ng cao t¹i c«ng ty chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n” . Ngoµi lêi më ®Çu vµ kÕt luËn ®Ò tµi cña em ®-îc chia thµnh ba phÇn: PhÇn I: Mét sè vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp. PhÇn II: Thùc tr¹ng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i c«ng ty chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n. PhÇn III: Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n vµ n©ng cao søc c¹nh tranh cña s¶n phÈm trªn thÞ tr-êng. Do kinh nghiÖm cßn Ýt nªn bµi viÕt cña em kh«ng tr¸nh khái ®-îc sai sãt, rÊt mong ®-îc thÇy, c« trong khoa cã ý kiÕn söa ch÷a. 1 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 PhÇn I Mét sè vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt I. Vai trß, nhiÖm vô cña h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh §Ó gãp phÇn cho s¶n phÈm mang tÝnh c¹nh tranh cao, cÇn ph¶i xuÊt hiÖn c¸c ý t-ëng vµ quyÕt ®Þnh cña nhµ qu¶n lý, ®ång thêi thÞ tr-êng vèn ngµy cµng ®-îc Nhµ n-íc quan t©m th× c¸c th«ng tin ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña ®¬n vÞ ph¶i ®¸p øng ®-îc vÒ mÆt chÊt l-îng ®èi víi giíi ®Çu t- chuyªn nghiÖp trong vµ ngoµi n-íc. Th«ng qua nh÷ng th«ng tin vÒ chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm do bé phËn kÕ to¸n cung cÊp, nh÷ng ®èi t-îng cÇn th«ng tin míi cã thÓ cã c¸c quyÕt ®Þnh chÝnh x¸c. V× vËy, ®Ó thùc sù lµ c«ng cô qu¶n lý, kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ph¶i thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô sau: - C¨n cø vµo ®Æc ®iÓm quy tr×nh c«ng nghÖ, ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp ®Ó x¸c ®Þnh ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ vµ ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh. Tõ ®ã lùa chän ph-¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm mét c¸ch hîp lý. - Tæ chøc tËp hîp vµ ph©n bæ tõng lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ ®· x¸c ®Þnh vµ b»ng ph-¬ng ph¸p thÝch hîp ®· chän, cung cÊp kÞp thêi nh÷ng sè liÖu tæng hîp vÒ kho¶n môc chi phÝ vµ yÕu tè chi phÝ, x¸c ®Þnh ®óng ®¾n chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang cuèi kú. - VËn dông ph-¬ng ph¸p thÝch hîp, thùc hiÖn tÝnh gi¸ kÞp thêi chÝnh x¸c theo ®óng ®èi t-îng, ®óng kú h¹ch to¸n. - TiÕn hµnh ph©n tÝch ®Þnh kú t×nh h×nh thùc hiÖn ®Þnh møc chi phÝ vµ dù to¸n chi phÝ, t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thµnh vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm ®Ó ®Ò xuÊt biÖn ph¸p thÝch hîp nh»m tiÕt kiÖm chi phÝ vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. II. B¶n chÊt vµ néi dung kinh tÕ cña chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp 1. Chi phÝ s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp 1.1. B¶n chÊt vµ néi dung kinh tÕ cña chi phÝ s¶n xuÊt Kh¸i niÖm vÒ chi phÝ s¶n xuÊt: chi phÝ s¶n xuÊt lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ mµ doanh nghiÖp bá ra cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh Thùc chÊt chi phÝ lµ sù chuyÓn dÞch vèn- dÞch chuyÓn gi¸ trÞ cña c¸c yÕu tè s¶n xuÊt vµo c¸c ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh. 1.2. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt (theo nh÷ng ®Æc tr-ng nhÊt ®Þnh) - Ph©n lo¹i theo yÕu tè chi phÝ. - Ph©n lo¹i theo kho¶n môc chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm. - Ph©n lo¹i mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ sxkd víi khèi l-îng sp hoµn thµnh. 2 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - Ph©n lo¹i theo ph-¬ng ph¸p tËp hîp CFSX vµ mèi quan hÖ víi ®èi t-îng. - Ph©n lo¹i theo chøc n¨ng. - Ph©n lo¹i theo lÜnh vùc kinh doanh. 2. Gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt 2.1. B¶n chÊt vµ néi dung kinh tÕ cña gi¸ thµnh s¶n phÈm Kh¸i niÖm gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé kho¶n hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ cã liªn quan ®Õn khèi l-îng s¶n phÈm, lao vô, c«ng viÖc hoµn thµnh trong kú. Ng-êi ta cho r»ng b¶n chÊt cña gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ sù dÞch chuyÓn gi¸ trÞ cña c¸c yÕu tè vËt chÊt vµo s¶n phÈm ®-îc s¶n xuÊt vµ tiªu thô. Chøc n¨ng cña gi¸ thµnh s¶n phÈm: - Chøc n¨ng th-íc ®o bï ®¾p chi phÝ: Th«ng qua chØ tiªu gi¸ thµnh ®-îc x¸c ®Þnh mét c¸ch chÝnh x¸c c¸c doanh nghiÖp sÏ ®¶m b¶o ®-îc kh¶ n¨ng bï ®¾p chi phÝ ®· bá ra ®Ó s¶n xuÊt s¶n phÈm vµ thùc hiÖn gi¸ trÞ cña nã. - Chøc n¨ng lËp gi¸: Khi x©y dùng gi¸ c¶ th× yªu cÇu ®Çu tiªn lµ gi¸ c¶ cã kh¶ n¨ng bï ®¾p hao phÝ vËt chÊt ®Ó s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm, ®¶m b¶o cho doanh nghiÖp trong ®iÒu kiÖn b×nh th-êng cã thÓ bï ®¾p ®-îc hao phÝ ®Ó t¸i s¶n xuÊt. Do vËy, khi x¸c ®Þnh gi¸ b¸n cña s¶n phÈm ph¶i c¨n cø vµo gi¸ thµnh. - Chøc n¨ng ®ßn bÈy kinh tÕ: Lîi nhuËn cña doanh nghiÖp cao hay thÊp phô thuéc trùc tiÕp vµo gi¸ thµnh s¶n phÈm, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ biÖn ph¸p c¬ b¶n ®Ó t¨ng lîi nhuËn, t¹o tÝch luü ®Ó t¸i s¶n xuÊt më réng. 2.2. Ph©n lo¹i gi¸ thµnh s¶n phÈm - Ph©n lo¹i theo thêi gian vµ c¬ së sè liÖu tÝnh gi¸ thµnh. - Ph©n lo¹i theo ph¹m vi ph¸t sinh chi phÝ. 3. Mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm - Gièng nhau: Chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm ®Òu lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c kho¶n hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ mµ doanh nghiÖp ph¶i bá ra trong qu¸ tr×nh chÕ t¹o s¶n phÈm. - Kh¸c nhau: Chi phÝ s¶n xuÊt lu«n g¾n víi kú kÕ to¸n (mang trong m×nh yÕu tè thêi gian) Gi¸ thµnh s¶n phÈm g¾n liÒn víi khèi l-îng s¶n phÈm, lao vô hoµn thµnh. Mèi quan hÖ ®-îc biÓu hiÖn qua s¬ ®å sau: Chi phÝ s¶n xuÊt dë dang ®Çu kú Chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh trong kú Chi phÝ s¶n xuÊt Tæng gi¸ thµnh s¶n phÈm, dÞch vô hoµn thµnh dë dang cuèi kú III. §èi t-îng vµ c¸c kü thuËt h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm 1. §èi t-îng h¹ch to¸n 1.1. §èi t-îng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt §èi t-îng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp cã thÓ lµ: + Tõng ph©n x-ëng, bé phËn tæ ®éi s¶n xuÊt hoÆc toµn doanh nghiÖp. 3 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 + Tõng giai ®o¹n hoÆc toµn quy tr×nh c«ng nghÖ. + Tõng ®¬n ®Æt hµng, h¹ng môc c«ng tr×nh. + Tõng nhãm s¶n phÈm . + Tõng bé phËn chi tiÕt s¶n phÈm. §Ó x¸c ®Þnh ®èi t-îng h¹ch to¸n chi phÝ cÇn ph¶i dùa trªn nh÷ng ®Æc ®iÓm c¬ b¶n nh-: ®Æc ®iÓm quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt, lo¹i h×nh s¶n xuÊt , ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt, yªu cÇu qu¶n lý chi phÝ vµ tr×nh ®é tæ chøc h¹ch to¸n chi phÝ... 1.2. §èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm Bé phËn kÕ to¸n gi¸ thµnh ph¶i c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm, yªu cÇu cña ®¬n vÞ ®Ó x¸c ®Þnh ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh thÝch hîp. §èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh cã thÓ lµ s¶n phÈm, b¸n thµnh phÈm. 2. H¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt 2.1. Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt Lµ ph-¬ng ph¸p hay hÖ thèng c¸c ph-¬ng ph¸p sö dông ®Ó tËp hîp vµ ph©n lo¹i c¸c chi phÝ s¶n xuÊt trong ph¹m vi giíi h¹n cña ®èi t-îng h¹ch to¸n chi phÝ. + Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt theo s¶n phÈm, nhãm s¶n phÈm hay theo chi tiÕt, bé phËn s¶n phÈm. + Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt theo ph©n x-ëng. + Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n theo giai ®o¹n c«ng nghÖ. + Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ theo ®Þnh møc. 2.2. Tr×nh tù h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt (gåm 4 b-íc). 2.3. H¹ch to¸n c¸c kho¶n môc chi phÝ a. H¹ch to¸n chi phÝ NVLTT b. H¹ch to¸n chi phÝ NCTT c. H¹ch to¸n chi phÝ SXC d. H¹ch to¸n chi phÝ tr¶ tr-íc e. H¹ch to¸n chi phÝ ph¶i tr¶ f. H¹ch to¸n c¸c kho¶n thiÖt h¹i trong s¶n xuÊt + ThiÖt h¹i vÒ s¶n phÈm háng. + ThiÖt h¹i vÒ ngõng s¶n xuÊt. 2.4. Tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ x¸c ®Þnh gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang Tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt toµn doanh nghiÖp vµ ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang cuèi kú phôc vô cho c«ng t¸c tÝnh gi¸ thµnh ë b-íc tiÕp theo. Cã nhiÒu ph-¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang. + §¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang theo s¶n l-îng -íc tÝnh t-¬ng ®-¬ng. + §¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang theo 50% chi phÝ chÕ biÕn. + §¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang theo chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh, chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp hay chi phÝ trùc tiÕp. + §¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang theo chi phÝ ®Þnh møc hay kÕ ho¹ch... 3. TÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm 3.1. Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm 4 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Cïng víi ®Æc ®iÓm, môc tiªu chiÕn l-îc cña m×nh, c¸c doanh nghiÖp sÏ chän c¸c ph-¬ng ph¸p vµ ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh sao cho cã hiÖu qu¶ qu¶n lý tèt nhÊt. KÕ to¸n cã thÓ ¸p dông mét trong c¸c ph-¬ng ph¸p sau hoÆc kÕt hîp víi nhau: - Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh gi¶n ®¬n. - Ph-¬ng ph¸p tæng céng chi phÝ. - Ph-¬ng ph¸p hÖ sè. - Ph-¬ng ph¸p tû lÖ. - Ph-¬ng ph¸p lo¹i trõ gi¸ trÞ s¶n phÈm phô. - Ph-¬ng ph¸p liªn hîp. 3.2. C¸c ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ¸p dông trong mét sè lo¹i h×nh doanh nghiÖp s¶n xuÊt: a. Doanh nghiÖp s¶n xuÊt gi¶n ®¬n ¸p dung ph-¬ng ph¸p trùc tiÕp hoÆc ph-¬ng ph¸p liªn hîp. b. Doanh nghiÖp s¶n xuÊt theo ®¬n ®Æt hµng tuú theo tÝnh chÊt vµ sè l-îng s¶n phÈm sö dông ph-¬ng ph¸p thÝch hîp nh- ph-¬ng ph¸p trùc tiÕp, ph-¬ng ph¸p hÖ sè, ph-¬ng ph¸p tæng céng chi phÝ hay ph-¬ng ph¸p liªn hîp. c. Doanh nghiÖp ¸p dông hÖ thèng h¹ch to¸n ®Þnh møc. d. Doanh nghiÖp s¶n xuÊt phøc t¹p theo kiÓu chÕ biÕn liªn tôc T¹i c¸c doanh nghiÖp nµy quy tr×nh c«ng nghÖ bao gåm nhiÒu b-íc nèi tiÕp nhau theo mét tr×nh tù nhÊt ®Þnh, mçi b-íc t¹o ra mét lo¹i b¸n thµnh phÈm vµ b¸n thµnh phÈm b-íc tr-íc lµ ®èi t-îng chÕ biÕn b-íc sau, Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh th-êng lµ ph-¬ng ph¸p trùc tiÕp kÕt hîp víi ph-¬ng ph¸p tæng céng chi phÝ hay hÖ sè (tû lÖ) - TÝnh gi¸ thµnh ph©n b-íc theo ph-¬ng ¸n cã b¸n thµnh phÈm. - TÝnh gi¸ thµnh ph©n b-íc theo ph-¬ng ¸n kh«ng cã b¸n thµnh phÈm. 5 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 PhÇn II: Thùc tr¹ng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i C«ng ty chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n I. Kh¸i qu¸t chung vÒ c«ng ty: C«ng ty chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n lµ mét doanh nghiÖp Nhµ n-íc, thuéc tæng c«ng ty l©m nghiÖp ViÖt Nam (VINAFOR - trùc thuéc Bé N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn n«ng th«n) ®ãng trªn ®Þa bµn x· Trung V¨n, huyÖn Tõ Liªm, Hµ Néi. C«ng ty thµnh lËp vµo th¸ng 3/1970 theo QuyÕt ®Þnh cña Tæng côc l©m nghiÖp lóc ®ã vµ lÊy tªn lµ XÝ nghiÖp chÕ biÕn l©m s¶n I. Gièng nh- mäi ®¬n vÞ míi thµnh lËp, c¬ së vËt chÊt kü thuËt cña c«ng ty cßn nghÌo nµn nªn ngoµi chøc n¨ng chÝnh chÝnh lµ chÕ biÕn l©m s¶n c«ng ty cßn b¶o qu¶n hµng cho mét sè xÝ nghiÖp kh¸c. Bëi vËy, ®Õn th¸ng 1/1971, Tæng côc l©m nghiÖp quyÕt ®Þnh ®æi tªn thµnh C«ng ty chÕ biÕn vµ b¶o qu¶n l©m s¶n. Thêi kú nµy mÆt hµng chñ yÕu cña c«ng ty lµ m©y tre vµ chÕ biÕn gç phôc vô cho nh©n d©n, ®ãng bµn ghÕ cho c¸c tr-êng häc vµ b¶o qu¶n s¶n phÈm cña c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn ®îi ph©n phèi. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña x· héi, c«ng ty còng cã h-íng ph¸t triÓn míi cña m×nh lµ s¶n xuÊt c¸c mÆt hµng xuÊt khÈu. §ång thêi, c«ng ty ®-îc s¸p nhËp víi C«ng ty l©m s¶n Hµ Néi nªn ®æi tªn thµnh XÝ nghiÖp chÕ biÕn l©m ®Æc s¶n Hµ Néi (1976) thuéc C«ng ty l©m ®Æc s¶n xuÊt khÈu Hµ Néi. MÆt hµng chÝnh cña c«ng ty khi ®ã ngoµi c¸c s¶n phÈm l©m s¶n trong n-íc cßn s¶n xuÊt mÆt hµng phôc vô xuÊt khÈu. N¨m 1990, c«ng ty s¶n xuÊt thªm mÆt hµng phôc vô cho quèc phßng. Th¸ng 2/1993, XÝ nghiÖp chÕ biÕn l©m ®Æc s¶n Hµ Néi ®æi tªn thµnh XÝ nghiÖp chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n. Th¸ng 6/1995, XÝ nghiÖp chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n ®æi tªn thµnh C«ng ty chÕ biÐn l©m s¶n Trung V¨n (TRUVACO) vµ gi÷ nguyªn cho ®Õn nay. Thêi kú nµy ®¸nh dÊu sù suy tho¸i cña c«ng ty, cã thÓ gäi ®©y lµ giai ®o¹n khã kh¨n, vÊt v¶ nhÊt cña c«ng ty. Nguyªn nh©n chñ yÕu lµ cïng víi sù ph¸t triÓn cña chÕ biÕn gç phôc vô ®êi sèng x· héi, phôc vô xuÊt khÈu, quèc phßng th× tÖ n¹n chÆt ph¸ rõng bõa b·i, bu«n lËu gç quý... gia t¨ng , ¶nh h-ëng nghiªm träng tíi m«i tr-êng sinh th¸i g©y nªn nh÷ng hËu qu¶ khñng khiÕp nh- lò lôt, « nhiÔm... bëi vËy, ChÝnh phñ ra quyÕt ®Þnh cÊm xuÊt khÈu gç, cÊm chÆt ph¸ rõng nªn vµo c¸c n¨m 1995-1996 c«ng ty d-êng nh- suy sôp hoµn toµn. Tuy nhiªn ®Õn cuèi n¨m 1996, ban l·nh ®¹o c«ng ty cïng c¸c phßng, ban chøc n¨ng ®· ®Þnh ra ph-¬ng h-íng kinh doanh míi nh»m vùc dËy vµ ®-a c«ng ty ®Õn nh÷ng thµnh c«ng. L·nh ®¹o c«ng ty ®· s¾p xÕp l¹i c¬ cÊu nh©n sù, tinh gi¶n ®Õn møc tèi ®a bé m¸y tæ chøc hµnh chÝnh, chØ gi÷ l¹i nh÷ng nh©n viªn thùc sù cã n¨ng lùc. Ngoµi ra víi ph-¬ng ¸n kinh doanh m¹o hiÓm, c«ng ty ®· vay vèn kho¶ng 10 tû ®ång ®Çu t- trang thiÕt bÞ, kü thuËt s¶n xuÊt mÆt hµng v¸n sµn tre xuÊt khÈu sang thÞ tr-êng n-íc ngoµi. Qua c¸c n¨m, viÖc s¶n xuÊt v¸n sµn tre còng ®· thu ®-îc mét sè kÕt qu¶: c«ng ty ®· xuÊt khÈu ra thÞ tr-êng n-íc ngoµi víi tæng gi¸ thµnh 407.381.000 t-¬ng øng víi 1700m2 6 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 II. H¹ch to¸n c¸c kho¶n môc chi phÝ. C«ng ty cã 4 xÝ nghiÖp thµnh viªn lµ xÝ nghiÖp Méc I, xÝ nghiÖp V¸n sµn tre, trung t©m DÞch vô ®êi sèng vµ trang trÝ néi thÊt cïng xÝ nghiÖp cãt Ðp vµ m©y tre ®an. Hµng n¨m, c«ng ty chØ ®Ò ra c¸c chØ tiªu lîi nhuËn cho mçi thµnh viªn ®ång thêi gióp ®ì vÒ mÆt ph¸p lý cßn l¹i th× kho¸n toµn bé cho c¸c xÝ nghiÖp tù gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò liªn quan. V× vËy, ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ cña c«ng ty lµ c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn. 1. H¹ch to¸n chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp. Nguyªn vËt liÖu chÝnh cña c«ng ty th-êng ®-îc khai th¸c trùc tiÕp tõ thiªn nhiªn ë ViÖt Nam (nh÷ng lo¹i gç quý hiÕm mµ Nhµ n-íc kh«ng cho phÐp chÆt ph¸ th× ®-îc khai th¸c t¹i rõng cña Lµo nh- lim...), hÇu nh- ch-a tr¶i qua c¸c giai ®o¹n chÕ biÕn, th-êng nhËp nh÷ng lo¹i gç trßn hay míi chØ ®-îc xÎ ra c¸c tÊm lín ®Ó vËn chuyÓn dÔ dµng h¬n. C¸c lo¹i gç ®-îc sö dông chÝnh nh-: lim, chß, dæi, th«ng, gi¸ng h-¬ng, tre, vÇu, nøa, luång, song, m©y, cãt Ðp mü nghÖ, c¸c lo¹i v¸n nh©n t¹o nh- v¸n d¨m, v¸n sîi nhËp ngo¹i Khi nguyªn vËt liÖu ®-îc chuyªn chë vÒ ®Õn n¬i, toµn bé ho¸ ®¬n mua hµng vµ c¸c chøng tõ gèc ®-îc nh©n viªn mua hµng cña c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn chuyÓn lªn phßng kÕ to¸n lËp phiÕu nhËp kho. Dùa vµo chøng tõ gèc, kÕ to¸n vËt t- ghi vµo sæ chi tiÕt nguyªn vËt liÖu. T¹i kho, thñ kho ghi vµo thÎ kho khi nguyªn vËt liÖu ®-îc ®-a nhËp kho. ChØ ®èi víi mét sè nguyªn vËt liÖu nh- hµng m©y, tre, song, nøa... th× ®-îc chuyÓn vµo kho, cßn víi c¸c lo¹i gç lín th× ®Ó t¹i b·i tËp kÕt nguyªn vËt liÖu, v¸n nh©n t¹o l¹i chuyÓn ngay ®Õn c¸c ph©n x-ëng cña trung t©m dÞch vô ®êi sèng vµ trang trÝ néi thÊt vµ do nh©n viªn qu¶n lý xÝ nghiÖp trùc tiÕp qu¶n lý, hµng ngµy dùa vµo møc tiªu hao b¸o c¸o cËp nhËt cho phßng kÕ to¸n. Dùa vµo nhu cÇu s¶n xuÊt thùc tÕ, qu¶n lý c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn lËp ®¬n ®Ò nghÞ xuÊt nguyªn vËt liÖu göi lªn phßng kÕ to¸n. Sau khi xem xÐt ®Þnh møc tiªu hao vµ khèi l-îng cÇn xuÊt kho th× kÕ to¸n tr-ëng duyÖt ®Ò nghÞ vµ giao cho kÕ to¸n vËt t- lËp phiÕu xuÊt kho (3 liªn). 1 liªn kÕ to¸n giao cho ng-êi lÜnh vËt t-, thñ kho sau khi nhËn ®-îc phiÕu xuÊt kho th× ghi vµo thÎ kho, giao nguyªn vËt liÖu cÇn thiÕt cho ng-êi lÜnh vËt t-. Cßn ®èi víi nh÷ng nguyªn vËt liÖu ®Ó ngoµi b·i nh- c¸clo¹i gç lín th× nh©n viªn qu¶n lý ph©n x-ëng ph¶i ®Ých th©n ®Õn kiÓm nhËn, lÜnh vµ chuyÓn vµo ph©n x-ëng s¶n xuÊt. Khi xuÊt kho nguyªn vËt liÖu, kÕ to¸n sö dông gi¸ thùc tÕ ®Ých danh cña tõng ®ît (l«) hµng. KÕ to¸n sö dông TK 621 - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp - ®Ó theo dâi c¸c kho¶n chi phÝ nguyªn vËt liÖu xuÊt dïng trùc tiÕp cho s¶n xuÊt. C«ng ty chi tiÕt TK 621 theo tõng xÝ nghiÖp thµnh viªn nh- sau: - TK 6211: XÝ nghiÖp Méc I. - TK 6212: XÝ nghiÖp V¸n sµn tre. - TK 6213: Trung t©m dÞch vô ®êi sèng vµ trang trÝ néi thÊt. - TK 6214: XÝ nghiÖp cãt Ðp vµ m©y tre ®an. KÕ to¸n ph©n lo¹i phiÕu xuÊt kho theo bé phËn sö dông ®Þnh kú 2lÇn 1 tuÇn, sau ®ã ghi vµo sæ chi tiÕt nguyªn vËt liÖu cña tõng xÝ nghiÖp thµnh viªn. KÕ to¸n 7 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 vËt t- lÊy sè tæng céng cña c¸c phiÕu xuÊt kho ®èi chiÕu víi thÎ kho vµ kiÓm tra trªn sæ chi tiÕt, cuèi kú lËp b¸o c¸o N - X - T kho nguyªn vËt liÖu. B¶ng 2.1 §¬n vÞ:...... §Þa chØ:..... phiÕu xuÊt kho Nî TK 6211 Cã TK 152 Ngµy 6 th¸ng 2 n¨m 2002. STT A 1 2 3 4 ... Hä vµ tªn ng-êi nhËn hµng: Lª §×nh Quèc - Bé phËn: XÝ nghiÖp Méc I. Lý do xuÊt kho: Cho s¶n xuÊt tñ, bµn, gi-êng. XuÊt t¹i kho:....... Tªn, nh·n hiÖu, M· sè §¬n Sè l-îng §¬n gi¸ Thµnh tiÒn phÈm chÊt vËt tvÞ (1000®) (1000®) Yªu cÇu Thùc xuÊt B Gç chß xÎ Gç dæi xÎ S¬n lãt S¬n phñ mê ..... C D m3 m3 kg kg ... 1 2 0.061 0.2 12 8 .... 0.061 0.2 12 8 .... 3 6250 6125 30,309 42,273 ..... Céng Phô tr¸ch bé phËn sö dông B¶ng 2.2: Phô tr¸ch cung tiªu 4 Ng-êi nhËn 381,25 1225 363,708 338,184 .... 2737,631 Thñ kho B¸o c¸o nhËp xuÊt tån kho nvl Th¸ng 2 n¨m 2002 TT 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 VËt t- §vÞ 2 V¸n d¨m 15 ly m 2 V¸n sîi 15 ly m Gç chß xÎ m3 Gç th«ng xÎ m3 Gi¸ng h-¬ng xÎ m3 Tre èng 2m c©y 2 Cãt nan, mª m S¬n phñ mê kg ChÊt ®«ng cøng kg S¬n lãt kg .... Tæng Tån ®Çu kú SL Thµnh tiÒn 41 2665000 35 2086000 1.15 7187500 2.25 12881250 1.32 10296000 37 388500 8474 9745100 12 567276 2 72728 34 1030506 .... 125031400 SL 2 2 0.5 1.5 0 19 431 34 48 29 KÕ to¸n tr-ëng NhËp XuÊt Tån cuèi kú TT SL TT SL TT 130000 31.8 2067000 11.2 728000 119200 26 1549600 11 655600 3125000 1.008 6300000 0.642 4012500 8587500 1.4 8015000 2.35 13453750 0 1.14 8892000 0.18 1404000 199500 47 493500 9 94500 495650 7432 8546800 1473 1693950 1607282 37 1749101 9 425457 1745472 48 1745472 2 72728 878961 60 1818540 3 90927 .... .... .... 689238635 762773279 51496756 Ng-êi lËp Sæ chi tiÕt xuÊt kho nguyªn vËt liÖu ®-îc më cho tõng ph©n x-ëng vµ ph¶n ¸nh chi tiÕt cho tõng s¶n phÈm trong ®¬n ®Æt hµng. 8 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 §Ó x¸c ®Þnh chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp cho tõng xÝ nghiÖp thµnh viªn, kÕ to¸n lËp b¶ng ph©n bæ nguyªn vËt liÖu, CCDC b»ng c¸ch dùa vµo sæ chi tiÕt xuÊt kho nguyªn vËt liÖu vµ phiÕu xuÊt kho ®Ó lÊy sè tæng céng cña tõng ph©n x-ëng vµ sè liÖu chi tiÕt cho tõng s¶n phÈm ®-a vµo b¶ng ph©n bæ nguyªn vËt liÖu, CCDC. B¶ng 2.3: Sæ chi tiÕt xuÊt kho nvl. Th¸ng 2/2002. XÝ nghiÖp: Méc I. Chøng tõ SH TK ®èi øng §¬n vÞ Sè l-îng §¬n gi¸ Sè tiÒn NT Tªn, phÈm chÊt vËt t- 3/2 Chß xÎ 6211 6211 6211 .... m3 m2 kg .... - 0.03 24.55 11.00 6250000 65000 47273 187500 1595750 520003 V¸n d¨m S¬n phñ mê 6/2 ..... Céng ..... - Ng-êi ghi sæ ........ .... Chi tiÕt s¶n phÈm Tñ Bµn .... 57500 854000 62530 - .... 5147800 kÕ to¸n tr-ëng 240042191 .... - B¶ng 2.4: §¬n vÞ: C«ng ty chÕ biÕn l©n s¶n Trung V¨n. b¶ng ph©n bæ nvl, ccdc. Th¸ng 2 n¨m 2002. Ghi Cã TK stt Tk 152 Céng ph¸t sinh Ghi Nî TK 762773279 240042191 5147800 - TK 621- Chi phÝ NVLTT. - 6211: XÝ nghiÖp Méc I. Tñ th- viÖn Bµn GhÕ ... 58500000 - 6212: XÝ nghiÖp V¸n sµn tre. ... - 6213: TT dÞch vô ®êi sèng vµ trang trÝ néi thÊt. 269427000 . ... - 6214: XN cãt Ðp vµ m©y tre ®an. 194804088 ... T¹i c«ng ty, tr-êng hîp nguyªn vËt liÖu mua vÒ cïng trùc tiÕp ngay cho s¶n xuÊt lµ rÊt h¹n h÷u, th-êng th× toµn bé vËt t- cho mét ®¬n ®Æt hµng ®-îc tËp kÕt vÒ kho b·i ngay sau khi ®¬n ®Æt hµng ®-îc duyÖt. 9 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 C¸c sè liÖu trªn b¶ng ph©n bæ vËt liÖu ®-îc sö dông ®Ó ghi vµo B¶ng kª sè 4 (b¶ng sè 2.19), phÇn ghi Nî TK 621 - Cã TK 152. Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp ph¸t sinh trong kú, cuèi kú ®-îc kÕt chuyÓn sang TK 154 vµ ®-îc ghi vµo sæ chi tiÕt TK 154 cña tõng xÝ nghiÖp thµnh viªn. §ång thêi kÕ to¸n c¨n cø sè liÖu ë B¶ng kª sè 4 ®Ó ph¶n ¸nh trªn NhËt ký chøng tõ sè 7 (b¶ng sè 2.20). Dùa vµo NhËt ký chøng tõ sè 7, kÕ to¸n tiÕp tôc vµo sæ c¸i TK 621. Sè liÖu trªn sæ c¸i ®-îc dïng ®Ó lËp c¸c B¸o c¸o tµi chÝnh theo quy ®Þnh. KÕ to¸n tr-ëng (®ång thêi lµ kÕ to¸n tæng hîp) trÝch dÉn sè liÖu trªn B¶ng kª sè 4 vµNhËt ký chøng tõ sè 7 ®Ó lËp b¸o c¸o quyÕt to¸n tõng kú kÕ to¸n. B¶ng sè 2.5: §¬n vÞ: C«ng ty chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n Sæ c¸i Tµi kho¶n: 621 Sè d- ®Çu n¨m Nî cã Ghi Cã c¸c TK ®èi øng Nî víi TK nµy TK 152 - NKCT sè 7 Céng sè FS Nî Tæng sè FS Cã Nî Th¸ng 1 Th¸ng 2 .... Céng 762773279 762773279 762773279 0 Sè d- cuèi th¸ng cã KÕ to¸n ghi sæ Ngµy th¸ng 02 n¨m 2002 KÕ to¸n tr-ëng PhÇn gç thõa (phÕ liÖu) lµ l-îng gç ®· ®-îc tÝnh trong ®Þnh møc tiªu hao còng kh«ng ®-îc nhËp l¹i kho. B×nh th-êng c¸c s¶n phÈm gç ph¶i cã hÖ sè tiªu hao vËt liÖu, tøc ®Ó cã 1m3 s¶n phÈm th× cÇn h¬n 1m3 gç (bá ®i nh÷ng chç c¾t c¹nh, c¾t trßn... ), nªn c¸c xÝ nghiÖp lu«n ph¶i ®èi mÆt víi vÊn ®Ò phÕ liÖu thõa. T¹i C«ng ty chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n, b¶n th©n c¸c xÝ nghiÖp ®-îc phÐp tù gi¶i quyÕt b»ng c¸ch b¸n vµo chiÒu thø B¶y hµng tuÇn, c«ng ty kh«ng ®-îc tÝnh vµo thu nhËp bÊt th-êng cña toµn c«ng ty mµ tÝnh vµo thu nhËp cña c¸c xÝ nghiÖp kh«ng ph¶n ¸nh vµo sæ s¸ch kÕ to¸n. 2. H¹ch to¸n chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. Lµ mét doanh nghiÖp Nhµ n-íc, C«ng ty chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n rÊt quan t©m ®Õn b¶n th©n ng-êi lao ®éng. VÊn ®Ò tiÒn l-¬ng lµ mét vÊn ®Ò mµ c¶ c«ng ty vµ ng-êi lao ®éng ®Òu rÊt chó träng ®Ó t×m ra ph-¬ng s¸ch hîp lý víi c¶ hai bªn. Toµn bé c«ng nh©n viªn cña c«ng ty ®-îc chia thµnh hai bé phËn: bé 10 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 phËn trùc tiÕp s¶n xuÊt (khèi s¶n xuÊt ) vµ bé phËn qu¶n lý (khèi qu¶n lý v¨n phßng). Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp t¹i c«ng ty bao gåm mét sè néi dung nh-: l-¬ng chÝnh, phô cÊp, ¨n ca... lµ c¸c kho¶n trùc tiÕp chi tr¶ cho c«ng nh©n s¶n xuÊt vµ c¸c kho¶n trÝch theo l-¬ng víi mét tû lÖ nhÊt ®Þnh mµ Nhµ n-íc quy ®Þnh (BHXH, BHYT, KPC§). L-¬ng c«ng nh©n ®-îc tÝnh theo sè l-îng s¶n phÈm ®-îc s¶n xuÊt. T¹i c¸c ph©n x-ëng cña c¸c ®¬n vÞ cã sù ph©n c«ng lao ®éng rÊt râ rµng: nh÷ng lao ®éng qua tr-ênglíp ®µo t¹o, cã tay nghÒ khÐo lÐo, bËc thî cao, nhiÒu kinh nghiÖm... chñ yÕu lµm ë nh÷ng c«ng ®o¹n cÇn sù tinh x¶o. §èi víi nh÷ng c«ng viÖc ®¬n gi¶n, kh«ng qu¸ phøc t¹p th× sö dông thî míi vµo nghÒ hay nh÷ng lao ®éng thuª ngoµi. §Ó h¹ch to¸n chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, kÕ to¸n sö dông TK 622 - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp ®ång thêi chi tiÕt tµi kho¶n nµy theo tõng xÝ nghiÖp thµnh viªn. - TK 6221: XÝ nghiÖp Méc I. - TK 6222: XÝ nghiÖp V¸n sµn tre. - TK 6223: Trung t©m dÞch vô ®êi sèng vµ trang trÝ néi thÊt. - TK 6224: XÝ nghiÖp Cãt Ðp vµ m©y tre ®an. Hµng ngµy, nh©n viªn qu¶n lý c¸c xÝ nghiÖp theo dâi gi¸m s¸t ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña ng-êi c«ng nh©n, xem xÐt tiÕn ®é thùc hiÖn tõng hîp ®ång . Nh©n viªn qu¶n lý ph©n x-ëng dùa vµo b¸o c¸o cña c«ng nh©n vÒ l-îng s¶n phÈm hoµn thµnh ®èi chiÕu víi sè l-îng s¶n phÈm lµm ra vµ ghi vµo B¶ng chÊm c«ng cuèi mçi ngµy lµm viÖc. §Õn cuèi th¸ng, bé phËn tÝnh l-¬ng cña xÝ nghiÖp mang b¶ng chÊm c«ng, b¶ng thanh to¸n l-¬ng cïng víi phiÕu nghiÖm thu vµ nhËp kho s¶n phÈm lªn phßng kÕ to¸n. Dùa vµo c¸c chøng tõ nµy, kÕ to¸n tiÒn l-¬ng ®èi chiÕu víi c¸c chøng tõ kh¸c (hîp ®ång lao ®éng, b¶ng thanh to¸n l-¬ng vµ BHXH th¸ng tr-íc...) ®Ó tr¶ l-¬ng cho c«ng nh©n. B¶ng 2.6: §¬n vÞ: C«ng ty chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n. Bé phËn: XÝ nghiÖp Méc I. B¶ng thanh to¸n tiÒn l-¬ng Th¸ng 02 n¨m 2002. L-¬ng s¶n phÈm tt 1 2 3 4 5 6 Hävµ tªn SP Sè tiÒn Lª ThÞ H-¬ng TrÇn H¶i Lý Bïi §øc ViÖt Ph¹m V¨n Xe NguyÔn Pha §Æng Ph-¬ng ..... Tæng 24 28 26 25 26 24 520000 650000 415000 472000 504000 402000 45115000 BHXH (5%) BHYT (1%) 26000 5200 32500 6500 20750 4150 23600 4720 25200 5040 20100 4020 2255750 Tæng T¹m øng kú I Kú II lÜnh 488800 268840 219960 611000 336050 274950 390100 214555 175545 443680 244024 199656 473760 260568 213192 377880 207834 170046 451150 42408100 KÕ to¸n thanh to¸n 23324455 19083645 KÕ to¸n tr-ëng 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 §Ó tÝnh l-¬ng s¶n phÈm ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt s¶n phÈm, kÕ to¸n sö dông c«ng thøc: L-¬ng s¶n phÈm ph¶i tr¶ = Sè l-îng s¶n phÈm hoµn thµnh x §¬n gi¸ l-¬ng 1 s¶n phÈm x HÖ sè l-¬ng cña CNSX Trong ®ã, hÖ sè l-¬ng cña c«ng nh©n phô thuéc vµo tay nghÒ, bËc thî, kinh nghiÖm vµ thêi gian c«ng t¸c t¹i c¸c xÝ nghiÖp. §¬n gi¸ l-¬ng cña mét s¶n phÈm kh«ng cè ®Þnh mµ thay ®æi theo tõng ®ît hµng phô thuéc vµo sù tinh tÕ cña s¶n phÈm cïng sù tho¶ thuËn gi÷a c¸c bªn. §Ó cho ®¬n gi¶n, ®èi víi c«ng nh©n thuª ngoµi lµm nh÷ng c«ng viÖc nh- ph¬i kh«, nhóng keo, phun s¬n, lµm nh½n bÒ mÆt, mµi bãng s¶n phÈm... th× l-¬ng tr¶ cè ®Þnh theo hîp ®ång thuª lao ®éng. Th-êng th× c«ng trang søc mÆt bµn (s¬n + vecni): 15000 ®/m2, nhóng ph¬i cãt Ðp 20000®/ngµy. BHXH trÝch 20% trªn l-¬ng c¬ b¶n cña c¸n bé c«ng nh©n viªn, trong ®ã 15% ®-îc tÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty, 5% cßn l¹i do ng-êi lao ®éng ®ãng gãp bÞ trõ vµo l-¬ng th¸ng. T¹i xÝ nghiÖp, kh«ng kÓ lµ c«ng nh©n chÝnh thøc cña c«ng ty (trong biªn chÕ) hay c«ng nh©n thuª ngoµi theo hîp ®ång, ai cã tªn trong danh s¸ch c¸n bé c«ng nh©n viªn ®¨ng ký tham gia BHXH ®Òu ®-îc ®ãng BHXH vµ chi tr¶ theo quy ®Þnh. Tr-êng hîp cã tai n¹n lao ®éng x¶y ra, th× b¶n th©n chñ lao ®éng (c¸c G§ cña c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn) ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vµ ®Òn bï thiÖt h¹i. Kinh phÝ c«ng ®oµn (KPC§) ®-îc trÝch 2% trªn tiÒn l-¬ng thùc tÕ ph¶i tr¶ c¸n bé c«ng nh©n viªn, trong ®ã 1% nép cho c«ng ®oµn cÊp trªn, 1% ®Ó l¹i c«ng ty. KPC§ ®-îc tÝnh hÕt vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty. BHYT ®-îc trÝch 3% trªn tiÒ l-¬ng c¬ b¶n, trong ®ã 2% tÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh, 1% trõ vµo thu nhËp ng-êi lao ®éng. Thêi h¹n thu nép cho c¬ quan y tÕ lµ 6 th¸ng 1 lÇn, kÕ to¸n vÉn tiÕn hµnh trÝch cho tõng th¸ng vµ thùc hiÖn mua b¶o hiÓm y tÕ vµo th¸ng T- vµ th¸ng M-êi hµng n¨m. B¶ng 2.7: Sæ tæng hîp l-¬ng (CNSXTT) Th¸ng 2/2002. TT XÝ nghiÖp L-¬ng s¶n phÈm Phô cÊp 1 2 3 4 Tæng C¸c kho¶n trõ vµo l-¬ng BHXH BHYT Ph¶i tr¶ XN Méc I 45115000 45115000 2255750 451150 42408100 XN V¸n sµn tre 17928000 17928000 896400 179280 16852320 Trung t©m dÞch 40509000 vô vµ trang trÝ néi thÊt40509000 2025450 405090 38078460 XN cãt Ðp 33857000 33857000 1692850 338570 31825580 Tæng 137409000 6870450 1374090 129164460 Ng-êi lËp KÕ to¸n tr-ëng. (Ký, hä vµ tªn) 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Sau khi ®-a vµo b¶ng thanh to¸n tiÒn l-¬ng, kÕ to¸n tiÒn l-¬ng tËp hîp l¹i vµ ghi vµo sæ tæng hîp l-¬ng toµn c«ng ty. Nh©n viªn qu¶n lý ph©n x-ëng thay mÆt c«ng nh©n lÜnh l-¬ng vµ ký nhËn hé sau khi lÜnh.Sè liÖu trªn sæ tæng hîp l-¬ng ®-îc chuyÓn trùc tiÕp vµo sæ chi tiÕt c¸c TK 334, TK 338 sau mçi lÇn nh©n viªn kinh tÕ ph©n x-ëng lÜnh l-¬ng. Dùa vµo b¶ng thanh to¸n tiÒn l-¬ng do nh©n viªn qu¶n lý kinh tÕ t¹i c¸c xÝ nghiÖp cung cÊp, vµo b¶ng tæng hîp l-¬ng, phiÕu nhËp kho vµ nghiÖm thu s¶n phÈm... kÕ to¸n tiÒn l-¬ng ®-a vµo b¶ng ph©n bæ tiÒn l-¬ng vµ BHXH. B¶ng ph©n bæ nµy chi tiÕt cho tõng xÝ nghiÖp vµ cho tõng lo¹i s¶n phÈm. S¬ ®å 2.8: Sæ chi tiÕt tµi kho¶n tiÒn l-¬ng Tµi kho¶n: 334 §èi t-îng: XÝ nghiÖp Méc I. (Lo¹i tiÒn: VND) Nt Chøng tõ Nt DiÔn gi¶i Sh 1. Sè d- ®Çu kú 2. Sè FS trong kú - T¹m øng l-¬ng - TÝnh l-¬ng t2 - BHXH trõ l-¬ng - BHYT trõ l-¬ng TK ®èi øng Sè FS Nî Sè dCã Nî cã 3012000 3500000 111 6221 3383 3384 451115000 2255750 4511150 .... ... ... Céng sè FS 3. Sè d- cuèi kú 451605000 451115000 ... ... 2522000 Ngµy 31 th¸ng 01 n¨m 2002 KÕ to¸n thanh to¸n KÕ to¸n tr-ëng. PhiÕu nhËp kho vµ nghiÖm thu s¶n phÈm dïng ®Ó ph©n bæ tiÒn l-¬ng cho tõng ®èi t-îng s¶n phÈm mét c¸ch chÝnh x¸c. PhiÕu nµy theo dâi l-îng s¶n phÈm cña tõng c«ng nh©n hoµn thµnh nhËp kho. KÕ to¸n lµm c¨n cø tÝnh l-¬ng s¶n phÈm. Tõ c¸c chøng tõ trªn, kÕ to¸n ph¶n ¸nh sè liÖu vµo B¶ng ph©n bæ tiÒn l-¬ng tÝnh chung cho c¶ TK 627. Theo ®ã, tõ sè liÖu trªn B¶ng ph©n bæ tiÒn l-¬ng vµ BHXH, kÕ to¸n ghi vµo B¶ng kª sè 4 (b¶ng 2.19). Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp ph¸t sinh trong kú, cuèi kú ®-îc kÕt chuyÓn sang TK 154 vµ ®-îc ghi vµo sæ chi tiÕt TK 154 cña mçi xÝ nghiÖp. C¨n cø sè liÖu trªn c¸c chøng tõ gèc vµ B¶ng kª sè 4, kÕ to¸n chuyÓn vµo NhËt ký chøng tõ sè 7 (b¶ng 2.20), tiÕp ®ã l¹i tõ NKCT sè 7, kÕ to¸n ghi sæ c¸i TK 621. C«ng viÖc h¹ch to¸n tiÒn l-¬ng t¹i c«ng ty cã thÓ nãi lµ t-¬ng ®èi chÆt chÏ, nhiÒu vÊn ®Ò ®· cã sù phèi hîp ®ång bé gi÷a c¸c bªn chøc n¨ng. Tr¶ l-¬ng theo 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 s¶n phÈm kh¸ ®¬n gi¶n trong viÖc tÝnh to¸n, tuy nhiªn ®iÒu nµy thóc ®Èy viÖc t¨ng n¨ng suÊt vµ chÊt l-îng s¶n phÈm t¹i c¸c xÝ nghiÖp. S¬ ®å 2.9: B¶ng ph©n bæ tiÒn l-¬ng vµ bhxh (TrÝch) tt Ghi Cã TK TK 334 TK 3382 TK 3383 TK 3384 §èi t-îng sö dông 1 - TK 622 - TK 6221 Tñ Bµn  137409000 2748825 20611350 2748825 163538000 45115000 902375 6767250 902375 53687000 720000 .... .... .... .... 17928000 358900 2689200 358900 21335000 40509000 810325 6076350 810325 48206000 33857000 687225 5081250 687225 40310000 .... ... - TK 6222 ... - TK 6223 ... - TK 6224 ... 3. H¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung. Chi phÝ s¶n xuÊt chung t¹i c«ng ty lµ c¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh t¹i ph©n x-ëng cña c¸c xÝ nghiÖp mang tÝnh chÊt phôc vô vµ qu¶n lý ®ãng vai trß gi¸n tiÕp s¶n xuÊt s¶n phÈm. Chi phÝ s¶n xuÊt chung cã liªn quan ®Õn tÊt c¶ c¸c s¶n phÈm trong cïng ph©n x-ëng, nªn khi ph¸t sinh th× ®-îc tËp hîp theo tõng doanh nghiÖp thµnh viªn vµ cuèi th¸ng tiÕn hµnh ph©n bæ cho tõng lo¹i s¶n phÈm. C«ng ty sö dông Tµi kho¶n 627 - Chi phÝ s¶n xuÊt chung ®Ó ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh. TK 627 ®-îc chi tiÕt thµnh c¸c tiÓu kho¶n: - TK 6271: Chi phÝ nh©n viªn ph©n x-ëng - TK 6272: Chi phÝ nguyªn vËt liÖu ph©n x-ëng - TK 6274: Chi phÝ KHTSC§ - TK 6277: Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi - TK 6278: Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. Tuy nhiªn c¸c nghiÖp vô ph¸t sinh chñ yÕu liªn quan tíi chi phÝ nh©n viªn qu¶n lý ph©n x-ëng, chi phÝ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh, chi phÝ dÞch vô mua ngoµi vµ chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. a. Chi phÝ nh©n viªn qu¶n lý ph©n x-ëng. Lµ c¸c kho¶n chi phÝ tiÒn l-¬ng bé phËn qu¶n lý ph©n x-ëng cña mçi xÝ nghiÖp vµ c¸c kho¶n b¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ trÝch theo l-¬ng. C¸c nh©n viªn nµy hÇu hÕt lµ nh©n viªn cña c«ng ty hoÆc gi¸m ®èc xÝ nghiÖp thuª nh÷ng 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 ng-êi cã n¨ng lùc ë ngoµi. L-¬ng cña c¸c lao ®éng nµy ®-îc ®iÒu ®×nh trong hîp ®ång, cã nghÜa lµ tuú tõng xÝ nghiÖp vµ kh«ng cã c¸ch tÝnh l-¬ng cô thÓ cho c¸c nh©n viªn qu¶n lý xÝ nghiÖp nµy. C¸c kho¶n trÝch theo l-¬ng cña nh©n viªn nµy (BHXH, BHYT, KPC§) ®-îc tÝnh nh- cña c«ng nh©n s¶n xuÊt. Qu¶n lý c¸c xÝ nghiÖp cã nhiÖm vô ®äc c¸c b¶n thiÕt kÕ, theo dâi l-îng nguyªn vËt liÖu tiªu hao, chÊm c«ng cho c«ng nh©n, kiÓm tra chÊt l-îng c¸c s¶n phÈm lµm ra, ®iÒu chØnh tiÕn ®é s¶n xuÊt... ®Ó b¸o c¸o lªn gi¸m ®èc c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn. Ngoµi ra, khi cÇn thiÕt, hä cßn ph¶i ch¹y nguyªn vËt liÖu, t×m nh÷ng lao ®éng míi khi thiÕu hôt nh©n c«ng. Sè liÖu ®-îc chuyÓn trùc tiÕp vµo sæ chi tiÕt c¸c TK 334, 338. B¶ng sè 2.10: Nt Chøng tõ Nt Sh Sæ chi tiÕt tµi kho¶n tiÒn l-¬ng Tµi kho¶n: 334 §èi t-îng: XÝ nghiÖp Méc I. (Lo¹i tiÒn: VND) DiÔn gi¶i TK ®èi Sè FS øng Nî Cã 1. Sè d- ®Çu kú 2. Sè FS trong kú - T¹m øng l-¬ng 111 5457380 - TÝnh l-¬ng t2 6271 9465489 - BHXH trõ l-¬ng 3383 581181 - BHYT trõ l-¬ng 3384 94655 ... .... 9788081 Céng sè FS 3. Sè d- cuèi kú Sè dNî ... cã 470000 ... ... 9465489 147408 KÕ to¸n thanh to¸n Ngµy 31 th¸ng 01 n¨m 2002 KÕ to¸n tr-ëng b. Chi phÝ KHTSC§. Nh÷ng n¨m tr-íc ®©y c«ng ty ®· ®Çu t- vµo mét d©y chuyÒn s¶n xuÊt v¸n sµn tre cã gi¸ trÞ rÊt lín, ta cã thÓ ®iÓm danh mét sè lo¹i thiÕt bÞ nh-: m¸y bµo ®Þnh h×nh, m¸y Ðp thuû lùc, bµo cuèn bèn mÆt, m¸y mµi chuyªn dông, m¸y r¸p... bªn c¹nh ®ã lµ mét lo¹t c¸c hÖ thèng nhµ x-ëng, thiÕt bÞ dïng cho v¨n phßng. C«ng ty chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n trÝch khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh theo Q§ 166/1999 cña Bé Tµi chÝnh. §èi víi tµi s¶n cè ®Þnh sö dông l©u dµi (trªn 10 n¨m) th-êng cã gi¸ trÞ lín, ®Ó t¨ng nhanh tèc ®é khÊu hao, thu håi vèn sím, kÕ to¸n c«ng ty chän cËn trªn trong khung quy ®Þnh tû lÖ khÊu hao cña Nhµ n-íc. Cßn c¸c lo¹i tµi s¶n sö dông trong thêi gian ng¾n (tõ 5 n¨m trë xuèng), kÕ to¸n chän cËn d-íi ®Ó chi phÝ khÊu hao kh«ng lín cã t¸c dông h¹ thÊp gi¸ thµnh s¶n phÈm. Gi¸ trÞ hao mßn vµ sè luü kÕ ®-îc ghi vµo cuèi mçi n¨m quyÕt to¸n trªn thÎ tµi s¶n cè ®Þnh. Cßn trªn sæ tµi 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 s¶n cè ®Þnh còng cã theo dâi gi¸ trÞ khÊu hao vµ tû lÖ khÊu hao ë cét khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh. B¶ng 2.11: sæ tµi s¶n cè ®Þnh Lo¹i tµi s¶n: M¸y mãc thiÕt bÞ. Ghi t¨ng TSC§ ... STT Tªn, ®Æc ®iÓm Nguyªn gi¸ Tû lÖ KhÊu hao Møc khÊu hao ... ... ... ... ... 8 9 10 11 12 Bµo cuèn 4 mÆt M¸y s¬n lãt M¸y r¸p th« M¸y bµo ®Þnh h×nh M¸y Ðp thuû lùc ... 664288000 95736210 360557000 114271000 473692000 ... Céng Ng-êi ghi sæ Ghi gi¶m TSC§ KHTSC§ ... 14% 12% 10% 14% 8% ... ... ... ... ... ... 93000320 11488345.2 36055700 15997940 37895360 ... ... 12097000000 KÕ to¸n tr-ëng B¶ng sè 2.12: §¬n vÞ: C«ng ty chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n b¶ng tÝnh vµ ph©n bæ khÊu hao Tµi s¶n cè ®Þnh N¬i sö dông t t ChØ tiªu Tû lÖ (%) Toµn DN Nguyªn gi¸ Møc KH 37830853 I. KH trÝch th¸ng tr-íc II. KHTSC§ t¨ng trong th¸ng - Tk 627 - chi phÝ s¶n xuÊt chung TT DV§S Cãt Ðp & & TT néi m©y tre Méc I V¸n sµn thÊt ®an tre 11891083 - 3562825 - 12858785 9518160 - - - - ... III. KHTSC§ gi¶m trong th¸ng - M¸y cuèn 8% IV. KH ph¶i trÝch ... 330853 49628000 - 330853 37500000 330853 330853 11891083 3231972 12858785 9518160 Trªn c¬ së sè liÖu thÎ TSC§ vµ sæ tµi s¶n cè ®Þnh, kÕ to¸n tÝnh to¸n vµ lËp b¶ng ph©n bæ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh cho tõng ®èi t-îng sö dông (xÝ nghiÖp 16 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 thµnh viªn). T¹i c¸c doanh nghiÖp kh«ng ph¶i n¨m nµo còng mua míi tµi s¶n cè ®Þnh hay thanh lý, nh-ng kÕ to¸n cña c«ng ty dïng c«ng thøc sau ®Ó tÝnh møc khÊu hao ph¶i trÝch trong kú: Møc KHTSC§ Møc KHTSC§ = ®· trÝch kú kú nµy ph¶i trÝch tr-íc + KHTSC§ t¨ng trong kú - KHTSC§ gi¶m trong kú C«ng ty sö dông ph-¬ng ph¸p khÊu hao ®Òu theo thêi gian ®Ó tÝnh khÊu hao cho c¸c lo¹i tµi s¶n cña m×nh. Hai n¨m trë l¹i ®©y, xÝ nghiÖp V¸n sµn tre chØ ho¹t ®éng s¶n xuÊt mét c¸ch cÇm chõng, s¶n phÈm kh«ng nhiÒu, d©y chuyÒn thiÕt bÞ kh«ng ®-îc sö dông hÕt c«ng suÊt, mét vµi lo¹i m¸y mãc ®Ó kh«ng, v« cïng l·ng phÝ. Sè tµi s¶n cè ®Þnh ®ã kh«ng tham gia s¶n xuÊt nªn c«ng ty ®· kh«ng tÝnh khÊu hao. Nhµ x-ëng, kho b·i cña c«ng ty ®-îc x©y dùng tõ ®Çu nh÷ng n¨m 70 ®-îc coi lµ ®· tÝnh hÕt khÊu hao vµ ®em cho c¸c c«ng ty kh¸c thuª ®Ó dù tr÷ hµng ho¸ hoÆc më mét sè ph©n x-ëng s¶n xuÊt nhá. c. Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi. Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi ë c«ng ty bao gåm mét sè kho¶n nh-: n¨ng l-îng ®iÖn phôc vô c¸c lo¹i m¸y mãc ho¹t ®éng, ®iÖn tho¹i giao dÞch, mét sè dÞch vô ph¸t sinh bÊt kú hoµn toµn do c¸c nhµ cung cÊp bªn ngoµi phô tr¸ch. B¶ng 2.13: B¶ng tËp hîp chi phÝ dÞch vô mua ngoµi Th¸ng 02/ 2002. TK ghi Cã TK 111 NKCT 1 TK 112 NKCT 2 TK 331 NKCT 5 ... Tæng TK ghi Nî TK 6277 - Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi - XÝ nghiÖp Méc I - XÝ nghiÖp V¸n sµn tre - TT DV§S & trang trÝ néi thÊt - XÝ nghiÖp cãt Ðp vµ m©y tre ®an 5382844 22442100 5685710 71016165 1321644 8514600 2451800 22518910 342400 6120594 2891510 24351510 15000 - 3576000 2413500 470200 11514000 - 18025151 B¶n th©n c«ng ty cã kh¶ n¨ng tù cung cÊp n-íc tiªu dïng, s¶n xuÊt b¶o ®¶m cho c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn kh«ng ph¶i mua ngoµi. Tuy nhiªn, chi phÝ n-íc do c«ng ty s¶n xuÊt l¹i kh«ng tÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh trong kú mµ ®-îc h¹ch to¸n vµo chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp. Mçi bé phËn s¶n xuÊt ®Òu ®-îc m¾c c«ng t¬ ®o ®iÖn ®Ó tÝnh ®iÖn n¨ng mçi xÝ nghiÖp tiªu dïng cho s¶n xuÊt. Gi¸ ®iÖn 17 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 cho s¶n xuÊt lµ 810 ®/ kWh, hµng th¸ng dùa vµo th«ng b¸o cña Së ®iÖn lùc (ho¸ ®¬n VAT), c«ng ty b¸o xuèng c¸c xÝ nghiÖp, nh©n viªn phô tr¸ch nép tiÒn ®iÖn cho phßng kÕ to¸n, sau ®ã c«ng ty nép cho nhµ cung cÊp ®iÖn. TiÒn ®iÖn tho¹i còng ®-îc thanh to¸n víi ph-¬ng thøc t-¬ng tù. §Ó h¹ch to¸n chi phÝ dÞch vô mua ngoµi, kÕ to¸n sö dông TK 6277 - Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi. Trªn c¬ së ho¸ ®¬n thanh to¸n cña tõng ph©n x-ëng, kÕ to¸n ghi vµo c¸c NhËt ký chøng tõ cã liªn quan (NKCT sè 1, 5...), tõ c¸c NhËt ký chøng tõ ®ã, kÕ to¸n lËp B¶ng tËp hîp chi phÝ dÞch vô mua ngoµi, sau ®ã kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ trªn B¶ng kª sè 4 (b¶ng 2.19). d. Chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn. Bao gåm c¸c chi phÝ nh- vÖ sinh, t¹p vô, giao dÞch, thuèc men, n-íc uèng gi¶i kh¸t khi nghØ gi÷a giê... cña c¸c ph©n x-ëng. B¶ng 2.14: B¶ng tËp hîp chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c Th¸ng 02 n¨m 2002 TK ghi Cã NKCT sè 1 (TK 111) Tæng céng sè FS TK ghi Nî TK 6278 - Chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn - XÝ nghiÖp Méc I - XÝ nghiÖp V¸n sµn tre - TT DV§S & trang trÝ néi thÊt - XÝ nghiÖp cãt Ðp vµ m©y tre ®an Ng-êi lËp b¶ng 42451300 42451300 13461119 658705 13461119 658705 14556590 14556590 13774886 13774886 KÕ to¸n chi phÝ Khi cã chi phÝ b»ngtiÒn ph¸t sinh, c¨n cø vµo c¸c phiÕu chi, kÕ to¸n ghi vµo NhËt ký chøng tõ sè 1. Tõ c¸c sè liÖu trªn NKCT sè 1, kÕ to¸n ph©n lo¹i vµ lËp B¶ng tËp hîp chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt chung theo tõng kho¶n môc cã chi tiÕt cho tõng xÝ nghiÖp vµ ghi vµo B¶ng kª sè 4 - TK 627. §ång thêi tõ nh÷ng chøng tõ liªn quan kÕ to¸n tiÕp tôc ®-a vµo NhËt ký chøng tõ sè 7 (b¶ng 2.20). B»ng c¸c sè liÖu cña NKCT sè 7, kÕ to¸n ghi sæ C¸i TK 627. Sè liÖu trªn sæ c¸i vµ c¸c NKCT, b¶ng kª ®-îc sö dông lËp c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh. 5. Tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt, kiÓm kª vµ ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang. Sau khi tÝnh to¸n, tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo c¸c kho¶n môc: chi phÝ NVLTT, chi phÝ NCTT, chi phÝ SXC vµo B¶ng kª sè 4 (B¶ng 2.19), kÕ to¸n tiÕn hµnh kÕt chuyÓn c¸c kho¶n chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh trong kú vÒ TK 154 ®Ó phôc vô cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, ®ång thêi ghi vµo NhËt ký chøng tõ sè 7 18 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 C¨n cø vµo NKCT sè 7, kÕ to¸n ph¶n ¸nh lªn Sæ c¸i TK 154. B¶ng 2.15: §¬n vÞ: C«ng ty chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n Sæ c¸i Tµi kho¶n: 154 Sè d- ®Çu n¨m Nî cã 24614760 Ghi Cã c¸c TK ®èi øng Nî víi TK nµy TK 621 - NKCT sè 7 TK 622 - NKCT sè 7 TK 627 - NKCT sè 7 Th¸ng 1 Th¸ng 2 - Céng 762773279 163538000 186489665 Céng sè FS Nî 1118800944 Tæng sè FS Cã 1115388944 Nî .... 31777000 35189000 Sè d- cuèi th¸ng Cã Ngµy..... th¸ng 02. n¨m 2002 KÐ to¸n ghi sæ. KÕ to¸n tr-ëng - KiÓm kª s¶n phÈm dë dang: s¶n phÈm lµm dë t¹i c«ng ty chÕ biÕn l©m s¶n Trung V¨n bao gåm c¸c chi tiÕt cña s¶n phÈm, c¸c s¶n phÈm cßn ®ang trong qu¸ tr×nh chÕ biÕn hay thµnh phÈm võa chÕ t¹o nh-ng ch-a nhËp kho cßn n»m t¹i ph©n x-ëng s¶n xuÊt . C«ng ty cã nhiÒu lo¹i s¶n phÈm dë dang nh-ng kh«ng tiªu thô b¸n thµnh phÈm ra ngoµi vµ thay ®æi theo tõng thêi kú, tõng ®¬n ®Æt hµng. V× thÕ, c«ng ty kh«ng cã ph-¬ng ph¸p x¸c ®Þnh chung gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang cho tõng xÝ nghiÖp, nh-ng tÊt c¶ c¸c xÝ nghiÖp ®Òu lùa chän ph-¬ng ph¸p x¸c ®Þnh gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang theo chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh céng chi phÝ nh©n c«ng chÕ biÕn. Chi phÝ chÕ biÕn t¹i c¸c xÝ nghiÖp chÕ biÕn l©m s¶n chñ yÕu lµ c¸c chi phÝ ®Ó trang trÝ bÒ mÆt s¶n phÈm sau khi ®· hoµn thµnh s¶n phÈm. Chi phÝ trang trÝ phô thuéc vµo diÖn tÝch bÒ mÆt s¶n phÈm vµ ®¬n gi¸ c«ng viÖc cho tõng m2 s¶n phÈm. Nh©n viªn qu¶n lý xÝ nghiÖp ph©n chia s¶n phÈm tuú theo møc ®é hoµn thµnh (ng¨n kÐo, mÆt bµn, cöa sæ... ®-îc mµi nh½n hay ch-a, ®· s¬n xong hay hoµn thµnh ®Õn ®©u), tÝnh to¸n l-îng nguyªn vËt liÖu cho s¶n xuÊt, c«ng chÕ t¹o s¶n phÈm vµ theo ®¬n gi¸ chÕ biÕn tæng céng toµn bé chi phÝ. C«ngviÖc nµy ®ßi hái mÊt nhiÒu c«ng søc nÕu cã nhiÒu lo¹i s¶n phÈm hoµn thµnh ë c¸c møc ®é kh¸c nhau. Tuy nhiªn, t¹i c«ng ty c«ng viÖc kh«ng qu¸ phøc t¹p v× s¶n phÈm ®· ®-îc ph©n lo¹i, tÝnh hÇu hÕt theo ®¬n gi¸ vµ kh«ng nhiÒu c¸c giai ®o¹n chÕ biÕn phøc 19 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 t¹p, c¸c chi tiÕt s¶n phÈm l¹i dÔ dµng x¸c ®Þnh ®-îc chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp B¶ng 2.16: b¶ng kiÓm kª s¶n phÈm dë dang vµ b¸n thµnh phÈm XÝ nghiÖp: Méc I. Tªn chi tiÕt, s¶n phÈm NVL chÝnh 1 C¸nh cöa Dæi 83600 S¬n 9 30650 1028250 2 Ch©n bµn Th«ng 6670 Méc 12 0 80040 3 Ng¨n kÐo V¸n d¨m 30500 - 3 0 91500 4 GhÕ s¾t 8 8600 826880 tt ... ... Tæng Th«ng §¬n gi¸ (NVLTT + NCTT) Møc ®é hoµn thµnh Sè l-îng chi tiÕt 94760 Ch-a s¬n Chi phÝ chÕ biÕn .... .... .... .... .... - - - - - Tæng gi¸ trÞ .... 2456470 Th¸ng 02 n¨m 2002. Nh©n viªn kinh tÕ xÝ nghiÖp III. Thùc tr¹ng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë c«ng ty. 1. §èi t-îng vµ ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. S¶n phÈm cña c«ng ty kh«ng cã nh÷ng chi tiÕt phøc t¹p, cÇu kú, kh«ng tr¶i qua nhiÒu c¸c giai ®o¹n chÕ biÕn, mçi hîp ®ång l¹i cã c¸c s¶n phÈm kh¸cnhau. V× vËy, c¸c xÝ nghiÖp chän ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ tõng s¶n phÈm trong ®¬n ®Æt hµng.C¸c xÝ nghiÖp s¶n xuÊt phô thuéc vµo c¸c ®¬n ®Æt hµng, ®Ó tÝnh to¸n tr-íc nh÷ng rñi ro, chi phÝ s¶n xuÊt, kÕ to¸n sö dông c¸c d÷ kiÖn, sè liÖu s¶n xuÊt c¸c kú tr-íc ®Ó t¹m tÝnh gi¸ thµnh ®Þnh møc cña s¶n phÈm. Cuèi th¸ng hoÆc khi hoµn thµnh ®¬n ®Æt hµng th× kÕ to¸n tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm thùc tÕ. Gi¸ thµnh thùc tÕ chñ yÕu lµ ®Ó x¸c®Þnh l·i lç cßn khi xÝ nghiÖp giao hµng th× vÉn ph¶i giao theo gi¸ ®· ®-îc tho¶ thuËn tõ tr-íc. Tuy vËy, c«ng ty rÊt coi träng viÖc viÖc tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ bëi ®©y lµ ®iÒu kiÖn c¬ së ®Ó ®-a ra gi¸ tho¶ thuËn, ®ång thêi viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm thùc tÕ gióp cho c«ng t¸c qu¶n lý, ph©n tÝch t×nh h×nh sö dông lao ®éng hay nguån vèn cã hiÖu qu¶ hay kh«ng. Trong qu¸ tr×nh tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo xÝ nghiÖp th× kÕ to¸n ®· chi tiÕt cho tõng lo¹i s¶n phÈm t¹i mçi doanh nghiÖp thµnh viªn, tõ ®ã cã thÓ dÔ dµng ¸p dông ph-¬ng ph¸p tæng céng chi phÝ trong c«ng t¸c tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. 2. Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh hîp ®ång. §©y lµ yªu cÇu quan träng tr-íc khi mçi xÝ nghiÖp thùc hiÖn mét hîp ®ång víi kh¸ch hµng. Khi n¾m trong tay b¶n thiÕt kÕ hoÆc s¶n phÈm mÉu, kÕ to¸n tr-íc hÕt ph¶i x¸c ®Þnh chi phÝ nguyªn vËt liÖu cÇn thiÕt ®Ó chÕ t¹o ra mét s¶n phÈm. - Xem xÐt c¸c ®Þnh møc tiªu hao gç. Muèn biÕt chÕ t¹o ra ®-îc 1m3 s¶n phÈm th× cÇn bao nhiªu khèi gç, kÕ to¸n ph¶i dùa vµo c¸c hÖ sè tiªu hao (l-îng gç cÇn thiÕt ®Ó t¹o ra 1m3 s¶n phÈm). 20
- Xem thêm -