Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường thcs bình long_khóa luận tốt nghiệp lớp cbqlgd bậc thcs

  • Số trang: 52 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 45 |
  • Lượt tải: 1
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Bác Hồ, vị Lãnh tụ thiên tài của dân tộc ta luôn mang hoài bão cao cả “ Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc là đất nước ta hoàn toàn được độc lập, dân tộc ta hoàn toàn được tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành” Bác cũng đã từng nói “ Non sông Việt Nam có trở nên vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ phần lớn vào công học tập của các em” và khi Cách mạng tháng Tám thành công vào tháng tám năm 1945 với sự ra đời của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa non trẻ, Bác cũng đã ký ngay Sắc lệnh thành lập Nha “Bình dân học vu” đây cũng là cơ sở pháp lý đầu tiên để chính quyền cách mạng diệt “giặc dốt” một trong ba thứ giặc rất nguy hiểm có thể làm cho đất nước suy vong. Xuất phát từ tình hình trên, ngay từ Nghị quyết Hội nghị lần II, Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII và được khẳng định lại nhiều lần trong các kì Đại hội sau này đã xác định nhiệm vụ của Ngành Giáo dục-Đào tạo là: “Nâng cao chất lượng giáo duc toàn diện bậc tiểu học, hoàn thành phổ cập THCS trong cả nước vào nam 2010, phát triển giáo duc ở vùng dân tộc thiểu số, vùng kinh tế khó khăn, phấn đấu giảm chênh lệch về phát triển giáo duc giữa các vùng lãnh thổ...” và cũng trong chính Chỉ thị số 32/1999 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT cũng đã xác định “Tiếp tuc phát triển quy mô trên cơ sở chất lượng, nghiêm chỉnh thực hiện các quy định của Luật giáo duc, chuẩn bị điều kiện để triển khai thực hiện phổ cập giáo duc THCS trong cả nước” và trong Luật phô cập giáo dục cũng đã quy định một cách rõ ràng như sau “Tất cả trẻ em Việt Nam trong độ tuổi từ 6 đến 14 phải được phổ cập bắt buộc” Để các Nghị quyết của Đảng, Chủ trương, Chỉ thị của các cấp lãnh đạo đi vào thực tế một cách triệt để đúng như tinh thần mà Đảng ta đã nhiều lần khẳng Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 1 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long định coi “ Giáo duc đào tạo là quốc sách hàng đầu và là động lực để phát triển các ngành kinh tế xã hội trong toàn quốc” thì điều đầu tiên là phải tạo ra cho được một xã hội học tập ở mọi nơi, không ngoại trừ vùng sâu, vùng xa, các vùng có kinh tế khó khăn. Tuy nhiên trong thực tế hiện nay, hiện tượng học sinh bo học đã và đang là một trong những vấn đề gây nhức nhối trong dư luận xã hội mà đặc biệt thời gian gần đây sau khi Phó chủ tịch nước, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thiện Nhân và toàn ngành giáo dục phát động thực hiện cuộc vận động “ Hai không với bốn nội dung” “ Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo duc. Nói không với vi phạm đạo đức nhà giáo và việc ngồi nhầm lớp của học sinh” đã và đang được xã hội hết sức quan tâm. Hiện nay đang nảy sinh những thực tế hết sức đáng lo ngại về tình trạng học sinh bo học ở nhiều cấp mà đặc biệt là cấp THCS, một cấp học hết sức quan trọng trong quá trình hình thành nhân cách cũng như đây là bước đầu lĩnh hội các tri thức của nhân loại. Đây là một thực trạng hết sức đáng lo ngại cho toàn Đảng và toàn dân ta trong giai đoạn hiện nay, ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước mà đặc biệt là ảnh hưởng đến tiến trình thực hiện phô cập giáo dục THCS trong cả nước. Trước tình hình đó, việc tìm ra một biện pháp hữu hiệu và thiết thực nhất, khả thi nhất là cực kì cần thiết và cấp bách hơn bao giờ hết. Để thực hiện được công việc này, mỗi người, mỗi ngành đều phải có trách nhiệm mà cụ thể là tại địa phương mình, tại trường mình và tại chính trong mỗi gia đình mình. Chính vì điều đó tôi thiết nghĩ cần phải tìm ra “Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở bậc THCS” là hết sức cần thiết và thiết thực trong khóa luận Tốt nghiệp lớp Bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục bậc THCS nhằm góp một phần nho nhưng không thể thiếu được trong việc hoàn thành sự nghiệp cao cả “Trồng người” mà bất kì một xã hội nào cũng tôn vinh. 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 2 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long 2.1. Mục đích nghiên cứu Đánh giá đúng thực trạng và tìm ra những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến hiện tượng bo học của học sinh .Tìm ra các biện pháp quản lý phù hợp, khả thi trong việc ngăn ngừa hiện tượng bo học của học sinh trường THCS Bình Long.Vận dụng vào công tác quản lý trong trường học nhằm góp phần thực hiện tốt chủ trương phô cập giáo dục của Đảng. 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu Để thực hiện được mục đích trên đề tài tiến hành nghiên cứu những nhiệm vụ sau: - Nghiên cứu cơ sở lý luận liên quan đến hiện tượng bo học của học sinh ở trường THCS. - Nghiên cứu khảo sát thực trạng và làm rõ nguyên nhân bo học của học sinh trong toàn quốc, ở các tỉnh, các xã trong huyện và đặc biệt là ở trường THCS Bình Long, Bình Sơn, Quảng Ngãi. - Xây dụng hệ thống các biện pháp quản lý khả thi nhất áp dụng vào quản lý trường học để giúp ngăn ngừa đến mức thấp nhất tình trạng học sinh bo học ở các cấp và đặc biệt là ở cấp THCS và cụ thể hơn là ở trường THCS Bình Long, Bình Sơn, Quảng Ngãi. 3. Đối tượng, phạm vi và thời gian nghiên cứu của đề tài 3.1. Đối tượng nghiên cứu: Một số biện pháp quản lý nhằm ngăn ngừa tình trạng học sinh bo học ở trường THCS Bình Long-Bình Sơn-Quảng Ngãi. 3.2. Giới hạn phạm vi nghiên cứu của đề tài Nghiên cứu trong phạm vi trường THCS Bình Long, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi qua các năm học: 2006-2007; 2007-2008 và học kỳ I của năm học 2008-2009. Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 3 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long 4. Phương pháp nghiên cứu Để hoàn thành đề tài và vận dụng tốt đề tài vào thực tiễn quản lý nhà trường, đề tài sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau: 4.1. Phương pháp nghiên cứu lý thuyết Sưu tầm và nghiên cứu các tài liệu về văn kiện của Đảng, Nhà nước và của ngành giáo dục. Nghiên cứu sách, giáo trình bồi dưỡng hiệu trưởng trường THCS, các tạp chí và các bài báo. Các tài liệu đã được nghiên cứu, phân tích, hệ thống hoá sử dụng trong phần lý luận của đề tài và sắp xếp thành thư mục tham khảo. 4.2. Phương pháp điều tra, phỏng vấn - Điều tra số lượng học sinh trong các năm học qua các sô theo dõi công tác chuyên môn của nhà trường, sô họp Hội đồng sư phạm của nhà trường, sô kế hoạch của nhà trường, sô sinh hoạt Đoàn, Đội, sô theo dõi công tác phô cập giáo dục của địa phương, sô theo dõi sĩ số học sinh hàng tháng của nhà trường, sô theo dõi kế hoạch và thi đua của đội để nắm bắt tình trạng bo học của học sinh. - Ngoài ra còn sử dụng các phiếu điều tra, thăm dò ý kiến của giáo viên, học sinh và phụ huynh trong toàn trường và trên địa bàn xã Bình Long, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. - Điều tra về trình độ học vấn, tình hình phát triển kinh tế, đời sống của nhân dân địa phương. Điều tra về các hoạt động xã hội, phong tục tập quán và các hoạt động giáo dục khác có ảnh hưởng đến công tác giáo dục ở địa phương. - Trong quá trình thực hiện đề tài, Bản thân trực tiếp phong vấn nhiều giáo viên, học sinh, và phụ huynh trên địa bàn xã Bình Long. 4.3. Phương pháp quan sát Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 4 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long Trong quá trình nghiên cứu đề tài, bản thân, cùng một số đồng nghiệp trực tiếp quan sát các hoạt động: Học tập, vui chơi, rèn luyện thể chất và các hoạt động khác của các em của học sinh ở trường và cả ở gia đình. - Quan sát các hoạt động giảng dạy và giáo dục khác của giáo viên trong nhà trường. - Quan sát các hoạt động của các tô chức đoàn thể và các Ban ngành ở địa phương có ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến nội dung nghiên cứu của đề tài. Từ đĩ kiểm chứng và so sánh kết quả trong nghiên cứu , đối chiếu lý thuyết với thực tế. 4.4. Phương pháp thống kê toán học Trong quá trình nghiên cứu đề tài này, tôi đã tiến hành thu thập các số liệu thống kê học sinh bo học trực tiếp từ quá trình giảng dạy và công tác tại trường THCS Bình Long. Sau đó vẽ biểu đồ. Nhận xét và phân tích hiện tượng bo học của học sinh qua biểu đồ. 4.5. Phương pháp phân tích, tổng hợp Dùng các số liệu, bảng biểu để so sánh hiện tượng học sinh bo học qua các năm học nhằm làm nôi bật vấn đề đặt ra. Từ đĩ phân tích rút ra nhận định ,đánh giá và đề xuất biện pháp trước thực trạng hiện nay. 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài - Góp phần làm sáng to hơn cơ sở lý luận khoa học về hoạt động ngăn ngừa học sinh bo học ở trong nhà trường Trung học cơ sở. - Giúp cho người quản lý giáo dục tìm ra được nguyên nhân dẫn đến học sinh bo học và đồng thời có giải pháp cụ thể giúp cho người quản lý giáo dục chỉ đạo và thực hiện có hiệu quả trong đơn vị của mình. Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 5 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long -Đề tài thực hiện có hiệu quả sẽ góp phần giảm tỉ lệ học sinh bo học đáng kể và giúp cho công tác phô cập giáo dục ở xã Bình Long, huyện Bình Sơn luôn được duy trì và mang tính chất bền vững. Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 6 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. 1 Các khái niệm liên quan đến đề tài 1.1.1 Thế nào là học sinh bỏ học? Theo các nhà giáo dục học trên thế giới và đặc biệt là các chuyên gia UNESCO (Tô chức giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên hiệp quốc) thì "Một học sinh được xác định bo học là một học sinh rời trường trước khi kết thúc năm học cuối cùng của giai đoạn giáo dục mà học sinh đó được tuyển vào" (trích trong tạp chí về vấn đề lưu ban-bo học, trang 38 của Hội tâm lý Giáo dục học Việt Nam năm 1992) 1.1.2 Thế nào là biện pháp vận động học sinh ra lớp (chống bỏ học)? Biện pháp ngăn ngừa hiện tượng bo học của học sinh là sự tác động của các lực lượng trong và ngoài nhà trường giáo dục để hạn chế, phòng ngừa hiện trượng bo học của học sinh nhằm thực hiện nhiệm vụ giáo dục của Đảng và Nhà nước và của Ngành đề ra. 1.2 Vị trí vai trò của hoạt động dạy học và phổ cập giáo dục THCS Chúng ta đã biết trong hệ thống giáo dục quốc dân, bậc THCS là bậc chuyển tiếp của bậc tiểu học và cũng là nền tảng cho bậc học tiếp theo là bậc THPT hay một số ít các em đi vào học ở các trường dạy nghề, chính vì vậy mà bậc học THCS cũng có ý nghĩa hết sức quan trọng. Nếu bậc học này các em được trang bị kỹ kiến thức thì chắc chắn việc học tập ở THPT hoặc đi học ở các trung tâm, các cơ sở dạy nghề các em sẽ gặp nhiều thuận lợi hơn trong quá trình học tập và rèn luyện. Nhưng trong thực tế cho thấy hiện tượng bo học của học sinh ở bậc THCS còn diễn ra khá phô, biến nhất là các vùng nông thôn, miền núi, vùng kinh tế Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 7 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long chậm phát triển. Điều đó ảnh hưởng rất lớn đến việc phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội ở địa phương. Đặc biệt là ảnh hưởng rất lớn đến việc hoàn thành phô cập giáo dục THCS trong cả nước vào năm 2010. Luật giáo dục cũng đã nói rõ "Tất cả trẻ em Việt Nam từ 6-14 tuôi được phô cập bắt buộc". -Trong định hướng chiến lược phát triển giáo dục đào tạo Nghị quyết TW II của Đảng đã nêu rõ. + Thực sự coi giáo dục - đạo tạo là quốc sách hàng đầu. + Giáo dục đào tạo là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và toàn xã hội. + Phát triển giáo dục - đào tạo phải gắn liền với nhu cầu phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội, khoa học, công nghệ an ninh quốc phòng. + Giáo dục - đào tạo phải đi trước sự phát triển xã hội. Đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển của đất nước. + "Con người là vốn quý", là "Nhân tố quyết định đến sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội" đây là luận điểm đã được khẳng định trong các Đại hội của Đảng trong nhiều năm qua. Mọi chủ trương chính sách đều nhằm giải phóng và phát huy tiềm năng con người, làm cho "Mọi người có cuộc sống ấm no, tự do hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân, đảm bảo công bằng xã hội và dân chủ" Đảng và Nhà nước ta đã chăm lo đến việc học của nhân dân nhằm "Thực hiện một nền giáo dục thường xuyên cho mọi người, xác định học tập suốt đời là quyền lợi, trách nhiệm của công dân" (Nghị quyết TW Đảng khoá VII). Học sinh THCS là một chỉnh thể hồn nhiên, tiềm tàng khả năng phát triển và là một nhân cách đang hình thành. Đặc điểm đó tạo khả năng cho học sinh THCS tiếp thu giáo dục THCS, dễ thích nghi với điều kiện sống và học tập. Học sinh THCS phát triển theo định hướng hình thành nhân cách. Vì vậy những gì giáo dục cho trẻ em phải chọn lọc, đúng đắn lành mạnh, phương pháp giáo dục Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 8 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long phải phù hợp với tâm sinh lý của lứa tuôi. Nhà trường cần tạo điều kiện thuận lợi để cho trẻ em phát triển tốt. - Giáo dục giữ vai trò quan trọng trong việc phát huy tiềm năng của con người. Giáo dục theo sự phát triển của xã hội loài người, thực hiện chức năng tái sản xuất lao động xã hội, tạo ra sức lao động mới có hiệu quả hơn bằng cách phát huy tiềm năng, năng suất lao động cao hơn cho xã hội. Mặt khác, giáo dục cũng có tác động to lớn trong việc xây dựng tư tưởng chi phối cho toàn xã hội, xây dựng lối sống lành mạnh, tạo ra một trình độ văn hoá chuẩn chung cho toàn xã hội. - Văn hoá là chìa khoá, nền tảng của sự phát triển. Do vậy học tập nghiêm túc đến nơi, đến chốn giúp con người tiếp thu một cách có hệ thống và trọn vẹn các tri thức văn hoá của loài người, giúp con người tự chủ năng động sáng tạo, có niềm tin và tự hào của dân tộc, có ý thức vươn lên, có năng lực đi vào thực tiễn cuộc sống, góp phần làm cho "Dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh", nâng cao được mặt bằng dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước. - Phô cập giáo dục là nhằm làm cho tất cả mọi thành viên trong xã hội có một trình độ giáo dục đào tạo nhất định, là nhiệm vụ của tất cả các ngành trong nước nói chung, và của ngành giáo dục đào tạo nói riêng. Nghị quyết TW IV khóa VI của Đảng đã nêu "Hoàn thành cơ bản phô cập giáo dục tiểu học phát triển tích cực vững chắc và từng bước tiến tới phô cập giáo dục THCS''. Đó là sự khẳng định việc học là con đường tất yếu bắt buộc phải chọn nhằm xoá bo cảnh nghèo nàn lạc hậu; tiếp thu khoa học kỹ thuật tiên tiến của nhân loại, phục vụ cho sự phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội của đất nước và hoà nhập vào cộng đồng thế giới. Tuy nhiên hiện nay việc thực hiện chủ trương của Đảng, nhà nước về công tác giáo dục đang gặp nhiều khó khăn nhất là vùng sâu, vùng xa, vùng nông thôn, hải đảo có kinh tế chậm phát triển, do tác động tiêu cực của mặt trái nền Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 9 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long kinh tế thị trường đã ảnh hưởng trực tiếp đến phụ huynh học sinh. Thêm vào đó cơ sở vật chất của nhiều trường xuống cấp, phương tiện phục vụ cho việc dạy học thiếu thốn, cảnh quan và hoạt động của trường chưa thu hút học sinh. Trong những năm gần đây Đảng và nhà nước đã có nhiều cải tiến về chế độ cho giáo viên song đến nay, nguồn thu nhập của giáo viên còn thấp so với các ngành khác trong xã hội. Do đó vẫn còn một số ít giáo viên chưa nhiệt tình, chưa tận tâm với nghe, hơn nữa việc cơ cấu, bố trí phân bô giáo viên chưa cân đối, chưa hợp lý ở các bộ môn đào tạo; vẫn còn một số giáo viên giảng dạy còn yếu, chưa đủ chuẩn về mặt chuyên môn, nghiệp vụ nên bất cập với yêu cầu đôi mới của nền giáo dục hiện nay. Chính từ những nguyên nhân trên đã tác động không nho đến quá trình học tập của học sinh, các em không hứng thú đến trường, đến lớp, từ đó dẫn đến chán học rồi bo học của học sinh đã và đang được báo động nhiều nơi. Bởi lẽ, việc bo học của học sinh sẽ tạo ra cho xã hội một bộ phận lao động không đồng nhất, tốn nhiều thời gian và kinh phí khi phải đào tạo lại làm mất khá nhiều kinh phí và thời gian của mỗi người, của toàn xã hội và dĩ nhiên là sự phát triển của xã hội sẽ bị kiềm hãm và nguy cơ tụt hậu là không tránh khoi. Từ những cơ sở trên, việc ngăn ngừa hiện tượng bo học của học sinh THCS là rất cần thiết và cấp bách hơn bao giờ hết. Để góp phần thực hiện nhiệm vụ giáo dục - đào tạo mà Đảng và Nhà nước ta đã đề ra, trước hết phô cập giáo dục THCS là nhiệm vụ, mục tiêu của người cán bộ quản lý giáo dục quản lý trường học. Chính vì vậy, hiện tượng bo học của trẻ em ở độ tuôi quy định là hiện tượng không bình thường, cần phải nghiên cứu và giải quyết kịp thời. 1.3. Nguyên nhân bỏ học của học sinh Dựa vào thực trạng bo học của học sinh chúng ta có thể chia ra các nguyên nhân cơ bản sau: 1.3.1 Nguyên nhân chủ quan Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 10 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long - Do nhận thức chưa đúng đắn tầm quan trọng của việc học nên một số không nho học sinh không có nhu cầu về học tập, mặt dù các em được sinh trưởng trong những gia đình có đủ điều kiện để học tập. - Do thích đua đòi ăn diện, tiêu xài phung phí, thích to ra mình là người lớn, muốn tự thân kiếm tiền cho riêng mình để phục vụ bản thân. - Do không xác định được động cơ học tập nên dẫn đến mất căn bản về kiến thức, kết quả học tập giảm sút, mặc cảm với bạn bè chán nản bo bê việc học tập và rồi bo học. - Do ở lứa tuôi này, cơ thể phát triển nhanh, bản thân có nhiều biến đôi về mặt tâm sinh lý dẫn đến khó hoà nhập với bạn bè, thích ăn chơi kiếm tiền. 1.3.2 Nguyên nhân khách quan. - Hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn không đủ cung cấp cho việc học. - Bản thân một số học sinh sức khoẻ yếu, mắc bệnh tật, hoặc do bị tai nạn. Hoàn cảnh gia đình gặp chuyện không may như cha mẹ ly hôn v.v…. - Do những nguyên nhân từ phía xã hội như: + Sự tác động của cơ chế thị trường và mặt trái của nó đã làm cho một số người sùng bái đồng tiền, quên cả việc học. + Coi nặng lối sống thực dụng xem thường việc học. + Sự bố trí, sắp xếp công việc làm của xã hội chưa đáp ứng được nhu cầu của người lao động, đặc biệt là đối với học sinh, sinh viên sau khi tốt nghiệp ra trường chưa có việc làm kịp thời. Từ những nguyên nhân cơ bản trên đã tạo ra hệ quả là không tạo sự hấp dẫn lôi cuốn học sinh đến trường. Xã hội còn nhiều tệ nạn lôi kéo cám dỗ làm giao động tư tưởng, làm suy thoái đạo đức học sinh. Nếu không kịp thời giáo dục uốn nắn thì các em dễ bị sa ngã, mắc nhiều khuyết điểm dẫn đến bo học. - Do những nguyên nhân từ phía nhà trường như: Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 11 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long Nội dung, phương pháp giảng dạy chưa đáp ứng nhu cầu thực tế việc học của học sinh hoặc có thể do những định kiến trong quan hệ thầy trò, những mâu thuẫn trong tình bạn… Từ những cơ sở trên ta có sơ đồ nguyên nhân bo học của học sinh như sau: XÃ HỘI Nền kinh tế, xã hội phát triển chậm Tô chức, sắp xếp việc làm còn nhiều bất cập. Tệ nạn xã hội đang có chiều hướng gia tăng. Công tác xã hội hóa giáo dục thực sự chưa phát triển mạnh. HỌC SINH Nhận thức sai trái về nhiệm vụ học tập. Động cơ học tập sai lầm. Những định kiến, mặc cảm… - Sức khoe không đảm bảo. BỎ HỌC NHÀ TRƯỜNG Mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học chưa thực sự lôi cuốn học sinh. Môi trường học tập không đảm bảo GIA ĐÌNH Hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn. Định hướng, nhận thức không đúng đắn. Những biến cố xấu không may xảy ra với gia đình. Thiếu sự quan tâm, chăm sóc, hướng dẫn, chỉ bảo hằng ngày Như vậy thực trạng bo học của học sinh là một thực trạng xã hội bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân như đã nêu trên, do đó muốn khắc phục hiện tượng học sinh bo học cần phải có sự phối hợp đồng bộ và nhịp nhàng giữa các lực lượng trong xã hội. Nếu không sẽ tạo ra hệ lụy tất yếu như sau: Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 12 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long Tình trạng trẻ em phạm pháp đang là một vấn đề xã hội rất bức xúc. Có nhiều nguyên nhân dẫn các em vào con đường tội lỗi. Trước hết là trách nhiệm của gia đình. Phải nhận thấy môi trường gia đình có tác động mạnh mẽ tới sự hình thành nhân cách trẻ em, đó là môi trường giao tiếp đầu tiên của trẻ, những đứa trẻ lớn lên đều chịu ảnh hưởng trực tiếp từ sự chăm sóc, giáo dục của gia đình. Trong cơ chế thị trường hiện nay, có nhiều người giàu lên một cách nhanh chóng, do mải mê kiếm tiền mà họ đã bo quên trách nhiệm dạy dỗ con cái và phó mặc cho nhà trường. Có những gia đình vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn, hoặc gia đình rơi vào tình trạng “ cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt”, cha mẹ ly thân, ly hôn… do đó con cái không được dạy dỗ, chăm sóc chu đáo, thiếu tình thương của cha mẹ, thiếu kiến thức, thiếu hiểu biết và kết cuộc dẫn đến việc bo học và phạm pháp là điều đương nhiên. Thực tế cho thấy, từ việc bo học lang thang, bụi đời đến phạm pháp chỉ trong gang tấc. Trẻ em phạm pháp còn do ảnh hưởng từ môi trường xã hội, với sự mọc lên nhan nhản những tụ điểm như karaoke trá hình, cà phê đèn mờ, văn hóa phẩm độc hại, những trang web bẩn, ma túy, mại dâm… một nghiên cứu về tội phạm trong thanh thiếu niên cho thấy đây là lứa tuôi đang có những thay đôi lớn về tâm sinh lý. Từ gia đình bước vào một môi trường xã hội rộng lớn, nhiều biến động, sự cố với tâm lý bồng bột, dễ xúc cảm, non nớt, thiếu kinh nghiệm nên dễ bị kích động, dễ bị kẻ xấu lôi kéo, hình thành những băng nhóm tội phạm có tô chức… dù rằng, những đứa trẻ kia có sa vào con đường phạm pháp bởi nguyên nhân nào thì cũng phải thấy một điều là sau lưng các em luôn thiếu bóng dáng của sự chăm lo, giám sát, sự quan tâm cần thiết của những người thân trong gia đình các em. Từ những đứa trẻ lang thang trên đường phố, bởi nghèo đói bất hạnh gia đình hay bất mãn cuộc đời, đến những đứa trẻ được nuông chiều quá mức đều có thể là những nguyên nhân tình cờ ngẫu nhiên hay có ý thức xô đẩy các em đến với con đường phạm pháp. Trẻ em phạm pháp là đáng thương hơn đáng trách. Tương lai của các em đang ở phía trước. Chính vì vậy, gia đình nhà trường và toàn xã hội cần có sự phối hợp tích cực hơn nữa để hành động, thường Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 13 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long xuyên tuyên truyền, giáo dục giúp đỡ đối tượng trẻ em nhất là các em có thể rơi vào các hoàn cảnh gia đình như đã nêu trên để giúp các em có ý thức và biết định hướng cho mình trong tương lai tránh những cạm bẫy của cuộc sống. 1.4. Những định hướng cơ bản Để có biện pháp ngăn ngừa hiện tượng học sinh bo học chúng ta cần phải có những định hướng cơ bản sau:  Thực hiện tốt công tác xã hội hóa giáo dục, tuyên truyền trong nhân dân về vai trò vị trí và sự quan trọng của công tác học tập nhằm nâng cao nhận thức và giác ngộ của quần chúng nhân dân đối với giáo dục, từ đó họ sẽ là lực lượng quan trọng động viên được con em khắc phục những khó khăn trước mắt để học tập, tạo một tiền đề quan trọng của một xã hội học tập.  Địa phương và nhà trường tạo mọi điều kiện, vận dụng nhiều chính sách thông thoáng đối với người học nhằm động viên khích lệ tinh thần học tập của học sinh của địa phương mình.  Tạo ra sự hấp dẫn trong các hoạt động vui chơi ở nhà trường. Thay đôi phương pháp giảng dạy, tránh cách dạy áp đặt “ thầy đọc trò ghi” phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo trong học tập và vui chơi của học sinh. Tạo ra các mối quan hệ thầy trò hòa nhã vui vẻ, đúng mực, trong sáng. Hạn chế và khắc phục những ràng buộc, những yêu cầu quá sức từ nhà trường đối với các em học sinh.  Như tất cả chúng ta đều biết, học sinh tồn tại, vận động và phát triển với tư cách là một nhân tố trung tâm của quá trình dạy-học, quá trình giáo dục… Học sinh vừa là đối tượng giảng dạy, giáo dục đồng thời cũng là chủ thể nhận thức, chủ thể tự giáo dục. Nó có mối quan hệ mật thiết với các nhân tố khác trong quá trình dạy-học, giáo dục, do đó các nhân tố này ảnh hưởng đến các hoạt động học tập của học sinh. Hiện tượng bo học của học sinh một phần là do ảnh hưởng tiêu cực của các nhân tố trên. Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 14 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long Chính vì vậy, trong quá trình tìm hiểu nghiên cứu chúng ta sẽ làm rõ những ảnh hưởng của các nhân tố đó; ví dụ như: - Mục đích, nhiệm vụ dạy học chưa thiết thực ở điểm nào? - Nội dung chương trình quá khó, hay quá tải ở phần nào, điểm nào? - Phương pháp, phương tiện dạy học có điều gì không phù hợp, kìm hãm sự phát triển tính tích cực độc lập suy nghĩ của học sinh? - Đối với giáo viên có những hạn chế gì về chuyên môn, phong thái lên lớp, phong cách giáo dục? Từ đó chúng ta có cơ sở để đề xuất những biện pháp ngăn ngừa hiện tượng bo học của học sinh ngay từ khi chúng chỉ là những mầm mống trong lúc còn đi học. Hiện tượng bo học của học sinh còn liên quan mật thiết với quá trình phát triển kinh tế – văn hóa – xã hội ở địa bàn trường học. Ở nước ta, với sự đôi mới trong kinh tế, từ một nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang một nền kinh tế thị trường có định hướng của Nhà nước. Ngoài những mặt tích cực thúc đẩy nền kinh tế với mức tăng trưởng cao trong nhiều năm liền nó còn tạo ra một mặt trái hết sức nguy hiểm đó là: tạo ra cho con người có tư tưởng sùng bái đồng tiền, coi trọng sức mạnh của đồng tiền, tạo ra sự phân hóa giầu nghèo nhanh chóng và đây cũng chính là một trong những nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các tệ nạn xã hội và rồi từ đó sẽ dẫn đến việc nghỉ học là không tránh khoi. Ngoài ra hiện tượng bo học của học sinh còn gắn liền với các đặc điểm tâm sinh lý riêng mà đặc biệt là tâm sinh lý của tuôi mới lớn. Khả năng nhận thức và nhân cách của từng học sinh, những đặc điểm này cũng đã chi phối đến các hoạt động dạy học và giáo dục ở nhà trường. Thật vậy, trong thực tế có những học sinh mặc dù hoàn cảnh kinh tế gặp rất nhiều khó khăn, sức khoe có hạn chế nhưng do xác định đúng động cơ học tập, Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 15 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long có ý thức tự vươn lên và rèn luyện để trở thành những người có ích cho xã hội. Ngược lại, một số học sinh có đầy đủ điều kiện để học tập, nhưng do ý thức kém, ham chơi, sa đà không quan tâm đến việc học dẫn đến học yếu rồi dần dần dẫn đến bo học. Chính vì thế, chúng ta có thể nói yếu tố cá nhân cũng đóng một vai trò không kém phần quan trọng trong việc gây nên hiện tượng bo học của học sinh. Hiện tượng bo học của học sinh là một hiện tượng không bình thường trong xã hội, nó đã, đang, và sẽ gây nên những hậu quả khôn lường trong xã hội như làm trì trệ quá trình phát triển kinh tế – văn hóa - xã hội của đất nước. Đặc biệt là làm ảnh hưởng đến việc thực hiện quá trình công nghiệp hóa – hiện đại hóa cũng như việc thực hiện chương trình phô cập giáo dục THCS và tiến đến phô cập giáo dục bậc THPT trong tương lai. Để có được một đất nước phát triển về mọi mặt thì đòi hoi mọi người phải học để tạo thành một xã hội học tập nhằm nâng cao dân trí, song hiện tượng bo học của học sinh là một thực trạng khá phô biến hiện nay, nó xảy ra ở mọi nơi mọi vùng miền trong đất nước ta. Vì vậy trong quá trình ngiên cứu chúng ta cùng đi sâu tìm hiểu các nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng bo học của học sinh hiện nay và tìm ra các giải pháp cơ bản và hữu hiệu nhất để tiến đến giảm dần và loại bo hoàn toàn hiện tượng bo học của học sinh. 1.5. Một số số liệu về học sinh bỏ học 1.5.1. Tình hình học sinh bỏ học chung trong toàn quốc Những năm vừa qua tình hình học sinh bo học có hướng giảm dần, đến đầu năm 2008 tỷ lệ học sinh bo học lại tăng lên. Theo thống kê của Bộ GD&ĐT về số học sinh bo học trong học kỳ 1 năm học 2008 – 2009. Tính đến hết tháng 122008 có trên 86.000 học sinh bo học chiếm 0,56% trong tông số học sinh trên toàn quốc. Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 16 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long Theo thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo Quảng ngãi trong năm học 20072008 toàn tỉnh có 2.772 học sinh bo học, trong đó huyện Bình Sơn có 222 học sinh bo học. 1.5.2. Tình hình học sinh THCS bỏ học của huyện Bình Sơn Huyện Bình Sơn có tất cả 24 trường THCS, với tông số 15.354 học sinh. Tại thời điểm tháng 12 (năm 2008) thuộc năm học 2008-2009, toàn huyện Bình Sơn có 145 học sinh bo học, trong đó số học sinh THCS bo học là 142 em, chiếm tỉ lệ 0,93 %. Số học sinh bo học do nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng chủ yếu là kinh tế khó khăn, chưa xác định được việc học. Đây là vấn đề nan giải không chỉ đối với ngành giáo dục mà còn nhiều của các cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương và của các Hội đoàn thể. Vì vậy là cấp học đã phô cập cần được duy trì và giữ vững để góp phần thực hiện tốt chủ trương phô cập giáo dục của Đảng. 1.5.3. Tình hình học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long Tình trạng học sinh bo học ở trường còn cao, trong học kỳ 1 năm học 20082009, toàn trường có 5 em bo học chiếm tỉ lệ 0,99 %.(5/504). Nếu không chấn chỉnh kịp thời thì số em bo học sẽ tăng lên. Vì các em ở độ tuôi nầy rất dễ hay bắt chước và làm theo một cách vô ý thức, việc bo học dẫn đến việc tiếp thu kiến thức các môn học bị hạn chế, ít hiểu bài, làm bài không được, dẫn đến chán học và bo học luôn. Việc bo học của học sinh làm ảnh hưởng đến phong trào chung của nhà trường của địa phương nhất là việc duy trì và giữ vũng phô cập giáo dục. Kể từ năm học 2005-2006 trở về trước, tỉ lệ học sinh bo học của trường tương đối khá cao. Những năm gần đây tỉ lệ bo học của học sinh trường THCS Bình Long có phần giảm hơn song vẫn còn cao so với mặt bằng tông thể trong toàn huyện. Ban giám hiệu nhà trường kết hợp với chính quyền địa phương, đã áp dụng nhiều biện pháp dựa trên các văn bản chỉ đạo của các cấp để thực hiện nhưng kết quả chưa cao, số học sinh bo học vẫn còn tương đối nhiều. Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 17 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long Kết luận Học sinh bo học là một vấn đề không bình thường trong nhà trường. Do đó cần có sự quan tâm tích cực hơn nữa của các cấp, các ngành, các tô chức, xã hội, các đoàn thể , gia đình và nhà trường. Qua xem xét hiện tượng bo học của học sinh, cần phải quán triệt được các quan điểm đôi mới trong công tác giáo dục hiện nay, giải quyết các mâu thuẫn trong cách thực hiện toàn bộ chiến lược kinh tế - xã hội, đặc biệt thực hiện chính sách xã hội. Phải giải quyết vấn đề này ở tầm vĩ mô chứ không phải của riêng ngành giáo dục hay riêng của nhà trường . Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 18 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CỦA NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2. 1 Đặc điểm tình hình chung 2.1.1 Đặc điểm về địa phương Bình Long là một xã nằm ở trung tâm Huyện Bình Sơn, phía Bắc giáp thị trấn Châu Ổ, phía Nam giáp xã Bình Hiệp, có đường quốc lộ 1A chạy qua và được nối với nhiều tuyến giao thông ngày càng phát triển nên việc đi lại có nhiều thuận lợi cho học sinh và phụ huynh khi đưa con em đến trường. Toàn xã có 6 thôn với 6500 người, tập trung phần lớn sống bằng nghề thuần nông, việc áp dụng tiến bộ khoa học-kỹ thuật vào trong sản xuất còn hạn chế, kinh tế chậm phát triển nên đời sống còn gặp nhiều khó khăn, còn nhiều hộ nghèo, nhiều phụ huynh chưa quan tâm đến việc học của con em nên ảnh hưởng không nho đến sự nghiệp phát triển giáo dục của địa phương. 2. 1.2. Đặc điểm của trường THCS Bình Long năm học 2008-2009 Trường THCS Bình Long ở gần thị trấn Châu Ổ, nằm ven quốc lộ 1A , gần với ngã ba đường cao tốc nối liền khu kinh tế Dung Quất. Do đó trong công tác giảng dạy của giáo viên và việc học tập của học sinh có nhiều thuận lợi. Về cơ sở vật chất -Đầu năm số lượng phòng học tương đối tạm đủ để phục vụ giảng dạy và học tập, nhưng thiếu phòng để bồi dưỡng học sinh gioi và phụ đạo học sinh yếu, chưa xây dựng được các kho chứa thiết bị theo phòng bộ môn. -Bàn ghế: nhà trường đã tu bô, sửa chữa, có đủ để bố trí hợp lý đảm bảo cho việc học tập cuả học sinh. Tuy nhiên, chất lượng bàn ghế chưa tốt cho công tác giảng dạy. -Thiết bị nghe nhìn đầy đủ nhưng chưa có phòng học vi tính. Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 19 Một số biện pháp quản lý, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏ học ở trường THCS Bình Long -Sách giáo khoa và sách tham khảo tương đối đầy đủ đảm bảo cho việc nghiên cứu và tham khảo cuả giáo viên và học sinh. -Thư viện có đầy đủ các loại sách theo quy định và đạt tiêu chuẩn thư viện chuẩn 01 theo tiêu chuẩn Quốc gia. -Thiết bị phục vụ cho việc dạy thay sách giáo khoa các lớp tương đối đầy đủ. Về đội ngũ CB - GV -CNV nhà trường -Tông số cán bộ, giáo viên: 28 ( nữ 12) Trong đó: Ban giám hiệu: 02, tô KHTN:12, tô KHXH&NN:13, Kế toán: 01 -Trình độ chuyên môn: Đại học: 08, Cao đẳng sư phạm 12+3: 17, Cao đẳng tài chính-Kế toán : 01 -Giáo viên dạy gioi: Cấp tỉnh: 4, cấp huyện: 15, giáo viên gioi cấp cơ sở: 4 -Số lượng Đoàn viên: 3, Đảng viên: 9 Về học sinh Trong năm học 2008-2009 trường có 12 lớp với tông số học sinh 504 em trong đó có 254 nữ. Cụ thể như sau: Khối lớp 6 7 8 9 Tổng cộng Tổng số (em) 136 112 131 125 504 Nữ (em) 65 57 68 64 254 Thuận lợi -Được PGD&ĐT Bình Sơn thường xuyên quan tâm, chỉ đạo chặc chẽ. -Được Đảng Uỷ-Hội đồng nhân dân-Uỷ ban nhân dân, ban đại diện cha mẹ học sinh cùng các hội đoàn thể trong xã giúp đỡ, phối hợp và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho nhà trường và hội đồng sư phạm thực hiện tốt nhiệm vụ năm học. Người thực hiện: Đặng Đạm - Trường THCS Bình Long- Bình Sơn-Quảng Ngãi. 20
- Xem thêm -