Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh ở công ty xăng dầu bắc tây nguyên g

  • Số trang: 85 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 15 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp Môc lôc Lêi më ®Çu ………………………………………………………………. 04 Ch­¬ng I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ vèn kinh doanh vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i I. Kh¸i qu¸t vÒ vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i …………... 06 1. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i vèn kinh doanh ……………………………... 06 1.1. Kh¸i niÖm vèn kinh doanh ……………………………………….. 06 1.2. Ph©n lo¹i vèn kinh doanh ………………………………………… 07 2. §Æc ®iÓm cña vèn kinh doanh ………………………………………... 09 2.1. §Æc ®iÓm cña vèn l­u ®éng ………………………………………. 09 2.2. §Æc ®iÓm cña vèn cè ®Þnh ………………………………………... 10 3. Vai trß cña vèn kinh doanh …………………………………………... 11 II. Néi dung vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i ……………... 13 1. Vèn l­u ®éng cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i ………………………… 13 1.1. Thµnh phÇn vµ c¬ cÊu vèn l­u ®éng ……………………………… 13 1.2. Nguån cña vèn l­u ®éng …………………………………………. 16 2. Vèn cè ®Þnh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i ………………………….. 17 2.1. Thµnh phÇn vµ c¬ cÊu vèn cè ®Þnh ……………………………….. 17 2.2. Nguån cña vèn cè ®Þnh …………………………………………… 20 3. Sù cÇn thiÕt cña viÖc sö dông vèn kinh doanh cã hiÖu qu¶ trong c¸c doanh nghiÖp th­¬ng m¹i ……………………………………………... 20 III. C¸c nh©n tè ¶nh h­ëng ®Õn hiÖu qu¶ sö dông vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i …………………………………………………….. 21 1. C¸c nh©n tè chñ quan ………………………………………………… 21 2. C¸c nh©n tè kh¸ch quan ……………………………………………… 23 1 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp Ch­¬ng II Thùc tr¹ng sö dông vèn kinh doanh ë c«ng ty x¨ng dÇu B¾c T©y Nguyªn I. §Æc ®iÓm kinh tÕ - kü thuËt cña c«ng ty x¨ng dÇu B¾c T©y Nguyªn …... 25 1. LÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña c«ng ty ………………………… 25 1.1. Giai ®o¹n tõ n¨m 1976 ®Õn n¨m 1993 …………………………… 25 1.2. Giai ®o¹n tõ n¨m 1993 ®Õn nay ………………………………….. 26 2. HÖ thèng tæ chøc, chøc n¨ng nhiÖm vô cña c¸c phßng ban ………….. 26 2.1. Bé m¸y tæ chøc, qu¶n lý ………………………………………….. 27 2.2. Chøc n¨ng nhiÖm vô cña c¸c phßng ban vµ bé phËn trùc thuéc ….. 27 3. §Æc ®iÓm kinh doanh cña c«ng ty ……………………………………. 30 3.1. MÆt hµng kinh doanh ……………………………………………... 30 3.2. Ph¹m vi kinh doanh ………………………………………………. 31 3.3. KÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh ……………………………………. 32 II. Thùc tr¹ng t×nh h×nh sö dông vèn kinh doanh cña c«ng ty x¨ng dÇu B¾c T©y Nguyªn ……………………………………………………………... 36 1. Kh¸i qu¸t vÒ vèn kinh doanh cña c«ng ty …..………………………... 36 2. T×nh h×nh qu¶n lý, sö dông vèn l­u ®éng cña c«ng ty …..…………… 39 2.1. T×nh h×nh sö dông vèn l­u ®éng ………………………………….. 39 2.2. Ph©n tÝch hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng ………………………… 44 2.2.1. Ph©n tÝch chung ……………………………………………….. 44 2.2.2. Ph©n tÝch tèc ®é lu©n chuyÓn cña vèn l­u ®éng ……………… 46 3. T×nh h×nh qu¶n lý, sö dông vèn cè ®Þnh cña c«ng ty ..……………….. 51 3.1. T×nh h×nh sö dông vèn cè ®Þnh …………………………………… 51 3.2. Ph©n tÝch hiÖu qu¶ sö dông vèn cè ®Þnh ………………………….. 55 III. NhËn xÐt, ®¸nh gi¸ vÒ t×nh h×nh sö dông vèn cña c«ng ty x¨ng dÇu B¾c T©y Nguyªn …………………………………………………………… 59 1. Nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®­îc ……………………………………………… 59 2. Nh÷ng vÊn ®Ò cßn tån t¹i …………………………………………….. 60 3. Nguyªn nh©n cña nh÷ng yÕu kÐm trªn ……………………………….. 61 3.1. Nguyªn nh©n chñ quan …………………………………………… 61 3.2. Nguyªn nh©n kh¸ch quan ………………………………………… 62 2 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp Ch­¬ng III Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn kinh doanh ë c«ng ty x¨ng dÇu B¾c T©y Nguyªn I. Môc tiªu, ph­¬ng h­íng ho¹t ®éng cña c«ng ty nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn trong thêi gian tíi …………………………………………….. 65 1. Môc tiªu ®Þnh h­íng …………………………………………………. 66 2. Môc tiªu cô thÓ ………………………………………………………. 67 II. Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn kinh doanh …. 67 1. C¸c biÖn ph¸p chung nh»m b¶o toµn vµ ph¸t triÓn vèn ………………. 68 1.1. Tæ chøc kinh doanh n¨ng ®éng, hiÖu qu¶ ………………………… 68 1.2. Gi¶m thiÓu chi phÝ kinh doanh …………………………………… 70 1.3. §¶m b¶o an toµn vÒ vèn kinh doanh ……………………………... 71 1.4. T¨ng c­êng ¸p dông tiÕn bé khoa häc kü thuËt vµo s¶n xuÊt kinh doanh ………………………………………………………………. 72 1.5. Hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n, thèng kª vµ bé m¸y tæ chøc qu¶n lý tµi chÝnh ……………………………………………………………….. 73 2. BiÖn ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn cè ®Þnh …………………... 74 2.1. §¸nh gi¸ l¹i gi¸ trÞ thùc cña tµi s¶n cè ®Þnh ……………………… 74 2.2. Hoµn thiÖn chÕ ®é khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh ……………………… 74 2.3. §æi míi c«ng t¸c qu¶n lý ®Çu t­ x©y dùng c¬ b¶n ……………….. 75 2.4. TiÕn hµnh nh­îng b¸n, thanh lý tµi s¶n thu håi vèn kinh doanh …. 76 3. BiÖn ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn l­u ®éng …………………. 76 3.1. §æi míi c¬ chÕ qu¶n lý c«ng nî ………………………………….. 76 3.2. X¸c ®Þnh nhu cÇu vµ huy ®éng vèn hîp lý ……………………….. 77 3.3. X©y dùng vµ hoµn thiÖn c¸c ®Þnh møc vËt t­ ……………………... 79 3.4. Chñ ®éng duy tr× l­îng tån kho hîp lý …………………………... 79 3.5. Nghiªn cøu, ¸p dông c¸c h×nh thøc ®Çu t­ ra ngoµi doanh nghiÖp .. 80 III. Mét sè kiÕn nghÞ ®èi víi chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng vµ c¬ quan qu¶n lý cÊp trªn …………………………………………………………………….. 81 1. Mét sè kiÕn nghÞ ®èi víi chÝnh quyÒn ®Þa ph­¬ng …………………… 81 2. Mét sè kiÕn nghÞ ®èi víi tæng c«ng ty x¨ng dÇu ViÖt Nam ………….. 82 KÕt luËn ………………………………………………………………….. 84 Tµi liÖu tham kh¶o ………………………………………………………. 85 3 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp Lêi Më ®Çu §Êt n­íc ta ®ang trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn theo m« h×nh kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, do vËy qu¶n lý tµi chÝnh doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã nh÷ng thay ®æi cho phï hîp víi xu thÕ ph¸t triÓn nµy. H¬n n÷a, n­íc ta ®· vµ sÏ héi nhËp chñ ®éng, hiÖu qu¶ vµo khu vùc AFTA/ASEAN, møc ®é më cöa thÞ tr­êng hµng ho¸, dÞch vô, tµi chÝnh, ®Çu t­ sÏ ®¹t ngang b»ng víi c¸c n­íc trong khèi ASEAN, tõng b­íc t¹o ®iÒu kiÖn vÒ kinh tÕ, ph¸p lý ®Ó héi nhËp s©u h¬n vµo kinh tÕ khu vùc vµ thÕ giíi, th× vÊn ®Ò qu¶n lý ®iÒu hµnh vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp lµ vÊn ®Ò quan träng. Vèn kinh doanh lµ yÕu tè c¬ b¶n kh«ng thÓ thiÕu ®­îc trong mäi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh vµ ®ång thêi còng lµ yÕu tè quan träng nhÊt ®èi víi sù t¨ng tr­ëng ph¸t triÓn kinh tÕ cña ®Êt n­íc. Muèn cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®­îc liªn tôc, doanh nghiÖp ph¶i cã ®ñ vèn ®Çu t­ vµo c¸c giai ®o¹n kh¸c nhau cña qu¸ tr×nh ®ã. Doanh nghiÖp cã kh¶ n¨ng ph¸t triÓn vµ ngµy cµng më réng hay kh«ng th× tr­íc hÕt ph¶i sö dông vèn cã hiÖu qu¶. §iÒu nµy ®Æc biÖt quan träng, nhÊt lµ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp nhµ n­íc, cã l­îng vèn rÊt lín, lµ nh÷ng ®¬n vÞ ®ãng vai trß nßng cèt, lµ ®éng lùc ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. §èi víi c«ng ty x¨ng dÇu B¾c T©y Nguyªn lµ mét doanh nghiÖp nhµ n­íc trong lÜnh vùc kinh doanh x¨ng dÇu. §øng tr­íc nh÷ng khã kh¨n, th¸ch thøc cña c¬ chÕ thÞ tr­êng, c«ng ty lu«n ph¶i tÝnh to¸n, c©n nh¾c kü l­ìng tõng tr­êng hîp, tõng thêi kú, ®Ó ®Ò ra nh÷ng biÖn ph¸p tèi ­u nh»m gi¶m bít khã kh¨n. Mét trong nh÷ng biÖn ph¸p ®ã lµ qu¶n lý, ®iÒu hµnh vèn, nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn trong kinh doanh. §©y lµ vÊn ®Ò cã ý nghÜa quan träng ®èi víi sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña c«ng ty. §¶m b¶o cho c«ng ty cã thÓ ®øng v÷ng trong c¹nh tranh d­íi t¸c ®éng ngµy cµng m¹nh mÏ cña c¬ chÕ thÞ tr­êng. 4 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp Qua qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i c«ng ty, kÕt hîp víi nh÷ng kiÕn thøc tiÕp thu ®­îc ë tr­êng, em quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi: “Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn kinh doanh ë c«ng ty x¨ng dÇu B¾c T©y Nguyªn ”, víi mong muèn cã thÓ ®­a ra mét sè ý kiÕn nh»m c¶i tiÕn c«ng t¸c qu¶n lý, ®iÒu hµnh vèn cña c«ng ty, gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh. LuËn v¨n gåm cã 3 ch­¬ng: Ch­¬ng I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ vèn kinh doanh vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i. Ch­¬ng II: Thùc tr¹ng sö dông vèn kinh doanh ë c«ng ty x¨ng dÇu B¾c T©y Nguyªn. Ch­¬ng III: Mét sè biÖn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn kinh doanh ë c«ng ty x¨ng dÇu B¾c T©y Nguyªn. Em xin ch©n thµnh göi lêi c¶m ¬n tíi PGS .TS TrÇn ChÝ Thµnh cïng c¸c c¸n bé c«ng nh©n viªn phßng kinh doanh, phßng kÕ to¸n thuéc c«ng ty x¨ng dÇu B¾c T©y Nguyªn ®· tËn t×nh h­íng dÉn, gióp ®ì em hoµn thµnh bµi viÕt nµy. 5 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp Ch­¬ng I Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ vèn kinh doanh vµ hiÖu qu¶ sö dông vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i I. Kh¸i qu¸t vÒ vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i: 1. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i vèn kinh doanh: 1.1. Kh¸i niÖm vèn kinh doanh: Vèn cã vai trß hÕt søc quan träng ®Õn sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp nãi riªng vµ nÒn kinh tÕ nãi chung. Do vËy, tõ tr­íc ®Õn nay cã rÊt nhiÒu quan niÖm vÒ vèn, ë mçi mét hoµn c¶nh kinh tÕ kh¸c nhau th× cã nh÷ng quan niÖm kh¸c nhau vÒ vèn. Theo quan ®iÓm cña M¸c, d­íi gãc ®é c¸c yÕu tè s¶n suÊt, M¸c cho r»ng: Vèn (t­ b¶n) lµ gi¸ trÞ ®em l¹i gi¸ trÞ thÆng d­, lµ ®Çu vµo cña qu¸ tr×nh s¶n suÊt. §Þnh nghÜa cña M¸c vÒ vèn cã tÇm kh¸i qu¸t lín v× nã bao hµm ®Çy ®ñ b¶n chÊt vµ vai trß cña vèn. B¶n chÊt cña vèn lµ gi¸ trÞ, mÆc dï nã ®­îc thÓ hiÖn d­íi nhiÒu h×nh thøc kh¸c nhau: tµi s¶n cè ®Þnh, nguyªn vËt liÖu, tiÒn c«ng... Tuy nhiªn, do h¹n chÕ vÒ tr×nh ®é ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, M¸c chØ bã hÑp kh¸i niÖm vÒ vèn trong khu vùc s¶n suÊt vËt chÊt vµ cho r»ng chØ cã qu¸ tr×nh s¶n xuÊt míi t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d­ cho nÒn kinh tÕ. §©y lµ mét h¹n chÕ trong quan niÖm vÒ vèn cña M¸c. P.A.Samuelson, ®¹i diÖn tiªu biÓu cña häc thuyÕt t¨ng tr­ëng kinh tÕ hiÖn ®¹i, coi ®Êt ®ai vµ lao ®éng lµ c¸c yÕu tè ban ®Çu s¬ khai, cßn vèn vµ hµng ho¸ chØ lµ kÕt qu¶ cña s¶n xuÊt. Vèn bao gåm c¸c lo¹i hµng ho¸ l©u bÒn ®­îc s¶n xuÊt ra vµ ®­îc sö dông nh­ c¸c ®Çu vµo h÷u Ých trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt sau ®ã. Mét sè hµng ho¸ vèn cã thÓ tån t¹i trong vµi n¨m, trong khi ®ã mét sè kh¸c cã thÓ tån t¹i trong mét thÕ kû hoÆc l©u h¬n. §Æc ®iÓm c¬ 6 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp b¶n nhÊt cña hµng ho¸ vèn thÓ hiÖn ë chç chóng võa lµ s¶n phÈm ®Çu ra võa lµ yÕu tè ®Çu vµo trong s¶n xuÊt. VÒ b¶n chÊt vèn lµ ph­¬ng ph¸p s¶n xuÊt gi¸n tiÕp tèn thêi gian. David Begg, trong cuèn “Kinh tÕ häc” «ng ®· ®­a ra hai ®Þnh nghÜa vÒ vèn lµ: Vèn hiÖn vËt vµ vèn tµi chÝnh cïa doanh nghiÖp. Vèn hiÖn vËt lµ dù tr÷ c¸c hµng ho¸ ®· s¶n xuÊt ra ®Ó s¶n xuÊt c¸c hµng ho¸ kh¸c. Vèn tµi chÝnh lµ c¸c giÊy tê cã gi¸ vµ tiÒn mÆt cña doanh nghiÖp. Nh­ vËy, ®· cã sù ®ång nhÊt vèn víi tµi s¶n cña doanh nghiÖp trong ®Þnh nghÜa cña David Begg. Qua c¸c kh¸i niÖm trªn cho thÊy, doanh nghiÖp dï ho¹t ®éng trong bÊt cø lÜnh vùc nµo còng cÇn cã mét l­îng vèn nhÊt ®Þnh. L­îng vèn ®ã dïng ®Ó thùc hiÖn c¸c kho¶n ®Çu t­ cÇn thiÕt nh­ chi phÝ thµnh lËp doanh nghiÖp, chÝ phÝ mua s¾m tµi s¶n cè ®Þnh, nguyªn vËt liÖu... Vèn ®­a vµo s¶n xuÊt kinh doanh cã nhiÒu h×nh th¸i vËt chÊt kh¸c nhau ®Ó tõ ®ã t¹o ra s¶n phÈm, dÞch vô phôc vô nhu cÇu thÞ tr­êng. Sè tiÒn mµ doanh nghiÖp thu vÒ sau kh©u tiªu thô s¶n phÈm, dÞch vô ph¶i bï ®¾p ®­îc c¸c chi phÝ bá ra, ®ång thêi ph¶i cã l·i. Qu¸ tr×nh nµy diÔn ra liªn tôc ®¶m b¶o cho sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. HiÖn nay kh¸i niÖm vèn kinh doanh ®­îc sö dông phæ biÕn lµ: Vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i (DNTM) lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé tµi s¶n vµ c¸c nguån lùc mµ doanh nghiÖp sö dông trong ho¹t ®éng kinh doanh bao gåm: - Tµi s¶n hiÖn vËt nh­: nhµ kho, cöa hµng, hµng ho¸ dù tr÷... - TiÒn ViÖt Nam, ngo¹i tÖ, vµng vµ ®¸ quÝ. - B¶n quyÒn së h÷u trÝ tuÖ vµ c¸c tµi s¶n v« h×nh kh¸c. 1.2. Ph©n lo¹i vèn kinh doanh: Vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i cã thÓ ®­îc xem xÐt, ph©n lo¹i theo c¸c tiªu thøc sau: 7 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp * Theo gi¸c ®é ph¸p luËt: - Vèn ph¸p ®Þnh: lµ sè vèn tèi thiÓu cÇn thiÕt ®Ó ®¶m b¶o n¨ng lùc kinh doanh ®èi víi tõng ngµnh nghÒ, tõng lo¹i h×nh doanh nghiÖp do ph¸p luËt qui ®Þnh. D­íi møc vèn ph¸p ®Þnh th× kh«ng thÓ ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó thµnh lËp doanh nghiÖp. Theo NghÞ §Þnh 221 vµ 222 H§BT ngµy 23/07/1991 cô thÓ ho¸ mét sè ®iÒu qui ®Þnh trong luËt c«ng ty vµ luËt doanh nghiÖp t­ nh©n qui ®Þnh: + Vèn ph¸p ®Þnh ®èi víi ngµnh kinh doanh t­ liÖu s¶n xuÊt cho c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n lµ 150 triÖu ®ång, c«ng ty cæ phÇn lµ 500 triÖu vµ doanh nghiÖp t­ nh©n lµ 80 triÖu ®ång. + Vèn ph¸p ®Þnh cho c¸c cöa hµng dÞch vô cña c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n lµ 50 triÖu ®ång, c«ng ty cæ phÇn lµ 200 triÖu ®ång, doanh nghiÖp t­ nh©n lµ 20 triÖu ®ång. - Vèn ®iÒu lÖ: lµ sè vèn do c¸c thµnh viªn ®ãng gãp vµ ®­îc ghi vµo ®iÒu lÖ cña doanh nghiÖp. Tuú theo ngµnh nghÒ vµ lo¹i h×nh doanh nghiÖp nh­ng vèn ®iÒu lÖ kh«ng ®­îc nhá h¬n vèn ph¸p ®Þnh. * Theo gi¸c ®é h×nh thµnh vèn kinh doanh: - Vèn ®Çu t­ ban ®Çu: lµ sè vèn ph¶i cã khi thµnh lËp doanh nghiÖp, tøc lµ sè vèn cÇn thiÕt ®Ó ®¨ng kÝ kinh doanh. §ã lµ vèn ®ãng gãp cña c¸c thµnh viªn c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, c«ng ty cæ phÇn, c«ng ty t­ nh©n hoÆc vèn cña nhµ n­íc giao. - Vèn bæ sung: lµ sè vèn t¨ng thªm do trÝch tõ lîi nhuËn, do ng©n s¸ch nhµ n­íc cÊp, sù ®ãng gãp cña c¸c thµnh viªn, do b¸n tr¸i phiÕu… bæ sung ®Ó t¨ng thªm vèn kinh doanh. - Vèn liªn doanh: lµ vèn do sù ®ãng gãp cña c¸c bªn khi tiÕn hµnh cam kÕt liªn doanh, liªn kÕt víi nhau trong ho¹t ®éng th­¬ng m¹i, dÞch vô. 8 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp - Vèn ®i vay: trong ho¹t ®éng kinh doanh, ngoµi sè vèn chñ së h÷u, vèn liªn doanh ®Ó cã ®ñ vèn kinh doanh doanh nghiÖp ph¶i ®i vay cña ng©n hµng trong vµ ngoµi n­íc. * Theo gi¸c ®é chu chuyÓn vèn kinh doanh: - Vèn cè ®Þnh: lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña tµi s¶n cè ®Þnh bao gåm: toµn bé nh÷ng t­ liÖu lao ®éng cã h×nh th¸i vËt chÊt cô thÓ cã ®ñ tiªu chuÈn gi¸ trÞ vµ thêi gian sö dông qui ®Þnh. - Vèn l­u ®éng: lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña tµi s¶n l­u ®éng vµ vèn l­u th«ng. + Tµi s¶n l­u ®éng lµ nh÷ng t­ liÖu lao ®éng kh«ng ®ñ tiªu chuÈn gi¸ trÞ vµ thêi gian sö dông ®Ó xÕp vµo tµi s¶n cè ®Þnh. + Bé phËn quan träng cña vèn l­u ®éng lµ dù tr÷ hµng ho¸, vèn b»ng tiÒn nh­ tiÒn göi ng©n hµng, tiÒn mÆt tån quü c¸c kho¶n ph¶i thu ë kh¸ch hµng... ViÖc ph©n chia c¸c lo¹i vèn nµy cã ý nghÜa rÊt lín trong ho¹t ®éng kinh doanh th­¬ng m¹i. V× tÝnh chÊt cña chóng rÊt kh¸c nhau vµ h×nh thøc biÓu hiÖn còng kh¸c nhau nªn ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p thÝch øng ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông c¸c lo¹i vèn nµy. 2. §Æc ®iÓm cña vèn kinh doanh: 2.1. §Æc ®iÓm cña vèn l­u ®éng: Vèn l­u ®éng dïng trong kinh doanh th­¬ng m¹i tham gia hoµn toµn vµo qu¸ tr×nh kinh doanh gi¸ trÞ cña nã cã thÓ trë l¹i h×nh th¸i ban ®Çu sau mçi vßng chu chuyÓn hµng ho¸. Vèn l­u ®éng lu«n lu«n biÕn ®æi h×nh th¸i tõ tiÒn sang hµng vµ tõ hµng sang tiÒn. Vèn l­u ®éng chu chuyÓn nhanh h¬n vèn cè ®Þnh. Vèn l­u ®éng bao gåm vèn dù tr÷ hµng ho¸, vèn b»ng tiÒn vµ tµi s¶n kh¸c. 9 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp Do nhiÖm vô cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i lµ thùc hiÖn l­u chuyÓn hµng ho¸ vµ thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng dÞch vô, v× vËy c¬ cÊu vµ tÝnh chÊt l­u chuyÓn cña vèn kh¸c h¼n so víi c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt. Trong doanh nghiÖp th­¬ng m¹i, vèn l­u ®éng lµ kho¶n vèn chiÕm tØ träng lín nhÊt kho¶ng 70 – 80% vèn kinh doanh trong ®ã, bé phËn dù tr÷ hµng ho¸ chiÕm tØ lÖ cao. ë mçi thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh, vèn l­u ®éng cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i th­êng thÓ hiÖn ë c¸c h×nh th¸i kh¸c nhau nh­: hµng ho¸ dù tr÷, vËt t­ néi bé, tiÒn göi ng©n hµng, tiÒn mÆt tån quÜ, c¸c kho¶n ph¶i thu vµ c¸c kho¶n ph¶i tr¶. Tuú tõng doanh nghiÖp, tuú thuéc ph­¬ng thøc vµ lÜnh vùc kinh doanh mµ vèn l­u ®éng cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i sÏ tr¶i qua c¸c thêi kú chu chuyÓn kh¸c nhau. VÝ dô vèn cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i cã s¶n suÊt gia c«ng chÕ biÕn kh¸c víi ®¬n vÞ b¸n bu«n, ®¬n vÞ chuyªn b¸n hµng qua kho sÏ kh¸c víi ®¬n vÞ chØ b¸n hµng chuyÓn th¼ng. 2.2. §Æc ®iÓm cña vèn cè ®Þnh: Vèn cè ®Þnh biÓu hiÖn d­íi h×nh th¸i tµi s¶n cè ®Þnh. Theo QuyÕt §Þnh – 1062/TC/Q§/CSTC ngµy 14/11/1996 cña Bé Tµi ChÝnh: Mäi t­ liÖu lao ®éng vµ mäi kho¶n chi phÝ thùc tÕ cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp mµ ®ång thêi tho· m·n hai ®iÒu kiÖn: cã thêi h¹n sö dông tõ 1 n¨m trë lªn vµ cã gi¸ trÞ tõ 5 triÖu ®ång trë lªn th× ®Òu ®­îc coi lµ tµi s¶n cè ®Þnh. Tµi s¶n cè ®Þnh tham gia nhiÒu lÇn vµo qu¸ tr×nh kinh doanh, sau mçi chu kú kinh doanh vÉn gi÷ nguyªn h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu, nªn gi¸ trÞ cña nã ®­îc chuyÓn dÇn tõng phÇn vµo gi¸ trÞ cña s¶n phÈm. Tµi s¶n cè ®Þnh gi÷ nguyªn h×nh th¸i vËt chÊt cña nã trong thêi gian dµi, chØ t¨ng thªm khi cã x©y dùng c¬ b¶n míi hoÆc mua s¾m. Tµi s¶n cè ®Þnh hao mßn dÇn, cã hai lo¹i hao mßn: hao mßn h÷u h×nh vµ hao mßn v« h×nh. 10 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp - Hao mßn h÷u h×nh phô thuéc møc ®é sö dông tµi s¶n cè ®Þnh vµ c¸c ®iÒu kiÖn kh¸c cã ¶nh h­ëng tíi ®é bÒn l©u dµi cña tµi s¶n cè ®Þnh nh­: + H×nh thøc vµ chÊt l­îng cña tµi s¶n cè ®Þnh. + ChÕ ®é qu¶n lý, sö dông tµi s¶n cè ®Þnh. + ChÕ ®é b¶o vÖ, b¶o d­ìng, s÷a ch÷a, thay thÕ th­êng xuyªn, ®Þnh kú ®èi víi tµi s¶n cè ®Þnh. + Tr×nh ®é kü thuËt, tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cña ng­êi sö dông vµ sù quan t©m cña cÊp l·nh ®¹o. + C¸c ®iÒu kiÖn tù nhiªn vµ m«i tr­êng… - Hao mßn v« h×nh chñ yÕu lµ do tiÕn bé khoa häc- c«ng nghÖ míi vµ n¨ng suÊt lao ®éng x· héi quyÕt ®Þnh. Tµi s¶n cè ®Þnh chuyÓn ®æi thµnh tiÒn chËm h¬n nh­ng nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh nh­: nhµ cöa, kho tµng, quÇy hµng... l¹i lµ nh÷ng tµi s¶n cã gi¸ trÞ cao, lµ bé mÆt cña doanh nghiÖp, nªn cã gi¸ trÞ thÕ chÊp ®èi víi ng©n hµng khi vay vèn. Ngµy nay, c¸c doanh nghiÖp th­¬ng m¹i th­êng ®Çu t­ vèn cè ®Þnh vµo x©y dùng nhµ lµm viÖc, cöa hµng ë nh÷ng ®Çu mèi giao th«ng ®Ó tiÖn liªn hÖ víi kh¸ch hµng vµ nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh nh­ c¸c thiÕt bÞ v¨n phßng ®­îc chó ý ®Çu t­ nh»m thu hót vµ phôc vô kh¸ch hµng tèt h¬n. 3. Vai trß cña vèn kinh doanh: Vèn lµ mét ph¹m trï kinh tÕ, lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt cho bÊt cø doanh nghiÖp, ngµnh nghÒ kinh tÕ kü thuËt, dÞch vô nµo trong nÒn kinh tÕ. §Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng kinh doanh ®­îc, doanh nghiÖp cÇn ph¶i n¾m gi÷ mét l­îng vèn nhÊt ®Þnh nµo ®ã. Sè vèn nµy thÓ hiÖn gi¸ trÞ toµn bé tµi s¶n vµ c¸c nguån lùc cña doanh nghiÖp trong ho¹t ®éng kinh doanh. V× vËy vèn kinh doanh cã vai trß quyÕt ®Þnh trong viÖc thµnh lËp, ho¹t ®éng vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. Cô thÓ: 11 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp - Vèn kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp th­¬ng m¹i cã vai trß quyÕt ®Þnh trong viÖc thµnh lËp, ho¹t ®éng, ph¸t triÓn cña tõng lo¹i h×nh doanh nghiÖp theo luËt ®Þnh. Nã lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt, quan träng nhÊt cho sù ra ®êi, tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp. Tuú theo nguån cña vèn kinh doanh, còng nh­ ph­¬ng thøc huy ®éng vèn mµ doanh nghiÖp cã tªn lµ c«ng ty cæ phÇn, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, doanh nghiÖp t­ nh©n, doanh nghiÖp nhµ n­íc, doanh nghiÖp liªn doanh... - Vèn kinh doanh lµ mét trong sè nh÷ng tiªu thøc ®Ó ph©n lo¹i qui m« cña doanh nghiÖp, xÕp lo¹i doanh nghiÖp vµo lo¹i lín, nhá hay trung b×nh vµ lµ mét trong nh÷ng tiÒm n¨ng quan träng ®Ó doanh nghiÖp sö dông hiÖu qu¶ c¸c nguån lùc hiÖn cã vµ t­¬ng lai vÒ søc lao ®éng, nguån cung øng hµng ho¸, më réng vµ ph¸t triÓn thÞ tr­êng, më réng l­u th«ng hµng ho¸. Bëi vËy c¸c doanh nh©n th­êng vÝ “bu«n tµi kh«ng b»ng dµi vèn”. - Trong c¬ chÕ kinh doanh míi, trong ®iÒu kiÖn më réng quyÒn tù chñ, tù chÞu tr¸ch nhiÖm trong s¶n suÊt kinh doanh. Vèn kinh doanh bao giê còng lµ c¬ së, lµ tiÒn ®Ò ®Ó doanh nghiÖp tÝnh to¸n ho¹ch ®Þnh c¸c chiÕn l­îc vµ kÕ ho¹ch kinh doanh. Nã còng lµ chÊt keo ®Ó ch¾p nèi, kÕt dÝnh c¸c qu¸ tr×nh vµ quan hÖ kinh tÕ vµ nã còng lµ dÇu nhên b«i tr¬n cho cç m¸y kinh tÕ vËn ®éng cã hiÖu qu¶. - Vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i lµ yÕu tè gi¸ trÞ. Nã chØ ph¸t huy ®­îc t¸c dông khi b¶o tån ®­îc vµ t¨ng lªn ®­îc sau mçi chu kú kinh doanh. NÕu vèn kh«ng ®­îc b¶o toµn vµ t¨ng lªn sau mçi chu kú kinh doanh th× vèn ®· bÞ thiÖt h¹i, ®ã lµ hiÖn t­îng mÊt vèn. Sù thiÖt h¹i lín sÏ dÉn ®Õn doanh nghiÖp mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n sÏ lµm cho doanh nghiÖp bÞ ph¸ s¶n, tøc lµ vèn kinh doanh ®· bÞ sö dông mét c¸ch l·ng phÝ, kh«ng hiÖu qu¶. II. néi dung Vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i. 1. Vèn l­u ®éng cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i. 12 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp 1.1. Thµnh phÇn vµ c¬ cÊu vèn l­u ®éng. Vèn l­u ®éng lµ biÒu hiÖn b»ng tiÒn cña tµi s¶n l­u ®éng vµ vèn l­u th«ng. Vèn l­u ®éng biÓu hiÖn ë c¶ hai h×nh th¸i kh¸c nhau lµ: h×nh th¸i hiÖn vËt vµ h×nh th¸i gi¸ trÞ. Tµi s¶n l­u ®éng cña c¸c doanh nghiÖp th­¬ng m¹i gåm vËt liÖu ®ãng gãi, bao b×, nhiªn liÖu, dông cô vµ c¸c thø kh¸c gäi chung lµ vËt t­ dïng cho ho¹t ®éng mua b¸n. Néi dung vËt chÊt cña vèn l­u th«ng trong doanh nghiÖp th­¬ng m¹i lµ hµng ho¸ ®Ó kinh doanh, tiÒn nhê ng©n hµng thu vµ vèn b»ng tiÒn. NÕu nh­ vèn l­u ®éng cÇn thiÕt ®èi víi doanh nghiÖp s¶n suÊt ®Ó mua vËt t­ cho s¶n suÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm, th× ®èi víi doanh nghiÖp th­¬ng m¹i, vèn l­u ®éng cÇn thiÕt ®Ó dù tr÷ hµng ho¸ phôc vô kinh doanh, ®Ó tæ chøc c«ng t¸c mua b¸n hµng ho¸. Vèn l­u ®éng cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i ®­îc chia thµnh vèn l­u ®éng ®Þnh møc vµ vèn l­u ®éng kh«ng ®Þnh møc. - Vèn l­u ®éng ®Þnh møc: lµ sè vèn tèi thiÓu cÇn thiÕt ®Ó hoµn thµnh kÕ ho¹ch l­u chuyÓn hµng ho¸ vµ kÕ ho¹ch s¶n suÊt dÞch vô phô thuéc cña c¸c doanh nghiÖp trong kú. Vèn l­u ®éng ®Þnh møc gåm cã vèn dù tr÷ vËt t­ hµng ho¸ vµ vèn phi hµng ho¸ ®Ó phôc vô cho qu¸ tr×nh kinh doanh. + Vèn dù tr÷ hµng ho¸ lµ sè tiÒn dù tr÷ hµng ho¸ ë c¸c kho, cöa hµng, tr¹m, trÞ gi¸ hµng ho¸ trªn ®­êng vËn chuyÓn vµ trÞ gi¸ hµng ho¸ thanh to¸n b»ng chøng tõ. Nã nh»m ®¶m b¶o l­îng hµng ho¸ b¸n b×nh th­êng cho c¸c nhu cÇu s¶n xuÊt vµ tiªu dïng kh¸c. Vèn dù tr÷ hµng ho¸ chiÕm tíi 80 – 90% vèn l­u ®éng ®Þnh møc vµ th­êng chiÕm kho¶ng 50 – 70% trong toµn bé vèn kinh doanh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i. + Vèn phi hµng ho¸ lµ sè tiÒn ®Þnh møc cña vèn b»ng tiÒn. Vèn phi hµng ho¸ gåm cã vèn b»ng tiÒn vµ tµi s¶n kh¸c. 13 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp . Vèn b»ng tiÒn gåm cã: tiÒn mÆt tån quü, tiÒn b¸n hµng ch­a nép vµo ng©n hµng, tiÒn øng kinh phÝ cho c¸c c¬ së, kho¶n tiÒn ®ang chuyÓn. . Tµi s¶n kh¸c gåm: Bao b×, vËt liÖu bao gãi, c¸c c«ng cô nhá, chi phÝ ®îi ph©n bæ. Ngoµi ra cßn phô tïng thay thÕ vµ dông cô nhá. - Vèn l­u ®éng kh«ng ®Þnh møc lµ sè vèn l­u ®éng cã thÓ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh kinh doanh vµ trong s¶n suÊt dÞch vô, nh­ng kh«ng thÓ cã ®ñ c¨n cø ®Ó tÝnh to¸n ®Þnh møc ®­îc. Vèn l­u ®éng kh«ng ®Þnh møc gåm cã: vèn b»ng tiÒn (tiÒn mua hµng vµ giao cho nh©n viªn ®i mua hµng), tiÒn göi ng©n hµng, tµi s¶n cã kÕt to¸n (c¸c kho¶n nî nhê ng©n hµng thu, c¸c kho¶n nî ph¶i ®ßi ë kh¸ch hµng, tiÒn øng tr­íc ®Ó mua hµng, thanh to¸n c«ng nî d©y d­a…), c¸c phÕ liÖu thu nhÆt trong ngoµi vèn, tµi s¶n chê thanh lý... * Qu¸ tr×nh chu chuyÓn vèn l­u ®éng cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i: - Víi nh÷ng doanh nghiÖp th­¬ng m¹i thuÇn tuý, th× qu¸ tr×nh chu chuyÓn cña vèn l­u ®éng th­êng tr¶i qua hai giai ®o¹n: + Giai ®o¹n I: Mua hµng ho¸ (T – H), vèn l­u ®éng chuyÓn tõ h×nh th¸i gi¸ trÞ sang h×nh th¸i hiÖn vËt. + Giai ®o¹n II: B¸n hµng ho¸ (H – T’), T’ = T + T, vèn l­u ®éng quay trë l¹i h×nh th¸i ban ®Çu nh­ng víi sè l­îng lín h¬n. §Çu tiªn vèn l­u ®éng biÓu hiÖn d­íi h×nh thøc tiÒn tÖ vµ khi kÕt thóc còng l¹i b»ng h×nh thøc tiÒn tÖ. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ hµng ho¸ ®­îc mua vµo kh«ng ph¶i ®Ó doanh nghiÖp sö dông mµ ®Ó b¸n ra. Hµng ho¸ b¸n ra ®­îc tøc lµ ®· ®­îc kh¸ch hµng chÊp nhËn vµ doanh nghiÖp th­¬ng m¹i nhËn ®­îc tiÒn doanh thu b¸n hµng vµ dÞch vô. Toµn bé vßng chu chuyÓn cña vèn l­u ®éng thÓ hiÖn b»ng c«ng thøc chung T – H – T’, trong ®ã T’ = T + T. Sù vËn ®éng cña vèn l­u ®éng trong ho¹t ®éng kinh doanh th­¬ng m¹i lu«n lu«n tr¸i víi sù vËn ®éng cña hµng ho¸. Khi hµng ho¸ mua vÒ doanh 14 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp nghiÖp th× ph¶i tr¶ tiÒn, khi xuÊt hµng ra khái doanh nghiÖp th× nhËn ®­îc tiÒn. KÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh vËn ®éng tiÒn tÖ l¹i ph¶n ¸nh ®óng ®¾n kÕt qu¶ cña ho¹t ®éng kinh doanh: kinh doanh l·i hay lç, møc ®é l·i, lç. - Víi nh÷ng doanh nghiÖp th­¬ng m¹i cã c¸c ®¬n vÞ s¶n suÊt phô thuéc (xÝ nghiÖp, x­ëng, tæ, ®éi s¶n xuÊt) th× vèn l­u ®éng cña ®¬n vÞ s¶n xuÊt phô thuéc gåm cã: nguyªn vËt liÖu chÝnh phô, nhiªn liÖu, vèn tiÒn tÖ vµ tµi s¶n cã kÕt to¸n. Vèn l­u ®éng cña nh÷ng ®¬n vÞ nµy tr¶i qua ba giai ®o¹n: + Giai ®o¹n I: BiÕn tiÒn tÖ thµnh dù tr÷ nguyªn vËt liÖu chÝnh phô, nhiªn liÖu, phô tïng... + Giai ®o¹n II: BiÕn nguyªn nhiªn vËt liÖu chÝnh, phô thµnh thµnh phÈm hµng ho¸ nhê kÕt hîp søc lao ®éng vµ c«ng cô lao ®éng. + Giai ®o¹n III: BiÕn thµnh phÈm hµng ho¸ thµnh tiÒn tÖ. Vèn l­u ®éng phôc vô cho giai ®o¹n I, II lµ vèn s¶n xuÊt, vèn l­u ®éng ë giai ®o¹n thø III lµ vèn l­u th«ng. Nh­ vËy vèn l­u ®éng cña c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt phô thuéc gåm cã: Vèn l­u ®éng cña ®¬n vÞ s¶n xuÊt = Vèn l­u ®éng s¶n xuÊt + Vèn l­u th«ng Thµnh phÇn vèn l­u ®éng lµ tæng thÓ c¸c lo¹i vµ c¸c nhãm nh÷ng yÕu tè vËt chÊt kh¸c nhau (hµng ho¸, nguyªn liÖu, vËt liÖu...) d­íi h×nh th¸i gi¸ trÞ. C¬ cÊu vèn l­u ®éng lµ quan hÖ tØ lÖ gi÷a gi¸ trÞ mçi lo¹i vµ nhãm ®ã so víi toµn bé gi¸ trÞ vèn l­u ®éng. Trong nÒn kinh tÕ quèc d©n, thµnh phÇn vµ c¬ cÊu vèn l­u ®éng ë c¸c doanh nghiÖp cã sù kh¸c nhau. §iÒu nµy do ®Æc ®iÓm vµ tÝnh chÊt ho¹t ®éng cña ngµnh ®ã quyÕt ®Þnh. Kinh doanh th­¬ng m¹i lµ lÜnh vùc l­u th«ng vµ ph©n phèi hµng ho¸ nªn vèn l­u ®éng chiÕm tØ lÖ chñ yÕu trong vèn kinh doanh, thµnh phÇn vµ c¬ cÊu vèn cña nã còng kh¸c víi vèn l­u ®éng trong c«ng nghiÖp vµ x©y dùng. 15 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp 1.2. Nguån cña vèn l­u ®éng. Nguån vèn l­u ®éng cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i gåm vèn tù cã, vèn coi nh­ tù cã vµ vèn ®i vay: - Vèn tù cã gåm: + Nguån vèn ph¸p ®Þnh gåm: nguån vèn l­u ®éng do ng©n s¸ch hoÆc cÊp trªn cÊp cho ®¬n vÞ (vèn cÊp lÇn ®Çu vµ cÊp bæ sung), nguån vèn cæ phÇn nghÜa vô do c¸c cæ ®«ng ®ãng gãp hoÆc vèn ph¸p ®Þnh cña chñ xÝ nghiÖp t­ nh©n. + Nguån vèn tù bæ sung: h×nh thµnh tõ kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp (th«ng qua c¸c quü khuyÕn khÝch ph¸t triÓn s¶n xuÊt), c¸c kho¶n chªnh lÖch gi¸ hµng ho¸ tån kho. + Nguån vèn liªn doanh, liªn kÕt gåm cã c¸c kho¶n vèn cña c¸c ®¬n vÞ tham gia liªn doanh, liªn kÕt gãp b»ng tiÒn, hµng ho¸, s¶n phÈm, nguyªn liÖu, vËt liÖu, c«ng cô lao ®éng... - Vèn coi nh­ tù cã: do ph­¬ng ph¸p kÕ to¸n hiÖn hµnh cã mét sè kho¶n tiÒn tuy kh«ng ph¶i cña doanh nghiÖp nh­ng cã thÓ sö dông trong thêi gian rçi ®Ó bæ sung vèn l­u ®éng, ng­êi ta coi nh­ lµ vèn tù cã. Thuéc kho¶n nµy cã: tiÒn thuÕ, tiÒn l­¬ng, b¶o hiÓm x· héi, chi phÝ trÝch tr­íc ch­a ®Õn h¹n ph¶i chi cã thÓ sö dông vµ c¸c kho¶n nî kh¸c. - Nguån vèn ®i vay: ®Ó b¶o ®¶m kÞp thêi thanh to¸n víi ng©n hµng trong khi ch­a b¸n ®­îc hµng hoÆc sù kh«ng khíp trong thanh to¸n, c¸c doanh nghiÖp th­¬ng m¹i ph¶i th­êng xuyªn cã liªn hÖ víi c¸c tæ chøc cho vay nh­: ng©n hµng c«ng th­¬ng, c¸c tæ chøc tÝn dông, ng©n hµng cæ phÇn... ®Ó vay tiÒn. Nguån vèn ®i vay lµ mét nguån quan träng, tuy nhiªn vay d­íi c¸c h×nh thøc vay kh¸c nhau cã tØ lÖ l·i suÊt kh¸c nhau vµ ph¶i tr¶ kÞp thêi c¶ vèn vµ l·i vay khi b¸n ®­îc hµng. 2. Vèn cè ®Þnh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i. 16 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp 2.1. Thµnh phÇn vµ c¬ cÊu vèn cè ®Þnh. Vèn cè ®Þnh lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña tµi s¶n cè ®Þnh. Vèn nµy dïng ®Ó x©y dùng vµ trang bÞ c¸c lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh kh¸c nhau cña doanh nghiÖp. Tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i ph¶n ¸nh c¬ së vËt chÊt kü thuËt cña doanh nghiÖp, ph¶n ¸nh n¨ng lùc kinh doanh hiÖn cã vµ tr×nh ®é tiÕn bé khoa häc kü thuËt cña doanh nghiÖp. §Æc ®iÓm c¬ b¶n nhÊt cña kinh doanh th­¬ng m¹i lµ g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh ph©n phèi vµ l­u th«ng hµng hãa. Do ®ã vèn cè ®Þnh cña c¸c doanh nghiÖp th­¬ng m¹i th­êng chØ chiÕm kho¶ng 20% trong tæng sè vèn kinh doanh. Còng nh­ c¸c ngµnh kh¸c, trong th­¬ng m¹i vèn cè ®Þnh biÓu hiÖn d­íi hai h×nh th¸i: - H×nh th¸i hiÖn vËt: ®ã lµ toµn bé tµi s¶n cè ®Þnh dïng trong kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp bao gåm: nhµ cöa, vËt kiÕn tróc, m¸y mãc, c«ng cô, thiÕt bÞ ®o l­êng thÝ nghiÖm, ph­¬ng tiÖn vËn t¶i, bèc dì hµng ho¸... - H×nh th¸i tiÒn tÖ: ®ã lµ gi¸ trÞ tµi s¶n cè ®Þnh ch­a khÊu hao vµ vèn khÊu hao khi ch­a sö dông ®Ó t¸i s¶n xuÊt tµi s¶n cè ®Þnh, lµ bé phËn vèn cè ®Þnh ®· hoµn thµnh vßng lu©n chuyÓn vµ trë vÒ h×nh th¸i tiÒn tÖ ban ®Çu. Tµi s¶n cè ®Þnh ®­îc ph©n lo¹i theo nh÷ng tiªu thøc kh¸c nhau: - Theo h×nh th¸i biÓu hiÖn, tµi s¶n cè ®Þnh bao gåm: + Tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh: lµ nh÷ng t­ liÖu lao ®éng chñ yÕu, cã h×nh th¸i vËt chÊt, cã gi¸ trÞ lín, thêi gian sö dông dµi, tham gia vµo nhiÒu chu kú kinh doanh nh­ng vÉn gi÷ nguyªn h×nh th¸i ban ®Çu nh­: kho tµng, nhµ x­ëng, cöa hµng, m¸y mãc, thiÕt bÞ xÕp dì hµng ho¸... + Tµi s¶n cè ®Þnh v« h×nh: lµ nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh kh«ng cã h×nh th¸i vËt chÊt thÓ hiÖn mét l­îng gi¸ trÞ ®· ®­îc ®Çu t­ cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn nhiÒu chu kú kinh doanh cña doanh nghiÖp. VÝ dô nh­: chi phÝ sö dông ®Êt, chi phÝ b»ng ph¸t minh s¸ng chÕ... 17 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp - C¨n cø vµo môc ®Ých sö dông, cã c¸c nhãm tµi s¶n cè ®Þnh sau: + Nhãm tµi s¶n cè ®Þnh dïng trong kinh doanh: ®ã lµ nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh phôc vô trùc tiÕp cho ho¹t ®éng mua, b¸n, b¶o qu¶n, vËn chuyÓn hµng ho¸. + Nhãm tµi s¶n cè ®Þnh phôc vô cho c«ng t¸c qu¶n lý nh­: nhµ lµm viÖc, nhµ tiÕp kh¸ch, phßng héi häp, y tÕ, thÓ thao... + Nhãm tµi s¶n cè ®Þnh dïng cho nhu cÇu phóc lîi cña c¸n bé c«ng nh©n viªn nh­ nhµ nghØ, ph­¬ng tiÖn ®­a ®ãn c«ng nh©n... + Nhãm tµi s¶n cè ®Þnh kh«ng cÇn dïng ®ang chê sö lý: ®ã lµ nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh doanh nghiÖp kh«ng cã nhu cÇu, nh÷ng tµi s¶n h­ háng ®ang chê gi¶i quyÕt thanh lý. - C¨n cø vµo c«ng dông kinh tÕ, tµi s¶n cè ®Þnh ®­îc chia ra thµnh c¸c lo¹i sau: + Nhµ lµm viÖc hµnh chÝnh, nhµ kho, cöa hµng, nhµ ®Ó s÷a ch÷a, ®Ó s¶n xuÊt n¨ng l­îng, nhµ ®Ó xe, phßng thÝ nghiÖm... + C¸c c«ng tr×nh x©y dùng vµ vËt kiÕn tróc ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho viÖc thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng nghiÖp vô trong kinh doanh th­¬ng m¹i nh­: cÇu ®Ó bèc dì vËt t­, hµng ho¸, ®­êng « t«, ®­êng d©y t¶i ®iÖn... + C¸c c«ng cô, thiÕt bÞ, m¸y mãc, ph­¬ng tiÖn c©n, ®o, b¶o qu¶n, chøa ®ùng dïng trong kinh doanh nh­ c¸c lo¹i c©n, c¸c gi¸ ®Ó chøa hµng, cÇn trôc, cÇn cÈu, m¸y chuyÓn t¶i, ph­¬ng tiÖn tÝnh to¸n, b¸o ®éng cøu ho¶... + C¸c lo¹i dông cô ®å nghÒ chuyªn dïng ®Ó ®ãng gãi hµng ho¸, th¸o më bao b×, ph©n lo¹i, chuÈn bÞ hµng ho¸... + C¸c lo¹i ph­¬ng tiÖn vËn chuyÓn nh­ « t« t¶i, « t« chuyªn dïng, r¬ moãc, xe chuyÓn hµng... + C¸c lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh kh¸c kh«ng ë c¸c nhãm kÓ trªn nh­ bao b× tµi s¶n, container... 18 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp - C¨n cø vµo t×nh h×nh sö dông, tµi s¶n cè ®Þnh ®­îc chia thµnh: + Tµi s¶n cè ®Þnh ®ang sö dông: lµ nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp ®ang sö dông cho c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh hoÆc phóc lîi, sù nghiÖp hay an ninh quèc phßng cña doanh nghiÖp. + Tµi s¶n cè ®Þnh ch­a cÇn dïng: lµ nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh cÇn thiÕt cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh hay c¸c ho¹t ®éng kh¸c cña doanh nghiÖp song hiÖn t¹i ch­a cÇn dïng, ®ang ®­îc dù tr÷ ®Ó sö dông sau nµy. + Tµi s¶n cè ®Þnh kh«ng cÇn dïng chê thanh lý: lµ nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh kh«ng cÇn thiÕt hay kh«ng phï hîp víi nhiÖm vô s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, cÇn ®­îc thanh lý, nh­îng b¸n ®Ó thu håi vèn ®Çu t­ ®· bá ra ban ®Çu. Trong c¸c doanh nghiÖp th­¬ng m¹i kh«ng ph¶i lóc nµo, ë doanh nghiÖp nµo còng ®ñ c¸c thµnh phÇn nãi trªn cña tµi s¶n cè ®Þnh. Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn, vèn cè ®Þnh cña c¸c doanh nghiÖp sÏ ®­îc t¨ng thªm th«ng qua x©y dùng, c¶i t¹o, më réng hoÆc mua s¾m míi. Sù xuÊt hiÖn ngµy cµng nhiÒu c¸c lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh sÏ lµm cho thµnh phÇn cña tµi s¶n cè ®Þnh ngµy cµng phong phó, c¬ së vËt chÊt kü thuËt cña doanh nghiÖp ngµy cµng hiÖn ®¹i. C¬ cÊu tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i ®­îc tÝnh b»ng c¸c lo¹i, sè l­îng tµi s¶n cè ®Þnh vµ tû träng cña mçi lo¹i so víi toµn bé tµi s¶n cè ®Þnh cña doanh nghiÖp. C¬ cÊu ®ã vµ sù thay ®æi cña nã lµ nh÷ng chØ tiªu quan träng nãi lªn tr×nh ®é kü thuËt vµ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn ho¹t ®éng kinh doanh cña ngµnh l­u th«ng hµng ho¸. Nã ph¶n ¸nh ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng cña tõng doanh nghiÖp vµ gióp cho viÖc x¸c ®Þnh ph­¬ng h­íng t¸i s¶n xuÊt më réng tµi s¶n cè ®Þnh. ChØ tiªu c¬ cÊu TSC§ = Gi¸ trÞ mét lo¹i TSC§ * 100% Gi¸ trÞ toµn bé TSC§ 19 Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. LuËn v¨n tèt nghiÖp 2.2. Nguån cña vèn cè ®Þnh. Còng nh­ vèn l­u ®éng, vèn cè ®Þnh cña doanh nghiÖp th­¬ng m¹i ®­îc h×nh thµnh tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau nh­: - Nguån vèn ph¸p ®Þnh: gåm vèn cè ®Þnh do ng©n s¸ch, do cÊp trªn cÊp ph¸t cho doanh nghiÖp, vèn cæ phÇn do c¸c cæ ®«ng ®ãng gãp b»ng tµi s¶n cè ®Þnh, hoÆc vèn ph¸p ®Þnh do chñ xÝ nghiÖp bá ra ban ®Çu khi thµnh lËp xÝ nghiÖp t­ nh©n. - Nguån vèn tù bæ sung: gåm vèn cè ®Þnh cña nh÷ng tµi s¶n cè ®Þnh ®· ®­îc ®Çu t­ hoÆc mua s¾m b»ng quü xÝ nghiÖp. - Nguån vèn liªn doanh, liªn kÕt: gåm c¸c kho¶n vèn do c¸c ®¬n vÞ tham gia liªn doanh, liªn kÕt gãp b»ng tµi s¶n cè ®Þnh vµ b»ng vèn ®Çu t­ x©y dùng c¬ b¶n ®· hoµn thµnh. 3. Sù cÇn thiÕt cña viÖc sö dông vèn kinh doanh cã hiÖu qu¶ trong c¸c doanh nghiÖp th­¬ng m¹i. Sö dông vèn trong kinh doanh th­¬ng m¹i lµ mét kh©u cã tÇm quan träng quyÕt ®Þnh ®Õn hiÖu qu¶ cña kinh doanh v× bÊt cø kh©u nµo trong kinh doanh còng liªn quan ®Õn vÊn ®Ò sö dông vèn. Tuy nhiªn, viÖc sö dông vèn kinh doanh l¹i lµ kÕt qu¶ tæng hîp cña tÊt c¶ c¸c kh©u, c¸c bé phËn trong kinh doanh, tõ ph­¬ng h­íng kinh doanh ®Õn c¸c biÖn ph¸p tæ chøc thùc hiÖn, còng nh­ sù qu¶n lý, h¹ch to¸n theo dâi, kiÓm tra, nghÖ thuËt kinh doanh vµ c¬ héi kinh doanh. Môc tiªu còng nh­ ý t­ëng cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh lµ h­íng tíi hiÖu qu¶ kinh tÕ trªn c¬ së khai th¸c vµ sö dông mét c¸ch triÖt ®Ó mäi nguån lùc s½n cã. ChÝnh v× thÕ, c¸c nguån lùc kinh tÕ trªn c¬ së khai th¸c vµ sö dông, ®Æc biÖt lµ nguån vèn s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, cã t¸c ®éng m¹nh mÏ tíi hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Khai th¸c sö dông c¸c tiÒm lùc vÒ vèn sÏ ®em l¹i hiÖu qu¶ thùc sù cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. V× vËy viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn lµ 20
- Xem thêm -