Kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty thương mại và du lịch hồng trà

  • Số trang: 47 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 10 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24677 tài liệu

Mô tả:

Lêi më ®Çu Chóng ta ®Òu biÕt r»ng ho¹t ®éng cña bÊt kú doanh nghiÖp nµo còng g¾n liÒn víi thÞ tr-êng, ph¶i n¾m b¾t ®-îc thÞ tr-êng ®Ó quyÕt ®Þnh vÊn ®Ò then chèt: s¶n xuÊt c¸i g×? s¶n xuÊt cho ai? vµ víi chi phÝ lµ bao nhiªu? Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp lµ sù kÕt hîp ®ång bé gi÷a ba yÕu tè: t- liÖu lao ®éng, ®èi t-îng lao ®éng vµ søc lao ®éng ®Ó t¹o ra s¶n phÈm mµ doanh nghiÖp mong muèn. Sù ph¸t triÓn v÷ng m¹nh cña mét doanh nghiÖp phô thuéc vµo nhiÒu nh©n tè trong ®ã kh¶ n¨ng øng xö gi¸ linh ho¹t, biÕt tÝnh to¸n chi phÝ, biÕt khai th¸c nh÷ng tiÒm n¨ng s½n cã cña m×nh ®Ó gi¶m chi phÝ tíi møc thÊp nhÊt vµ ®¹t ®-îc lîi nhuËn nh- mong muèn. Tæ chøc tèt c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm sÏ ®¶m b¶o tÝnh ®óng, tÝnh ®ñ gi¸ thµnh s¶n phÈm. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng cã sù c¹nh tranh gay g¾t nh- hiÖn nay, c¸c doanh nghiÖp lu«n phÊn ®Êu h¹ gi¸ thµnh, n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm nh»m c¹nh tranh víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c. Th«ng tin chi phÝ, gi¸ thµnh cã ý nghÜa s©u s¾c víi c«ng t¸c qu¶n trÞ doanh nghiÖp bëi v× trªn c¬ së ®ã, ng-êi qu¶n lý míi x©y dùng ®-îc c¬ cÊu chi phÝ s¶n xuÊt, c¬ cÊu s¶n phÈm sao cho hîp lý nhÊt. NhËn thøc ®-îc tÇm quan träng cña vÊn ®Ò trªn em ®· chän ®Ò tµi: "KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i C«ng ty Th-¬ng m¹i vµ Du lÞch Hång Trµ" ®Ó lµm ®Ò tµi cho luËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh. Môc tiªu cña luËn v¨n lµ vËn dông lý luËn vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®· häc ë tr-êng vµ nghiªn cøu thùc tiÔn tõ ®ã ph©n tÝch, ®-a ra mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i C«ng ty. Néi dung luËn v¨n gåm 3 phÇn (ngoµi më ®Çu vµ kÕt luËn). PhÇn thø nhÊt: C¬ së lý luËn chung vÒ kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt. PhÇn thø hai: Thùc tr¹ng c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i C«ng ty Th-¬ng m¹i vµ Du lÞch Hång Trµ. PhÇn thø ba: Mét sè ý kiÕn ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë C«ng ty Th-¬ng m¹i vµ Du lÞch Hång Trµ. 1 PhÇn I C¬ së lý luËn chung vÒ kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt I. Kh¸i qu¸t chung vÒ chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm 1. Chi phÝ s¶n xuÊt. 1.1. Kh¸i niÖm: §Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, doanh nghiÖp ph¶i biÕt kÕt hîp 3 yÕu tè c¬ b¶n, ®ã lµ: t- liÖu lao ®éng, ®èi t-îng lao ®éng vµ søc lao ®éng. Hao phÝ cña nh÷ng yÕu tè nµy biÓu hiÖn d-íi h×nh thøc gi¸ trÞ gäi lµ CPSX. Nh- vËy, CPSX lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt hãa, vµ c¸c chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c mµ doanh nghiÖp ®· chi ra ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm hoÆc thùc hiÖn cung cÊp lao vô, dÞch vô trong mét kú nhÊt ®Þnh. 1.2. Ph©n lo¹i: Tïy theo viÖc xem xÐt chi phÝ ë gãc ®é kh¸c nhau, môc ®Ých qu¶n lý chi phÝ kh¸c nhau mµ chóng ta lùa chän tiªu thøc ph©n lo¹i chi phÝ cho phï hîp. Trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt ng-êi ta th-êng ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo c¸c c¸ch sau: 1.2.1. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh theo néi dung, tÝnh chÊt kinh tÕ cña chi phÝ. Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, ng-êi ta c¨n cø vµo néi dung, tÝnh chÊt kinh tÕ cña chi phÝ kh«ng ph©n biÖt chóng ph¸t sinh ë ®©u, dïng vµo môc ®Ých g× ®Ó chia thµnh c¸c yÕu tè chi phÝ, bao gåm: * Chi phÝ nguyªn vËt liÖu. * Chi phÝ nh©n c«ng. * Chi phÝ khÊu hao TSC§. * Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi. * Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. ý nghÜa cña c¸ch ph©n lo¹i nµy cho ta biÕt tû träng vµ kÕt cÊu cña tõng lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt mµ doanh nghiÖp ®· chi ra trong mét kú nhÊt ®Þnh. 1.2.2. Ph©n lo¹i CPSX theo môc ®Ých vµ c«ng dông cña chi phÝ. Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, ng-êi ta c¨n cø vµo môc ®Ých vµ c«ng dông cña chi phÝ ®Ó chia toµn bé CPSX theo c¸c kho¶n môc sau: * Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp (NVLTT). * Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp (NCTT). * Chi phÝ s¶n xuÊt chung bao gåm 6 yÕu tè: chi phÝ nh©n viªn ph©n 2 x-ëng; chi phÝ vËt liÖu; chi phÝ dông cô s¶n xuÊt; chi phÝ dÞch vô mua ngoµi; chi phÝ khÊu hao TSC§; chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. C¸ch ph©n lo¹i nµy cã t¸c dông qu¶n lý CPSX theo ®Þnh møc, cung cÊp sè liÖu cho c«ng t¸c tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch s¶n phÈm, lµ c¬ së ®Ó lËp ®Þnh møc CPSX vµ kÕ ho¹ch gi¸ thµnh cho kú sau. 1.2.3. Ph©n lo¹i CPSX theo mèi quan hÖ víi khèi l-îng c«ng viÖc, s¶n phÈm hoµn thµnh. Theo c¸ch nµy CPSX ®-îc chia thµnh: * Chi phÝ kh¶ biÕn (biÕn phÝ). * Chi phÝ bÊt biÕn (®Þnh phÝ). C¸ch ph©n lo¹i nµy cã t¸c dông lín ®èi víi qu¶n trÞ kinh doanh ®Ó ph©n tÝch ®iÓm hßa vèn vµ phôc vô cho c¸c quyÕt ®Þnh qu¶n lý cÇn thiÕt ®Ó h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm, t¨ng hiÖu qu¶ kinh doanh. 1.2.4. Ph©n lo¹i CPSX theo mèi quan hÖ víi quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm. CPSX ®-îc chia thµnh 2 lo¹i: * Chi phÝ c¬ b¶n. * Chi phÝ chung. C¸ch ph©n lo¹i nµy cã t¸c dông gióp cho c¸c nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp x¸c ®Þnh ®óng ph-¬ng h-íng vµ biÖn ph¸p sö dông tiÕt kiÖm chi phÝ ®èi víi tõng lo¹i, nh»m h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm, lao vô dÞch vô. 1.2.5. Ph©n lo¹i CPSX theo ph-¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ vµo c¸c ®èi t-îng chÞu chi phÝ. Toµn bé CPSX ®-îc chia thµnh: * Chi phÝ trùc tiÕp. * Chi phÝ gi¸n tiÕp. C¸ch ph©n lo¹i nµy cã ý nghÜa ®èi víi viÖc x¸c ®Þnh ph-¬ng ph¸p kÕ to¸n tËp hîp vµ ph©n bæ CPSX cho c¸c ®èi t-îng mét c¸ch ®óng ®¾n vµ hîp lý. 2. Gi¸ thµnh s¶n phÈm. 2.1. Kh¸i niÖm: Gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c chi phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt hãa cã liªn quan ®Õn khèi l-îng c«ng t¸c, s¶n phÈm, lao vô hoµn thµnh. Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt lµ qu¸ tr×nh thèng nhÊt bao gåm 2 mÆt: chi phÝ s¶n xuÊt vµ kÕt qu¶ s¶n xuÊt. TÊt c¶ c¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh (ph¸t sinh trong kú, kú tr-íc chuyÓn sang) vµ c¸c chi phÝ trÝch tr-íc cã liªn quan ®Õn khèi l-îng s¶n phÈm lao vô, dÞch vô hoµn thµnh trong kú sÏ t¹o nªn chØ tiªu gi¸ thµnh s¶n phÈm. Nãi c¸ch kh¸c, gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c kho¶n 3 chi phÝ mµ doanh nghiÖp bá ra bÊt kÓ kú nµo nh-ng cã liªn quan ®Õn khèi l-îng s¶n phÈm hoµn thµnh trong kú. 2.2. Ph©n lo¹i. 2.2.1. Ph©n lo¹i theo thêi ®iÓm tÝnh vµ nguån sè liÖu ®Ó tÝnh gi¸ thµnh. Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, chØ tiªu gi¸ thµnh ®-îc chia lµm 3 lo¹i: * Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch: ViÖc tÝnh to¸n x¸c ®Þnh gi¸ thµnh kÕ ho¹ch ®-îc tiÕn hµnh tr-íc khi b-íc vµo kinh doanh do bé phËn kÕ ho¹ch thùc hiÖn. Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch ®-îc tÝnh trªn c¬ së chi phÝ s¶n xuÊt kÕ ho¹ch vµ s¶n l-îng kÕ ho¹ch, ®ång thêi ®-îc xem lµ môc tiªu phÊn ®Êu cña doanh nghiÖp, lµ c¨n cø ®Ó so s¸nh, ®¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch h¹ gi¸ thµnh cña doanh nghiÖp. * Gi¸ thµnh ®Þnh møc: Gièng nh- gi¸ thµnh kÕ ho¹ch, viÖc tÝnh gi¸ thµnh ®Þnh møc còng ®-îc thùc hiÖn tr-íc khi tiÕn hµnh s¶n xuÊt s¶n phÈm vµ ®-îc tÝnh trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc chi phÝ hiÖn hµnh vµ tÝnh cho tõng ®¬n vÞ s¶n phÈm. * Gi¸ thµnh thùc tÕ: Kh¸c víi 2 lo¹i gi¸ thµnh trªn, gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm chØ cã thÓ tÝnh to¸n ®-îc sau khi ®· kÕt thóc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm vµ dùa trªn c¬ së c¸c chi phÝ s¶n xuÊt thùc tÕ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm tËp hîp ®-îc trong kú. 2.2.2. Ph©n lo¹i gi¸ thµnh theo ph¹m vi tÝnh to¸n vµ néi dung chi phÝ cÊu thµnh trong gi¸ thµnh. Theo c¸ch nµy, gi¸ thµnh s¶n phÈm bao gåm: * Gi¸ thµnh s¶n xuÊt (hay gi¸ thµnh c«ng x-ëng): lµ chØ tiªu ph¶n ¸nh tÊt c¶ c¸c chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm trong ph¹m vi ph©n x-ëng s¶n xuÊt (chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, chi phÝ s¶n xuÊt chung). * Gi¸ thµnh toµn bé (hay gi¸ thµnh tiªu thô): lµ chØ tiªu ph¶n ¸nh tÊt c¶ c¸c chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc s¶n xuÊt, tiªu thô s¶n phÈm vµ ®-îc tÝnh theo c«ng thøc: Gi¸ thµnh toµn Gi¸ thµnh s¶n xuÊt Chi phÝ qu¶n lý Chi phÝ = + + bé cña s¶n phÈm cña s¶n phÈm doanh nghiÖp b¸n hµng 3. Mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm Chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau v× néi dung c¬ b¶n cña chóng ®Òu lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña hao phÝ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt hãa mµ doanh nghiÖp ®· bá ra cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt. Do ®ã, vÒ b¶n chÊt chóng gièng nhau nh-ng chi phÝ s¶n xuÊt lµ c¬ së ®Ó tÝnh to¸n x¸c ®Þnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Tuy vËy gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm cã nh÷ng mÆt kh¸c nhau sau: - Chi phÝ s¶n xuÊt lu«n g¾n liÒn víi mét thêi kú ph¸t sinh chi phÝ, cßn gi¸ 4 thµnh s¶n phÈm g¾n liÒn víi khèi l-îng s¶n phÈm, c«ng viÖc lao vô s¶n xuÊt ®· hoµn thµnh. - Chi phÝ s¶n xuÊt kh«ng chØ liªn quan ®Õn s¶n phÈm lao vô ®· hoµn thµnh mµ cßn liªn quan ®Õn s¶n phÈm háng, s¶n phÈm lµm dë dang cuèi kú, c¶ nh÷ng chi phÝ trÝch tr-íc nh-ng thùc tÕ ch-a ph¸t sinh. Gi¸ thµnh s¶n phÈm l¹i liªn quan ®Õn s¶n phÈm lµm dë dang cuèi kú tr-íc chuyÓn sang. II. KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm 1. §èi t-îng vµ ph-¬ng ph¸p kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1.1. §èi t-îng kÕ to¸n tËp hîp CPSX: §èi t-îng tËp hîp CPSX lµ nh÷ng ph¹m vi, giíi h¹n mµ CPSX cÇn ®-îc tËp hîp phôc vô cho viÖc kiÓm tra, gi¸m s¸t, tæng hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt, ®èi t-îng kÕ to¸n tËp hîp CPSX cã thÓ lµ:  Tõng ph©n x-ëng, bé phËn s¶n xuÊt.  Tõng giai ®o¹n quy tr×nh c«ng nghÖ hay toµn bé quy tr×nh c«ng nghÖ.  Tõng s¶n phÈm, nhãm s¶n phÈm.  Tõng ®¬n ®Æt hµng. 1.2. Ph-¬ng ph¸p kÕ to¸n tËp hîp CPSX. 1.2.1. Tµi kho¶n sö dông.  TK 621: Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp (NVLTT).  TK 622: Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp (NCTT).  TK 627: Chi phÝ s¶n xuÊt chung.  TK 154: Chi phÝ s¶n xuÊt dë dang.  TK 631: Gi¸ thµnh s¶n xuÊt. Ngoµi ra, kÕ to¸n cßn sö dông mét sè tµi kho¶n kh¸c nh-: TK 155, TK 157, TK 335, TK 338, TK 142… 1.2.2. Ph-¬ng ph¸p kÕ to¸n tËp hîp vµ ph©n bæ chi phÝ vËt liÖu trùc tiÕp: Chi phÝ NVLTT lµ nh÷ng chi phÝ ®-îc sö dông trùc tiÕp cho viÖc chÕ t¹o s¶n xuÊt s¶n phÈm (nguyªn vËt liÖu chÝnh, vËt liÖu phô, nhiªn liÖu…). Trong tr-êng hîp nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp cã liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ, kÕ to¸n ph¶i lùa chän tiªu thøc hîp lý ®Ó ph©n bæ cho c¸c ®èi t-îng liªn quan theo c«ng thøc sau: C C1   x Ti Ti C1: chi phÝ NVLTT ph©n bæ cho ®èi t-îng i  C: Tæng chi phÝ NVLTT ®· tËp hîp cÇn ph©n bæ  T1: Tæng tiªu chuÈn ph©n bæ Ti: Tiªu chuÈn ph©n bæ cña ®èi t-îng i 5 §Ó tËp hîp chi phÝ nguyªn vËt liÖu TT kÕ to¸n sö dông TK 621 "Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp". TK nµy cã thÓ më chi tiÕt cho tõng ®èi t-îng vµ kh«ng cã sè d- cuèi kú. Tr×nh tù h¹ch to¸n chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp theo phô lôc 01 Phô lôc 01 KÕ to¸n chi phÝ NVLTT TK 152 (TK 611) TK 621 (1) TK 152 (3) TK 154 (TK 631) (4) TK 111, 112, 141, 331… TK 632 (2a) (5) TK 133.1 (2b) Chó thÝch: (1) Gi¸ thùc tÕ NVL xuÊt dïng trùc tiÕp cho s¶n xuÊt chÕ t¹o s¶n phÈm (2a) TrÞ gi¸ NVL mua dïng trùc tiÕp cho s¶n xuÊt chÕ t¹o s¶n phÈm (2b) ThuÕ GTGT ®-îc khÊu trõ (3) TrÞ gi¸ NVL dïng kh«ng hÕt, phÕ liÖu thu håi (4) KÕt chuyÓn vµ ph©n bæ chi phÝ NVLTT vµo c¸c ®èi t-îng chÞu chi phÝ (5) Chi phÝ NVL v-ît trªn møc b×nh th-êng tÝnh vµo gi¸ vèn hµng b¸n. 1.2.3. Ph-¬ng ph¸p kÕ to¸n tËp hîp vµ ph©n bæ chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. Chi phÝ NCTT th-êng ®-îc tÝnh trùc tiÕp vµo ®èi t-îng chi phÝ cã liªn quan. Tr-êng hîp chi phÝ NCTT cã liªn quan tíi nhiÒu ®èi t-îng th× cã thÓ tËp hîp chung råi tiªu thøc ph©n bæ thÝch hîp (gièng nh- c«ng thøc ë môc 1.2.2). Chi phÝ CNTT lµ toµn bé sè chi phÝ vÒ tiÒn c«ng vµ c¸c kho¶n kh¸c ph¶i tr¶ cho ng-êi lao ®éng trùc tiÕp s¶n xuÊt bao gåm (l-¬ng chÝnh, l-¬ng phô vµ c¸c kho¶n trÝch theo l-¬ng). 6 §Ó tËp hîp chi phÝ NCTT, kÕ to¸n sö dông TK 622 "Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp" TK nµy cã thÓ hiÖn më chi tiÕt cho c¸c ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh vµ kh«ng cã sè d- cuèi kú. Tr×nh tù h¹ch to¸n cho phÝ NCTT theo phô lôc 02. Phô lôc 02 KÕ to¸n chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp TK 622 TK 154 (TK 631) TK 334 (1) (4) TK 335 (2) TK 632 TK 338 (3) (5) Chó thÝch: (1) TiÒn c«ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt (2) TrÝch tr-íc tiÒn l-¬ng nghØ phÐp cña c«ng nh©n s¶n xuÊt (3) TrÝch BHXH, BHYT, KPC§ (4) KÕt chuyÓn vµ ph©n bæ chi phÝ NCTT vµo c¸c ®èi t-îng chÞu chi phÝ (5) Chi phÝ nh©n c«ng v-ît trªn møc b×nh th-êng tÝnh vµo gi¸ vèn hµng b¸n 1.2.4. Ph-¬ng ph¸p kÕ to¸n tËp hîp vµ ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung: Chi phÝ s¶n xuÊt chung lµ c¸c chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc phôc vô, qu¶n lý s¶n xuÊt trong ph¹m vi c¸c ph©n x-ëng, tæ ®éi, bé phËn s¶n xuÊt. Chi phÝ s¶n xuÊt chung cã thÓ ®-îc tËp hîp trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp cho tõng s¶n phÈm. §Ó tËp hîp vµ ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung, kÕ to¸n sö dông TK 627 "Chi phÝ s¶n xuÊt chung", TK627 ®-îc më chi tiÕt cho c¸c tµi kho¶n cÊp 2: TK 627.1: Chi phÝ nh©n viªn ph©n x-ëng 7 TK 627.2: Chi phÝ vËt liÖu TK 627.3: Chi phÝ dông cô s¶n xuÊt TK 627.4: Chi phÝ khÊu hao TSC§ TK 627.7: Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi TK 627.8: Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. Do cho phÝ s¶n xuÊt chung liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh, v× vËy cÇn ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung theo c¸c tiªu thøc nh-: Theo giê c«ng cña c«ng nh©n s¶n xuÊt, theo tiÒn l-¬ng cña c«ng nh©n s¶n xuÊt… Tiªu thøc ph©n bæ Tæng cho tõng CPSX ®èi t-îng chung Møc CPSX chung; ph©n bæ cho tõng; ®èi t-îng = Tæng tiªu x cÇn thøc ph©n ph©n bæ cña tÊt bæ c¶ c¸c ®èi t-îng Tr×nh tù h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung theo phô lôc 03 Phô lôc 03: KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung TK 627 TK 334, TK 338 TK 154, (TK631) 338 (1) (5) TK 152, TK 153… (2) TK 632 (6) TK 214 (3) TK 111, 112, 331… (4) TK 133.1 ThuÕ GTGT 8 Chó thÝch: (1) TËp hîp chi phÝ nh©n c«ng (2) TËp hîp chi phÝ vËt liÖu, dông cô s¶n xuÊt (3) TËp hîp chi phÝ khÊu hao TSC§ (4) TËp hîp chi phÝ dÞch vô mua ngoµi, c¸c chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c (5) KÕt chuyÓn vµ ph©n bæ CPSX chung vµo c¸c ®èi t-îng chÞu chi phÝ (6) Chi PhÝ s¶n xuÊt chung cè ®Þnh kh«ng ph©n bæ tÝnh vµo gi¸ vèn hµng b¸n 1.2.5. KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt toµn doanh nghiÖp. §Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt cña toµn doanh nghiÖp, kÕ to¸n tïy thuéc vµo viÖc ¸p dông ph-¬ng ph¸p kÕ to¸n b¸n hµng tån kho mµ chi phÝ s¶n xuÊt ®-îc tËp hîp theo mét trong hai ph-¬ng ph¸p sau: a. KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo ph-¬ng ph¸p kª khai th-êng xuyªn. Theo ph-¬ng ph¸p KKTX kÕ to¸n sö dông TK 154 "Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang". Tµi kho¶n nµy ®-îc më chi tiÕt theo tõng ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ cã sè d- cuèi kú. TK 154 cã kÕt cÊu nh- sau: Bªn nî: KÕt chuyÓn chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp chi phÝ NCTT, chi phÝ s¶n xuÊt chung. Bªn cã: - TrÞ gi¸ phÕ liÖu thu håi - Gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm hµng hãa ®· chÕ t¹o xong nhËp kho hoÆc chuyÓn ®i b¸n hµng. D- nî: Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang cuèi kú. Tr×nh tù h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh theo ph-¬ng ph¸p KKTX ®-îc kh¸i qu¸t theo phô lôc 04. 9 Phô lôc 4: S¬ ®å kÕ to¸n tËp hîp CPSX toµn doanh nghiÖp (Ph-¬ng ph¸p kª khai th-êng xuyªn) TK 154 D®k: xxx TK 621 TK 152, 138 (4) (1) TK 622 TK 155 (2) (5) TK 627 (3) TK 632, 157 (6) Dck: xxx Chó thÝch: (1) KÕt chuyÓn chi phÝ NVLTT (2) KÕt chuyÓn chi phÝ NCTT (3) KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt chung (4) Gi¸ trÞ phÕ liÖu thu håi, kho¶n båi th-êng ph¶i thu (5) Gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm hoµn thµnh nhËp kho (6) Gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm b¸n ngay, göi b¸n b. KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo ph-¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú. Theo ph-¬ng ph¸p KK§K kÕ to¸n sö dông TK 631 "Gi¸ thµnh s¶n xuÊt" tµi kho¶n nµy ®-îc më chi tiÕt theo ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ kh«ng cã sè d- cuèi kú. TK 631 cã kÕt cÊu nh- sau: Bªn nî: - KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang ®Çu kú tõ TK 154 sang. 10 - KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt trùc tiÕp ph¸t sinh trong kú (®· tËp hîp ë c¸c TK 621, TK 622, TK 627). Bªn cã: - Chi phÝ s¶n xuÊt cña c«ng viÖc cßn dë dang cuèi kú kÕt chuyÓn sang TK154 "Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang" - Gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña c«ng viÖc lao vô, dÞch vô hoµn thµnh trong kú. Tr×nh tù h¹ch to¸n CPSX toµn doanh nghiÖp theo ph-¬ng ph¸p KK§K ®-îc kh¸i qu¸t theo phô lôc 05. Phô lôc 05: S¬ ®å kÕ to¸n tËp hîp CPSX toµn doanh nghiÖp (Ph-¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú) TK 631 TK 154 TK 154 (1) (5) TK 621 TK 152, 138 (2) (6) TK 622 (3) TK 632 TK 627 (7) (4) Chó thÝch: (1) KÕt chuyÓn gi¸ trÞ SPDD ®Çu kú (2) KÕt chuyÓn chi phÝ NVLTT (3) KÕt chuyÓn chi phÝ NCTT (4) KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt chung (5) KÕt chuyÓn gi¸ trÞ SPDD cuèi kú (6) Gi¸ trÞ phÕ liÖu thu håi, tiÒn båi th-êng ph¶i thu (7) Gi¸ thµnh s¶n phÈm hoµn thµnh (nhËp kho, göi b¸n hoÆc b¸n ngay) 11 2. §¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang cuèi kú. S¶n phÈm dë dang lµ nh÷ng s¶n phÈm ®ang trong qu¸ tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt, ch-a ®Õn kú thu ho¹ch ch-a hoµn thµnh, ch-a tÝnh vµo khèi l-îng bµn giao thanh to¸n). §¸nh gi¸ SPDD lµ x¸c ®Þnh phÇn CPSX tÝnh cho SPDD cuèi kú. Tïy thuéc vµo møc ®é, thêi gian tham gia cña chi phÝ vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt chÕ t¹o s¶n phÈm vµ yªu cÇu tr×nh ®é qu¶n lý cña doanh nghiÖp mµ vËn dông ph-¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ SPDD cuèi kú cho phï hîp. 2.1. §¸nh gi¸ SPDD theo chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp hoÆc chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh trùc tiÕp. Theo ph-¬ng ph¸p nµy, chØ tÝnh cho SPDD cuèi kú ph©n chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp hoÆc chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh trùc tiÕp, cßn chi phÝ kh¸c tÝnh c¶ cho s¶n phÈm hoµn thµnh. C«ng thøc tÝnh. SPD D§K tÝnh theo chi Chi phÝ NVLTT + Gi¸ trÞ Sè l-îng phÝ NVLTT ph¸t sinh TK SPDD = x s¶n phÈm Sè l-îng SP hoµn Sè l-îng cuèi kú quy ®æi + thµnhTK SPDDCK Ph-¬ng ph¸p nµy thÝch hîp víi c¸c doanh nghiÖp cã chi phÝ NVLTT (nguyªn vËt liÖu chÝnh) chiÕm tû träng lín trong tæng chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm. Nh- vËy vÉn ®¶m b¶o ®-îc møc ®é chÝnh x¸c, ®¬n gi¶n vµ gi¶m bít ®-îc khèi l-îng tÝnh to¸n. 2.2. §¸nh gi¸ SPDD theo s¶n l-îng s¶n phÈm hoµn thµnh t-¬ng ®-¬ng. Theo ph-¬ng ph¸p nµy tr-íc hÕt cÇn quy ®æi khèi l-îng SPDD ra khèi l-îng hoµn thµnh t-¬ng ®-¬ng. Sau ®ã, x¸c ®Þnh tõng kho¶n môc chi phÝ theo nguyªn t¾c sau. * §èi víi kho¶n chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp (nguyªn vËt liÖu chÝnh) bá vµo mét lÇn tõ ®Çu quy tr×nh s¶n phÈm th× gi¸ trÞ SPDD cuèi kú ®-îc tÝnh theo c«ng thøc nh- ë môc 2.1. * §èi víi chi phÝ bá dÇn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt th× gi¸ trÞ SPDD ®-îc tÝnh theo s¶n l-îng hoµn thµnh t-¬ng ®-¬ng theo c«ng thøc sau: SPD D§K tÝnh theo chi + Gi¸ trÞ SPDD = Sè l-îng SP hoµn thµnh + cuèi kú Chi phÝ SXDDTK Sè l-îng x s¶n phÈm Sè l-îng SP quy ®æi quy ®æi Trong ®ã: S¶n phÈm quy ®æi = SPDDCK x møc ®é hoµn thµnh t-¬ng ®-¬ng. 12 2.3. §¸nh gi¸ SPDD theo chi phÝ s¶n xuÊt ®Þnh møc: Ph-¬ng ph¸p nµy ¸p dông thÝch hîp víi c¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn h¹ch to¸n CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ph-¬ng ph¸p ®Þnh møc, cã ®Çy ®ñ hÖ thèng c¸c ®Þnh møc chi phÝ. Theo ph-¬ng ph¸p nµy, c¨n cø vµo khèi l-îng SPDD vµ chi phÝ ®Þnh møc cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm ë tõng ph©n x-ëng (giai ®o¹n) ®Ó tÝnh gi¸ trÞ SPDD cuèi kú, còng cã thÓ chØ tÝnh theo ®Þnh møc chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp hoÆc cho tÊt c¶ c¸c kho¶n môc chi phÝ. C«ng thøc tÝnh: Chi phÝ s¶n xuÊt. SPD D = S¶n l-îng SPDD x Chi phÝ ®Þnh møc Cuèi kú Sau ®ã, tËp hîp l¹i cho tõng s¶n phÈm. 3. §èi t-îng vµ ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i c¸c doanh nghiÖp SX. 3.1. §èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh: §èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh lµ c¸c lo¹i s¶n phÈm, c«ng viÖc, lao vô ®· hoµn thµnh cÇn tÝnh ®-îc tæng gi¸ thµnh vµ gi¸ thµnh ®¬n vÞ. Tïy theo ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt còng nh- quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt ë doanh nghiÖp mµ ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh cã thÓ lµ tõng s¶n phÈm, tõng c«ng viÖc lao vô, dÞch vô hoµn thµnh, thµnh phÈn ë giai ®o¹n chÕ biÕn cuèi cïng, nöa thµnh phÈm hoµn thµnh ë tõng giai ®o¹n s¶n xuÊt, s¶n phÈm ®-îc l¾p r¸p hoµn chØnh. 3.2. Kú tÝnh gi¸ thµnh: Trong c«ng t¸c tÝnh gi¸ thµnh, kÕ to¸n cßn nhiÖm vô x¸c ®Þnh kú tÝnh gi¸ thµnh. Kú tÝnh gi¸ thµnh lµ thêi kú mµ bé phËn kÕ to¸n gi¸ thµnh cÇn tiÕn hµnh c«ng viÖc tÝnh gi¸ thµnh cho c¸c ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh. Mçi ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh ph¶i c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt vµ chu kú s¶n xuÊt cña chóng ®Ó x¸c ®Þnh cho thÝch hîp. Do ®ã kú tÝnh gi¸ thµnh mµ c¸c doanh nghiÖp ¸p dông lµ hµng th¸ng, hµng quý, hoÆc hµng n¨m còng cã thÓ lµ thêi kú kÕt thóc chu kú s¶n xuÊt s¶n phÈm hay c¸c lo¹i s¶n phÈm ®· hoµn thµnh. 3.3. C¸c ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh: Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh: lµ ph-¬ng ph¸p sö dông sè liÖu CPSX ®Ó tÝnh to¸n tæng gi¸ thµnh vµ gi¸ thµnh ®¬n vÞ cña s¶n phÈm, lao vô ®· hoµn thµnh; c¸c yÕu tè hoÆc kho¶n môc gi¸ thµnh trong kú tÝnh gi¸ thµnh ®· x¸c ®Þnh. HiÖn nay, c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt sö dông ph-¬ng ph¸p sau: 3.3.1. Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh gi¶m ®¬n (ph-¬ng ph¸p trùc tiÕp). C«ng nghÖ s¶n xuÊt gi¶n ®¬n, sè l-îng mÆt hµng Ýt, khèi l-îng lín, tËp hîp CPSX tho tõng lo¹i s¶n phÈm. 13 Gi¸ thµnh ®¬n vÞ tõng lo¹i s¶n phÈm ®-îc tÝnh nh- sau: Gi¸ thµnh ®¬n vÞ = Gi¸ trÞ SPDD§K + CPSX ph¸t sinhTK - Gi¸ trÞ SPDDCK Sè l-îng s¶n phÈm hoµn thµnh trong kú 3.3.2. Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh ph©n b-íc: Ph-¬ng ph¸p nµy ¸p dông thÝch hîp víi c¸c doanh nghiÖp cã quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt phøc t¹p, s¶n phÈm tr¶i qua nhiÒu giai ®o¹n chÕ biÕn liªn tôc kÕ tiÕp nhau. Nöa thµnh phÈm giai ®o¹n tr-íc lµ ®èi t-îng chÕ biÕn ë giai ®o¹n sau cho ®Õn b-íc cuèi cïng t¹o ®-îc thµnh phÈm. Ph-¬ng ph¸p nµy cã hai c¸ch sau: a. Ph-¬ng ph¸p ph©n buíc cã tÝnh gi¸ thµnh NTP: Theo ph-¬ng ph¸p nµy kÕ to¸n ph¶i tÝnh ®-îc gi¸ thµnh NTP cña giai ®o¹n tr-íc vµ kÕt chuyÓn sang giai ®o¹n sau mét c¸ch tuÇn tù vµ liªn tôc, do ®ã ph-¬ng ph¸p nµy gäi lµ ph-¬ng ph¸p kÕt chuyÓn tuÇn tù chi phÝ. C¨n cø vµo CPSX ®· tËp hîp ®-îc ë giai ®o¹n 1 ®Ó tÝnh tæng gi¸ thµnh ®¬n vÞ cña NTP ë giai ®o¹n nµy theo c«ng thøc: Tæng c«ng thµnh Chi phÝ cho = s¶n phÈm SPDD ®Çu kú + CPSX tËp hîp trong kú - Chi phÝ cho SPDD cuèi kú ë giai ®o¹n 2, kÕ to¸n tÝnh theo c«ng thøc:  gi¸ Gi¸ thµnh thµnh giai = giai ®o¹n 1 ®o¹n hai + Chi phÝ SPDD giai ®o¹n hai §K CPSX ph¸t + sinh giai + ®o¹n haiTK Chi phÝ SPDD cuèi kú giai ®o¹n hai TiÕn hµnh tuÇn tù nh- trªn ®Õn giai ®o¹n cuèi cïng sÏ tÝnh ®-îc gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ph-¬ng ph¸p nµy. b. Ph-¬ng ph¸p ph©n b-íc kh«ng tÝnh NTP: Trong tr-êng hîp nµy, kÕ to¸n chØ tÝnh gi¸ thµnh vµ gi¸ thµnh ®¬n vÞ thµnh phÈm hoµn thµnh ë giai ®o¹n cuèi. Tr×nh tù tÝnh theo c¸c b-íc sau: C¨n cø vµo sè liÖu chi phÝ s¶n xuÊt ®· tËp hîp ®-îc trong kú theo tõng giai ®o¹n ®Ó tÝnh to¸n phÇn CPSX cña giai ®o¹n cã trong gi¸ thµnh s¶n phÈm theo tõng kho¶n môc. KÕt chuyÓn song song tõng kho¶n môc chi phÝ ®· tÝnh ®-îc ®Ó tæng hîp tÝnh gi¸ thµnh cña thµnh phÈm, ph-¬ng ph¸p nµy cßn gäi lµ ph-¬ng ph¸p kÕt chuyÓn song song chi phÝ, c«ng thøc tÝnh nh- sau: Tæng gi¸ thµnh thµnh phÈm =  CPSX cña tõng giai ®o¹n (ph©n x-ëng, tæ) n»m trong thµnh phÈm. 14 3.3.3. Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo tû lÖ: ¸p dông trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt nhiÒu lo¹i s¶n phÈm cã qui c¸ch phÈm chÊt kh¸c nhau nh- may mÆc, dÖt kim, ®ãng giÇy c¬ khÝ chÕ t¹o… ®Ó gi¶m bít khèi l-îng h¹ch to¸n, kÕ to¸n th-êng tiÕn hµnh tËp hîp CPSX theo nhãm s¶n phÈm cïng lo¹i do ®ã ®èi t-îng tËp hîp CPSX lµ nhãm s¶n phÈm cßn ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh lµ tõng s¶n phÈm. Gi¸ thµnh thùc tÕ Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch cña tõng lo¹i = (hoÆc gi¸ thµnh ®Þnh møc)  Tû lÖ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cña tõng lo¹i s¶n phÈm Tæng gi¸ thµnh thùc tÕ cña nhãm s¶n phÈm Tæng gi¸ thµnh kÕ ho¹ch (hoÆc gi¸ thµnh ®Þnh møc) 3.3.4. Ph-¬ng ph¸p lo¹i trõ CPSX s¶n phÈm phô: ¸p dông ®èi víi c¸c doanh nghiÖp mµ trong cïng quy tr×nh c«ng nghiÖp s¶n xuÊt võa thu ®-îc s¶n phÈm chÝnh võa thu ®-îc s¶n phÈm phô (c¸c doanh nghiÖp chÕ biÕn ®-êng, r-îu, bia, m× ¨n liÒn…). Tæng gi¸ thµnh SPDD CPSX SPDD CPSX s¶n S¶n phÈm chÝnh = ®Çu kú + trong kú - cuèi kú - phÈm phô Chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm phô Tû träng CPSX s¶n = phÈm phô Tæng chi phÝ s¶n xuÊt 3.3.5. Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo ®¬n ®Æt hµng: Ph-¬ng ph¸p nµy ¸p dông thÝch hîp víi nh÷ng doanh nghiÖp tæ chøc s¶n xuÊt ®¬n chiÕc hoÆc hµng lo¹t nhá, võa theo c¸c ®¬n ®Æt hµng. §èi t-îng tËp hîp chi phÝ lµ tõng ®¬n ®Æt hµng vµ c¸c ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh lµ c¸c ®¬n ®Æt hµng ®· hoµn thµnh. V× chØ khi nµo ®¬n ®Æt hµng hoµn thµnh míi tÝnh gi¸ thµnh do vËy mµ kú tÝnh gi¸ thµnh kh«ng phï hîp víi kú b¸o c¸o. 3.3.6. Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo hÖ sè. NÕu trong cïng mét quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n phÈm s¶n xuÊt víi cïng mét lo¹i nguyªn vËt liÖu thu ®-îc nhiÒu lo¹i s¶n phÈm kh¸c th× ¸p dông ph-¬ng ph¸p nµy. Tr-íc hÕt c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm kinh tÕ kü thuËt cña s¶n phÈm ®Ó quy ®Þnh cho mçi lo¹i s¶n phÈm mét hÖ sè. Quy ®æi s¶n l-îng thùc tÕ tõng lo¹i s¶n phÈm theo hÖ sã tÝnh gi¸ thµnh ®Ó lµm tiªu thøc ph©n bæ. Tæng sè l-îng quy ®æi =  (s¶n l-îng thùc tÕ SPi x HÖ sè quy ®æi SPi Trong ®ã i = 1 ,n) Tû lÖ gi¸ thµnh = HÖ sè ph©n bæ SPi = Sè l-îng quy ®æi SPi Tæng sè l-îng quy ®æi TÝnh tæng gi¸ thµnh thùc tÕ tõng lo¹i s¶n phÈm (theo tõng kho¶n môc). 15 TÝnh tæng gi¸ thµnh SPi = (SPDD§K + CPSXTK - SPDDCK)  HÖ sè ph©n bæ SPi. 3.3.7. Ph-¬ng ph¸p tinh gi¸ thµnh theo ®Þnh møc: Ph-¬ng ph¸p nµy ¸p dông víi c¸c doanh nghiÖp tháa m·n c¸c ®iÒu kiÖn ph¶i tÝnh ®-îc gi¸ thµnh ®Þnh møc trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc vµ ®¬n gi¸ t¹i thêi ®iÓm tÝnh gi¸ thµnh, v¹ch ra ®-îc mét c¸ch chÝnh x¸c c¸c thay ®æi vÒ ®Þnh møc trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm, x¸c ®Þnh ®-îc chªnh lÖch so víi ®Þnh møc cña s¶n phÈm ®-îc tÝnh theo c«ng thøc sau: Gi¸ thµnh thùc tÕ Gi¸ thµnh Chªnh lÖch cho thay + Chªnh lÖch so cña s¶n ph©m = ®Þnh møc - ®æi ®Þnh møc - víi ®Þnh møc Tãm l¹i, cã rÊt nhiÒu c¸ch tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. V× vËy tïy tõng ®iÒu kiÖn cña doanh nghiÖp mµ cã sù vËn dông tõng ph-¬ng ph¸p cho thÝch hîp. III. C¸c h×nh thøc vµ ph-¬ng ph¸p chi sæ kÕ to¸n. HiÖn nay c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt cã thÓ chän mét trong bèn h×nh thøc ghi sæ kÕ to¸n sau: H×nh thøc sæ kÕ to¸n NhËt ký chøng tõ. H×nh thøc sæ kÕ to¸n NhËt ký chung. H×nh thøc sæ kÕ to¸n NhËt ký sæ c¸i. H×nh thøc sæ kÕ to¸n chøng tõ ghi sæ. V× ®¬n vÞ thùc tËp ¸p dông h×nh thøc sæ kÕ to¸n chøng tõ ghi sæ nªn ®Ó tiÖn theo dâi cho phï hîp t«i xin ®i s©u nghiªn cøu h×nh thøc ghi sæ nµy. H×nh thøc sè kÕ to¸n chøng tõ ghi sæ gåm c¸c lo¹i sæ kÕ to¸n sau: Sæ kÕ to¸n tæng hîp: sæ c¸i tµi kho¶n, sæ §¨ng ký chøng tõ ghi sæ. C¸c sæ kÕ to¸n chi tiÕt: më tïy theo yªu cÇu qu¶n lý. Sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ: dïng ®Ó ghi chÐp c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh theo tr×nh tù thêi gian. Sæ nµy võa dïng ®Ó ®¨ng ký c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh, qu¶n lý chøng tõ ghi sæ, võa ®Ó kiÓm tra, ®èi chiÕu sè liÖu víi b¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh. Sæ c¸i: dïng ®Ó ghi chÐp c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh theo TK kÕ to¸n ®-îc qui ®Þnh trong chÕ ®é TK kÕ to¸n ¸p dông cho doanh nghiÖp s¶n xuÊt. Sæ c¸i ®-îc më riªng cho tõng TK. Mçi TK ®-îc më 1 trang hoÆc 1 sè trang tïy theo sè l-îng ghi chÐp cña c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh nhiÒu hat Ýt cña øng TK. 16 PhÇn II Thùc tr¹ng ho¹t ®éng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i C«ng ty Th-¬ng m¹i vµ Du lÞch Hång Trµ I. §Æc ®iÓm chung vÒ C«ng ty Th-¬ng m¹i vµ Du lÞch Hång Trµ. 1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn. C¨n cø quyÕt ®Þnh sè 461 ngµy 06/02/2002 cña Bé tr-ëng Bé N«ng nghiÖp vµ Ph¸t triÓn n«ng th«n (NN & PTNT) vÒ viÖc chuyÓn chÕ ®é h¹ch to¸n vµ ®æi tªn trung t©m kiÓm tra chÊt l-îng hµng xuÊt khÈu ngµnh chÌ s¸t nhËp víi phßng kinh doanh sè 3 cña Tæng c«ng ty chÌ thµnh C«ng ty Th-¬ng m¹i vµ Du lÞch Hång Trµ. C«ng ty Th-¬ng m¹i vµ Du lÞch Hång Trµ lµ ®¬n vÞ thµnh viªn cña Tæng c«ng ty chÌ, do vËy c«ng ty h¹ch to¸n phô thuéc vµo Tæng c«ng ty. C«ng ty ®-îc sö dông con dÊu riªng vµ ®-îc më tµi kho¶n t¹i Ng©n hµng theo quy ®Þnh hiÖn hµnh. Trô së chÝnh cña c«ng ty t¹i sè 46 phè T¨ng B¹t Hæ, quËn Hai Bµ Tr-ng, Thµnh Phè Hµ Néi. C«ng ty Th-¬ng m¹i vµ Du lÞch Hång Trµ chÞu sù l·nh ®¹o toµn diÖn vµ qu¶n lý trùc tiÕp cña Tæng c«ng ty ChÌ ViÖt Nam, ®-îc chñ ®éng thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong ph¹m vi ngµnh nghÒ kinh doanh cña Tæng c«ng ty giao cho, tæ chøc vµ nh©n sù theo sù ph©n cÊp hoÆc ñy quyÒn cña Tæng c«ng ty. C«ng ty ®-îc phÐp kinh doanh xuÊt nhËp khÈu vËt t- thiÕt bÞ, kinh doanh néi tiªu, kinh doanh xuÊt nhËp khÈu ChÌ, kinh doanh n«ng l©m thñy s¶n h-¬ng liÖu, kinh doanh du lÞch kh¸ch s¹n nhµ hµng theo giÊy phÐp ®¨ng ký kinh doanh sè 315346 cÊp ngµy 25/03/2002 cña së kÕ ho¹ch vµ ®Çu t- Hµ Néi. §Õn th¸ng 05/2002 theo kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh cña Tæng c«ng ty giao cho, C«ng ty Th-¬ng m¹i vµ Du lÞch Hång Trµ ®-îc nhËn bµn giao vµ qu¶n lý thªm Nhµ m¸y ChÌ Cæ Loa thuéc C«ng ty chÕ biÕn ChÌ vµ n«ng s¶n thùc phÈm Cæ Loa t¹i x· ViÖt Hïng - HuyÖn §«ng Anh - TP. Hµ Néi theo quyÕt ®Þnh sè 676/CVN - KH§T/TT ngµy 24/05/2002. Víi môc ®Ých lµ chÕ biÕn s¶n xuÊt tinh chÕ ChÌ xuÊt khÈu vµ néi tiÕt víi 17 c«ng nghÖ hiÖn ®¹i nh»m s¶n xuÊt ra nh÷ng mÆt hµng cã chÊt l-îng cao ®a d¹ng vÒ chñng lo¹i, phong phó vÒ mÉu m·. 2. §Æc ®iÓm tæ chøc bé m¸y cña C«ng ty Th-¬ng m¹i vµ Du lÞch Hång Trµ. S¬ ®å c¬ cÊu tæ chøc - C«ng ty Th-¬ng m¹i vµ Du lÞch Hång Trµ BiÓu sè 01 Gi¸m ®èc C«ng ty Phã G§ phô tr¸ch kü thuËt Phßng KiÓm tra s¶n phÈm Phßng KÕ ho¹ch Tµi chÝnh Phã G§ SX- KD kiªm G§ nhµ m¸y ChÌ Cæ Loa Phßng KÕ ho¹ch Tµi chÝnh Phßng Kinh doanh XNK I Phßng Kinh doanh XNK II Phßng Néi tiªu Du lÞch Nhµ m¸y chÌ Cæ Loa Ph©n x-ëng sµng ph©n lo¹i ChÌ Ph©n x-ëng t¸i chÕ ®Êu trén Ph©n x-ëng ChÌ néi tiªu M« h×nh tæ chøc Bé m¸y cña C«ng ty Th-¬ng m¹i vµ Du lÞch Hång Trµ ®-îc c¬ cÊu theo sù chØ ®¹o cña Tæng c«ng ty ChÌ ViÖt Nam vµ cã s¬ ®å (nh®· vÏ ë trªn). Do thêi gian thùc tËp t¹i c«ng ty cßn h¹n chÕ, do vËy viÖc t×m hiÓu kü chøc n¨ng vµ nhiÖm vô cña c¸c phßng ban cßn ch-a ®i s©u. Cho nªn 18 em còng nªu kh¸i qu¸t vÒ chøc n¨ng vµ nhiÖm vô cña c¸c phßng ban nh- sau. a. Gi¸m ®èc c«ng ty: Lµ ng-êi ®¹i diÖn cho tËp thÓ c¸n bé c«ng nh©n viªn cña c«ng ty, tr-íc Tæng c«ng ty, tr-íc ph¸p luËt. Gi¸m ®èc phô tr¸ch chung cã quyÒn quyÕt ®Þnh viÖc ®iÒu hµnh cña c«ng ty theo ®óng kÕ ho¹ch ®-îc giao, còng nh- theo c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Gi¸m ®èc phô tr¸ch trùc tiÕp phßng tæ chøc hµnh chÝnh, phßng kÕ ho¹ch tµi chÝnh phßng, phßng kinh doanh xuÊt nhËp khÈu sè 1 vµ sè 2. b. Phã gi¸m ®èc kü thuËt. Cã tr¸ch nhiÖm kiÓm tra ®¸nh gi¸ c¸c lo¹i chÌ s¶n xuÊt ®ãng gãi, ®Êu trén .v.v…vµ gióp Gi¸m ®èc n¾m ®-îc t×nh h×nh chÊt l-îng s¶n phÈm cña c«ng ty Phã gi¸m ®èc kü thuËt phô tr¸ch trùc tiÕp phßng kiÓm tra chÊt l-îng s¶n phÈm. c. Phã gi¸m ®èc s¶n xuÊt kinh doanh. Cã nhiÖm vô ®iÒu hµnh s¶n xuÊt - kinh doanh cña c«ng ty, trùc tiÕp phô tr¸ch phßng néi tiªu du lÞch ba ph©n x-ëng t¹i Nhµ m¸y Cæ Loa. Phã gi¸m ®èc s¶n xuÊt kinh doanh lµ ng-êi qu¶n lý, tæ chøc s¶n xuÊt vµ lµ ng-êi gióp ®ì Gi¸m ®çc. VÒ giao dÞch, ký kÕt c¸c hîp ®ång víi kh¸ch hµng, kinh doanh s¶n phÈm cña c«ng ty. d. Phßng tæ chøc hµnh chÝnh. Cã nhiÖm vô gióp Gi¸m ®èc vÒ c«ng t¸c hµnh chÝnh, tæ chøc b¶o vÖ khoa tÇng hµng hãa cña c«ng ty. e. Phßng KÕ ho¹ch Tµi chÝnh (PhÇn nµy sÏ ®-îc nªu chi tiÕt ë phÇn sau). f. Phßng kinh doanh - xuÊt nhËp khÈu sè 1. Cã nhiÖm vô thùc hiÖn c¸c hîp ®ång xuÊt nhËp khÈu, giao dÞch víi kh¸ch hµng triÓn khai c¸c nghiÖp vô xuÊt khÈu. Cã nhiÖm vô t×m kiÕm kh¸ch hµng n-íc ngoµi vµ më réng thÞ tr-êng ®Ó xuÊt khÈu chÌ cña c«ng ty, xuÊt khÈu c¸c l« hµng ®· ký kÕt. 19 g. Phßng kinh doanh - xuÊt nhËp khÈu sè 2. Cã nhiÖm vô ký kÕt c¸c hîp ®ång mua chÌ cña c¸c c«ng ty chÌ trong n-íc ®Ó s¶n xuÊt vµ phôc vô cho c«ng t¸c xuÊt khÈu hµng ®i c¸c n-íc. NhËp khÈu c¸c mÆt hµng khi xÐt thÊy cã hiÖu qu¶ kinh tÕ ®Ó xuÊt b¸n cho kh¸ch hµng (c¶ néi ®Þa vµ n-íc ngoµi). h. Phßng néi tiªu vµ du lÞch. Cã nhiÖm vô x©y dùng kÕ ho¹ch s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm theo th¸ng quý vµ n¨m. Më réng vµ khai th¸c thÞ tr-êng, lµm c«ng t¸c giao dÞch b¸n hµng, marketing, ®¶m b¶o viÖc tiªu thô s¶n phÈm chÌ néi tiªu cña c«ng ty. Bªn c¹nh ®ã cßn cã chøc n¨ng th¨m dß, khai th¸c tiÒm n¨ng du lÞch… i. Phßng kiÓm tra chÊt l-îng s¶n phÈm. Cã nhiÖm vô x©y dùng kÕ ho¹ch vÒ c«ng nghÖ, kü thuËt, gi¸m s¸t c¸c c«ng nghÖ chÕ biÕn c¸c s¶n phÈm chÌ do c«ng ty s¶n xuÊt, kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc cÊp giÊy chøng nhËn chÊt l-îng cho c¸c s¶n phÈm nhËp kho. X©y dùng c¸c néi quy vÒ vÖ sinh an toµn thùc phÈm vµ kiÓm tra, chØ ®¹o c«ng viÖc s¶n xuÊt ë c¸c ph©n x-ëng. j. Ph©n x-ëng sµng ph©n lo¹i chÌ. Cã nhiÖm vô tæ chøc chÕ biÕn chÌ vµ b¸n thµnh phÈm ra c¸c lo¹i chÌ kh¸c nhau ®¶m b¶o chÊt l-îng c¬ cÊu s¶n phÈm theo mÉu m· ®· ph©n tÝch ®Ó phôc vô cho viÖc xuÊt khÈu vµ giao nhËp kho, Tæng c«ng ty theo kÕ ho¹ch. k. Ph©n x-ëng s¶n xuÊt chÌ néi tiªu. Cã nhiÖm vô s¶n xuÊt ®ãng gãi c¸c lo¹i chÌ xanh, chÌ h-íng phôc vô tiªu dïng trong n-íc. l. Ph©n x-ëng tinh chÕ, ®Êu trén chÌ. Cã nhiÖm vô ®Êu trén chÌ ®óng mÉu ®· kh¸ch hµng trong vµ ngoµi n-íc chÊp nhËn theo tõng hîp ®ång ®· ký kÕt gi÷a hai bªn. 3. §Æc ®iÓm tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n vµ h×nh thøc sæ kÕ to¸n t¹i c«ng ty th-¬ng m¹i vµ du lÞch Hång Trµ. a. §Æc ®iÓm tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n. Phßng KÕ ho¹ch Tµi chÝnh cã nhiÖm vô gióp Gi¸m ®èc trong c«ng t¸c kÕ ho¹ch tµi chÝnh, tæ chøc h¹ch to¸n kÕ to¸n vÒ ho¹t ®éng s¶n xuÊt - kinh doanh cña c«ng ty theo ®óng chÕ ®é kÕ to¸n cña Nhµ n-íc quy ®Þnh. X©y dùng kÕ 20
- Xem thêm -