Kế toán kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần vật liệu xây dựng hà nội

  • Số trang: 55 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 10 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24898 tài liệu

Mô tả:

Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy TÓM LƢỢC Trong nền kinh tế thị trường, mục đích lớn nhất của hầu hết các doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận. Để đạt được điều này thì kết quả kinh doanh của doanh nghiệp luôn phải được xác định một cách chính xác, đồng thời phải tạo được ưu thế cho doanh nghiệp. Bởi kết quả kinh doanh của doanh nghiệp là kết quả cuối cùng để đánh giá chính xác hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong từng thời kỳ. Cùng với việc kế toán doanh thu, chi phí và các khoản mục khác, kế toán kết quả hoạt động kinh doanh cho người ta cái nhìn tổng hợp và chi tiết về hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, phục vụ đắc lực cho nhà quản trị trong quá trình quản lý và phát triển doanh nghiệp. Việc xác định đúng kết quả kinh doanh giúp cho nhà quản trị có thông tin kịp thời để đưa ra các nhận xét đánh giá chính xác về hiệu quả kinh doanh, trên cơ sở đó có các biện pháp phù hợp nhằm mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Tuy nhiên trong thực tế hiện nay, việc xác định kết quả kinh doanh cũng còn nhiều bất hợp lý gây nên các hiện tượng lãi (lỗ) giả phản ánh không trung thực tình tình kinh doanh của doanh nghiệp. Do đó để khắc phục những mặt tồn tại nêu trên thì kế toán với vai trò là công cụ quản lý kinh tế phải không ngừng hoàn thiện, đặc biệt là kế toán kết quả kinh doanh. Xuất phát từ vai trò quan trọng của kế toán kết quả kinh doanh, em đã lựa chọn đề tài:"Kế toán kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hà Nội" là đề tài làm khóa luận tốt nghiệp của mình. Khóa luận khái quát và hệ thống các vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến kế toán kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp và đi sâu phân tích thực trạng về kế toán kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hà Nội. Qua đó đánh giá những hạn chế và đưa ra một số đề xuất giúp công ty hoàn thiện hơn về kế toán kết quả kinh doanh nhằm thực hiện kế toán theo đúng chuẩn mực,chế độ và đáp ứng yêu cầu quản lý tại công ty. SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân i Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy LỜI CẢM ƠN Qua thời gian học tập tại trường Đại học thương mại và thực tập tại Công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hà Nội, đến nay em đã hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này. Em xin cảm ơn thầy cô trường Đại học Thương mại, đặc biệt là TS. Nguyễn Tuấn Duy đã tận tình hướng dẫn em trong quá trình làm khóa luận. Em cũng xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo công ty và các anh chị phòng kế toán đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho em được tiếp xúc với thực tế công việc cũng như cung cấp thông tin, số liệu cần thiết để em hoàn thiện luận văn. Do kiến thức và kinh nghiệm thực tế còn hạn chế nên khóa luận không tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận được sự đánh giá, nhận xét và góp ý của thầy cô giáo để bài khóa luận của em được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn Hà Nội ngày 23 tháng 4 năm 2014 Sinh viên Đỗ Thị Thúy Ngân SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân ii Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy MỤC LỤC TÓM LƢỢC ............................................................................................................... i LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... ii MỤC LỤC ................................................................................................................ iii DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ ........................................................................ v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ................................................................................. vii PHẦN MỞ ĐẦU .................................................................................................... viii 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu ............................................................. viii 2. Mục tiêu nghiên cứu ............................................................................................ ix 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu ...................................................................... ix 4. Phƣơng pháp thực hiện đề tài ............................................................................. x 4.1. Phương pháp thu thập dữ liệu ........................................................................... x 4.1.1. Phương pháp quan sát ...................................................................................... x 4.1.2. Phương pháp phỏng vấn................................................................................... x 4.1.3. Phương pháp nghiên cứu tài liệu ..................................................................... x 4.1.4. Phương pháp so sánh ....................................................................................... x 4.2. Phƣơng pháp xử lý dữ liệu............................................................................... xi 5. Kết cấu khóa luận ................................................................................................ xi CHƢƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP ..................................................................... 1 1.1. Các khái niệm cơ bản và nhiệm vụ của kế toán kết quả kinh doanh ........... 1 1.1.1. Các khái niệm cơ bản về kế toán kết quả kinh doanh ............................... 1 1.1.1.1. Các khái niệm về kết quả ............................................................................. 1 1.1.1.2. Các khái niệm liên quan .............................................................................. 2 1.1.2. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ kế toán kết quả kinh doanh......................... 4 1.1.2.1. Yêu cầu quản lý kết quả kinh doanh ........................................................... 4 1.1.2.2. Nhiệm vụ của kế toán kết quả kinh doanh .................................................. 5 1.2. Nội dung kế toán kết quả kinh doanh .......................................................... 5 1.2.1. Các chuẩn mực kế toán chi phối đến kế toán kết quả kinh doanh ............... 5 1.2.1.1. Các nguyên tắc trong VAS 01 chi phối đến kế toán kết quả kinh doanh .. 5 1.2.1.2. Chuẩn mực số 02 chi phối đến kế toán kết quả kinh doanh ...................... 7 1.2.1.3. Chuẩn mực số 14 chi phối đến kế toán kết quả kinh doanh ...................... 9 SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân iii Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy 1.2.1.4. Chuẩn mực số 17 chi phối đến kế toán kết quả kinh doanh .................... 10 1.2.2. Nội dung kế toán kết quả kinh doanh theo quy định của chế độ kế toán hiện hành. ................................................................................................................ 11 1.2.2.1. Chứng từ sử dụng ....................................................................................... 11 1.2.2.2. Tài khoản sử dụng ...................................................................................... 12 1.2.2.3. Trình tự hạch toán ..................................................................................... 14 1.2.2.4. Sổ kế toán .................................................................................................... 14 CHƢƠNG II ............................................................................................................ 16 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT LIỆU XÂY DỰNG HÀ NỘI ............................................................ 16 2.1. Tổng quan tình hình và ảnh hƣởng của các nhân tố môi trƣờng đến kế toán kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hà Nội ........... 16 2.1.1. Tổng quan về công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hà Nội ......................... 16 2.1.1.1. Giới thiệu chung về công ty CP vật liệu xây dựng Hà Nội....................... 16 2.1.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, ngành nghề kinh doanh của công ty .................... 16 2.1.1.3 Quá trình hình thành và phát triển ............................................................ 18 2.1.1.4. Đặc điểm tổ chức quản lý của công ty ....................................................... 18 2.1.1.5. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại công ty .......................................... 20 2.1.2. Các nhân tố ảnh hƣởng đến kế toán kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hà Nội .............................................................................. 23 2.1.2.1. Các nhân tố bên trong ................................................................................ 23 2.1.2.2. Các nhân tố bên ngoài................................................................................ 24 2.2. Thực trạng kế toán kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hà Nội ............................................................................................................ 25 2.2.1. Nội dung và phương pháp xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hà Nội ........................................................................................ 25 2.2.2. Kế toán kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hà Nội 27 2.2.2.1. Khái quát về vận dụng hệ thống kế toán trong kế toán kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hà Nội ....................................................... 27 2.2.2.2. Quy trình kế toán kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hà Nội ............................................................................................................ 29 CHƢƠNG III .......................................................................................................... 36 SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân iv Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy CÁC KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN VẬT LIỆU HÀ NỘI ........... 36 3.1. Các kết luận và phát hiện qua nghiên cứu .................................................... 36 3.1.1. Các kết luận về kế toán kết quả kinh doanh ................................................ 36 3.1.2. Các phát hiện ................................................................................................. 38 3.1.2.1. Về kế toán kết quả kinh doanh .................................................................. 38 3.1.2.2. Về các vấn đề khác ..................................................................................... 39 3.2. Các đề xuất nhằm hoàn thiện kế toán kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần vật liệu xây dựng Hà Nội .............................................................................. 39 3.2.1. Đề xuất về kế toán kết quả kinh doanh ........................................................ 39 3.2.2. Các đề xuất khác............................................................................................ 41 3.3. Điều kiện thực hiện .......................................................................................... 41 KẾT LUẬN ............................................................................................................. 43 TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................... 44 SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân v Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ Sơ đồ 1.1. Sơ đồ hạch toán kế toán kết quả kinh doanh Sơ đồ 2.1. Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của công ty CP vật liệu xây dựng Hà Nội Sơ đồ 2.2. Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán của công ty CP vật liệu xây dựng Hà Nội SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân vi Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Danh mục từ viết tắt tiếng Việt Từ viết tắt Nghĩa tiếng việt BCTC Báo cáo tài chính BTC Bộ tài chính CP Cổ phần DN Doanh nghiệp GTGT Giá trị gia tăng HĐTC Hoạt động tài chính HĐ Hóa đơn HĐKD Hoạt động kinh doanh KQKD Kết quả kinh doanh LN Lợi nhuận NKC Nhật ký chung QLDN Quản lý doanh nghiệp TNDN Thu nhập doanh nghiệp TSCĐ Tài sản cố định TK Tài khoản Danh mục từ viết tắt tiếng Anh Từ viết tắt Nghĩa tiếng Anh VAS Vietnam Acconting System SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân vii Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Về lý luận Cơ chế thị trường đòi hỏi mỗi doanh nghiệp phải chủ động, linh hoạt trong kinh doanh, phấn đấu bảo toàn vốn và có lời, nếu không sẽ không thể đứng vững trước sự cạnh tranh gay gắt của các doanh nghiệp khác. Kế toán với vai trò là công cụ quản lý của các doanh nghiệp cũng ngày càng phải nâng cao, hoàn thiện hơn để phù hợp với cơ chế quản lý và đặc điểm của từng doanh nghiệp. Trong đó kế toán kết quả kinh doanh là một bộ phận quan trọng trong kế toán doanh nghiệp. Bởi kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng để đánh giá hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp trong từng thời kỳ. Hiện nay trong các doanh nghiệp, kế toán kết quả kinh doanh đều vận dụng theo theo đúng chuẩn mực và chế đố kế toán hiện hành. Nhưng tùy theo từng quy mô, loại hình kinh doanh và công tác tổ chức kế toán của doanh nghiệp mà kết quả kinh doanh tại mỗi đơn vị được thực hiện sao cho phù hợp nhất. Kế toán kết quả kinh doanh cung cấp cái nhìn tổng hợp và chi tiết về tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, phục vụ đắc lực cho các nhà quản trị trong quá trình quản lý và phát triển doanh nghiệp. Việc xác định đúng kết quả hoạt động kinh doanh sẽ giúp cho các nhà quản trị doanh nghiệp thấy được ưu và nhược điểm, những vấn đề còn tồn tại, từ đó đưa ra các giải pháp khắc phục, đề ra các phương án kinh doanh chiến lược, đúng đắn và thích hợp hơn cho các kỳ tiếp theo. Việc xác định tính trung thực, hợp lý, chính xác và khách quan của các thông tin về kết quả kinh doanh trên các Báo cáo tài chính là sự quan tâm đầu tiên của các đối tượng sử dụng thông tin tài chính đặc biệt là các nhà đầu tư. Do đó cần thiết phải hoàn thiện hơn nữa công tác kế toán kết quả kinh doanh. Về thực tiễn Qua quá trình thực tập tại công ty CP vật liệu xây dựng Hà Nội, tìm hiểu về công tác kế toán của công ty, cho thấy kế toán kết quả kinh doanh của công ty về cơ bản đã thực hiện đúng theo chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành. Nhưng bên cạnh đó công tác kế toán vẫn còn một số hạn chế đã phần nào gây khó khăn cho kế toán kết quả kinh doanh. Vì vậy việc hoàn thiện kế toán kết quả kinh doanh là vấn đề rất quan trọng và cần thiết đối với công ty hiện nay. SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân viii Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy Xuất phát từ lý luận và thực tiễn kế toán kết quả kinh doanh tại công ty CP vật liệu Hà Nội, cũng như nhận thấy tầm quan trọng của kế toán kết quả kinh doanh đối với sự tồn tại và phát triển của công ty, em đã lựa chọn đề tài nghiên cứu: “ Kế toán kết quả kinh doanh tại công ty CP vật liệu xây dựng Hà Nội” 2. Mục tiêu nghiên cứu * Về mặt lý luận: Khóa luận đi sâu nghiên cứu, làm rõ những vấn đề lý luận về kế toán kết quả kinh doanh và hệ thống hóa cơ sở lý luận liên quan đến kế toán kết quả kinh doanh tại các doanh nghiệp theo chế độ kế toán Việt Nam ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ – BTC, chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành và các thông tư liên quan. *Về mặt thực tiễn: Tìm hiểu, khảo sát và phân tích tình hình kế toán kết quả kinh doanh tại công ty CP vật liệu xây dựng Hà Nội để thấy được thực trạng công tác kế toán, những ưu điểm và tồn tại trong công tác kế toán kết quả kinh doanh tại công ty.Trên cơ sở đó, đưa ra các kiến nghị và đề xuất nhằm hoàn thiện kế toán kết quả kinh doanh tại Công ty CP vật liệu xây dựng Hà Nội. 3. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu * Đối tượng nghiên cứu: Nội dung và phương pháp kế toán kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thương mại. * Phạm vi nghiên cứu: - Nội dung nghiên cứu: Khóa luận nghiên cứu những vấn đề liên quan đến lý luận và thực tiễn về kế toán kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp theo chế độ kế toán Việt Nam ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ – BTC, chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành và các thông tư liên quan. - Không gian nghiên cứu: Tại công ty CP vật liệu xây dựng Hà Nội. - Thời gian nghiên cứu: Đề tài được thực hiện từ ngày 24/02/2014 đến ngày 25/4/2014. Số liệu nghiên cứu: đề tài nghiên cứu sử dụng số liệu kế toán Quý IV năm 2013 SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân ix Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy 4. Phƣơng pháp thực hiện đề tài 4.1. Phương pháp thu thập dữ liệu 4.1.1. Phương pháp quan sát Là phương pháp thu thập thông tin thông qua quan sát trực tiếp quá trình làm việc của nhân viên kế toán, từ khâu lập và luân chuyển chứng từ đến việc vào sổ kế toán, lập báo cáo tài chính. Phương pháp này thu thập được những thông tin tương đối chính xác về công tác kế toán tại đơn vị nói chung và kế toán kết quả kinh doanh nói riêng. 4.1.2. Phương pháp phỏng vấn Là phương pháp thu thập thông tin nhanh nhất và hiệu quả nhất, bằng cách hỏi trực tiếp các nhân viên kế toán và nhà quản trị của công ty. Những câu hỏi phỏng vấn thường được chuẩn bị trước và xoay quanh các vấn đề liên quan đến cơ cấu tổ chức quản lý, tổ chức công tác kế toán tại công ty nói chung và kế toán kết quả kinh doanh nói riêng. Phương pháp này được sử dụng trong suốt quá trình thực tập kết hợp với một số phương pháp khác đem lại thông tin rất hữu ích. 4.1.3. Phương pháp nghiên cứu tài liệu Đọc và nghiên cứu các chuẩn mực, chế độ kế toán, các thông tư hướng dẫn của Bộ tài chính và các sách báo...Đồng thời tiến hành nghiên cứu cứu các chứng từ, sổ sách kế toán(sổ tổng hợp và chi tiết phản ánh doanh thu, chi phí, việc kết chuyển doanh thu chi phí để xác định kết quả kinh doanh, báo cáo tài chính của công ty) có liên quan đến Kế toán kết quả kinh doanh. Ngoài ra để thực hiện đề tài nghiên cứu, việc tìm hiểu các thông tin trên Internet, nghiên cứu các tài liệu kế toán chuyên nghành là rất cần thiết. 4.1.4. Phương pháp so sánh Đây là phương pháp nhằm so sánh sự giống và khác nhau giữa kế toán kết quả kinh doanh trên lý thuyết và trên thực tế tại công ty. Việc so sánh này sẽ giúp tìm ra được những ưu điểm và nhược điểm của kế toán KQKD tại công ty. Từ đó tìm ra các giải pháp thích hợp. SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân x Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy 4.2. Phƣơng pháp xử lý dữ liệu Tất cả các dữ liệu đã thu thập từ các phương pháp trên được phân loại, phân tích, chọn lọc cẩn thận để chọn ra các thông tin thích hợp. Tiến hành so sánh việc hạch toán kế toán nói chung, kế toán kết quả kinh doanh nói riêng tại công ty CP vật liệu xây dựng Hà Nội với các chuẩn mực, chế độ kế toán có liên quan. Đồng thời so sánh doanh thu, chi phí giữa các năm để đánh khái quát tình hình hoạt động kinh doanh và thực trạng công tác kế toán kết quả kinh doanh tại công ty. 5. Kết cấu khóa luận Ngoài phần mở đầu và kết luận, khóa luận gồm 3 chương: Chương I: Một số lý luận cơ bản về kế toán kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Chương II: Thực trạng kế toán kết quả kinh doanh tại công ty CP vật liệu xây dựng Hà Nội. Chương III: Các kết luận và đề xuất nhằm hoàn thiện kế toán kết quả kinh doanh tại công ty CP vật liệu xây dựng Hà Nội. SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân xi Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy CHƢƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1. Các khái niệm cơ bản và nhiệm vụ của kế toán kết quả kinh doanh 1.1.1. Các khái niệm cơ bản về kế toán kết quả kinh doanh 1.1.1.1. Các khái niệm về kết quả Kết quả kinh doanh: Kết quả kinh doanh là phần chênh lệch giữa doanh thu, thu nhập và chi phí của doanh nghiệp sau một kỳ hoạt động kinh doanh nhất định. Kết quả kinh doanh là lãi nếu doanh thu lớn hơn chi phí và ngược lại kết quả kinh doanh là lỗ nếu doanh thu nhỏ chi phí. Kết quả kinh doanh là chỉ tiêu kinh tế quan trọng để đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Kết quả kinh doanh là mục tiêu kinh tế cơ bản, là điều kiện tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, là động lực thúc đẩy các hoạt động của doanh nghiệp. Kết quả hoạt động kinh doanh: Là kết quả từ các hoạt động sản xuất kinh doanh, cung cấp dịch vụ và hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Tùy theo chức năng, nhiệm vụ cụ thể của doanh nghiệp mà nội dung cụ thể của kết quả hoạt động kinh doanh có thể khác nhau. Trong doanh nghiệp thương mại là kết quả từ hoạt động bán hàng, trong doanh nghiệp sản xuất là kết quả từ hoạt động sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Ngoài ra trong các doanh nghiệp còn có các nghiệp vụ khác như cho vay, góp vốn liên doanh… cũng góp phần tạo nên kết quả này. Kết quả Lợi nhuận gộp hoạt động về bán hàng và kinh = doanh cung cấp dịch vụ CP bán Doanh thu + hoạt động tài chính Chi phí tài chính hàng, CP - quản lý doanh nghiệp Trong đó: Lợi nhuận gộp về Doanh thu thuần về bán hàng và cung = bán hàng và cung cấp - cấp dịch vụ dịch vụ SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân 1 Trị giá vốn hàng bán Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp Doanh thu thuần về bán hàng và cung GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy Tổng = cấp dịch vụ doanh thu bán hàng và cung cấp Thuế TTĐB, thuế Các khoản - giảm trừ - doanh thu dịch vụ xuất khẩu, thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp Kết quả khác: Là kết quả từ các nghiệp vụ phát sinh không thường xuyên hoặc doanh nghiệp không dự kiến trước được như: thanh lý, nhượng bán TSCĐ, tài sản tổn thất… Phương pháp xác định kết quả khác như sau: Kết quả khác = Thu nhập khác – Chi phí khác Kết quả kinh doanh trước thuế TNDN: là toàn bộ kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trước khi tính thuế TNDN của doanh nghiệp, và được xác định theo công thức sau: KQKD trước thuế TNDN = KQ hoạt động kinh doanh + KQ khác Kết quả kinh doanh sau thuế TNDN là kết quả cuối cùng doanh nghiệp sử dụng để phân phối lợi nhuận được xác định theo công thức: KQKD sau thuế TNDN = KQKD trước thuế TNDN - Chi phí thuế TNDN 1.1.1.2. Các khái niệm liên quan  Nhóm khái niệm về doanh thu, thu nhập Doanh thu: Là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là toàn bộ số tiền thu được, hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là phần còn lại của doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ (chiết khấu SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân 2 Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế GTGT của doanh nghiệp nộp theo phương pháp trực tiếp) trong kỳ kế toán. Theo Chuẩn mực kế toán số 14 – Doanh thu và thu nhập khác thì các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm: - Chiết khấu thương mại: Là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn. - Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu. - Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán. Doanh thu hoạt động tài chính: Là doanh thu phát sinh từ các giao dịch thuộc hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Thu nhập khác: Là những khoản thu góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt động ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu như: thu từ thanh lý, nhượng bán TSCĐ, tiền phạt thu được do khách hàng vi phạm hợp đồng…  Nhóm khái niệm về chi phí Chi phí: Là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông và chủ sở hữu. Chi phí hoạt động kinh doanh: Phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, như: giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí lãi tiền vay và những chi phí liên quan đến hoạt động cho các bên khác sử dụng tài sản sinh ra lợi tức,…Những chi phí này phát sinh dưới dạng tiền và các khoản tương đương tiền, hàng tồn kho, khấu hao máy móc thiết bị. Giá vốn hàng bán: Phản ánh trị giá vốn thực tế của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bất động sản đầu tư đã tiêu thụ trong kỳ. SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân 3 Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy Chi phí bán hàng: Là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác phát sinh trong quá trình tiêu thụ Chi phí quản lý doanh nghiệp: Là biểu hiện bằng tiền toàn bộ các hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác phát sinh trong quá trình quản lý kinh doanh, quản lý hành chính, và các chi phí chung khác liên quan đến toàn doanh nghiệp. Chi phí tài chính: Là những khoản chi phí phát sinh từ các giao dịch thuộc hoạt động tài chính như lãi tiền vay, chi phí liên doanh, liên kết, lỗ từ hoạt động đầu tư chứng khoán… Chi phí khác: Là là những khoản chi phí phát sinh do các sự kiện hay các nghiệp vụ riêng biệt với hoạt động kinh doanh thông thường của các doanh nghiệp như: chi phí về thanh lý, nhượng bán TSCĐ, các khoản tiền do vi phạm hợp đồng… Chi phí thuế TNDN: Là tổng giá trị của thuế hiện hành và thuế hoãn lại được tính đến khi xác định lợi nhuận hoặc lãi, lỗ ròng của một kỳ. 1.1.2. Yêu cầu quản lý và nhiệm vụ kế toán kết quả kinh doanh 1.1.2.1. Yêu cầu quản lý kết quả kinh doanh Kết quả kinh doanh là một chỉ tiêu kinh tế vô cùng quan trọng, là chìa khóa để giải quyết mọi vấn đề trong doanh nghiệp. Chính điều đó đòi hỏi doanh nghiệp phải tổ chức công tác quản lý kết quả kinh doanh thật hiệu quả. Thứ nhất, quản lý theo tổng kết quả và theo từng bộ phận cấu thành kết quả Yêu cầu đối với việc quản lý kế toán kết quả kinh doanh là phải giám sát chặt chẽ từng khâu từng nghiệp vụ kế toán đơn lẻ trong doanh nghiệp, kiểm tra tính hợp lý của các khoản thu, chi để xác định chính xác tổng kết quả kinh doanh của toàn doanh nghiệp, tránh sự sai sót, nhầm lẫn, hoặc có sự sai phạm cố tình làm lệch đi kết quả kinh doanh thực tế... Ngoài ra, việc quản lý chặt chẽ từng bộ phận cấu thành kết quả kinh doanh đó là kết quả hoạt động kinh doanh và kết quả khác cũng là yêu cầu hết sức cần thiết. Nó giúp cho công ty thấy được tình hình kết quả kinh doanh thực sự của công ty để từ đó đưa ra các chiến lược phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Thứ hai, quản lý theo lĩnh vực kinh doanh SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân 4 Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp phải được xác định một cách đúng đắn theo từng lĩnh vực kinh doanh của doanh nghiệp theo đúng quy định tài chính, kế toán hiện hành. Từ đó giúp doanh nghiệp đánh giá được hiệu quả kinh doanh trong mỗi lĩnh vực, làm cơ sở đưa ra quyết định kinh doanh trong tương lai là nên đầu tư nhiều vào lĩnh vực thương mại hay dịch vụ để giúp nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp. Thứ ba, quản lý theo bộ phận địa điểm kinh doanh. Không chỉ nắm bắt tình hình kinh doanh theo từng lĩnh vực và bộ phận cấu thành kết quả kinh doanh mà việc quản lý kết quả kinh doanh theo từng địa điểm kinh doanh cũng là rất cần thiết. Điều này giúp cho doanh nghiệp có cái nhìn tổng quát để có những phương hướng mở rộng kinh doanh phù hợp. Và việc quản lý tốt chi phí và thu nhập ở từng bộ phận cũng sẽ giúp quản lý chính xác, hiệu quả kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. 1.1.2.2. Nhiệm vụ của kế toán kết quả kinh doanh Sau một quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp phải xác định kết quả của từng hoạt động. Kết quả kinh doanh phải được xác định một cách đúng đắn cho mỗi hoạt động của doanh nghiệp theo đúng quy định tài chính, kế toán hiện hành. Trên cơ sở yêu cầu đó kế toán xác định kết quả kinh doanh phải thực hiện các nhiệm vụ : - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác các khoản doanh thu, thu nhập và chi phí của từng hoạt động trong doanh nghiệp. - Tính toán, xác định chính xác chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp và giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước. - Xác định chính xác kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. - Cung cấp thông tin kế toán phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và phân tích kinh tế trong doanh nghiệp. 1.2. Nội dung kế toán kết quả kinh doanh 1.2.1. Các chuẩn mực kế toán chi phối đến kế toán kết quả kinh doanh 1.2.1.1. Các nguyên tắc trong VAS 01 chi phối đến kế toán kết quả kinh doanh SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân 5 Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy Chuẩn mực số 01- Chuẩn mực chung: Chuẩn mực này phản ánh các nguyên tắc, yêu cầu kế toán cơ bản, các yếu tố của BCTC. Doanh nghiệp cần tôn trọng một số quy định đó khi kế toán kết quả kinh doanh bởi các nguyên tắc này sẽ ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh.  Cơ sở dồn tích: Kết quả kinh doanh chỉ có thể xác định một cách chính xác, trung thực, hợp lý khi công tác tổ chức sử dụng chứng từ, ghi sổ kế toán…được thực hiện tốt. Đặc biệt, việc ghi nhận doanh thu, chi phí vào thời điểm phát sinh, không căn cứ vào thời điểm thực tế thu chi tiền có ảnh hưởng quyết định đến kết quả kinh doanh và lợi nhuận trong một kỳ. Lợi nhuận là phần chênh lệch giữa doanh thu và chi phí, do đó BCTC báo cáo tài chính trên cơ sở dồn tích sẽ phản ánh chính xác tình hình tài chính của doanh nghiệp trong quá khứ, hiện tại và tương lai.  Hoạt động liên tục: Theo nguyên tắc này thì BCTC (cụ thể là BCKQKD) phải được lập trên cơ sở giả định doanh nghiệp đang hoạt động liên tục và sẽ tiếp tục hoạt động kinh doanh bình thường trong tương lai gần, nhờ đó kết quả hoạt động kinh doanh kỳ này sẽ mang tính kế thừa của kết quả kinh doanh kỳ trước, và ta có thể so sánh kết quả kinh doanh giữa các kỳ kế toán với nhau. Đây là cơ sở để thực hiện các nguyên tắc kế toán, đặc biệt là kế toán kết quả kinh doanh…  Phù hợp: Việc ghi nhận doanh thu và chi phí phải phù hợp với nhau. Khi ghi nhận một khoản doanh thu thì phải ghi nhận một khoản chi phí tương ứng có liên quan đến việc tạo ra khoản doanh thu đó. Việc này giúp xác định một cách hợp lý, chính xác lợi nhuận của kỳ kế toán, từ đó phản ánh đúng hiệu quả hoạt động kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp.  Nhất quán: Các chính sách và phương pháp kế toán nói chung cũng như kế toán kết quả kinh doanh nói riêng mà DN đã lựa chọn phải được áp dụng thống nhất ít nhất trong một kỳ kế toán năm. Điều này đảm bảo cho kết quả kinh doanh được xác định một cách chính xác nhất, dễ dàng so sách giữa các kỳ kế toán với nhau.  Thận trọng: Kết quả kinh doanh cần được xác định một cách nhanh chóng và kịp thời nhưng phải đảm bảo được tính chính xác và trung thực của số liệu trên BCTC của doanh nghiệp. Vì vậy phải xem xét, cân nhắc, phán đoán thật kĩ trước khi lập các ước tính kế toán trong các điều kiện không chắc chắn. Các ước tính kế SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân 6 Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy toán này có ảnh hưởng đến việc xác định doanh thu, chi phí trong kỳ. Do đó ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Dựa vào nguyên tắc này giúp doanh nghiệp lựa chọn phương pháp hạch toán để ghi nhận giá trị tài sản và thu nhập không vượt quá giá trị thực của tài sản và thu nhập đó.  Trọng yếu: Theo nguyên tắc này thì những thông tin, số liệu được sử dụng để xác định kết quả kinh doanh được xem là trọng yếu trong trường hợp nếu thiếu thông tin hoặc thiếu chính xác của thông tin đó có thể làm sai lệnh đáng kể BCTC. Kết quả kinh doanh phản ánh hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong kỳ kế toán, là cơ sở để các nhà quản trị doanh nghiệp đưa ra các quyết định, chiến lược kinh doanh phù hợp với doanh nghiệp. Do đó số liệu kế toán KQKD phải chính xác và trung thực, không được có sai lệch nào. 1.2.1.2. Chuẩn mực số 02 chi phối đến kế toán kết quả kinh doanh Chuẩn mực số 02- Hàng tồn kho Mục đích của chuẩn mực này là quy định và hướng dẫn các nguyên tắc và phương pháp kế toán hàng tồn kho, phương pháp tính giá trị hàng tồn kho làm cơ sở ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính. Liên quan tới kế toán kết quả kinh doanh, chuẩn mực này quy định: * Nguyên tắc xác định giá vốn hàng bán:Trị giá hàng bán được tính theo giá gốc. Trường hợp giá trị thuần có thể thực hiện được thấp hơn giá gốc thì phải tính theo giá trị thuần có thể thực hiện được. Trường hợp giá trị thuần có thể thực hiện được thấp hơn giá gốc thì phải tính theo giá trị thuần có thể thực hiện được. Trong đó, giá gốc hàng bán bao gồm: Chi phí mua, chi phí chế biến, và các chi phí liên quan trực tiếp khác phát sinh để có được hàng hóa ở địa điểm và trạng thái sẵn sàng sử dụng để bán. Chi phí mua bao gồm: giá mua, các loại thuế không được hoàn lại, chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo quản trong quá trình mua hàng và các chi phí khác có liên quan trực tiếp đến việc mua HTK. Các khoản chiết khấu thương mại và giảm giá hàng mua do hàng mua không đúng quy cách, phẩm chất được trừ khỏi chi phí mua. Chi phí chế biến bao gồm: những chi phí có liên quan trực tiếp đến sản phẩm sản xuất, như chi phí nhân công trực tiếp, chi phi sản xuất chung cố định và chi phí SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân 7 Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy sản xuất chung biến đổi phát sinh trong quá trình chuyển hóa nguyên liệu, vật liệu thành thành phẩm. Chi phí liên quan trực tiếp khác tính vào giá gốc hàng tồn kho bao gồm các khoản chi phí bên ngoài chi phí mua và chi phí chế biến hàng tồn kho. * Xác định giá vốn hàng bán: Áp dụng theo một trong các phương pháp sau: + Phương pháp tính theo giá đích danh: Phương pháp tính theo giá đích danh được áp dụng đối với doanh nghiệp có ít loại mặt hàng hoặc mặt hàng ổn định và nhận diện được, có đơn giá cao. Khi thực hiện doanh nghiệp phải biết được các đơn vị hàng hóa bán ra thuộc những lần mua nào và dùng đơn giá của lần mua đó để xác định trị giá vốn thực tế hàng đã xuất trong kỳ. + Phương pháp bình quân gia quyền: Theo phương pháp này, giá vốn của từng loại hàng bán được tính theo giá trị trung bình của từng loại hàng tồn kho tương tự đầu kỳ và giá trị từng loại hàng đó được mua trong kỳ. Giá trị trung bình có thể được tính theo thời kỳ hoặc vào mỗi lần nhập một lô hàng về, tùy thuộc vào tình hình của doanh nghiệp. + Phương pháp nhập trước, xuất trước (FIFO): Phương pháp này áp dụng dựa trên giả định là hàng hóa được mua trước hoặc sản xuất trước thì được xuất trước, và hàng hóa còn lại cuối kỳ là hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất gần thời điểm cuối kỳ. Theo phương pháp này thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập kho ở thời điểm đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ, giá trị của hàng tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho ở thời điểm cuối kỳ hoặc gần cuối kỳ còn tồn kho. + Phương pháp nhập sau, xuất trước (LIFO): Phương pháp này áp dụng dựa trên giả định là hàng tồn kho được mua sau hoặc sản xuất sau thì được xuất trước và hàng tồn kho còn lại cuối kỳ là hàng tồn kho được mua hoặc sản xuất trước đó. Theo phương pháp này thì giá trị hàng xuất kho được tính theo giá của lô hàng nhập sau hoặc gần sau cùng, giá trị của hàng tồn kho được tính theo giá của hàng nhập kho đầu kỳ hoặc gần đầu kỳ còn tồn kho. Việc áp dụng phương pháp nào để tính giá xuất kho ảnh hưởng đến giá vốn hàng bán, do đó ảnh hưởng trực tiếp đến KQKD của doanh nghiệp. SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân 8 Lớp: K46D4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: TS. Nguyễn Tuấn Duy 1.2.1.3. Chuẩn mực số 14 chi phối đến kế toán kết quả kinh doanh Chuẩn mực số 14 – Doanh thu và thu nhập khác Chỉ tiêu doanh thu và thu nhập đóng một vai trò rất quan trọng trong kế toán kết quả kinh doanh. Do vậy, doanh thu phải được xác định một cách chính xác. Liên quan đến kế toán kết quả kinh doanh, chuẩn mực này quy định: * Xác định doanh thu - Doanh thu được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được sau khi trừ (-) các khoản chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại. - Đối với trường hợp bán hàng trả góp thì doanh thu được xác định bằng cách quy đổi giá trị danh nghĩa của các khoản tiền hoặc tương đương tiền sẽ thu được trong tương lai về giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu theo tỷ lệ lãi suất hiện hành. Giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu có thể nhỏ hơn giá trị danh nghĩa sẽ thu được trong tương lai. - Đối với trường hợp hàng đổi hàng: + Khi hàng hóa hoặc dịch vụ được trao đổi để lấy hàng hóa hoặc dịch vụ tương tự về bản chất và giá trị thì việc trao đổi đó không được coi là một giao dịch tạo ra doanh thu. + Khi hàng hóa hoặc dịch vụ được trao đổi để lấy hàng hóa hoặc dịch vụ khác không tương tự thì việc trao đổi đó được coi là một giao dịch tạo ra doanh thu. Trường hợp này doanh thu được xác định bằng giá trị hợp lý của hàng hóa hoặc dịch vụ nhận về, sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặc tương đương tiền trả thêm hoặc thu thêm. Khi không xác định được giá trị hợp lý của hàng hóa hoặc dịch vụ nhận về thì doanh thu được xác định bằng giá trị hợp lý của hàng hóa hoặc dịch vụ đem trao đổi, sau khi điều chỉnh các khoản tiền hoặc tương đương tiền trả thêm hoặc thu thêm. * Thời điểm ghi nhận doanh thu bán hàng: Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thõa mãn tất cả 5 điều kiện sau: + Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua. + Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu SVTH: Đỗ Thị Thúy Ngân 9 Lớp: K46D4
- Xem thêm -