Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm và tính giá thành sản phẩm xây lắp

  • Số trang: 67 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 37 |
  • Lượt tải: 0
dangvantuan

Đã đăng 42610 tài liệu

Mô tả:

Ch¬ng I Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP 1. §Æc ®iÓm cña ho¹t ®éng x©y l¾p vµ ¶nh hëng ®Õn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p: X©y l¾p lµ mét ngµnh s¶n xuÊt mang tÝnh c«ng nghiÖp nh»m t¹o ra c¬ së vËt chÊt kü thuËt cho nÒn kinh tÕ quèc d©n, gãp phÇn hoµn thiÖn c¬ cÊu kinh tÕ, t¹o tiÒn ®Ò ®Ó thùc hiÖn c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt níc. Tuy nhiªn ngµnh x©y l¾p cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng biÖt kh¸c víi c¸c ngµnh s¶n xuÊt kh¸c ¶nh hëng ®Õn c«ng t¸c qu¶n lý vµ h¹ch to¸n. - S¶n phÈm x©y l¾p lµ nh÷ng c«ng tr×nh hoÆc vËt kiÕn tróc cã quy m« lín, kÕt cÊu phøc t¹p. mang tÝnh ®¬n chiÕn. Mçi s¶n phÈm ®îc x©y l¾p theo thiÕt kÕ kü thuËt vµ gi¸ dù to¸n riªng. Do ®ã, ®ßi hái mçi s¶n phÈm tríc khi tiÕn hµnh s¶n xuÊt ph¶i lËp dù to¸n vÒ thiÕt kÕ thi c«ng vµ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm x©y l¾p ph¶i tiÕn hµnh so s¸nh víi dù to¸n, lÊy dù to¸n lµm thíc ®o. - S¶n phÈm x©y l¾p ®îc tiªu thô theo gi¸ trÞ dù to¸n hoÆc gi¸ thanh to¸n víi ®¬n vÞ chñ thÇu, gi¸ nµy thêng ®îc x¸c ®Þnh trí khi tiÕn hµnh s¶n xuÊt th«ng qua hîp ®ång giao nhËn thÇu. MÆt kh¸c s¶n phÈm x©y l¾p kh«ng thuéc ®èi tîng lu th«ng, n¬i s¶n xuÊt ®ång thêi lµ n¬i tiªu thô s¶n phÈm v× vËy s¶n phÈm x©y l¾p lµ lo¹i hµng ho¸ cã tÝnh chÊt ®Æc biÖt. Thêi gian sö dông cña s¶n phÈm x©y l¾p lµ l©u dµi vµ gi¸ trÞ cña s¶n phÈm x©y l¾p rÊt lín. §Æc ®iÓm nµy ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ph¶i kiÓm tra chÆt chÏ chÊt lîng c«ng tr×nh ®Ó ®¶m b¶o cho c«ng tr×nh vµ tuæi thä cña c«ng tr×nh theo thiÕt kÕ. Nh÷ng ®Æc ®iÓm trªn cã ¶nh hëng lín tíi c«ng t¸c tæ chøc h¹ch to¸n kÕ to¸n lµm cho ph¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng. §Ó ph¸t huy ®Çy ®ñ vai trß lµ c«ng cô qu¶n lý kinh tÕ, c«ng t¸c kÕ to¸n trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p ph¶i ®îc tæ chøc phï hîp víi ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt kinh doanh, quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm trong x©y dùng c¬ b¶n vµ thùc hiÖn nghiªm tóc c¸c chÕ ®é cña kÕ to¸n do Nhµ níc ban hµnh. 2. Chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. 2.1. Chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p: 1 2.1.1. Kh¸i niÖm chi phÝ x©y l¾p. Doanh nghiÖp x©y l¾p lµ mét doanh nghiÖp s¶n xuÊt trong ®ã qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt còng lµ sù kÕt hîp cña c¸c yÕu tè søc lao ®éng cña con ngêi, t liÖu lao ®éng vµ ®èi tîng lao ®éng. Qu¸ tr×nh sö dông c¸c yÕu tè c¬ b¶n trong s¶n xuÊt còng ®ång thêi lµ qu¸ tr×nh doanh nghiÖp ph¶i chi ra nh÷ng chi phÝ s¶n xuÊt t¬ng øng chi phÝ khÊu hao TSC§, chi phÝ NVL, vµ trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng c¸c yÕu tè chi phÝ trªn ®îc biÓu hiÖn b»ng tiÒn. VËy chi phÝ x©y l¾p lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn toµn bé hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ mµ doanh nghiÖp ®· chi ra ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt vµ x©y l¾p trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh. Tuy nhiªn trong qu¸ tr×nh x©y l¾p doanh nghiÖp ph¸t sinh rÊt nhiÒu kho¶n chi phÝ ngoµi ho¹t ®éng s¶n xuÊt x©y l¾p. Theo chÕ ®é kÕ to¸n hiÖn hµnh, chØ nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt x©y l¾p nh»m t¹o ra s¶n phÈm x©y l¾p míi ®îc coi lµ chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p. - Chi phÝ doanh nghiÖp bá ra ®Ó t¹o nªn gi¸ trÞ s¶n phÈm bao gåm 3 bé phËn c, v, m. G=c+v+m c: lµ toµn bé gi¸ trÞ tù liÖu s¶n xuÊt ®· ®îc tiªu hao trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt x©y l¾p nh khÊu hao TSC§, NVL, CC - DC. v: lµ chi phÝ tiÒn l¬ng, tiÒn c«ng ph¶i tr¶ cho ngêi lao ®éng tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt x©y l¾p t¹o ra s¶n phÈm. m: lµ gi¸ trÞ míi lao ®éng s¸ng t¹o ra. Trong doanh nghiÖp x©y l¾p, cvµ v lµ chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p ®Ó t¹o ra s¶n phÈm x©y l¾p cña doanh nghiÖp. 2.1.2. - Ph©n lo¹i chi phÝ x©y l¾p * Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo néi dung kinh tÕ cña chi phÝ. Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, mçi lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt mang mét néi dung kinh tÕ riªng, ngoµi ra kh«ng ph©n biÖt chi phÝ s¶n xuÊt mang mét néi dung kinh tÕ riªng, ngoµi ra kh«ng ph©n biÖt chi phÝ ®ã ph¸t sinh ë lÜnh vùc ho¹t ®éng s¶n xuÊt nµo, ë ®©u vµ môc ®Ých hoÆc t¸c dông cña chi phÝ nh thÕ nµo. Ta cã thÓ ph©n lo¹i nh sau: - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu: Lµ toµn bé chi phÝ vÒ c¸c lo¹i nguyªn vËt liÖu phô tïng thay thÕ, vËt liÖu thiÕt bÞ x©y dùng c¬ b¶n mµ doanh nghiÖp ®· sö dông trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm. - Chi phÝ nh©n c«ng: Lµ toµn bé tiÒn c«ng, tiÒn l¬ng ph¶i tr¶, c¸c kho¶n trÝch BHXH, BHYT, KPC§ cña c«ng nh©n s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp. 2 - Chi phÝ c«ng cô, dông cô lµ phÇn gi¸ trÞ hao mßn cña c¸c lo¹i c«ng cô dông cô trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt x©y l¾p. - Chi phÝ hao TSC§: Lµ toµn bé sè tiÒn tÝnh khÊu hao TSC§ sö dông vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt x©y l¾p cña doanh nghiÖp. - Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi lµ toµn bé sè tiÒn mµ doanh nghiÖp ph¶i tr¶ vÒ c¸c dÞch vô bªn ngoµi sö dông vµo qu¸ tr×nh x©y l¾p cña doanh nghiÖp nh tiÒn ®iÖn tiÒn níc, ®iÖn tho¹i.. - Chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn: Lµ toµn bé c¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt x©y l¾p ë doanh nghiÖp ngoµi c¸c yÕu tão trªn vµ ®îc thanh to¸n b»ng tiÒn. ViÖc ph©n lo¹i chi phÝ theo néi dung kinh tÕ chØ râ qu¸ tr×nh ho¹t ®éng x©y l¾p doanh nghiÖp ph¶i ph©n bè ra c¸c lo¹i chi phÝ g×, nã lµ c¬ së ®Ó kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo yÕu tè, phôc vô viÖc lËp b¶ng thuyÕt minh b¸o c¸o tµi chÝnh, lµ c¬ së ®Ó ph©n tÝch, kiÓm tra dù to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ lËp kÕ ho¹ch cung øng vËt t, lµ c¬ së ®Ó tÝnh møc tiªu hao vËt chÊt vµ thu nhËp quèc d©n. * Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo môc ®Ých, c«ng dông cña chi phÝ kh«ng xÐt ®Õn néi dung kinh tÕ cña chi phÝ, tiªu thøc ph©n lo¹i nµy chØ râ chi phÝ doanh nghiÖp bá ra cho tõng lÜnh vùc ho¹t ®éng, tõng ®Þa ®iÓm ph¸t sinh chi phÝ, lµm c¬ së cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p theo kho¶n môc vµ ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn gi¸ thµnh. Trong doanh nghiÖp x©y l¾p, chi phÝ s¶n xuÊt ®îc chia thµnh c¸c kho¶n môc: - Chi phÝ vËt liÖu trùc tiÕp: Lµ chi phÝ vËt liÖu chÝnh, vËt liÖu phô, vËt kÕt cÊu, vËt liÖu lu©n chuyÓn cÇn thiÕt ®Ó t¹o nªn s¶n phÈm x©y l¾p, kh«ng bao gåm chi phÝ vËt liÖu ®· tÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt chung, chi phÝ m¸y thi c«ng. - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: Lµ chi phÝ vÒ tiÒn c«ng, tiÒn l¬ng, c¸c kho¶n phô cÊp cã tÝnh chÊt lîng cña nh©n c«ng trù tiÕp x©y l¾p cÇn thiÕt ®Ó hoµn chÝnh s¶n phÈm x©y l¾p, kho¶n môc nµy kh«ng bao gåm c¸c kho¶n trÝch BHXH, BHYT, KPC§ tÝnh trªn tiÒn l¬ng cña c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n phÈm x©y l¾p vµ chi phÝ tiÒn l¬ng nh©n viªn qu¶n lý ®éi, nh©n viªn ®iÒu khiÓn m¸y thi c«ng. - Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng: Lµ toµn bé chi phÝ sö dông xe, m¸y thi cong phôc vô trùc tiÕp cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt x©y l¾p c«ng tr×nh bao gåm: Chi phÝ khÊu hao m¸y thi c«ng, chi phÝ söa ch÷a lín söa ch÷a thêng xuyªn m¸y thi c«ng, chi phÝ nhiªn liÖu vµ ®éng lùc dïng cho m¸y thi c«ng vµ c¸c kho¶n chi phÝ kh¸c liªn quan ®Õn viÖc sö dông m¸y thi c«ng chi phÝ di chuyÓn, 3 th¸o, l¾p m¸y thi c«ng. Kho¶n môc chi phÝ m¸y thi c«ng kh«ng bao gåm kho¶n trÝch BHXH, BHYT, KPC§ tÝnh trªn tiÒn l¬ng c«ng nh©n ®iÒu khiÓn m¸y…. - Chi phÝ s¶n xuÊt chung lµ c¸c chi phÝ trùc tiÕp khai th¸c ngoµi c¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh ë tæ ®éi, c«ng trêng x©y dùng bao gåm: l¬ng nh©n viªn qu¶n lý ®éi, c¸c kho¶n BHXH, BHYT, KPC§ tÝnh trªn tiÒn l¬ng ph¶i tr¶ c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt x©y l¾p nh©n viªn qu¶n lý ®éi, c«ng nh©n ®iÒu khiÓn m¸y thi c«ng, khÊu hao TSC§ dïng chung cho ho¹t ®éng cña tæ, ®éi vµ chi phÝ liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cña tæ, ®éi. * Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ víi ®èi tîng chÞu chi phÝ: - Chi phÝ trùc tiÕp: Lµ chi phÝ liªn quan ®Õn tõng ®èi tîng chÞu chi phÝ, nh÷ng chi phÝ nµy ®îc kÕ to¸n c¨n cø vµo chøng tõ gèc ®Î tËp hîp cho tõng ®è tîng chÞu chi phÝ. - Chi phÝ gi¸n tiÕp: Lµ chi phÝ liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi tîng chÞu chi phÝ; nh÷ng chi phÝ nµy kÕ to¸n ph¶i tiÕn hµnh ph©n bæ cho c¸c ®èi tîng liªn quan theo mét tiªu chuÈn thÝch hîp. C¸ch ph©n lo¹i chi phÝ nµy cã ý nghÜa ®èi víi viÖc x¸c ®Þnh ph¬ng ph¸p kÕ to¸n tËp hîp vµ ph©n bæ chi phÝ cho c¸c ®èi tîng mét c¸ch hîp lý. * Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo mèi quan hÖ víi khèi lîng s¶n phÈm: Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy chi phÝ s¶n xuÊt gåm 3 lo¹i: - Chi phÝ cè ®Þnh: Lµ chi phÝ mµ tæng sè kh«ng thay ®æi khi cã sù thay ®æi vÒ khèi lîng ho¹t ®éng s¶n xuÊt hoÆc khèi lîng s¶n phÈm s¶n xuÊt trong kú. - Chi phÝ biÕn ®æi: Lµ nh÷ng thay ®æi vÒ tæng sè tû lÖ víi sù thay ®æi cña møc ®é ho¹t ®éng, cña khèi lîng s¶n phÈm s¶n xuÊt trong kú nh chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp… - Chi phÝ hçn hîp: Lµ chi phÝ gåm c¸c yÕu tè ®Þnh phÝ vµ biÕn phÝ ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo c¸hc nµy cã ý nghÜa quan träng ®èi víi c«ng t¸c qu¶n lý doanh nghiÖp, ph©n tÝch ®iÓm hoµ r¶i vµ phôc vô cho viÖc ra quyÕt ®Þnh qu¶n lý cÇn thiÕt ®Ó h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm, t¨ng hiÖu qu¶ kinh doanh. Ngoµi ra c¸ch ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt trªn tuú thuéc vµo c¸c yªu cÇu qu¶n lý chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p cã thÓ ph©n lo¹i theo c¸c c¸ch kh¸c nhau, mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt víi quy tr×nh c«ng nghÖ, theo thÈm quyÒn vµ ra quyÕt ®Þnh. 2.2. Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p 4 Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ toµn bé chi phÝ vÒ lao ®éng sèng lao ®éng vËt ho¸ vµ chi phÝ kh¸c biÓu hiÖn b»ng tiÒn mµ doanh nghiÖp x©y l¾p ®· bá ra ®Ó hoµn thµnh khèi lîng x©y l¾p, c«ng tr×nh h¹ng môc c«ng tr×nh theo quy ®Þnh s¶n phÈm x©y l¾p cã thÓ lµ c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh hoµn thµnh toµn bé, gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p mang tÝnh chÊt c¸ biÖt, mçi h¹ng môc c«ng tr×nh, c«ng tr×nh hay khèi lîng x©y l¾p khi ®· hoµn thµnh ®Òu cã gi¸ riªng gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp ph¶n ¸nh chÊt lîng ho¹t ®éng s¶n xuÊt, ph¶n ¸nh kÕt qu¶ sö dông c¸c lo¹i tµi s¶n vËt t, lao ®éng, tiÒn vèn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt còng nh c¸c gi¶i ph¸p kinh tÕ kü thuËt mµ doanh nghiÖp ®· sö dông nh»m tiÕt kiÖm chi phÝ s¶n xuÊt vµ h¹ gi¸ thµnh. 2.2.1. C¸c lo¹i gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. * Gi¸ thµnh dù to¸n. Do ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng x©y l¾p, thêi gian s¶n xuÊt thi c«ng dµi, mang tÝnh chÊt ®¬n chiÕc nªn mçi c«ng tr×nh, mçi h¹ng môc c«ng tr×nh ®Òu ph¶i lËp dù to¸n tríc khi s¶n xuÊt thi c«ng. Gi¸ thµnh dù to¸n lµ tæng chi phÝ dù to¸n ®Ó hoµn thµnh khèi lîng x©y l¾p c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh, gi¸ dù to¸n ®îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc kinh tÕ, kü thuËt vµ ®¬n gi¸ cña nhµ ní. Gi¸ dù to¸n lµ chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ dù to¸n vµ phÇn l·i ®Þnh møc. Gi¸ thµnh dù to¸n cña c«ng trinh, h¹ng môc c«ng tr×nh = Gi¸ trÞ dù to¸n c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh - L·i ®Þnh møc. * Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch: Lµ gi¸ thµnh ®îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ cña doanh nghiÖp vÒ c¸c ®Þnh møc, ®¬n gi¸, hiÖu ph¸p thi c«ng: Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch cña c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh = Gi¸ thµnh dù to¸n cña c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh - Møc h¹ gi¸ thµnh kÕ ho¹ch * Gi¸ thµnh thùc tÕ. Gi¸ thµnh thùc tÕ cña khèi lîng x©y l¾p lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé chi phÝ thùc tÕ ®Ó hoµn thµnh khèi lîng x©y l¾p gåm chi phÝ ®Þnh møc, vît ®Þnh møc vµ kh«ng ®Þnh møc nh c¸c kho¶n béi chi, l·ng phÝ vÒ vËt t, lao ®éng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt x©y l¸p cña ®¬n vÞ ®îc phÐp tÝnh vµo gi¸ thµnh, gi¸ thµnh thùc tÕ ®îc tÝnh trªn c¬ së sè liÖu kÕ to¸n vÒ chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p thùc hiÖn trong kú. Gi¸ thµnh khèi lîng x©y l¾p hoµn chØnh lµ gi¸ thµnh cña nh÷ng c«ng tr×nh h¹ng môc c«ng tr×nh ®· hoµn thµnh ®¶m b¶o kü thuËt ®óng chÊt lîng thiÕt kÕ ®îc bªn chñ ®Çu t nghiÖm thu vµ chÊp nhËn thanh to¸n. Chi tiªu nµy cho phÐp ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c toµn diÖn hiÖu qu¶ s¶n xuÊt thi c«ng mét c«ng tr×nh,h¹ng môc c«ng tr×nh. 5 2.2.2. Quan hÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p = + Gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau, gi¸ thµnh s¶n phÈm ®îc tÝnh trªn c¬ së chi phÝ ®Ïa tËp hîp. Tuy nhiªn gi÷a chóng cã sù kh¸c nhau vÒ ph¹m vi, quan hÖ vµ néi dung, do ®ã cÇn ph¶i ph©n biÖt gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. Chi phÝ s¶n xuÊt ®îc x¸c ®Þnh theo mét thêi kú nhÊt ®Þnh (th¸ng, quý, n¨m) mµ kh«ng tÝnh ®Õn sè chi phÝ cã liªn quan ®Õn sè s¶n phÈm ®· hoµn thµnh hay cha. Ngîc l¹i gi¸ thµnh s¶n phÈm bao gåm nh÷ng chi phÝ s¶n xuÊt cã liªn quan ®Õn khèi lîng s¶n phÈm, dÞch vô ®· hoµn thµnh trong thêi kú mµ kh«ng xÐt ®Õn nã ®îc chi ra vµo thêi kú nµo. Trong gi¸ thµnh cña s¶n phÈm s¶n xuÊt ra trong kú cã thÓ bao gåm c¶ nh÷ng chi phÝ ®· chi ra trong kú tríc (hoÆc trong nhiÒu kú tríc) ®ång thêi chi phÝ s¶n xuÊt cã thÓ chi ra trong kú nµy l¹i n»m trong gi¸ thµnh s¶n phÈm cña kú sau. Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm ®Òu lµ hao phÝ vÒ lao ®éng sèng, lao ®éng vËt ho¸ nhng trong chØ tiÒu gi¸ thµnh th× bao gåm nh÷ng chØ tiªu g¾n víi s¶n phÈm hay khèi lîng c«ng viÖc hoµn thµnh mµ kh«ng kÓ ®Õn viÖc chi phÝ ®ã ®· chi ra trong kú kinh doanh nµo. Nãi ®Õn gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ nãi ®Õn chi phÝ x©y l¾p tÝnh cho mét khèi lîng x©y l¾p hoµn thµnh bµn giao còng cã nghÜa lµ thõa nhËn chi phÝ x©y l¾p ®Ó t¹o ra khèi lîng x©y l¾p ®ã cÇn chi phÝ x©y l¾p bá ra cha h¼n ®· hoµn toµn hîp lý vµ ®îc thõa nhËn. Nh vËy lµ cã sù kh¸c nhau song gi÷a gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p cã mèi quan hÖ mËt thiÕt víi nhau tµi liÖu h¹ch to¸n chi phÝ x©y l¾p lµ c¬ së ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. NÕu nh x¸c ®Þnh viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ c«ng t¸c chñ yÕu trong h¹ch to¸n kÕ to¸n th× chi phÝ x©y l¾p cã t¸c dông quyÕt ®Þnh ®Õn sù chÝnh x¸c cña gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. 3. NhiÖm vô kÕ to¸n chi phÝ gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. NhiÖm vô chñ yÕu cña c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p phï hîp víi ®iÒu kiÖn hiÖn t¹i cña doanh nghiÖp vµ ph¬ng ph¸p cña kÕ to¸n theo tr×nh tù logic, chÝnh x¸c, ®Çy ®ñ, kiÓm tra c¸c kh©u h¹ch to¸n nh tiÒn l¬ng, vËt liÖu, TSC§ … x¸c ®Þnh sè liÖu cÇn thiÕt cho kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. Cô thÓ ph¶i thùc hiÖn tèt c¸c nhiÖm vô sau: 6 - Ph¶n ¸nh chÝnh x¸c, ®Çy ®ñ kÞp thêi toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt thùc tÕ ph¸t sinh trong kú kÕ to¸n. - KiÓm tra t×nh h×nh thùc hiÖn c¸c ®Þnh møc vËt t lao ®éng, chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng vµ c¸c dù to¸n chi phÝ kh¸c ph¸t hiÖn kÞp thêi c¸c kho¶n chªnh lÖch so víi ®Þnh møc, c¸c chi phÝ ngoµi kÕ ho¹ch trong thi c«ng. - TÝnh to¸n chÝnh x¸c vµ kÞp gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. - KiÓm tra viÖc thùc hiÖn kÕ ho¹ch h¹ gi¸ thµnh cña doanh nghiÖp theo tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh, v¹ch ra kh¶ n¨ng vµ c¸c biÖn ph¸p h¹ gi¸ thµnh mét c¸ch hîp lý vµ cã hiÖu qu¶. - X¸c ®Þnh ®óng ®¾n vµ bµn giao thanh to¸n kÞp thêi khèi lîng c«ng t¸c x©y dùng ®· hoµn thµnh. §Þnh kú kiÓm tra vµ ®¸nh gi¸ khèi lîng thi c«ng dë dang theo nguyªn t¾c quy ®Þnh. §¸nh gi¸ ®óng ®¾n kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ë tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh, tõng bé phËn thi c«ng, ®éi x©y dùng … trong tõng thêi kú nh»m phôc vô cho yªu cÇu qu¶n lý cña l·nh ®¹o doanh nghiÖp. 7 4. KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. 4.1. §èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ vµ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ. 4.1.1. §èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ vµ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ §èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt lµ ph¹m vi giíi h¹n mµ c¸c chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh ®îc tËp hîp nh»m ®¸p øng nhu cÇu kiÓm tra, gi¸m s¸t chi phÝ vµ yªu cÇu tÝnh gi¸ thµnh. ViÖc x¸c ®Þnh ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt lµ kh©u ®Çu tiªn cña c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt. X¸c ®Þnh ®óng ®¾n ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt phï hîp víi ho¹t ®éng, ®Æc ®iÓm cña tõng c«ng tr×nh thi c«ng vµ ®¸p øng ®îc yªu cÇu qu¶n lý cña doanh nghiÖp míi t¹o ®iÒu kiÖn tèt nhÊt ®Ó tæ chøc c«ng viÖc kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt. ViÖc x¸c ®Þnh ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt trong doanh nghiÖp x©y l¾p cÇu ph¶i dùa vµo nh÷ng ®Æc ®iÓm sau: - §Æc ®iÓm tæ chøc thi c«ng cña doanh nghiÖp - Quy tr×nh c«ng nghÖ kü thuËt s¶n xuÊt ra s¶n phÈm x©y l¾p - §Þa ®iÓm ph¸t sinh chi phÝ, môc ®Ých c«ng dông cña chi phÝ - Yªu cÇu vÒ tr×nh ®é qu¶n lý cña doanh nghiÖp Dùa vµo nh÷ng vÊn ®Ò trªn, ®èi tîng kÕ to¸n h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p cã thÓ lµ tõng bé phËn, tõng ®éi c«ng tr×nh, hay môc c«ng tr×nh… * Ph¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt. V× ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt nhiÒu vµ kh¸c nhau do ®ã h×nh thµnh c¸c ph¬ng ph¸p kÕ to¸n h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt kh¸c nhau. Th«ng thêng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt trong c¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn theo 2 ph¬ng ph¸p chñ yÕu: - Ph¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ ph¸t sinh liªn quan trùc tiÕp ®Õn ®èi tîng tËp hîp chi phÝ nµo th× tËp hîp trùc tiÕp theo ®èi tîng ®ã. Ph¬ng ph¸p nµy ®¶m b¶o tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt cho ®èi tîng mét c¸ch chÝnh x¸c, cung cÊp sè liÖu chÝnh x¸c cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh cña tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh vµ cã t¸c dông t¨ng cêng kiÓm tra gi¸m s¸t chi phÝ s¶n xuÊt theo c¸c ®èi tîng ¸p dông ph¬ng ph¸p nµy víi c«ng t¸c h¹ch to¸n ban ®Çu ph¶i thùc hiÖn chÆt chÏ, ph¶n ¸nh ghi chÐp cô thÓ râ rµng chi phÝ s¶n xuÊt theo tõng ®èi tîng chÞu chi phÝ. - Ph¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ gi¸n tiÕp. Theo ph¬ng ph¸p nµy chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt, h¹ch to¸n ban ®Çu kh«ng thÓ ghi chÐp riªng cho tõng ®èi tîng ph¶i lùa chän ph¬ng ph¸p ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt cho tõng ®èi tîng 8 tËp hîp chi phÝ, ¸p dông ph¬ng ph¸p chi phÝ gi¸n tiÕp ®îc tiÕn hµnh theo c¸c bíc sau. + TËp hîp chi phÝ liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi tîng. + X¸c ®Þnh hÖ sã ph©n bæ trªn c¬ së tiªu chuÈn ph©n bæ hîp lý theo c«ng thøc. HÖ sè ph©n bæ = + X¸c ®Þnh chi phÝ s¶n xuÊt cña tõng ®èi tîng tËp hîp chi phÝ Chi phÝ s¶n xuÊt Tæng tiªu thøc HÖ sè cña tõng ®èi tîng tËp hîp = ph©n bæ cña ®èi tîng x ph©n bæ chi phÝ tËp hîp chi phÝ ¸p dông ph¬ng ph¸p nµy tÝnh chÝnh x¸c phô thuéc vµo viÖc lùa chän tiªu chuÈn ph©n bè, do ®ã kÕ to¸n ph¶i c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng s¶n xuÊt, tr×nh ®é, yªu cÇu qu¶n lý vµ ®Æc ®iÓm chi phÝ ®Ó lùa chän. 4.1.2. §èi tîng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. §èi tîng tÝnh gi¸ thµnh lµ c¸c lo¹i s¶n phÈm, c«ng viÖc do doanh nghiÖp s¶n xuÊt ra cÇn ph¶i tÝnh ®îc tæng gi¸ thµnh lµ c«ng viÖc ®Çu tiªn trong toµn bé c«ng viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, nã cã ý nghÜa quan träng lµ c¨n cø ®Ó kÕ to¸n më c¸i b¶ng chi tiÕt tÝnh gi¸ thµnh vµ tæ chøc tÝnh gi¸ thµnh theo tõng ®èi tîng phôc vô cho viÖc kiÓm tra, ®¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thµnh. ViÖc x¸c ®Þnh ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh ph¶i dùa vµo c¬ së ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp, c¸c lo¹i s¶n phÈm mµ doanh nghiÖp s¶n xuÊt vµ quy tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm. C¸c doanh nghiÖp x©y l¾p víi ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt x©y l¾p ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh hoÆc tõng khèi lîng c«ng nghÖ x©y l¾p cã thiÕt kÕ riªng (dù to¸n riªng) * Kú tÝnh gi¸thµnh. Kú tÝnh gi¸ thµnh lµ thêi kú ph©n bæ kÕ to¸n gi¸ thµnh cÇn ph¶i tiÕn hµnh c«ng viÖc tÝnh gi¸ thµnh cho c¸c ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh. ViÖc x¸c ®Þnh kú tÝnh gi¸thµnh ph¶i c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt, chu kú s¶n xuÊt s¶n phÈm ®Ó x¸c ®Þnh trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p, chu kú tÝnh gi¸ thµnh ®îc x¸c ®Þnh nh sau: - NÕu ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh lµ c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh hoµn thµnh hoÆc theo ®¬n ®Æt hµng th× thêi ®iÓm tÝnh gi¸ thµnh lµ c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh hoÆc ®¬n ®Æt hµng hoµn thµnh. 9 - NÕu ®èi tîng gi¸ thµnh lµ c¸c h¹ng môc c«ng tr×nh ®îc quy ®Þnh thanh to¸n theo giai ®o¹n x©y dùng th× kú tÝnh gi¸ thµnh lµ theo giai ®o¹n x©y dùng hoµn thµnh. - NÕu ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh lµ nh÷ng h¹ng môc c«ng tr×nh ®îc thanh to¸n ®Þnh kú theo khèi lîng tõng lo¹i c«ng viÖc trªn c¬ së gi¸ dù to¸n thi kú tÝnh gi¸ thµnh lµ theo th¸ng (quý) 4.1.3. Mèi quan hÖ gi÷a ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ vµ ®èi täng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Gi÷a ®èi tîng tÝnh gi¸ vµ ®èi tîng tËp hîp chi phÝ cã sù kh¸c nhau v× vËy cÇn ph¶i ph©n biÖt 2 vÊn ®Ò nµy, nÕu kh«ng cã sù ph©n biÖt gi÷a ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh víi ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt th× kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®èi tîng mét c¸ch ®óng ®¾n môc ®Ých vµ giíi h¹n c«ng viÖc kiÓm tra c¸c chi phÝ s¶n xuÊt theo n¬i ph¸t sinh vµ theo c«ng dông cña c¸c chi phÝ. MÆt kh¸c còng kh«ng cho phÐp thùc hiÖn kiÓm tra s¶n xuÊt nhiÖm vô h¹ gi¸ thµnh, ph¸t hiÖn nh÷ng kh¶ n¨ng tiÒm tµng trong s¶n xuÊt, v¹ch ra ph¬ng híng phÊn ®Êu gi¶m chi phÝ, h¹ gi¸ thµnh. §èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ lµ c¨n cø kÕ to¸n më c¸c tµi kho¶n, sæ chi tiÕt, tæ chøc c«ng t¸c h¹ch to¸n ban ®Çu, tËp hîp tµi liÖu chi phÝ s¶n xuÊt theo tõng ®èi tîng vµ viÖc x¸c ®Þnh ®èi tÝnh gi¸ thµnh lµ c¨n cø ®Ó kÕ to¸n lËp c¸c b¶ng biÓu chi tiÕt tÝnh gi¸ thµnh vµ tæ chøc c«ng t¸c gi¸ thµnh theo tõng ®èi tîng. Gi÷a ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh l¹i cã mèi quan hÖ mËt thiÕt víi nhau vÒ b¶n chÊt, chóng ®Òu lµ ph¹m vi giíi h¹n ®Ó tËp hîp ®îc trong kú lµ c¬ së, c¨n cø ®Ó tÝnh gi¸ thµnh. 4.2. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p. 4.2.1. H¹ch to¸n chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp. §Ó ph¶n ¸nh chi tiÕt nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp, c¨n cø vµo c¸c chøng tõ nh phiÕu xuÊt kho, phiÕu xuÊt kho, phiÕu xuÊt vËt t, theo h¹n møc, b¶ng ph©n bæ ®· giao cèt pha. KÕ to¸n ph¶n ¸nh trùc tiÕp trªn tµi kho¶n 621 "chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp". Tµi kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh c¸c chi phÝ nguyªn vËt liÖu sö dông trùc tiÕp cho ho¹t ®éng x©y l¾p c¸c c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh vµ ®îc më chi tiÕt cho tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh. - KÕt cÊu tµi kho¶n 621. Bªn nî: TrÞ gi¸ thùc tÕ NVL ®a vµo sö dông trùc tiÕp cho ho¹t ®éng x©y l¾p trong kú h¹ch to¸n. Bªn Cã: + TrÞ gi¸ NVL sö dông kh«ng hÕt nhËp l¹i kho 10 + KÕt chuyÓn, ph©n bæ trÞ gi¸ NVL thùc tÕ sö dông cho ho¹t ®éng x©y l¾p trong kú vµo TK 154 "chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang". TK nµy cuèi kú kh«ng cã sè d - Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n cô thÓ Khi xuÊt kho NVL dïng trùc tiÕp cho ho¹t ®éng x©y l¾p ghi Nî TK 621 "Chi phÝ NVL trùc tiÕp" Cã TK 152 "nguyªn liÖu, vËt liÖu" Trêng hîp mua NVL ®a th¼ng vµo sö dông cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt x©y l¾p. §èi víi ®¬n vÞ tÝnh thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ ghi. Nî TK 621 "Chi phÝ NVL trùc tiÕp" gi¸ cha thuÕ. Nî TK 133 "ThuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ" Cã TK 111, 112, 331, gi¸ cha thanh to¸n. §èi víi ®¬n vÞ tÝnh thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp ghi. Nî TK 621 "chi phÝ NVL trùc tiÕp" Cã TK 111, 112, 331 gi¸ thanh to¸n Trêng hîp chi phÝ lµ ®· giao, cèp pha khi xuÊt kho chia vµo sö dông cho ho¹t ®éng x©y l¾p ghi. Nî TK 142: "Chi phÝ tr¶ tríc" Cã TK 153 "C«ng cô, dông cô" Cuèi th¸ng c¨n cø vµo b¶ng ph©n bæ gi¸o, cèp pha cho tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh ghi. Nî TK 621 "Chi phÝ NVL trùc tiÕp" Cã TK 142 "chi phÝ tr¶ tríc Cuèi kú kiÓm kª x¸c ®Þnh NVL dïng kh«ng hÕt nhËp l¹i kho ghi Nî TK 152 "nguyªn liÖu, vËt liÖu" Cã TK 621 "Chi phÝ NVL thùc tÕ sö dông cho tõng ®èi tîng. Cuèi kú tÝnh to¸n x¸c ®Þnh NVL thùc tÕ sö dông cho tõng ®èi tîng. = + - Khi ®ã kÕ to¸n ghi. Nî TK 154 "Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang" Cã TK 621 "Chi phÝ NVL trùc tiÕp" 4.2.2. H¹ch to¸n chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp lµ toµn bé sè tiÒn doanh nghiÖp x©y l¾p ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt x©y l¾p nh: tiÒn l¬ng tiÒn c«ng, c¸c kho¶n 11 phô cÊp gåm l¬ng cña c«ng nh©n trong danh s¸ch vµ c¶ tiÒn thu lao ®éng bªn ngoµi. TKSD 622 "chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp" - KÕt cÊu cña TK 622 Bªn Nî: Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp tham gia vµo qu¸ tr×nh x©y dùng bao gåm tiÒn l¬ng lao ®éng (ë ho¹t ®éng x©y l¾p bao gåm c¸c kho¶n trÝch tiÒn l¬ng vÒ BHXH, BHYT, KPC§) Bªn Cã: KÕt chuyÓn chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp vµo bªn nî TK 154 "Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang" TK 622 kh«ng cã sè d cuèi kú - Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n. C¨n cø vµo b¶ng tÝnh l¬ng, tiÒn c«ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt x©y l¾p ghi. TK 622 "Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp" Cã TK 334 "ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn" Cã TK 331 " ph¶i tr¶ ngêi b¸n" Cuèi kú kÕt chuyÓn chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp ghi. Nî TK 154 " Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang" Cã TK 622 "chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp" 4.2.3. H¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung Chi phÝ s¶n xuÊt chung lµ nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh trùc tiÕp trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ho¹t ®éng x©y l¾p ngoµi c¸c chi phÝ NVL trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. §Ó tËp hîp chi phÝ vµ ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung, kÕ to¸n sö dông TK 627 "chi phÝ s¶n xuÊt chung" - KÕt cÊu TK 627 - Bªn Nî " C¸c chi phÝ s¶n xuÊt chung ë qu¸ tr×nh thi c«ng ph¸t sinh trong kú. Bªn Cã: + C¸c kho¶n ghi gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt chung ë qu¸ tr×nh thi c«ng + KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt chung cho qu¸ tr×nh thi c«ng vµo bªn nî TK 154. TK 627 kh«ng cã sè d vµ cã 6 TK cÊp 2. TK 6271: Chi phÝ nh©n viªn ®éi x©y dùng TK 6272: Chi phÝ vËt liÖu TK 6273: Chi phÝ dông cô s¶n xuÊt 12 TK 6274: Chi phÝ khÊu hao TSC§ TK 6277: Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi TK 6278: Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c - Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n cô thÓ C¨n cø vµo b¶ng thanh to¸n tiÒn l¬ng ph¶i tr¶ nh©n viªn qu¶n lý ®éi thi c«ng vµ c«ng nh©n trùc tiÕp ®iÒu khiÓn m¸y thi c«ng, ghi. Nî TK 627 (6271) " Chi phÝ nh©n viªn ph©n xëng, bé phËn" Cã TK 334 " Ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn" Ki trÝch c¸c kho¶n BHXH, BHYT, KPC§ theo tû lÖ quy ®Þnh trªn tiÒn l¬ng c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt x©y l¾p, c«ng nh©n ®iÒu khiÓn m¸y, nhana viªn qu¶n lý ®éi, kÕ to¸n ghi: Nî TK 627 ( 6271): " Chi phÝ nh©n viªn ph©n xëng, bé phËn" Cã TK 338 ( 3382, 3383, 3384) " C¸c kho¶n ph¶i tr¶ kh¸c" C¨n cø phiÕu xuÊt kho vËt liÖu ë tæ ®éi x©y l¾p ghi: Nî TK 627 ( 6272) "Chi phÝ vËt liÖu" Cã TK 152 "Nguyªn liÖu, vËt liÖu" Khi xuÊt c«ng cô, dông cô s¶n xuÊt sö dông ë tæ ®éi ghi: Nî TK 627 ( 6273) " Chi phÝ dông cô s¶n xuÊt" Cã TK 152 "c«ng cô dông cô" Khi tÝnh khÊu hao TSC§ dïng ë tæ ®éi x©y dùng, m¸y thi c«ng ghi. Nî TK 627 ( 6274) "Chi phÝ khÊu hao TSC§" Cã TK 214 "Hao mßn TSC§" Khi tÝnh dÞch vô mua ngoµi sö dông ë tæ ®éi x©y dùng vµ chi phÝ liªn quan ®Õn sö dông m¸y thi c«ng (söa ch÷a, ®iÖn níc…) ghi. Nî TK 627 ( 6277) " Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi" Nî TK 133 ( 1331) "ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ" Cã TK 111, 112, 331. Khi ph¸t sinh chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn ë tæ ®éi x©y dùng ghi. Nî TK 627 (6278) " chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn" Cã TK 111, 112. C¨n cø chi phÝ s¶n xuÊt chung tËp hîp cuèi kú kÕ to¸n ph©n bæ, kÕt chuyÓn cho tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh, tuú theo tõng doanh nghiÖp cã thÓ ph©n bæ theo chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, ph©n bæ theo ®Þnh møc chi phÝ s¶n xuÊt chung. = x KÕ to¸n ghi: 13 Nî TK 154 " Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang" Cã TK 627 "Chi phÝ s¶n xuÊt chung" 4.2.4. KÕ to¸n c¸c kho¶n thiÖt h¹i trong s¶n xuÊt x©y l¾p. ThiÖt h¹i trong ho¹t ®éng x©y l¾p gåm: - ThiÖt h¹i ph¸ ®i lµm l¹i, khi khèi lîng x©y l¾p kh«ng ®¶m b¶o chÊt lîng, quy c¸ch, mÉu m· thiÕt kÕ hoÆc ®¬n vÞ chñ ®Çu t thay ®æi thiÕt kÕ, chi phÝ thiÖt h¹i gåm: tiÒn c«ng ph¸ dì c¸c khèi lîng x©y l¾p bÞ háng vµ c¸c kho¶n chi phÝ vËt liÖu nh©n c«ng vµ c¸c chi phÝ kh¸c ph¶i chi ®Ó lµm h¹ khèi lîng x©y l¾p bÞ háng ph¶i ph¸ ®i. - ThiÖt h¹i ngõng s¶n xuÊt do nguyªn nh©n bÊt thêng nh: Khi bÞ ma giã b·o lôt, h¶o ho¹n… c«ng nh©n ph¶i ngõng s¶n xuÊt. Chi phÝ thiÖt h¹i bao gåm c¸c kho¶n chi phÝ doanh nghiÖp ph¶i chi ra trong thêi gian ngõng s¶n xuÊt do nguyªn nh©n bÊt thêng (l¬ng khÊu hao…) víi nh÷ng kho¶n chi phÝ theo dù kiÕn, kÕ to¸n theo dâi trªn TK 335 "chi phÝ ph¶i tr¶" vµ ®îc tÝnh vµo gi¸ thµnh s¶n phÈm trong trêng hîp ngõng s¶n xuÊt bÊt thêng do kh«ng ®îc chÊp nhËnh nÕu mäi thÞet h¹i ph¶i ®îc theo dâi riªng. Mäi chi phÝ vÒ thiÖt h¹i do ngõng s¶n xuÊt cuèi kú sau khi trõ ®i phÇn thu håi (nÕu do ®îc båi thêng), gi¸ trÞ thiÖt h¹i thËt sÏ ®îc trõ vµo thu nhËp nh kho¶n chi phÝ thêi kú. - Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n cô thÓ: §èi víi thiÖt h¹i vÒ ngõng s¶n xuÊt trong kÕ ho¹ch, kÕ to¸n tiÕn hµnh tËp hîp c¸c chi phÝ ph¸t sinh ghi. Nî TK 335 "chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh khi ngõng s¶n xuÊt" Cã TK 152, 214, 334. Ph©n bæ vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh trong kú ghi: Nî TK 627 " Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang" (chi tiÕt) Cã TK 335 "trÝch tríc chi phÝ vÒ ngõng s¶n xuÊt trong kÕ ho¹ch" Cuèi kÕt chuyÓn vµo bªn nî TK 154 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong kú, ghi: Nî TK 154 " chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang" (chi tiÕt). Cã TK 335 "chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh trong kú" §èi víi thiÖt h¹i vÒ ngõng s¶n xuÊt ngoµi kÕ ho¹ch, kÕ to¸n ghi gi¶ hci phÝ cã thÓ x¶y ra c¸c trêng hîp sau: NÕu thiÖt h¹i do chñ ®Çu t g©y ra (thay ®æi thiÕt kÕ) th× sè thiÖt ®ã do ®¬n vÞ chñ ®Çu t chÞu tr¸ch nhiÖm båi thêng. Nî TK 131 " Sè båi thêng thiÖt h¹i ph¶i thu cña chñ ®Çu t" 14 Cã TK 154 "Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang" (chi tiÕt) NÕu thiÖt h¹i do c¸ nh©n g©y ra ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm båi thêng vËt chÊt ghi: Nî TK 334 " Trõ vµo l¬ng" Nî TK 138 " Sè ph¶i thu" Cã TK 154 "chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang" NÕu thiÖt h¹i do chñ doanh nghiÖp g©y ga nh sö dông kh«ng ®óng chñng lo¹i vËt liÖu, kh«ng ®óng thiÕt kÕ ghi Nî TK 821 "Chi phÝ bÊt thêng" Cã TK 154 "Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang" Gi¸ trÞ vËt liÖu thu håi (nÕu cã) ghi Nî TK 152 "Gi¸ trÞ vËt liÖu thu håi" Cã TK 154 "Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang" (chi tiÕt) 15 4.2.5. H¹ch to¸n tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p Trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt x©y l¾p, chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh ®îc tËp hîp theo tõng kho¶n môc chi phÝ. Cuèi kú kÕ to¸n ph¶i tæng hîp toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p phôc vô cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. §Ó tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p phôc vô cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. §Ó tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p kÕ to¸n sö dông TK 154 "Chi phÝ SXKD dë dang". TK nµy dïng h¹ch to¸n vµ tËp hîp chii phÝ SXKD phôc vô cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p, s¶n phÈm c«ng nghiÖp, dÞch vô lao vô trong doanh nghiÖp x©y l¾p ¸p dông ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn trong h¹ch to¸n hµng tån kho. TK 154 ®îc më chi tiÕt theo tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh. - Néi dung kÕtcÊu TK 154 Bªn Nî + C¸c chi phÝ NVL trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, chi phÝ s¶n xuÊt chung ph¸t sinh trong kú liªn quan ®Õn gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p c«ng tr×nh. + Gi¸ thµnh x©y l¾p cña nhµ thÇu phô hoµn thµnh bµn giao cho nhµ thÇu chÝnh cha ®îc x¸c ®Þnh tiªu thô trong kú. Bªn Cã: Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p hoµn thµnh bµn giao. Sè d bªn Nî: Chi phÝ s¶n xuÊt cña s¶n phÈm dë dang cuèi kú TK 154 cã 4 tµi kho¶n cÊp 2 TK 1541: X©y l¾p TK 1542: S¶n phÈm kh¸c TK 1543: DÞch vô TK 1544: Chi phÝ b¶o hµnh x©y l¾p - Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n cô thÓ Cuèi kú c¨n cø vµo b¶ng ph©n bæ chi phÝ NVL trùc tiÕp cho tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh, ghi: Nî TK 154: "Chi phÝ SXKD dë dang" Cã TK 622 "Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp" Cuèi kú c¨n cø vµo chi phÝ SXC ph©n bæ cho tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh: Nî TK 154 "Chi phÝ SXKD dë dang" Cã TK 627 "Chi phÝ SXC" Cuèi kú c¨n cø vµo gi¸ thµnh thùc tÕ c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh hoµn thµnh bµn giao ghi: 16 Nî TK 632 "Gi¸ vèn hµng b¸n" Cã TK 154 "Chi phÝ SXKD dë dang" NÕu c«ng tr×nh hoµn thµnh chê b¸n hoÆc cha bµn giao ghi: Nî TK 155 "Thµnh phÇn" Cã TK 154 "Chi phÝ SXKD dë dang" 4.2.6. H¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p trong ®iÒu kiÖn thùc hiÖn kho¸n s¶n phÈm Trong doanh nghiÖp x©y l¾p ph¬ng thøc thanh to¸n kho¸n s¶n phÈm x©y l¾p cho c¸c ®¬n vÞ c¬ së, c¸c tæ ®éi thi c«ng lµ ph¬ng thøc qu¶n lý thÝch hîp víi c¬ chÕ thÞ trêng. Nã g¾n lîi Ých vËt chÊt cña ngêi lao ®éng, tæ ®éi víi khèi lîng, chÊt lîng s¶n phÈm còng nh tiÕn ®é thi c«ng cña c«ng tr×nh, ®ång thêi më réng quyÒn tù chñ vÒ h¹ch to¸n kinh doanh, lùa chän ph¬ng ph¸p tæ chøc lao ®éng, tæ chøc thi c«ng, ph¸t huy kh¶ n¨ng tiÒm tµng cña tõng tæ ®éi. ViÖc kho¸n s¶n phÈm x©y l¾p cho c¸c tæ ®éi thi c«ng ®îc tiÕn hµnh theo 2 ph¬ng thøc: - Kho¸n gän c«ng tr×nh - h¹ng môc c«ng tr×nh - Kho¸n kho¶n môc chi phÝ Thùc hiÖn ph¬ng thøc kho¸n s¶n phÈm x©y l¾p kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt ®îc thùc hiÖn nh sau: * Trêng hîp kho¸n gän c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh - KÕ to¸n ë ®¬n vÞ nhËn kho¸n + NhËn tiÒn, vËt t do ®¬n vÞ giao kho¸n øng Nî TK 111, 112, 152 Cã TK 336 + Mua vËt t vÒ nhËp kho: Nî TK 152, 153 Nî TK 133 Cã TK 111, 112, 331 + XuÊt kho vËt t ®a vµo s¶n xuÊt, thi c«ng Nî TK 621 Cã TK 152 + MuaNVL chuyÓn th¼ng vµo s¶n xuÊt thi c«ng Nî TK 621 Nî TK 133 Cã TK 111, 112, 331 + Cuèi kú kÕt chuyÓn chi phÝ NVL Nî TK 154 Cã TK 621 17 + TÝnh l¬ng ph¶i tr¶ c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt Nî TK 622 Cã TK 334 + NÕu ®¬n vÞ thuª lao ®éng bªn ngoµi Nî TK 622 Cã TK 111 + Cuèi kú kÕt chuyÓn chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp Nî TK 154 Cã TK 622 + Chi phÝ thuéc chi phÝ SXC: Nî TK 627 Cã TK liªn quan (111, 112, 331…) Cuèi kú c¨n cø vµo b¶ng ph©n bæ chi phÝ SXC theo tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh, kÕ to¸n tiÕn hµnh kÕt chuyÓn chi phÝ SXC. Nî TK 154 Cã TK 627 + Khi c«ng tr×nh hoµn thµnh bµn giao cho bªn giao kho¸n Nî TK 336 Cã TK 152 Cã TK 333 + Gi¸ thµnh thùc tÐ c«ng tr×nh bµn giao: Nî TK 632 Cã TK 154 - KÕ to¸n ë ®¬n vÞ giao kho¸n øng vËt t tiÒn vèn cho c¸c ®¬n vÞ giao kho¸n Nî TK 136 Cã TK 111, 112, 152 Ph¸t sinh c¸c kho¶n chi phÝ théc néi dung chi phÝ qu¶n lý Nî TK 642 Cã TK liªn quan NhËn c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh hoµn thµnh do bªn nhËn kho¸n bµn giao. Nî TK 154 Nî TK 632 Nî TK 133 Cã TK 136 Khi thanh to¸n cho bªn nhËn kho¸n 18 Nî TK 136 Cã TK 111, 112 * Trêng hîp kho¸n kho¶n môc chi phÝ - KÕ to¸n ë ®¬n vÞ nhËn kho¸n T¹m øng vËt t tiÒn vèn cho ®¬n vÞ nhËn kho¸n Nî TK 141 Cã TK 111, 112 NhËn b¶ng quyÕt to¸n t¹m øng vÒ gi¸ trÞ khèi lîng x©y l¾p ®· hoµn thµnh bµn giao: Nî TK 621, 622, 627 Nî TK 133 Cã TK 141 NÕu t¹m øng thiÕu, kÕ to¸n ph¶i thanh to¸n nèt sè thiÕu Nî TK 141 Cã TK 111, 112 NÕu t¹m øng thõa, kÕ to¸n thu håi sè t¹m øng thõa Nî TK 111, 112 Cã TK 141 4.2.7. Tæ chøc sæ s¸ch kÕ to¸n Sæ kÕ to¸n ghi chÐp, tËp hîp chi phÝ gåm 2 sæ kÕ to¸n: - Sæ kÕ to¸n phôc vô cho kÕ to¸n tµi chÝnh lµ sæ kÕ to¸n tæng hîp, tuú theo h×nh thøc kÕ to¸n mµ mçi doanh nghiÖp x©y l¾p ¸p dông ®Ó t¹o ra hÖ thèng c¬ së kÕ to¸n phï hîp vÒ h×nh thøc, sæ nµo còng ®Òu cã sæ c¸i c¸c tµi kho¶n tæng hîp, mçi tµi kho¶n kÕ to¸n tµi chÝnh ®Òu më mét sæ c¸i. Víi kÕ to¸n tæng hîp vÒ chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p th× kÕ to¸n më sæ tæng hîp cña TK 154 ®Ó tæng hîp toµn bé chi phÝ x©y l¾p vµ kÕt chuyÓn gi¸ thµnh thùc tÕ cña c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh hoµn thµnh bµn giao ®ång thêi ph¶i më sæ chi tiÕt ®Ó theo dâi chi phÝ vµ gi¸ thµnh theo tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh cã lËp dù to¸n riªng. - Sæ kÕ to¸n phôc vô cho kÕ to¸n qu¶n trÞ vÒ x©y l¾p tuú theo yªu cÇu qu¶n lý cô thÓ vµ ®èi tîng tËp hîp chi phÝ ®· x¸c ®Þnh mµ kÕ to¸n chi phÝ më sæ kÕ to¸n chi tiÕt ®Ó tËp hîp chi phÝ theo ®èi tîng: VÒ tr×nh tù tËp hîp vµ ph©n bæ chi phÝ x©y l¾p, kÕ to¸n tiÕn hµnh theo ph¬ng ph¸p mµ doanh nghiÖp ®· lùa chän, tuú theo tõng m« h×nh doanh nghiÖp mµ kÕ to¸n cã thÓ ¸p dông theo h×nh thøc sau: + NhËt ký chung + Chøng tõ ghi sæ 19 + NhËt ký sæ c¸i + NhËt ký chøng tõ 4.3. Ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ s¶n phÈm x©y l¾p dë dang S¶n phÈm x©y l¾p dë dang lµ khèi lîng s¶n phÈm, c«ng viÖc x©y l¾p cßn ®ang trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt x©y l¾p cha ®¹t tíi ®iÓm dõng kü thuËt hîp lý ®· quy ®Þnh hoÆc ®· hoµn thµnh nhng cha ®¹t tiªu chuÈn quy ®Þnh ®Ó bµn giao. §¸nh gi¸ s¶n phÈm x©y l¾p dë dang lµ tÝnh to¸n x¸c ®Þnh phÇn chi phÝ mµ s¶n phÈm dë dang ph¶i chÞu, viÖc ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang hîp lý, chÝnh x¸c lµ mét trong nh÷ng nh©n tè quyÕt ®Þnh tÝnh chÝnh x¸c, trung thùc cña gi¸ thµnh s¶n phÈm hoµn thµnh bµn giao. Trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p viÖc ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang tuú thuéc vµo ph¬ng thøc thanh to¸n khèi lîng x©y l¾p gi÷a doanh nghiÖp x©y l¾p víi ngêi giao thÇu. NÕu quy ®Þnh thanh to¸n s¶n phÈm x©y dùng sau khi hoµn thµnh toµn bé th× gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang lµ tæng chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p tõ khi khëi c«ng ®Õn thêi ®iÓm kiÓm kª ®¸nh gi¸. NÕu quy ®Þnh thanh to¸n s¶n phÈm x©y dùng hoµn thµnh theo giai ®o¹n x©y dùng th× s¶n phÈm dë dang lµ khèi lîng s¶n phÈm x©y l¾p cha ®¹t tíi ®iÓm dõng kü thuËt hîp lý ®· quy ®Þnh. Víi ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng s¶n xuÊt x©y l¾p viÖc ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang cuèi kú ®îc tiÕn hµnh nh sau: - Cuèi kú kiÓm kª x¸c ®Þnh khèi lîng x©y l¾p dë dang vµ møc ®é hoµn thµnh. - C¨n cø vµo dù to¸n x¸c ®Þnh gi¸ dù to¸n cña khèi lîng x©y l¾p dë dang theo møc ®é hoµn thµnh. - TÝnh chi phÝ thùc tÕ cña khèi lîng x©y l¾p dë dang. Chi phÝ cña s¶n phÈm + Chi phÝ ph¸t Gi¸ dù Chi phÝ cña s¶n = dë dang ®Çu kú sinh trong kú x to¸n cña phÈm dë dang giai ®o¹n Gi¸ dù to¸n cña Gi¸ dù to¸n cña giai cuèi kú x©y l¾p ®o¹n x©y ®o¹n x©y l¾p hoµn + giai dë dang l¾p dë dang thµnh cuèi kú cuèi kú 4.4. Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ c¸ch thøc, ph¬ng ph¸p sö dông ®Ó tÝnh to¸n, x¸c ®Þnh gi¸ thµnh c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh hoÆc khèi lîng x©y l¾p hoµn thµnh trªn c¬ së chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p ®· tËp hîp cña kÕ to¸n theo c¸c kho¶n môc chi phÝ ®· quy ®Þnh. 20
- Xem thêm -