Ht quản lí chất lượng (qlcl) iso 9000

  • Số trang: 30 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 30 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn Lêi nãi ®Çu Trong bèi c¶nh xu thÕ thêi ®¹i, ®Ó t¨ng cêng sù héi nhËp nªn kinh tÕ níc ta víi c¸c níc trong khu vùc vµ thÕ gi¬Ý, viÖc ®æi míi nhËn thøc, c¸ch tiÕp cËn vµ x©y dùng m« h×nh QLCL míi, phï hîp víi c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam lµ mét ®ßi hái cÊp b¸ch. C¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam ph¶i ®øng tríc sù lùa chän. “ChÊt lîng hay lµ chÕt” trong s©n ch¬i vµ luËt ch¬i quèc tÕ mét c¸ch b×nh ®¼ng, chÊp nhËn sù c¹nh tranh gay g¾t, kh«ng khoan nhîng víi mäi ®èi thñ c¹nh tranh trªn th¬ng trêng. Tuy nhiªn, sù “chuyÓn m×nh” cña hÖ thèng QLCL trong c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam thêi gian qua mÆc dï ®· cã nhiÒu tiÕn bé, nhng cha ®¸p øng ®îc nhu cÇu thÞ trêng trong níc vµ quèc tÕ. Qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi vµ x©y dùng m« h×nh QLCL trong c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam cßn gÆp kh«ng Ýt khã kh¨n vµ c¶n trë. Trong sè c¸c m« h×nh QLCL mµ doanh nghiÖp ViÖt Nam ®· vµ ®ang ¸p dông th× m« h×nh QLCL theo tiªu chuÈn ISO - 9000 lµ m« h×nh kh¸ phæ biÕn. §Ó muèn hiÓu thªm vÒ m« h×nh nµy, em xin chän ®Ò tµi vÒ vÊn ®Ò : “ HÖ thèng QLCL theo tiªu chuÈn ISO - 9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam” . §Ò ¸n nµy ®îc hoµn thµnh víi sù gióp ®ì, chØ b¶o tËn t×nh cña thÇy híng dÉn GS-TS NGUYÔN §×NH PHAN. Em v« cïng c¶m ¬n v× nh÷ng gióp ®ì quý b¸u ®ã ®Ó em hoµn thµnh tèt ®Ò ¸n m«n häc cña m×nh. T«i còng xin ch©n thµnh c¶m ¬n c¸c thÇy c« trong khoa "QTKD” ®· gi¶ng d¹y t«i trong qu¸ tr×nh häc tËp t¹i trêng §HKTQD - Hµ Néi nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n chuyªn ngµnh qu¶n trÞ kinh doanh. PhÇn I C¬ së lý luËn vÒ QLCL vµ hÖ thèng qlcl ISO - 9000 I. C¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n. 1 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn 1. Kh¸i niÖm vÒ QLCL. QLCL lµ mét lÜnh vùc cßn kh¸ míi ®èi víi níc ta, nhÊt lµ tõ khi níc ta chuyÓn híng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ theo c¬ chÕ thÞ trêng, mét sè nhËn thøc vÒ chÊt lîng còng nh vÒ QLCL kh«ng cßn phï hîp víi giai ®o¹n m¬i, ®ång thêi xuÊt hiÖn mét sè kh¸i niÖm míi mµ ta cha t×m ®îc thuËt ng÷ TiÕng ViÖt thÝch hîp ®Ó hiÓu ®îc nã. Quan niÖm riªng vÒ chÊt lîng vµ ®Þnh nghÜa vÒ chÊt lîng ®· ®îc thay ®æi vµ më réng theo tõng thêi kú ph¸t triÓn cña phong trµo chÊt lîng. Tæng qu¸t l¹i cã 3 quan ®iÓm s¶n xuÊt vµ dùa trªn nhu cÇu ngêi tiªu dïng. Song ë ®©y ta kh«ng nghiªn cøu chi tiÕt vÒ chóng mµ tæng qu¸t l¹i, ta chØ ®a ra kh¸i niÖm vÒ QLCL. Theo tiªu chuÈn quèc gia liªn x« th× QLCL lµ viÖc x©y dùng ®¶m b¶o vµ duy tr× møc chÊt lîng tÊt yÕu cña s¶n phÈm khi thiÕt kÕ, chÕ t¹o, lu th«ng vµ tiªu dïng. Theo tiªu chuÈn c«ng nghiÖp nhËt b¶n th× QLCLlµ hÖ thèng ph¬ng ph¸p t¹o ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt tiÕt kiÖm nh÷ng hµng ho¸ cã chÊt lîng tho¶ m·n nhu cÇu ngêi tiªu dïng . * Theo tæ chøc tiªu chuÈn ho¸ quèc tÕ ISO, mét hÖ thèng tiÕp thu s¸ng t¹o c¸c luång t tëng, kinh nghiÖm thùc hµnh hiÖn ®¹i dùa trªn c¸ch tiÕp nhËn khoa häc, logic ®· kh¸i niÖm nh sau: QLCL lµ tËp hîp nh÷ng ho¹t ®éng cña chøc n¨ng qu¶n lý chung, x¸c ®Þnh chÝnh s¸ch chÊt lîng, môc ®Ých tr¸ch nhiÖm vµ thùc hiÖn chóng th«ng qua c¸c biÖn ph¸p nh lËp kÕ ho¹ch chÊt lîng, ®¶m b¶o vµ c¶i tiÕn chÊt lîng trong khu«n khæ cña hÖ thèng chÊt lîng . 2. Kh¸i niÖm cña hÖ thèng qu¶n lý chÊt lîng. QLCL ®îc nh×n nhËn mét c¸ch toµn diÖn trªn c¬ së QLCL c«ng viÖc ë tõng giai ®o¹n, tõng ngêi tõ kh©u Marketing, thiÕt kÕ, s¶n xuÊt, ph©n phèi ®Õn dÞch vô sau b¸n. Qu¸ tr×nh ®ã ®îc m« t¶ díi d¹ng s¬ ®å hay cßn gäi lµ m« h×nh QLCL. M« h×nh QLCL lµ mét tËp hîp díi d¹ng s¬ ®å c¸c yÕu tè, c¸c giai ®o¹n vµ c¸c biÖn ph¸p ®¶m b¶o chÊt lîng, mèi quan hÖ h÷u c¬ nh»m h×nh thµnh vµ ®¶m b¶o chÊt lîng tèi u trong suèt chu kú sèng cña s¶n phÈm vµ phï hîp víi quan ®iÓm vÒ QLCL ®· lùa chän. 2 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn Tuú thuéc vµo ®iÒu kiÖn cô thÓ cña tõng lo¹i doanh nghiÖp, ®Æc trng c¬ cÊu ngµnh hµng, tr×nh ®é ph¸t triÓn còng nh chiÕn lîc ph¸t triÓn t¬ng lai cña nã, mµ c¸c m« h×nh QLCL Cã møc ®é phøc t¹p kh¸c nhau. 3. Mèi quan hÖ gi÷a hÖ thèng Qu¶n lý chÊt lîng vµ chÊt lîng s¶n phÈm. Còng nh quan niÖm vÒ chÊt lîng QLCL còng nh tiÕp cËn vµ thùc hiÖn theo nh÷ng c¸ch kh¸c nhau, cã xu híng më réng vµ ph¸t triÓn qua c¸c thêi kú lÞch sö kh¸c nhau. Nã phô thuéc vµo quan ®iÓm, sù ph¸t triÓn vÒ tr×nh ®é nhËn thøc vµ ®Æc thï riªng cña mçi nÒn kinh tÕ. QLCL mµ ngµy nay ®ang ®îc ¸p dông trªn thÕ giíi lµ kÕt qu¶ cña c¶ mét qu¸ tr×nh cha khÐp l¹i. Nã lµ thµnh qu¶, lµ sù ®óc kÕt cña qu¸ tr×nh nghiªn cøu vµ ho¹t ®éng thùc tiÔn kh«ng mÖt mái cña c¸c chuyªn gia vµ c¸c nhµ khoa häc vÒ vÊn ®Ò chÊt lîng. Sù thay ®æi ®Ó tiÕn tíi m« h×nh QLCL toµn diÖn QLCL toµn cÇu lµ mét cuéc c¸ch m¹ng vÒ t tëng vµ hµnh ®éng cña c¸c nhµ Qu¶n lý. C¸ch tiÕp cËn vÒ QLCL ®îc ph¸t triÓn dÇn dÇn bëi mét qu¸ tr×nh ho¹t ®éng thùc tÕ qua hµng lo¹t c¸c kÕt qu¶ ®Ët ®îc trong suèt nh÷ng n¨m dµi cña cuèi thÕ kû qua. II.HÖ thèng QLCL theo tiªu chuÈn quèc tÕ ISO - 9000. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, c¸c nhµ nghiªn cøu vµ c¸c nhµ Qu¶n lý rÊt quan t©m ®Õn viÖc x©y dùng hÖ thèng chÊt lîng nh»m ®¸p øng c¸c nhu cÇu hay môc tiªu kh¸c nhau. Bé tiªu chuÈn ISO - 9000 do tæ chøc quèc tÕ vÒ tiªu chuÈn ho¸ (ISO) ban hµnh lÇn ®Çu tiªn vµo n¨m 1987 nh»m ®a ra mét m« h×nh ®îc chÊp nhËn ë cÊp quèc tÕ vÒ hÖ thèng ®¶m b¶o chÊt lîng vµ cã thÓ ¸p dông réng r·i trong c¸c lÜnh vùc s¶n xuÊt, kinh doanh vµ dÞch vô. 1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña bé tiªu chuÈn ISO - 9000. ISO - 9000 lµ sù thõa kÕ cña c¸c tiªu chuÈn ®· tån t¹i vµ ®îc sö dông réng r·i tríc tiªn lµ trong lÜnh vùc quèc phßng. Bé tiªu chuÈn ISO - 9000 ®Ò cËp ®Õn c¸c lÜnh vùc chñ yÕu trong Qu¶n lý chÊt lîng nh chÝnh s¸ch chÊt lîng, thiÕt kÕ triÓn khai s¶n xuÊt vµ qu¸ tr×nh cung øng, kiÓm so¸t, qu¸ tr×nh bao gãi, ph©n phèi, kiÓm so¸t tµi liÖu, ®µo t¹o...ISO9000 lµ tËp hîp kinh nghiÖm qu¶n lý tèt nhÊt ®· ®îc c¸c quèc gia trªn thÕ giíi vµ khu vùc chÊp nhËn thµnh tiªu chuÈn quèc tÕ. 3 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn 2. C¸ch tiÕp cËn vµ triÕt lý cña bé tiªu chuÈn ISO - 9000. a.C¸ch tiÕp cËn cña bé tiªu chuÈn ISO-9000 ®îc thÓ hiÖn b»ng mét sè ®Æc ®iÓm c¬ b¶n sau: - Thø nhÊt: ISO - 9000 cho r»ng chÊt lîng s¶n phÈm vµ chÊt lîng qu¶n trÞ cã mèi quan hÖ nh©n qu¶. ChÊt lîng s¶n phÈm do chÊt lîng qu¶n trÞ quy ®Þnh. ChÊt lîng qu¶n trÞ lµ néi dung chñ yÕu cña QLCL. - Thø hai: Ph¬ng ch©m chiÕn lîc cña ISO - 9000 lµ lµm ®óng ngay tõ ®Çu, lÊy phßng ngõa lµm ph¬ng ch©m chÝnh. Do ®ã, doanh nghiÖp cÇn tËp trung ®Èy ®ñ vµo ph©n hÖ thiÕt kÕ vµ ho¹ch ®Þnh s¶n phÈm míi. - Thø ba: VÒ chi phÝ, ISO - 9000 khuyªn c¸c doanh nghiÖp tÊn c«ng vµo c¸c l·ng phÝ n¶y sinh trong toµn bé qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, ®Æc biÖt lµ c¸c chi phÝ Èn. CÇn cã kÕ ho¹ch lo¹i trõ vµ phßng ngõa c¸c l·ng phÝ b»ng viÖc lËp kÕ ho¹ch thùc hiÖn, xem xÐt vµ ®iÒu chØnh trong suèt qu¸ tr×nh. - Thø t: ISO - 9000 lµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó t¹o ra hÖ th«ng “mua b¸n tin cËy” trªn thÞ trêng trong níc vµ quèc tÕ. C¸c c¬ quan chÊt lîng cã uy tÝn trªn thÕ giíi sÏ ®¸nh gi¸ vµ cÊp giÊy chøng nhËn phï hîp víi tiªu chuÈn ISO - 9000 cho c¸c doanh nghiÖp. Vµ ®ã lµ giÊy th«ng hµnh ®Ó vît qua c¸c rµo c¶n th¬ng m¹i trªn th¬ng trêng ®i tíi th¾ng lîi. b. Tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm cña c¸ch tiÕp cËn nãi trªn, bé tiªu chuÈn ISO 9000 ®îc x©y dùng dùa trªn c¸c nguyªn t¾c sau: - Thø 1: Ph¬ng híng tæng qu¸t cña bé tiªu chuÈn ISO-9000 lµ thiÕt lËp hÖ thèng QLCL hîp lý nh»m t¹o ra nh÷ng s¶n phÈm - dÞch vô cã chÊt lîng ®Ó tho¶ m·n mäi nhu cÇu cña kh¸ch hµng. - Thø 2: Bé tiªu chuÈn ISO - 9000 lµ c¸c tiªu chuÈn vÒ hÖ thèng ®¶m b¶o chÊt lîng, nã kh«ng ph¶i lµ tiªu chuÈn, quy ®Þnh kü thuËt vÒ s¶n phÈm. Tuy nhiªn nh÷ng thuéc tÝnh kü thuËt ®¬n thuÇn cña s¶n phÈm kh«ng thÓ ®¶m b¶o tho¶ m·n mäi nhu cÇu cña kh¸ch hµng. HÖ thèng chÊt lîng cña bé tiªu chuÈn ISO - 9000 sÏ bæ sung thªm vµo c¸c thuéc tÝnh kü thuËt cña s¶n phÈm nh»m tho¶ m·n tèt nhÊt mäi nhu cÇu cña kh¸ch hµng. - Thø 3: Bé tiªu chuÈn ISO - 9000 nªu ra nh÷ng híng dÉn ®Ó x©y ®ùng mét hÖ thèng chÊt lîng cã hiÖu qu¶, chø kh«ng ¸p ®Æt mét hÖ thèng chÊt lîng ®èi víi tõng doanh nghiÖp. V× vËy, hÖ thèng chÊt lîng cña tõng doanh nghiÖp tuú thuéc vµo tÇm nh×n, v¨n ho¸, c¸ch qu¶n trÞ, c¸ch thùc hiÖn, ngµnh s¶n xuÊt 4 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn dinh doanh, lo¹i s¶n phÈm hay dÞch vô vµ phï hîp víi tõng hoµn c¶nh cô thÓ. Do ®ã m« h×nh nµy rÊt linh ho¹t, cã thÓ ¸p dông trong tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng, c¶ trong s¶n xuÊt kinh doanh lÉn trong c¸c lÜnh vùc dÞch vô, hµnh chÝnh vµ c¸c tæ chøc x· héi. HÖ thèng QLCL theo ISO - 9000 dùa trªn m« h×nh Qu¶n lý theo qu¸ tr×nh lÊy phßng ngõa lµm ph¬ng ch©m chñ yÕu trong suèt qu¸ tr×nh, suèt vßng ®êi s¶n phÈm tõ thiÕt kÕ, s¶n xuÊt, ph©n phèi, tiªu dïng. 3. KÕt cÊu cña bé tiªu chuÈn ISO - 9000. Bé tiªu chuÈn ISO - 9000 kh«ng ph¶i lµ mét tiªu chuÈn duy nhÊt mµ gåm 26 tiªu chuÈn kh¸c nhau. Trong ®ã cã thÓ nãi, c¸c yªu cÇu cña hÖ thèng ®¶m b¶o chÊt lîng bao gåm 3 tiªu chuÈn chÝnh cña bé tiªu chuÈn ISO - 9000 lµ c¸c tiªu chuÈn. - ISO - 9001: tiªu chuÈn vÒ hÖ thèng ®¶m b¶o chÊt l¬ng trong thiÕt kÕ, triÓn khai, s¶n xuÊt, l¾p ®Æt vµ dÞch vô. - ISO - 9002: HÖ thèng chÊt lîng - m« h×nh ®¶m b¶o chÊt lîng trong s¶n xuÊt, l¾p ®Æt vµ dÞch vô. - ISO - 9003: HÖ thèng chÊt lîng - m« h×nh ®¶m b¶o chÊt lîng trong kiÓm tra vµ thö nghiÖm cuèi cïng. 4. Lîi Ých cña viÖc chøng nhËn hÖ thèng ®¶m b¶o chÊt lîng theo ISO 9000. Ba lîi Ých quan träng nhÊt cña ISO - 9000 cã thÓ nhËn thÊy râ lµ: - KiÓm so¸t qu¶n lý tèt h¬n. - NhËn thøc mét c¸ch ®Çy ®ñ h¬n vÒ c¸c vÊn ®Ò mang tÝnh hÖ thèng. - Cã gi¸ trÞ qu¶ng c¸o, giíi thiÖu c«ng ty ®èi víi x· héi vµ quèc tÕ. 5. So s¸nh ISO-9000 phiªn b¶n 2000 víi phiªn b¶n 1994. Theo quy ®Þnh cña ISO, tÊt c¶ c¸c tiªu chuÈn quèc tÕ cÇn ph¶i ®îc xem xÐt l¹i 5 n¨m mét lÇn ®Ó x¸c ®Þnh l¹i sù phï hîp víi tõng giai ®o¹n. ChÝnh v× vËy, bé tiªu chuÈn ISO - 9000 còng ®· ®îc tiÓu ban kü thuËt ISO/TC 176 quyÕt ®Þnh so¸t xÐt l¹i vµo c¸c thêi ®iÓm thÝch hîp. LÇn söa ®æi thø 3 ®ang ®îc tiÕn hµnh vµ dù tÝnh sÏ ban hµnh tiªu chuÈn ISO - 9000 phiªn b¶n n¨m 2000 chÝnh thøc vµo n¨m 2000. 5 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn So víi bé tiªu chuÈn ISO - 9000 n¨m 1994 bé tiªu chuÈn ISO - 9000 phiªn b¶n n¨m 2000 cã nh÷ng thay ®æi rÊt quan träng. §ã lµ c¸ch tiÕp cËn míi, cÊu tróc vµ c¸c yªu cÇu míi. Nh÷ng thay ®æi chñ yÕu cña tiªu chuÈn cña cÆp tiªu chuÈn 6 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn PhÇn II thùc tr¹ng vÒ qu¶n lý chÊt lîng theo tiªu chuÈn iso9000 vµ viÖc ¸p dông hÖ thèng nµy trong c¸c doanh nghiÖp nhµ níc ë níc ta hiÖn nay I. Sù tiÕp cËn cña c¸c doanh nghiÖp víi hÖ thèng tiªu chuÈn quèc tÕ ISO - 9000. 1.Quan ®iÓm cña l·nh ®¹o vµ mét sè ho¹t ®éng tÇm vÜ m« vÒ QLCL. Tõ sau n¨m 1986 ®Õn nay, víi qu¸ tr×nh chuyÓn nhanh sang c¬ chÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý cña Nhµ níc, quyÒn tù chñ trong s¶n xuÊt kinh doanh ®îc më réng, c¸c tiÓm n¨ng cña con ngêi ®îc kh¬i dËy, quyÒn lîi ngêi tiªu dïng vµ kh¸ch hµng ngµy cµng ®îc ®Ò cao vµ ®îc ph¸p luËt b¶o vÖ. T×nh h×nh míi nµy ®ßi hái sù thay ®æi néi dung vµ ph¬ng ph¸p tiÕn hµnh QLCL s¶n phÈm còng cã vai trß quan träng. Cã thÓ nãi r»ng, v¨n b¶n ®Çu tiªn ®Ó ®æi míi c¸c ho¹t ®éng QLCL trong thêi kú míi lµ chØ thÞ ngµy 6/8/1989 cña chñ tÞch H§BT vÒ c¸c biÖn ph¸p cÊp b¸ch nh»m cñng cè vµ t¨ng cêng c«ng t¸c Qu¶n lý Nhµ níc vÒ chÊt lîng s¶n phÈm hµng ho¸. Trong ®ã nªu râ vµ biÓu d¬ng nh÷ng tiÕn bé vÒ chÊt lîng vµ QLCL trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, ®ång thêi còng phª ph¸n hiÖn tîng chÊt lîng kÐm, kh«ng ®¸p øng nhu cÇu thÞ trêng. TiÕp theo lµ ph¸p lÖnh ®o lêng do héi ®ång Nhµ níc ban hµnh ngµy 16/7/1990 vµ ph¸p lÖnh chÊt lîng hµng ho¸ ®îc c«ng bè ngµy 02/01/1991 lµ nh÷ng v¨n b¶n quan träng thÓ hiÖn quan ®iÓm, nhËn thøc cña l·nh ®¹o Nhµ níc vÒ QLCL. §Æc biÖt cuèi n¨m 1999 vµ ®Çu n¨m 2000, cïng víi viÖc ®æi míi s©u s¾c hÖ thèng v¨n b¶n ph¸p lÖnh Nhµ níc ®· bæ sung, söa ®æi hai v¨n b¶n, ph¸p lÖnh chÊt lîng hµng ho¸ vµ ph¸p lÖnh ®o lêng. V¨n b¶n ph¸p lÖnh míi nµy sÏ cã hiÖu lùc thi hµnh tõ 01/7/2000. §iÒu ®ã t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc ®æi míi ho¹t ®éng QLCL trong giai ®o¹n ph¸t triÓn míi. Nh÷ng c¶i tiÕn bíc ®Çu vÒ QLCL ®îc thùc hiÖn tõ nh÷ng c¬ quan Nhµ níc vµ c¸c c¬ së kinh doanh theo tinh thÇn ph¸p lÖnh trªn ®· ®em l¹i nh÷ng s¾c th¸i míi, t¹o ra sù phong phó, ®a d¹ng cho thÞ trêng, vµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho sù chuyÓn biÕn vÒ nhËn thøc cña c¸c nhµ l·nh ®¹o, c¸c cÊp qu¶n lý vµ c¸c nh©n viªn cña doanh nghiÖp vÒ c«ng t¸c QLCL. 7 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn Kh«ng mét nhµ l·nh ®¹o doanh nghiÖp nµo cßn nghi ngê vÒ yÕu tè c¹nh tranh cña chÊt lîng. §ã lµ sù sèng cßn cña doanh nghiÖp, ®Æc biÖt ®èi víi c¸c doanh nghiÖp muèn v¬n ra thÞ trêng quèc tÕ. §Ó c¹nh tranh vÒ chÊt lîng nh»m n©ng cao n¨ng suÊt, chÊt lîng. MÆt kh¸c, còng víi nh÷ng ®æi míi quan träng vÒ c«ng t¸c qu¶n lý vÜ m«, hÖ thèng QLCL cÊp Nhµ níc ®· ®îc thµnh lËp vµ ho¹t ®éng t¬ng ®èi cã hiÖu qu¶ trong thêi gian qua. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, tríc nh÷ng ®ßi hái kh¸ch quan cÇn thiÕt ph¶i n©ng cao nhËn thøc vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c doanh nghiÖp, cho c¸c tæ chøc x· héi tiÕp cËn víi tiªu chuÈn quèc tÕ, t¹o ®µ cho sù chuyÓn biÕn c«ng t¸c QLCL trong c¶ níc, tæng côc tiªu chuÈn - ®o lêng chÊt lîng phèi hîp víi c¸c tæ chøc quèc tÕ, còng ®· ®Ò ra rÊt nhiÒu ch¬ng tr×nh ®µo t¹o, huÊn luyÖn c¸c cuéc héi th¶o, c¸c héi nghÞ chÊt lîng. C¸c ch¬ng tr×nh nµy xoay quanh vÊn ®Ò: x©y dùng vµ ¸p dông bé tiªu chuÈn ISO - 9000 cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam, nhËn thøc chung vÒ ISO - 9000. Qua c¸c ch¬ng tr×nh ®µo t¹o, huÊn luyÖn nµy ®· phæ cËp, tuyªn truyÒn, qu¶ng b¸ nh÷ng kiÓu thøc, c¸ch tiÕp cËn míi vÒ cho c¸c cÊp qu¶n lý, c¸c giíi chuyªn m«n còng nh c¸c nh©n viªn míi vÒ QLCL cho c¸c cÊp qu¶n lý, c¸c giíi chuyªn m«n còng nh c¸c nh©n viªn cña c¸c doanh nghiÖp, c¸c c¬ quan nghiªn cøu, ®µo t¹o vµ tæ chøc x· héi. §ång thêi qua ®ã c¸c doanh nghiÖp, c¸c c¬ quan còng cã ®iÒu kiÖn dông ph¬ng thøc QLCL míi theo ISO 9000 vµo thùc tÕ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp m×nh. 2. C¸ch thøc tæ chøc vµ ¸p dông bé tiªu chuÈn ISO - 9000 trong c¸c doanh nghiÖp. a. NhËn thøc vÒ ISO - 9000. Bé tiªu chuÈn ISO - 9000 ®îc biÕt ®Õn ë ViÖt Nam tõ nh÷ng n¨m 1989, 1990, nhng viÖc tæ chøc nghiªn cøu, tuyªn truyÒn, phæ biÕn vµ ¸p dông vµo c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam cã thÓ nãi lµ chËm ch¹p. Cho ®Õn nh÷ng n¨m 1995 1996 mÆc dï ®· qua h¬n n÷a thËp kû tõ khi bé tiªu chuÈn ISO - 9000 cã mÆt ë ViÖt nam nhng hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp kh«ng biÕt ISO - 9000 lµ g×, ngay c¶ khi trªn ph¬ng tiÖn th«ng tin ®¹i chóng cßn nhÇm lÉn ISO - 9000 víi tiªu chuÈn chÊt lîng hµng ho¸. C¸c xÝ nghiÖp còng kh«ng biÕt nªn lµm thÕ nµo ®Ó ¸p dông tiªu chuÈn nµy hay ai lµ ngêi sÏ t vÊn, tæ chøc nµo sÏ cÊp giÊy chøng nhËn cho hä. Thùc tr¹ng vÒ nhËn thøc ®îc thÓ hiÖn qua kÕt qu¶ ®iÒu tra ban ®Çu cña Uû ban kinh tÕ x· héi khu vùc Ch©u ¸ th¸i b×nh d¬ng (gäi t¾t lµ ESCAP) trong 8 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn ch¬ng tr×nh hç trî c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá trong viÖc ¸p dông tiªu chuÈn ISO - 9000 trong b¶ng díi ®©y B¶ng 1: KÕt qña ®iÒu tra ban ®Çu nhËn thøc vÒ tiªu chuÈn ISO - 9000. thøc vÒ TT Tªn doanh nghiÖp S¶n phÈm chÝnh Sè l® NhËn ISO-9000 1 XÝ nghiÖp dÖt len Sµi Gßn QuÇn ¸o len dÖt 400 0 (SAKNITEX) 2 C«ng ty Thiªn T©n Ch¨n len máng 80 0 3 HTX may mÆc TiÕn bé QuÇn ¸o may s½n 200 RÊt Ýt 4 Nhµ m¸y dÖt T©n TiÕn Kh¨n ¨n, kh¨n mÆt 60 RÊt Ýt 5 XN th¶m len §èng §a Th¶m len, may mÆc 510 0 6 C«ng ty TNHH Ngäc Ph¬ng QuÇn ¸o may s½n 125 RÊt Ýt 7 Trung t©m may gia c«ng Con gièng nhåi 417 RÊt Ýt KiÕn An b«ng 8 C«ng ty TNHH §¹i Phong May mÆc 217 0 9 C«ng ty HERPO QuÇn ¸o may s½n 170 0 10 C«ng ty TNHH HiÖp Hng Thªu ren, may s½n 600 0 11 C«ng ty TNHH Nam Thanh Hµng dÖt len 200 0 NhËn thøc ®îc ®ßi hái cÊp b¸ch cña thùc tÕ, nhiÒu thÞ trêng trªn thÕ giíi yªu cÇu ngêi cung øng ph¶i lµ tæ chøc ®îc chøng nhËn tiªu chuÈn ISO - 9000 vµ sù tôt hËu cña ViÖt Nam so víi c¸c níc trong khu vùc vÒ lÜnh vùc Tæng côc tiªu chuÈn - §o lêng - ChÊt lîng ViÖt Nam ®· tÝch- cùc triÓn khai c¸c ho¹t ®éng thiÕt thùc nh»m truyÓn b¸, híng dÉn, n©ng cao nhËn thøc vµ tæ chøc ¸p dông tiªu chuÈn ISO - 9000 vµo c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. Héi nghÞ chÊt lîng ViÖt Nam lÇn thøc nhÊt do Tæng côc Tiªu chuÈn ®o lêng chÊt lîng ViÖt Nam phèi hîp víi c¸c tæ chøc chÊt lîng quèc tÕ, c¸c chuyªn gia níc ngoµi tæ chøc vµo th¸ng 8 - 1995 ®îc xem nh cét mèc ®¸nh dÊu sù thay ®æi nhËn thøc trong ho¹t ®éng QLCL cña ViÖt Nam. Héi nghÞ ®· ®Ò cËp mét c¸ch toµn diÖn vÒ c¸c vÊn ®Ò trong ®ã chó träng tíi ISO - 9000 ®Ó hç trî cho c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá. T¹i thêi ®iÓm nµy, viÖc x©y dùng hÖ thèng QLCL khoa häc, cã hiÖu qu¶ trong doanh nghiÖp ®· trë thµnh nhu cÇu cÊp b¸ch cña b¶n th©n doanh nghiÖp, ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó gióp c¸c doanh nghiÖp v¬n lªn ®øng v÷ng trong c¹nh tranh gay g¾t c¶ trªn thÞ trêng néi ®Þa vµ quèc tÕ. Qóa tr×nh x©y dùng m« h×nh QLCL vµ ¸p dông tiªu chuÈn ISO - 9000 cµng ®îc xóc tiÕn m¹nh mÏ h¬n nhê c¸c ho¹t ®éng s«i næi, tÝch cùc cña phong trµo chÊt lîng. Héi nghÞ chÊt lîng ViÖt Nam lÇn thø hai (1997), diÔn ®µn ISO 9000 (nay lµ diÔn ®µn n¨ng suÊt chÊt lîng) lÇn 1, 2, 3, 4, 5 lÇn lît ®îc tæ chøc cïng víi sù ra ®êi cña trung t©m n¨ng suÊt ViÖt Nam (VPC) ®· xóc tiÕn m¹nh mÏ h¬n viÖc ¸p dông c¸c m« h×nh QLCL trong c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. 9 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn b.KÕt qu¶ ¸p dông. Nhê nh÷ng ho¹t ®éng trªn mµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng x©y dùng m« h×nh QLCL vµ ¸p dông tiªu chuÈn ISO-9000 trong nh÷ng n¨m qua ®îc thÓ hiÖn nh sau: 10 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn B¶ng 2: Sè lîng c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam ¸p dông tiªu chuÈn ISO - 9000 Thêi gian 1995 8/1996 12/1997 12/1998 12/1999 4/2000 6/2000 2003 2004 Sè doanh nghiÖp ¸p dông ISO-9000 1 3 11 21 95 130 156 gÇn 1200 GÇn 1500 Trong sè c¸c doanh nghiÖp ®· ®îc chøng nhËn tiªu chuÈn ISO - 9000 theo b¶ng trªn, bao gåm nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c nhau nh doanh nghiÖp quèc doanh, liªn doanh, c«ng ty t nh©n, nhng sù ph©n bè sè nµy trong c¸c khu vùc kinh tÕ, c¸c vïng trong c¶ níc còng kh«ng ®ång ®Òu. PhÇn lín tËp trung ë phÝa nam. H¬n n÷a trong 3 tiªu chuÈn cña ISO - 9000 vÒ hÖ thèng ®¶m b¶o chÊt lîng, chñ yÕu c¸c doanh nghiÖp ®¨ng ký ¸p dông vµ ®îc chøng nhËn tiªu chuÈn ISO - 9002, Ýt doanh nghiÖp ¸p dông ISO - 9001, vµ hÇu nh kh«ng cã doanh nghiÖp ¸p dông tiªu chuÈn ISO - 9003. T¹i héi nghÞ chÊt lîng lÇn thø 2, khi xem xÐt dùa trªn kh¶ n¨ng vµ nhu cÇu ®¨ng ký ¸p dông c¸c m« h×nh QLCL dùa theo tiªu chuÈn quèc tÕ, Tæng côc Tiªu chuÈn - §o lêng - ChÊt lîng ®· dù kiÕn môc tiªu phÊn ®Êu sè c¸c doanh nghiÖp ®îc chøng nhËn tiªu chuÈn quèc tÕ ISO - 9000 tõ n¨m 1996 ®Õn n¨m 2000 nh sau: B¶ng 3: Dù kiÕn sè doanh nghiÖp ViÖt Nam ¸p dông tiªu chuÈn ISO - 9000 ®Õn n¨m 2000. TT 1 2 3 4 5 Thêi gian ®Õn 2000 2001 2002 2003 2004 Sè doanh nghiÖp ¸p dông ISO-9000 150 - 200 400 - 600 600 - 800 100 - 1200 1200 - 1500 11 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn Nh vËy, so víi dù kiÕn ban ®Çu, sè c¸c doanh nghiÖp ®îc chøng nhËn vµ ¸p dông ISO - 9000 vÉn cßn cã mét kho¶ng c¸ch lín. Sè lîng c¸c doanh nghiÖp ®îc chøng nhËn ISO - 9000 cßn Ýt. §Æc biÖt lµ c¸c c«ng ty ®îc chøng nhËn ®Òu lµ c¸c c«ng ty liªn doanh, cã vèn ®Çu t níc ngoµi. II. KÕt qu¶ tæng hîp vÒ t×nh h×nh ¸p dông m« h×nh QLCL theo ISO 9000 trong c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. §Õn cuèi n¨m 2004, c¶ níc cã kho¶ng 8000 doanh nghiÖp Nhµ níc, trªn 40.000 c«ng ty cæ phÇn, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, doanh nghiÖp t nh©n, 2,2 triÖu hé kinh doanh c¸ thÓ. Tham gia ho¹t ®éng xuÊt khÈu hiÖn nay c¶ níc cã kho¶ng 12000 doanh nghiÖp vµ c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh. Bøc tranh chung vÒ doanh nghiÖp ViÖt Nam lµ n¨ng lùc c¹nh tranh rÊt thÊp, ngay c¶ trªn thÞ trêng trong níc còng nh khu vùc vµ quèc tÕ. Sau ®©y ta ®i vµo nghiªn cøu mét sè doanh nghiÖp cô thÓ: 1 .KÕt qu¶ ¸p dông tiªu chuÈn ISO - 9002 t¹i c«ng ty liªn doanh Coats Tootal Phong Phó (coats tootal Phong Phó Co.LTD). - C«ng ty liªn doanh Coats tootal Phong Phó lµ mét c«ng ty liªn doanh gi÷a c«ng ty dÖt Phong Phó, thuéc tæng c«ng ty dÖt may ViÖt Nam vµ tËp ®oµn Coats Vi ylla. C«ng ty ®îc thµnh lËp theo giÊy phÐp ®Çu t sè 68/KT§T - GP§T do bé kinh tÕ ®èi ngo¹i cÊp ngµy 25/7/1989. §©y lµ liªn doanh ®Çu tiªn cña bé C«ng nghiÖp nhÑ víi thêi h¹n liªn doanh 20 n¨m. Víi sè vèn ®Çu t lµ 11,6 triÖu USD. Trong ®ã ViÖt Nam cã 25%, níc ngoµi cã 75% trong tæng sè vèn. a. M« h×nh §BCL theo tiªu chuÈn ISO - 9002 t¹i c«ng ty. §Ó x©y dùng hÖ thèng QLCL, mçi doanh nghiÖp cã thÓ lùa chän cho m×nh nh÷ng c¸ch thøc kh¸c nhau. Mçi lo¹i h×nh doanh nghiÖp sÏ cã mét hÖ thèng QLCL ®Æc trng phô thuéc vµo tÇm nh×n, môc tiªu, nguån lùc, nÒn v¨n ho¸ còng nh ®Æc tÝnh chñng lo¹i s¶n phÈm, mÆt hµng kinh doanh. Nh vËy, c«ng ty cã thÓ b¾t ®Çu b»ng viÖc x©y dùng hÖ thèng ®¶m b¶o chÊt lîng (§BCL) cña m×nh theo tiªu chuÈn quèc tÕ ISO - 9000 hoÆc còng cã thÓ x©y dùng m« h×nh QLCL theo TQM vµ mét sè m« h×nh kh¸c. * M« h×nh QLCL tæng qu¸t. Víi môc tiªu chiÕn lîc “Gi÷ v÷ng lîi thÕ c¹nh tranh khi m«i trêng ngoµi thay ®æi, c«ng ty ®· x¸c ®Þnh ®îc chiÕn lîc s¶n xuÊt, kinh doanh híng vÒ chÊt lîng vµ tho¶ m·n tèt nhÊt nh÷ng ®ßi hái cña kh¸ch hµng. ViÖc tríc hÕt cÇn tiÕn 12 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn hµnh lµ x©y dùng m« h×nh §BCL phï hîp víi tiªu chuÈn ISO - 9000, lÊy tiªu chuÈn ISO - 9000 lµm nÒn t¶ng, lµm c¬ së cho viÖc c¶i tiÕn liªn tôc, híng tíi viÖc lu«n lu«n tho¶ m·n kh¸ch hµng . C«ng ty ®· lùa chän híng ®i lµ: “x©y dùng hÖ thèng chÊt lîng cña doanh nghiÖp theo ISO - 9000 vµ 7 tiªu chÝ cña gi¶i thëng chÊt lîng ViÖt Nam”. b. HiÖu qu¶ cña viÖc ¸p dông tiªu chuÈn ISO - 9002 cña c«ng ty. Sau thêi gian thùc hiÖn vµ duy tr× hÖ thèng chÊt lîng theo tiªu chuÈn ISO - 9002, c«ng ty ®· tæ chøc ®¸nh gi¸ néi bé vµ phèi hîp víi c¬ quan t vÊn, tæ chøc chøng nhËn ®¸nh gi¸ toµn bé hÖ thèng. Qua c¸c ®ît ®¸nh gi¸ ®· rót ra mét sè kÕt qu¶ sau: * KÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Tõ n¨m 1990 trë vÒ tríc, c«ng ty cã doanh sè rÊt thÊp, ®ã lµ do: tõ khi thµnh lËp c«ng ty, c«ng ty míi th©m nhËp thÞ trêng, cha cã kh¸ch hµng. H¬n n÷a, c«ng ty cßn tËp trung vµo mét sè kh©u, trang bÞ, ®æi míi quy tr×nh c«ng nghÖ. B¾t ®Çu tõ nh÷ng n¨m 1992 - 1993, s¶n xuÊt æn ®Þnh, thÞ trêng cïng víi doanh sè t¨ng lªn, nhÊt lµ tõ n¨m 1994. * Mét trong nh÷ng chi tiªu quan träng ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn cña c«ng ty, ®ã lµ viÖc gi÷ v÷ng vµ më réng thÞ trêng vµ t×m kiÕm thªm c¸c kh¸ch hµng cã søc mua lín.... Sù thay ®æi c¬ c©ó thÞ trêng tiªu thô cña c«ng ty trong mét sè n¨m sau khi ¸p dông hÖ thèng QLCL, ®îc ph¶n ¸nh trong b¶ng sau: TT C¸c lo¹i thÞ trêng N¨m 1996 N¨m 1997 1 Kh¸ch hµng C«ng nghiÖp 73% 75% 2 ThÞ trêng tù do vµ c¸c c¸ nh©n 27% 25% * HiÖu qu¶ cña viÖc ¸p dông tiªu chuÈn ISO - 9002 vµ x©y dùng m« h×nh QLCL t¹i c«ng ty Coats Tootal Phong Phó. §Ó thÊy râ hiÖu qu¶ cña viÖc ¸p dông m« h×nh QLCL theo tiªu chuÈn ISO - 9002 t¹i c«ng ty Coats Tootal Phong phó chóng t«i tiÕn hµnh so s¸nh mét sè chØ tiªu kinh tÕ kü thuËt ë hai thêi ®iÓm kh¸c nhau. §ã lµ tríc vµ sau khi ¸p dông tiªu chuÈn ISO - 9002 t¹i c«ng ty Coats Tootal Phong Phó. KÕt qu¶ ®îc thÓ hiÖn ë nh÷ng b¶ng so s¸nh díi ®©y. B¶ng: So s¸nh mét sè chØ tiªu kinh tÕ tríc vµ sau khi ¸p dông ISO - 9000. TT C¸c chØ tiªu Tríc khi ¸p dông ISO-9002 13 Sau khi ¸p T¨ng/gi¶m dông ISO-9002 (%) HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn 1 Chi phÝ ho¸ chÊt 0,62 USD/kgsîi 0,58 -6,8 thuèc nhuém USD/kg sîi 2 Gi¸ thµnh cuén chØ 70,2 USD/cuén 68,8 USD/cuén -2.76 3 Chi phÝ söa ch÷a s¶n 7,4 USD 5,8 USD -21,6 phÈm cho 1 mÎ sp C¸c sè liÖu ghi trong b¶ng trªn thu thËp ®îc tõ kh©u nhuém chØ, mét kh©u quan träng nhÊt cña toµn bé qu¸ tr×nh s¶n xuÊt chØ may t¹i c«ng ty. Qua b¶ng trªn ta thÊy ®îc viÖc tiÕt kiÖm thuèc nhuém ngay tõ ®Çu t¨ng lªn dÉn ®Õn gi¶m chi phÝ (6,8%), chi phÝ söa ch÷a còng gi¶m do tû lÖ s¶n phÈm khuyÕt tËt còng gi¶m ®i. Cã ®îc kÕt qu¶ nh vËy, lµ nhê c«ng ty ®· x©y dùng hÖ thèng v¨n b¶n ®¹t tiªu chuÈn, c¸c quy tr×nh quy ®Þnh râ rµng c¸c bíc thùc hiÖn trong quy tr×nh nhuém chØ vµ thêng xuyªn lµ theo ph¬ng ph¸p “chuÈn”. KÕt hîp víi ph¬ng ph¸p kiÓm tra, ®¸nh gi¸ còng ®îc chuÈn ho¸ b»ng c¸c bíc thùc hiÖn vµ thiÕt bÞ chuÈn mµ tr¸nh ®îc sai lçi c¶ khi thùc hiÖn lÉn kiÓm tra. Ngoµi c¸c yÕu tè tho¶ m·n kh¸ch hµng b»ng c¸c s¶n phÈm cã chÊt lîng ®¸p øng c¸c yªu cÇu theo ®¬n ®Æt hµng cña kh¸ch hµng, víi gi¸ c¶ hîp lý th× viÖc giao hµng nhanh ®óng lóc tíi tay ngêi tiªu dïng, ®îc xem nh yÕu tè cÊu thµnh cña chÊt lîng toµn diÖn. Trong qu¸ tr×nh x©y dùng m« h×nh QLCL míi, c«ng ty ®· chó träng ®Õn viÖc tho¶ m·n toµn diÖn nhu cÇu cña kh¸ch hµng. Ngoµi viÖc §BCL s¶n phÈm theo tiªu chuÈn dùa trªn nhu cÇu cña kh¸ch hµng, c«ng ty cßn ®éng viªn c«ng nh©n tu©n thñ nguyªn t¾c “lµm ®óng ngay tõ ®Çu” ®Ó gi¶m chi phÝ, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. H¬n n÷a, còng chÝnh v× nhuém ®óng ngay tõ ®Çu ®¹t chÊt lîng, lµm cho mµu chØ ®ång ®Òu, ®óng gam mµu theo ®¬n ®Æt hµng. V× vËy, sù phµn nµn vµ khiÕu n¹i cña kh¸ch hµng còng gi¶m theo. Cè g¾ng tho¶ m·n mäi nhu cÇu cña kh¸ch hµng cßn ®îc thÓ hiÖn b»ng viÖc tæ chøc giao hµng nhanh nhÊt ®Õn tay ngêi mua. Thùc tÕ, sau khi nhËn ®¬n ®Æt hµng 3 ngµy, hµng ho¸ cña c«ng ty ®· cã thÓ ®Õn tay ngêi mua hµng. C«ng viÖc ngµy cµng ®îc chó träng vµ ®· thu ®îc kÕt qu¶ rÊt ®¸ng khÝch lÖ. * Nh÷ng lîi Ých chñ yÕu cña c«ng ty khi x©y dùng hÖ thèng QLCL míi. Ngoµi nh÷ng sè liÖu thèng kª ph¶n ¸nh ®îc hiÖu qu¶ vµ lîi Ých cho doanh nghiÖp nhê viÖc ¸p dông m« h×nh QLCL míi, ISO - 9002 cßn mang l¹i cho c«ng ty nh÷ng lîi Ých l©u dµi ®èi víi xu thÕ ph¸t triÓn c«ng ty. Nã cßn mét sè lîi Ých sau: 14 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn + Nhê viÖc QLCL theo hÖ thèng ®· gióp c«ng ty t¹o ®îc lßng tin cho kh¸ch hµng. Kh¸ch hµng ®Õn víi c«ng ty ngµy mét t¨ng vµ æn ®Þnh. HiÖn nay, c«ng ty nµy lµ nhµ cung cÊp chØ may vµ chØ thªu lín nhÊt ViÖt Nam. + HÖ thèng QLCL hiÖn hµnh gióp cho viÖc t¨ng kh¶ n¨ng “lµm ®óng ngay tõ ®Çu” nhê nguyªn t¾c lµm viÖc kh«ng lçi. §©y chÝnh lµ mét ®iÓm v« cïng quan träng gióp c«ng ty gi¶m ®îc chi phÝ, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ t¨ng lîi nhuËn. + H×nh ¶nh s¶n phÈm cña c«ng ty ngµy cµng ®Ñp trong suy nghÜ cña kh¸ch hµng, ®iÒu mµ mäi nhµ s¶n xuÊt kinh doanh ®Òu m¬ íc ®¹t tíi. + Mét ®iÒu v« cïng quan träng lµ viÖc ¸p dông m« h×nh QLCL theo tiªu chuÈn ISO - 9002 ®· t¸c ®éng ®æi míi phong c¸ch l·nh ®¹o, gióp c¸c nhµ l·nh ®¹o cã tÇm nh×n chiÕn lîc trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. TÊt c¶ c¸c lîi Ých nªu trªn còng chÝnh lµ lîi thÕ c¹nh tranh quan träng cña c«ng ty trong m«i trêng c¹nh tranh phøc t¹p, gay g¾t, t¹o ®µ cho c«ng ty ph¸t triÓn v÷ng ch¾c vµ l©u dµi. Tuy nhiªn, viÖc cÊp giÊy chøng nhËn phï hîp víi tiªu chuÈn ISO - 9002 cña c«ng ty liªn doanh Coats Tootal Phong Phó còng míi chØ lµ bíc ®Çu, mµ ®iÒu quan träng lµ c«ng ty ph¶i kh«ng ngõng c¶i tiÕn ®Ó duy tr× hÖ thèng qu¶n lý mét c¸ch hiÖu qña h¬n, t¹o lîi thÕ c¹nh tranh m¹nh mÏ trong t¬ng lai. * Mét sè ho¹t ®éng cña c«ng ty sau chøng nhËn ISO - 9000. Trong t¬ng lai, c«ng ty x©y dùng chiÕn lîc ph¸t triÓn cña m×nh dùa trªn 3 ph¬ng ch©m: L¾ng nghe vµ ®¸p øng nhu cÇu kh¸ch hµng; chµo hµng tèt nhÊt; thùc hiÖn chiÕn lîc nguån nh©n lùc mét c¸ch tèt nhÊt, nh»m tiÕn tíi môc tiªu: ®îc kh¸ch hµng toµn thÕ giíi lùa chän mét c¸ch u tiªn. 2. Mét sè nÐt vÒ viÖc ¸p dông m« h×nh QLCL theo ISO - 9000 t¹i mét sè c«ng ty kh¸c. a.Giíi thiÖu mét sè c«ng ty. a1. C«ng ty Castrol ViÖt Nam (Castrol ViÖt Nam Limited). C«ng ty liªn doanh Castrol ViÖt Nam lµ mét c«ng ty liªn doanh gi÷a c«ng ty dÇu khÝ TP HCM vµ tËp ®oµn Burmah Castrol thuéc Anh quèc. §©y lµ mét tËp ®oµn lín gåm nhiÒu c«ng ty s¶n xuÊt vµ tiÕp thÞ hµng ®Çu thÕ giíi vÒ 15 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn lÜnh vùc dÇu nhít vµ ho¸ chÊt, chuyªn chë c¸c s¶n phÈm Gas ho¸ láng, ®Çu t vµo c¸c c«ng ty n¨ng lîng cña Anh vµ Pakistan. - C«ng ty liªn doanh nµy ®îc thµnh lËp theo giÊy phÐp ®Çu t sè 242/CP§C n¨m 1991 do Uû ban nhµ níc vÒ hîp t¸c vµ ®Çu t (nay lµ Bé kÕ ho¹ch vµ ®Çu t) cÊp, víi tæng sè vèn ®Çu t lµ 3.9000.000 USD trong ®ã phÝa ViÖt Nam - Sµi Gßn Petrol lµ 40% vèn cßn phÝa tËp ®oµn Castrol quèc tÕ lµ 60%. Ngay sau khi cÊp giÊy phÐp ®Çu t, c«ng ty ®· b¾t ®Çu triÓn khai x©y dùng mét nhµ m¸y s¶n xuÊt dÇu nhít t¹i Thñ §øc TP. Hå ChÝ Minh víi c«ng suÊt 25.000 tÊn/n¨m. Víi chiÕn lîc tËp trung vµo chÊt lîng, Castrol ViÖt Nam lµ mét doanh nghiÖp quan t©m sím nhÊt ®Õn viÖc x©y dùng m« h×nh QLCL h÷u hiÖu. KÓ tõ n¨m 1993, Castrol ViÖt Nam ®· b¾t ®Çu x©y dùng hÖ thèng ®¶m b¶o chÊt lîng theo tiªu chuÈn quèc tÕ ISO - 9002 vµ ®Õn th¸ng 1 n¨m 1996, Castrol ViÖt Nam b¾t ®Çu ®¨ng ký xin chøng nhËn vµ th¸ng 11 n¨m 1996, Castrol ViÖt Nam ®· trë thµnh c«ng ty ®Çu tiªn ®îc cÊp chøng chØ ISO - 9002. Theo ®uæi môc ®Ých l©u dµi, c«ng ty tiÕp tôc c¶i tiÕn hÖ thèng QLCL ®Ó tiÕn tíi m« h×nh QLCL theo TQM trong t¬ng lai. a2.- C«ng ty ®êng Lam S¬n. §©y lµ mét doanh nghiÖp lín cña Nhµ níc ®îc thµnh lËp tõ n¨m 1981, ho¹t ®éng trong lÜnh vùc ®êng mÝa, cån thùc phÈm, c¸c s¶n phÈm b¸nh kÑo, ®å uèng, v¸n Ðp, ph©n bãn, c¸c dÞch vô s¶n xuÊt vµ ®êi sèng, xuÊt nhËp khÈu vËt t, thiÕt bÞ vµ s¶n phÈm. Môc tiªu chÝnh vµ l©u dµi cña c«ng ty lµ: tËp trung vµo viÖc c¶i tiÕn vµ n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm, híng m¹nh vµo xuÊt khÈu, t¹o vÞ thÕ v÷ng ch¾c trªn thÞ trêng trong níc vµ khu vùc b»ng chÝnh chÊt lîng s¶n phÈm cña m×nh. NhËn thøc s©u s¾c vÞ thÕ c¹nh tranh cña yÕu tè chÊt lîng, c«ng ty ®· ®Ò ra môc tiªu chiÕn lîc s¶n xuÊt kinh doanh híng vÒ chÊt lîng. GÇn chôc n¨m trë l¹i ®©y, c«ng ty ®· liªn tôc ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tÝch ®¸ng kÓ. NhËn thøc râ ®îc u thÕ vµ lîi Ých cña viÖc ®¨ng ký chøng nhËn tiªu chuÈn ISO - 9000 vµ viÖc x©y dùng m« h×nh QLCL theo TQM, trªn c¬ së thµnh tÝch ®· ®¹t ®îc, c«ng ty ®· tiÕp tôc hoµn thiªn c¬ cÊu tæ chøc, x©y dùng hÖ thèng §BCL phï hîp víi tiªu chuÈn ISO - 9002 vµ ®· ®îc cÊp chøng nhËn tiªu chuÈn ISO - 9002 ®Çu n¨m 1999 võa qua. 16 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn b. Mét sè nÐt chung cña viÖc ¸p dông m« h×nh QLCL theo tiªu chuÈn ISO - 9000 t¹i c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. §Ó kh¸i qu¸t ®îc c¸c bíc tiÕn hµnh chóng, khi x©y dùng hÖ thèng chÊt lîng theo tiªu chuÈn ISO - 9000 cña c¸c doanh nghiÖp, hiÖu qu¶ vµ lîi Ých cña viÖc ¸p dông nµy, chóng t«i tr×nh bµy mét sè vÊn ®Ò nh sau: b1.- C¸c bíc thùc hiÖn ®Ó x©y dùng hÖ thèng chÊt lîng theo tiªu chuÈn ISO - 9000 cho c¸c doanh nghiÖp ViÖt Nam. VÒ nguyªn t¾c, x©y dùng hÖ thèng chÊt lîng theo tiªu chuÈn ISO-9000 sÏ phô thuéc mét sè yÕu tè. Mçi lo¹i h×nh doanh nghiÖp sÏ cã mét hÖ thèng QLCL ®Æc trng phô thuéc vµo tÇm nh×n, môc tiªu, nguån lùc, v¨n ho¸ vµ ®Æc tÝnh chñng lo¹i s¶n phÈm, mÆt hµng kinh doanh. Ngoµi ra cßn phô thuéc vµo t×nh tr¹ng c«ng t¸c QLCL hiÖn t¹i cña doanh nghiÖp, phô thuéc vµo thÞ trêng vµ c¸ch tiÕp cËn cña doanh nghiÖp nh÷ng vÊn ®Ò cã liªn quan ®Õn tiªu chuÈn nµy. V× vËy trîc khi tiÕn hµnh x©y dùng, doanh nghiÖp cÇn lùa chän cho m×nh mét m« h×nh hay tiªu chuÈn phï hîp víi ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt, kinh doanh cña m×nh: ISO 9002; ISO - 9003. PhÇn lín c¸c doanh nghiÖp ®· ®îc chøng nhËn theo tiªu chuÈn ISO 9002. T¹i c¸c doanh nghiÖp ®îc nghiªn cøu, cã nh÷ng c¸ch tiÕn hµnh riªng phï hîp víi ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh, nhng ®Òu tiÕn hµnh theo c¸c bíc sau ®©y: Bíc 1: Cam kÕt cña l·nh ®¹o. §©y lµ bíc quan träng cã tÝnh quyÕt ®Þnh sù thµnh c«ng cña viÖc x©y dùng hÖ thèng. Vai trß cña l·nh ®¹o lµ ph¶i x¸c ®Þnh ®îc chÝnh s¸ch chÊt lîng cña c«ng ty, ®ång thêi ph©n bè nguån nh©n lùc cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn ®îc ch¬ng tr×nh vµ phèi hîp c¸c ho¹t ®éng c¶u hÖ thèng QLCL. L·nh ®¹o cÊp cao, gi¸m ®èc ®iÒu hµnh ph¶i cam kÕt vµ quyÕt t©m viÖc x©y dùng hÖ thèng chÊt lîng theo tiªu chuÈn ISO - 9000 b»ng viÖc ®¨ng ký chøng nhËn. Bíc 2: X©y dùng nhãm l·nh ®¹o ch¬ng tr×nh chÊt lîng vµ nhãm c¶i tiÕn chÊt lîng. ViÖc thµnh lËp ban l·nh ®¹o ch¬ng tr×nh chÊt lîng do gi¸m ®èc ®iÒu hµnh ®øng ®Çu c¸c thµnh viªn, c¸c l·nh ®¹o c¸c phßng ban vµ c¸n bé chuyªn tr¸ch chÊt lîng. Nhãm nµy thêng tõ 3 ®Õn 7 ngêi, hä chÞu tr¸ch nhiÖm toµn bé tõ viÖc lËp kÕ ho¹ch, gi¸m s¸t thùc hiÖn kÕ ho¹ch vµ ph©n bè nguån lùc cÇn thiÕt ®Ó thùc hiÖn kÕ ho¹ch. 17 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn Bíc 3: NhËn thøc vÒ ISO - 9000. C¸c ch¬ng tr×nh nhËn thøc vÒ ISO - 9000 ph¶i ®îc truyÒn ®¹t tíi mäi nh©n viªn. Néi dung c¸c ch¬ng tr×nh cã thÓ lµ: môc ®Ých ®Ó x©y dùng hÖ thèng chÊt lîng theo ISO - 9000; c¸c tiªu chÝ cña bé tiªu chuÈn ISO-9000; lîi Ých cña viÖc thùc hiÖn ISO - 9000; c¸ch thøc x©y dùng hÖ thèng chÊt lîng theo tiªu chuÈn ISO - 9000; vai trß, tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn h¹n cña tõng bé phËn hoÆc chuyªn gia t vÊn thùc hiÖn. Bíc 4: §µo t¹o. §©y lµ vÊn ®Ò quan träng kh«ng nh÷ng chØ cho viÖc x©y dùng hÖ thèng chÊt lîng theo tiªu chuÈn ISO - 9000, mµ cßn quan träng cho toµn bé qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh cña doanh nghiÖp. V× vËy, ®µo t¹o ®ßi hái ph¶i ®îc thùc hiÖn mét c¸ch thêng xuyªn. Ch¬ng tr×nh ®µo t¹o ph¶i ®îc x©y dùng cho tõng lo¹i ®èi tîng kh¸c nhau. Néi dung ®µo t¹o ph¶i bao qu¸t c¸c kh¸i niÖm c¬ b¶n cña hÖ thèng QLCL, sù ¶nh hëng chung cña hÖ thèng ®Õn c¸c môc tiªu chiÕn lîc cña tæ chøc, c¸c quy tr×nh ®îc thay ®æi vµ ¸p dông c¸c kü thuËt t¸c nghiÖp cho hÖ thèng. Bíc 5: §¸nh gi¸ thùc tr¹ng c«ng ty. Doanh nghiÖp lËp mét lu ®å c¸c ho¹t ®éng th«ng tin tõ khi kh¸ch hµng ®Æt ®¬n mua hµng ®Õn khi s¶n phÈm ®Õn tay hä. Tõ s¬ ®å chÝnh nµy, x©y dùng lu ®å c¸c ho¹t ®éng cña c¸c phßng ban, ph©n xëng. Qua ®ã doanh nghiÖp thiÕt lËp hå s¬, tµi liÖu hiÖn cã, xem xÐt tµi liÖu vÉn sö dông ®îc bæ sung vµo bé tiªu chuÈn ISO - 9000 , lo¹i bá tµi liÖu l¹c hËu. §ång thêi ph¶i liÖt kª vµ chØ ra danh s¸ch c¸c tµi liÖu cÇn thay ®æi hoÆc bæ sung theo quy ®Þnh míi. Bíc 6: KÕ ho¹ch thùc hiÖn. Sau khi ®· x¸c ®Þnh râ nh÷ng quy tr×nh vµ híng dÉn c«ng viÖc cÇn thùc hiÖn, doanh nghiÖp tiÕn hµnh x©y dùng kÕ ho¹ch cô thÓ ®Ó hoµn thµnh c«ng viÖc theo s¬ ®å sau: 18 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn 1 2 3 4 5 Th¸ng thø 6 7 8 9 10 11 12 ChiÕn dÞch nhËn thøc ISO-9000 Bæ nhiÖm ®¹i diÖn ISO-9000 LËp kÕ ho¹ch - nh©n lùc §µo t¹o th«ng tin vÒ chÊt lîng Sæ tay chÊt lîng: tÇng 1 C¸c thñ tôc: tÇng 2 Híng dÉn c«ng viÖc: tÇng 3 Gi¸m s¸t qóa tr×nh thùc hiÖn §¸nh gi¸ s¬ bé lÇn 1 §¸nh gi¸ l¹i, hiÖu chØnh HTCL §µo t¹o chÊt lîng §¸nh gi¸ sù phï hîp Bíc 7: X©y dùng hÖ thèng v¨n b¶n theo ISO - 9000. Ho¹t ®éng phßng ngõa vµ kh¾c phôc §©y chÝnh lµ viÖc v¨n b¶n ho¸ c¸c ho¹t ®éng trong hÖ thèng chÊt lîng cña doanh nghiÖp. §©y còng lµ ho¹t ®éng quan träng nhÊt, ®ßi hái doanh §¨ng chøng nghiÖp ph¶i hÕt søc chñ ®éng, s¸ng t¹o, tr¸nh viÖcký¸pvµ®Æt, m¸ynhËn mãc, dïng v¨n b¶n cña doanh nghiÖp kh¸c cho doanh nghiÖp m×nh. 19 HÖ thèng qlcl iso-9000 vµ viÖc ¸p dông nã vµo trong c¸c dnvn Bíc 8: ¸p dông hÖ thèng chÊt lîng míi. HÖ thèng tµi liÖu vµ hå s¬ chÊt lîng khi ®îc so¹n th¶o xong, doanh nghiÖp phæ biÕn vµ ¸p dông hÖ thèng theo hå s¬ chÊt lîng nµy. Trong mçi c«ng ty, mçi doanh nghiÖp, hÖ thèng chÊt lîng cã thÓ x©y dùng trong toµn doanh nghiÖp hoÆc mét hay vµi khu vùc lùa chän tuú thuéc quy m«, nguån lùc cña c«ng ty. Bíc 9: §¸nh gi¸ chÊt lîng néi bé. Sau khi hÖ thèng chÊt lîng ®îc thiÕt lËp ®i vµo thùc hiÖn cÇn thêng xuyªn kiÓm tra, ®¸nh gi¸ chÊt lîng néi bé nh»m xem xÐt hÖ thèng thùc hiÖn cã phï hîp víi hÖ thèng tµi liÖu, hå s¬ hay kh«ng. Bíc 10: §¨ng ký chøng nhËn: §Ó tiÕn hµnh ®¨ng ký, viÖc tríc hÕt, DN cÇn ph¶i tiÕn hµnh lùa chän tæ chøc chøng nhËn dùa trªn danh s¸ch c¸c tæ chøc chøng nhËn hiÖn cã trong níc vµ quèc tÕ, xem xÐt toµn diÖn, kü lìng c¸c tæ chøc vÒ c¸c vÊn ®Ò; t c¸ch ph¸p lý, chi phÝ, hiÖu qu¶ ®Ó chän lùa. b2- Nh÷ng lîi Ých cña viÖc x©y dùng m« h×nh QLCL theo ISO - 9000 trong c¸c DNVN. §Ó th¾ng trong c¹nh tranh, hiÖn nay mçi doanh nghiÖp ®Ò ra ®îc cho m×nh môc tiªu chiÕn lîc, chÝnh s¸ch chÊt lîng qu¶n lý ®Æc trng phï hîp víi thùc tÕ cña doanh nghiÖp m×nh. §èi víi c¸c doanh nghiÖp ®· x©y dùng hÖ thèng chÊt lîng theo ISO 9000 ®· thõa nhËn nh÷ng lîi Ých do nã ®em l¹i cho doanh nghiÖp lµ rÊt lín. Sau ®©y em nªu ra mét sè lîi Ých chÝnh mµ c¸c doanh nghiÖp ®· cã ®îc qua viÖc ¸p dông tiªu chuÈn chÊt lîng ISO - 9000 cho hÖ thèng qu¶n lý cña m×nh nh sau: Thø nhÊt: T¹o ra s¶n phÈm cã chÊt lîng cao, ®ång ®Òu vµ æn ®Þnh h¬n. MÆt kh¸c gi¶m ®îc ®¸ng kÓ viÖc ph¶i lµm l¹i söa ch÷a l¹i nhng s¶n phÈm h háng, khuyÕt tËt vµ gi¶m sù khiÕu l¹i cña kh¸ch hµng. Thø hai: Nhê hÖ thèng hå s¬ , v¨n b¶n ®îc tiªu chuÈn ho¸, lµm cho c¸c quy ®Þnh , quy t¾c, thñ tôc, quyÒn h¹n,tr¸ch nhiÖm trong khi thùc hiÖn c«ng viÖc ®îc quy ®Þnh râ rµng, m¹ch l¹c v× vËy hiÖu qu¶ c«ng viÖc cña tÊt c¶ c¸c bé phËn còng nh c¸c thµnh viªn cña doanh nghiÖp t¨ng lªn. MÆt kh¸c tr¸nh ®îc sù lÉn 20
- Xem thêm -