Hoàn thiện quy trình kiểm toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty dịch vụ tư vấn tài chính kế toán và kiểm toán phía nam (aascs)

  • Số trang: 162 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 24 |
  • Lượt tải: 0
minhtuan

Đã đăng 15929 tài liệu

Mô tả:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KINH TẾ - QTKD LÊ THÁI BÌNH HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN DOANH THU BÁN HÀNG VÀ CUNG CẤP DỊCH VỤ CỦA CÔNG TY DỊCH VỤ TƯ VẤN TÀI CHÍNH KẾ TOÁN VÀ KIỂM TOÁN PHÍA NAM (AASCs) LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Ngành: Kế toán - Kiểm toán Mã số ngành: 52340302 Tháng 12-Năm 2014 TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KINH TẾ - QTKD LÊ THÁI BÌNH MSSV/HV: 4115376 HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN DOANH THU BÁN HÀNG VÀ CUNG CẤP DỊCH VỤ CỦA CÔNG TY DỊCH VỤ TƯ VẤN TÀI CHÍNH KẾ TOÁN VÀ KIỂM TOÁN PHÍA NAM (AASCs) LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH: KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN Mã số ngành: 52340302 CÁN BỘ HƯỚNG DẪN LƯƠNG THỊ CẨM TÚ Tháng 8-Năm 2014 LỜI CẢM TẠ Kính thưa Quý Thầy Cô! Sau thời gian học tập tại trường Đại học Cần Thơ và sự chỉ dẫn tận tình của các Thầy, Cô tại trường Đại học Cần Thơ nói chung và Khoa Kinh tế Quản trị kinh doanh nói riêng, em đã tiếp thu được nhiều kiến thức quý báu và hình thành cho bản thân những kỹ năng giúp em rất nhiều trong thực tế làm việc sau này. Em xin chân thành gửi lời cám ơn tới Quý Thầy, Cô. Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn Cô Lương Thị Cẩm Tú, người trực tiếp hướng dẫn, cô luôn tận tình giúp đỡ, sữa chữa đóng góp ý kiến để em có thể hoàn thành đề tài luận văn tốt nghiệp. Em xin chân thành cám ơn Quý lãnh đạo Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Tài chính, Kế toán và Kiểm toán Phía Nam, các Anh/Chị trong Công ty, đặc biệt là Cô Trịnh Anh Đào đã nhiệt tình giúp đỡ em trong suốt quá trình thực tập tại Công ty, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em có cơ hội tiếp cận thực tế kiểm toán cùng Công ty và tận tình chỉ dẫn em hoàn chỉnh luận văn này. Do hạn chế về kiến thức cũng như thời gian, đề tài không tránh khỏi sai sót, hạn chế. Vì vậy, em kính mong sự góp ý quý báu từ Quý Thầy Cô, Anh/Chị tại Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Tài chính, Kế toán và Kiểm toán Phía Nam để đề tài em được hoàn thiện hơn. Cuối cùng, em xin kính chúc Quý Thầy Cô trường Đại Học Cần Thơ, Quý Anh/Chị làm việc tại Công ty TNHH Dịch vụ Tư vấn Tài chính, Kế toán và Kiểm toán Phía Nam dồi dào sức khỏe, thành công trong công tác và cuộc sống. Xin chân thành cám ơn! Cần Thơ, ngày ….. tháng ….. năm ….. Người thực hiện LÊ THÁI BÌNH i TRANG CAM KẾT Em xin cam kết luận văn này được hoàn thành dựa trên các kết quả nghiên cứu của em và các kết quả nghiên cứu này chưa được dùng cho bất cứ luận văn cùng cấp nào khác. Cần Thơ, ngày ….. tháng ….. năm ….. Người thực hiện LÊ THÁI BÌNH ii NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. ................................................................. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày ….. tháng ….. năm ….. THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ iii NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .............................................................................................................................. .................................................................................................... Cần Thơ, ngày ….. tháng ….. năm ….. NGƯỜI NHẬN XÉT iv MỤC LỤC Trang CHƯƠNG 1 - GIỚI THIỆU..........................................................................1 1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .................................................................1 1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ......................................................................2 1.2.1 Mục tiêu chung .......................................................................................2 1.2.2 Mục tiêu cụ thể .......................................................................................2 1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU .........................................................................2 1.3.1 Không gian .............................................................................................2 1.3.2 Thời gian ................................................................................................2 1.3.3 Đối tượng nghiên cứu .............................................................................2 CHƯƠNG 2 - CƠ SỞ LÝ LUẬN ..................................................................3 2.1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ DOANH THU .......................................3 2.1.1 Khái niệm ...............................................................................................3 2.1.2 Phân loại.................................................................................................3 2.1.3 Một số quy định cần tôn trọng khi hạch toán đối với doanh thu ..............3 2.1.4 Hệ thống tài khoản của khoản mục doanh thu .........................................5 2.2 QUY TRÌNH KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH ...............................5 2.2.1 Chuẩn bị kiểm toán .................................................................................5 2.2.2 Thực hiện kiểm toán ............................................................................. 12 2.2.3. Hoàn thành kiểm toán .......................................................................... 12 2.3 KIỂM TOÁN DOANH THU TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH .......................................................................................................... 12 2.3.1 Ý nghĩa của kiểm toán khoản mục doanh thu trong kiểm toán .............. 12 2.3.2 Đặc điểm của khoản mục doanh thu ..................................................... 14 2.3.3 Mục tiêu kiểm toán khoản mục doanh thu............................................. 15 2.3.4 Những rủi ro thường gặp trong khi kiểm toán khoản mục doanh thu .....15 2.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................................................ 16 2.4.1 Phương pháp thu thập số liệu và thông tin ............................................ 16 2.4.2 Phương pháp tổng hợp, phân tích đánh giá ........................................... 16 v CHƯƠNG 3 - GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ TƯ VẤN TÀI CHÍNH KẾ TOÁN VÀ KIỂM TOÁN PHÍA NAM – AASCs .......................................................................................................... 17 3.1 GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ CÔNG TY AASCs .....................................17 3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển ......................................................... 17 3.1.2 Quy mô hoạt động công ty ....................................................................18 3.1.3 Các dịch vụ công ty AASCs cung cấp................................................... 19 3.1.4 Tổ chức công tác kế toán tại công ty ..................................................... 20 3.1.5 Khái quát kết quả hoạt động kinh doanh ............................................... 22 3.1.6 Thuận lợi, khó khăn, phương châm hoạt động và định hướng phát triển ...................................................................................................................... 24 3.2 KHÁI QUÁT QUÁ TRÌNH KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÔNG TY KIỂM TOÁN AASCs .................................................................26 3.2.1 Kế hoạch kiểm toán .............................................................................. 26 3.2.2 Thực hiện kiểm toán ............................................................................. 29 3.2.3 Tổng hợp, kết luận và lập báo cáo......................................................... 29 3.3 CHƯƠNG TRÌNH KIỂM TOÁN DOANH THU BÁN HÀNG VÀ CUNG CẤP DỊCH VỤ CỦA CÔNG TY KIỂM TOÁN AASCs ............................... 31 3.3.1 Kế hoạch kiểm toán .............................................................................. 31 3.3.2 Thực hiện kiểm toán ............................................................................. 32 3.3.3 Tổng hợp, kết luận và lập báo cáo......................................................... 35 CHƯƠNG 4 - THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN DOANH THU CỦA CÔNG TY KIỂM TOÁN AASCs ...................................................... 36 4.1 CHUẨN BỊ KIỂM TOÁN .......................................................................36 4.1.1 Kế hoạch kiểm toán .............................................................................. 36 4.1.2 Lập hợp đồng kiểm toán và lựa chọn nhóm kiểm toán .......................... 37 4.1.3 Lập kế hoạch kiểm toán ........................................................................38 4.2 THỰC HIỆN KIỂM TOÁN.....................................................................45 4.2.1 Tại khách hàng ABC ............................................................................ 45 4.2.2 Tại khách hàng XYZ ............................................................................ 55 4.3 HOÀN THÀNH KIỂM TOÁN ................................................................ 63 4.3.1 Tại khách hàng ABC ............................................................................ 63 4.3.2 Tại khách hàng XYZ ............................................................................ 64 vi 4.4 SO SÁNH CÁC THỦ TỤC KIỂM TOÁN ĐƯỢC ÁP DỤNG GIỮA HAI KHÁCH HÀNG ............................................................................................ 65 4.4.1 So sánh các thủ tục kiểm toán được áp dụng giữa hai khách hàng..Error! Bookmark not defined. CHƯƠNG 5 - ĐÁNH GIÁ VÀ HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN DOANH THU BÁN HÀNG VÀ CUNG CẤP DỊCH VỤ CỦA CÔNG TY KIỂM TOÁN AASCs ............................................................... 66 5.1 ĐÁNH GIÁ QUY TRÌNH KIỂM TOÁN DOANH THU BÁN HÀNG VÀ CUNG CẤP DỊCH VỤ CỦA CÔNG TY AASCs .........................................66 5.1.1 Đánh giá chung..................................................................................... 66 5.1.2 Ưu điểm ............................................................................................... 67 5.1.3 Nhược điểm .......................................................................................... 68 5.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI QUY TRÌNH KIỂM TOÁN DOANH THU BÁN HÀNG VÀ CUNG CẤP DỊCH VỤ ............................................. 68 5.2.1 Đối với giai đoạn chuẩn bị kiểm toán.................................................... 68 5.2.2 Đối với giai đoạn thực hiện kiểm toán .................................................. 70 5.2.3 Đối với giai đoạn hoàn thành kiểm toán ................................................ 71 CHƯƠNG 6 - KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ............................................. 72 6.1 KẾT LUẬN ............................................................................................. 72 6.2 KIẾN NGHỊ ............................................................................................ 73 6.2.1 Đối với công ty AASCs ........................................................................73 6.2.1 Đối với cơ quan Nhà Nước ...................................................................73 TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................... 75 PHỤ LỤC I PHỤ LỤC II vii DANH MỤC BẢNG Trang Bảng 3.1 - Bảng kết quả hoạt động kinh doanh 2011-201 .............................. 23 Bảng 3.2 - Bảng kết quả hoạt động kinh doanh 2011-2013 ............................ 24 Bảng 4.1 - Bảng phân tích các tỷ số sinh lợi của công ty TNHH ABC ........... 41 Bảng 4.2 - Bảng phân tích các tỷ số sinh lợi của công ty CP XYZ ................. 43 Bảng 4.3 - Bảng phân tích biến động doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty TNHH ABC ............................................................................... 47 Bảng 4.4 - Bảng phân tích biến động doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty TNHH ABC ............................................................................... 49 Bảng 4.5 - Bảng tổng hợp kết quả đối chiếu doanh thu trên sổ sách và tờ khai VAT của công ty TNHH ABC ......................................................................52 Bảng 4.6 - Bảng tổng hợp kết quả kiểm tra phát sinh đối ứng tài khoản doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty TNHH ABC........................... 53 Bảng 4.7 - Bảng phân tích biến động doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty CP XYZ ..................................................................................... 57 Bảng 4.8 - Bảng phân tích biến động doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty CP XYZ ..................................................................................... 58 Bảng 4.9 - Bảng tổng hợp kết quả đối chiếu doanh thu trên sổ sách và tờ khai VAT của công ty CP XYZ ............................................................................ 60 Bảng 4.10 - Bảng tổng hợp kết quả kiểm tra phát sinh đối ứng tài khoản doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty CP XYZ.................................61 Bảng 4.11 - Biểu chỉ đạo khoản mục doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ công ty TNHH ABC ...................................................................................... 64 Bảng 4.12 - Biểu chỉ đạo khoản mục doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ công ty CP XYZ ............................................................................................ 64 viii DANH SÁCH HÌNH Trang Hình 3.1 - Sơ đồ tổ chức công ty AASCs ...................................................... 18 ix DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT BCTC: Báo cáo tài chính. BCKT: Báo cáo kiểm toán. HTKSNB : Hệ thống kiểm soát nội bộ DN: Doanh nghiệp KTV: Kiểm toán viên BGĐ: Ban giám đốc TNHH: Trách nhiệm hữu hạn CP: Cổ phần HH: Hàng hóa CCDV: Cung cấp dịch vụ VACPA: Hiệp hội kiểm toán viên hành nghề Việt Nam x CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU 1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Trong những năm gần đây, với sự phát triển của nền kinh tế thị trường Việt Nam đã đạt được những bước tiến vững chắc trong kinh tế. Việt Nam có sự đa dạng hóa trong các loại hình doanh nghiệp. Để tăng cường hiệu quả quản lý cũng như tạo một môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các chủ thể kinh tế thông qua việc cung cấp sự đảm bảo về tính trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính thì hoạt động kiểm toán trở nên rất cần thiết. Được chính thức phát triển từ năm 1991, kiểm toán đã trở thành nhu cầu tất yếu đối với hoạt động kinh doanh. Kiểm toán thông qua hoạt động kiểm toán báo cáo tài chính đã tham gia tích cực vào việc kiểm tra đánh giá về độ tin cậy của các thông tin kinh tế tài chính để có thể phát hành một báo cáo tài chính có chất lượng. Bên cạnh đó, hoạt động kiểm toán cũng góp phần nâng cao năng lực quản lý hiệu quả nền kinh tế từ đó thu hút hoạt động đầu tư của nước ngoài, tạo điều kiện thuận lợi phát triển kinh tế đất nước. Đối với doanh nghiệp, Doanh thu đóng vai trò quan trọng, cho thấy năng lực hoạt động cũng như quy mô của doanh nghiệp. Doanh thu là một trong những nhân tố quyết định sự tồn tại của doanh nghiệp. Trong doanh nghiệp, công tác hạch toán đối với các nghiệp vụ liên quan đến doanh thu cần được ghi chép đúng đắn cũng như tính toán chính xác. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần quản lý và thực hiện tốt các chính sách bán hàng và cung cấp dịch vụ cũng như công tác thu nợ để đảm bảo khả năng tài chính của mình. Song song đó, doanh thu thường có giá trị lớn, chiếm tỷ trọng đáng kể cũng như tính nhạy cảm với gian lận, nên nếu xảy ra sai phạm đối với khoản mục này sẽ ảnh hưởng trọng yếu đến toàn bộ báo cáo tài chính. Vì thế, việc kiểm toán doanh thu đóng vai trò quan trọng và rất cần thiết trong kiểm toán báo cáo tài chính. Là một công ty có vị thế và kinh nghiệm trong hoạt động cung cấp dịch vụ tài chính nói chung, kiểm toán nói riêng Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn tài chính kế toán kiểm toán phía nam đang ngày càng nâng cao năng lực của mình để hoạt động kiểm toán trở nên hoàn thiện hơn, báo cáo kiểm toán chất lượng tốt hơn. Nhận thức được tầm quan trọng của các vấn đề trên, em quyết định chọn đề tài “Hoàn thiện quy trình kiểm toán Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty TNHH tư vấn kế toán kiểm toán phía nam – AASCs” (sau đây gọi tắt là công ty AASCs) để làm luận văn tốt nghiệp. 1 1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.2.1 Mục tiêu chung Mục tiêu tổng quát của đề tài là mô tả và đánh giá quy trình thực hiện kiểm toán Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụđược áp dụng tại công ty AASCs. Trên cơ sở đó đề ra những giải pháp, kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện hơn quy trình kiểm toán của công ty AASCs. 1.2.2 Mục tiêu cụ thể - Tìm hiểu về công tác kiểm toán khoản mục Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của khách hàng do công ty AASCs thực hiện; - Đánh giá quy trình kiểm toán Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty AASCs thông qua đó đưa ra nhận xét về các ưu điểm và các hạn chế; - Trên cơ sở các hạn chế còn tồn tại, đề ra các giải pháp kiến nghị đối với hoạt động kiểm toán Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của công ty AASCs. 1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1.3.1 Không gian Đề tài được thực hiện tại công ty TNHH Dịch vụ tư vấn tài chính kế toán và kiểm toán phía nam – AASCs (29 Võ Thị Sáu, phường Đa Kao, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh). Bên cạnh đó, được sự trợ giúp của Quý công ty, người viết cũng đã được tham gia kiểm toán thực tế ở một số công ty khách hàng. 1.3.2 Thời gian Số liệu được dùng để nghiên cứu, phân tích được thu thập từ thực tế kiểm toán công ty TNHH ABC và công ty CP XYZ năm tài chính 2013 và hồ sơ kiểm toán năm tài chính 2012 được kiểm toán bởi công ty AASCs. Thời gian thực hiện đề tài tại công ty AASCs và nghiên cứu luận văn từ ngày 11/8/2014 đến ngày 17/11/2014. 1.3.3 Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quy trình kiểm toán khoản mục Doanh thu tại công ty AASCs. Do yếu tố đặc thù của nghề kiểm toán nên một số vấn đề liên quan đến khách hàng đã được điều chỉnh để đảm bảo tính bảo mật và an toàn thông tin cho khách hàng và công ty AASCs. 2 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN 2.1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ DOANH THU 2.1.1 Khái niệm Theo chuần mực kế toán Việt Nam, chuẩn mực số 14 định nghĩa: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. 2.1.2 Phân loại Doanh thu gồm có doanh thu bán hàng, doanh thu cung cấp dịch vụ và doanh thu hoạt động tài chính. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là toàn bộ số tiền thu được, hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). Doanh thu hoạt động tài chính là những khoản doanh thu về tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức, lợi nhuận được chia và các khoản doanh thu hoạt động tài chính khác của doanh nghiệp. 2.1.3 Một số quy định cần tôn trọng khi hạch toán đối với doanh thu 1. Việc xác định và ghi nhận doanh thu phải tuân thủ các quy định trong Chuẩn mực kế toán số 14 “Doanh thu và thu nhập khác” và các Chuẩn mực kế toán khác có liên quan. 2. Việc ghi nhận doanh thu và chi phí phải theo nguyên tắc phù hợp. Khi ghi nhận một khoản doanh thu thì phải ghi nhận một khoản chi phí tương ứng có liên quan đến việc tạo ra doanh thu đó. 3. Chỉ ghi nhận doanh thu bán sản phẩm, hàng hoá, khi thoả mãn đồng thời 5 điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã trao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hoá cho người mua; - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hoá như người sở hữu hàng hoá hoặc quyền kiểm soát hàng hoá; - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; 3 - Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng; - Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. 4. Doanh thu của giao dịch về cung cấp dịch vụ được ghi nhận khi kết quả của giao dịch đó được xác định một cách đáng tin cậy. Trường hợp giao dịch về cung cấp dịch vụ liên quan đến nhiều kỳ thì doanh thu được ghi nhận trong kỳ theo kết quả phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng cân đối kế toán của kỳ đó. Kết quả của giao dịch cung cấp dịch vụ được xác định khi thoả mãn đồng thời bốn (4) điều kiện sau: - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; - Có khả năng thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó; - Xác định được phần công việc đã hoàn thành vào ngày lập Bảng cân đối kế toán; - Xác định được chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó. 5. Khi hàng hoá hoặc dịch vụ được trao đổi để lấy hàng hoá hoặc dịch vụ tương tự về bản chất và giá trị thì việc trao đổi đó không được coi là một giao dịch tạo ra doanh thu và không được ghi nhận là doanh thu. 6. Doanh thu phải được theo dõi riêng biệt theo từng loại doanh thu: Doanh thu bán hàng, doanh thu cung cấp dịch vụ, doanh thu tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức và lợi nhuận được chia. Trong từng loại doanh thu lại được chi tiết theo từng khoản doanh thu, như doanh thu bán hàng có thể được chi tiết thành doanh thu bán sản phẩm, hàng hoá,. . . nhằm phục vụ cho việc xác định đầy đủ, chính xác kết quả kinh doanh theo yêu cầu quản lý hoạt động sản xuất, kinh doanh và lập báo cáo kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. 7. Nếu trong kỳ kế toán phát sinh các khoản giảm trừ doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại thì phải được hạch toán riêng biệt. Các khoản giảm trừ doanh thu được tính trừ vào doanh thu ghi nhận ban đầu để xác định doanh thu thuần làm căn cứ xác định kết quả kinh doanh của kỳ kế toán. 8. Về nguyên tắc, cuối kỳ kế toán, doanh nghiệp phải xác định kết quả hoạt động SXKD. Toàn bộ doanh thu thuần thực hiện trong kỳ kế toán được kết chuyển vào Tài khoản 911 - Xác định kết quả kinh doanh. Các tài khoản thuộc loại tài khoản doanh thu không có số dư cuối kỳ. 4 2.1.4 Hệ thống tài khoản của khoản mục doanh thu 2.1.4.1 Hệ thống tài khoản Loại Tài khoản 5 - Doanh thu có 6 tài khoản, chia thành 3 nhóm: Nhóm TK 51 - Doanh thu, có 03 tài khoản: - Tài khoản 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ; - Tài khoản 512 - Doanh thu bán hàng nội bộ; - Tài khoản 515 - Doanh thu hoạt động tài chính. Nhóm TK 52 - Có 01 tài khoản: - Tài khoản 521 - Chiết khấu thương mại. Nhóm TK 53 - Có 02 tài khoản: - Tài khoản 531 - Hàng bán bị trả lại; - Tài khoản 532 - Giảm giá hàng bán. 2.2 QUY TRÌNH KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH 2.2.1 Chuẩn bị kiểm toán Công việc chuẩn bị kiểm toán có ảnh hưởng quan trọng đến sự hữu hiệu và tính hiệu quả của một cuộc kiểm toán báo cáo tài chính, tức giúp giới hạn rủi ro kiểm toán ở mức chấp nhận được, đồng thời tối ưu hóa chi phí kiểm tra. Chuẩn bị kiểm toán là giai đoạn đầu tiên trong quy trình kiểm toán 2.2.1.1 Tiền kế hoạch Là quá trình tiếp cận để thu thập những thông tin về khách hàng nhằm giúp kiểm toán viên tìm hiểu về các nhu cầu của họ, đánh giá rủi ro và khả năng phục vụ, cũng như các vấn đề khác như thời gian thực hiện, phí kiểm toán …Thông qua đó, kiểm toán viên sẽ kí hợp đồng kiểm toán với khách hàng nếu chấp nhận được. a) Tiếp cận khách hàng Theo đoạn 12 VSA 220-Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán- có nêu: “… Trong quá trình duy trì khách hàng hiện có và đánh giá khách hàng tiềm năng, công ty kiểm toán phải cân nhắc đến tính độc lập, năng lực phục vụ khách hàng của công ty kiểm toán và tính chính trực của Ban quản lí khách hàng”. Do vậy, khi được mời kiểm toán, đẻ tránh rủi ro, doanh nghiệp kiểm toán sẽ phân công cho những kiểm toán viên nhiều kinh nghiệm để nghiên cứu về 5 khách hàng, đánh giá khả năng đảm nhận công việc, dự kiến về thời gian và phí kiểm toán để quyết định việc kí hợp đồng. b) Phân công kiểm toán viên Căn cứ đoạn 12 của VSA 220-Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán-quy định: “Công việc kiểm toán phải được giao cho những cán bộ, nhân viên chuyên nghiệp được đào tạo và có đầy đủ kỹ năng và năng lực chuyên môn đáp ứng được yêu cầu thực tế”. Dựa trên quy định này, doanh nghiệp kiểm toán có các chính sách luân chuyển kiểm toán viên tránh việc quen thuộc với khách hàng, dẫn đến ỷ lại vào tâm lí và kiểm tra theo lối mòn làm mất đi tính khách quan và độc lập. c)Thỏa thuận sơ bộ với khách hàng Sau khi xem xét, nhận thấy có thể tiếp nhận hợp đồng kiểm toán, kiểm toán viên sẽ trao đổi, thỏa thuận với khách hàng một số vấn đề: - Mục đích và phạm vi kiểm toán. - Các dịch vụ khác có thể cung cấp cho khách hàng. - Vấn đề khách hàng cung cấp tài liệu và phương tiện phục vụ cho cuộc kiểm toán. - Việc sử dụng nhân viên của khách hàng để tiết kiệm thời gian và phí kiểm toán. - Phí kiểm toán. d) Hợp đồng kiểm toán Hợp đồng kiểm toán là sự thỏa thuận bằng văn bản giữa các bên tham gia kí kết. Gồm các điều khoản, điều kiện thực hiện hợp đồng cũng như xác định trách nhiệm, quyền hạn, mục tiêu của các bên tham gia, xác định thời gian kiểm toán và phí kiểm toán… 2.2.1.2 Tìm hiểu về khách hàng - Tìm hiểu chung về kinh tế và đặc điểm của lĩnh vực kinh doanh của khách hàng. - Tìm hiểu các đặc điểm cơ bản về sở hữu, quản lí, tình hình kinh doanh, khả năng tài chính của khách hàng. - Tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ. a) Tìm hiểu về lĩnh vực kinh doanh của khách hàng và đặc điểm cơ bản về tình hình kinh doanh, khả năng tài chính của khách hàng  Thu thập và nghiên cứu tài kiệu về tình hình kinh doanh 6 - Điều lệ công ty và giấy phép thành lập. - Báo cáo tài chính và các báo cáo kiểm toán, thanh tra hay kiểm tra của năm hiện hành và một vài năm trước. - Các biên bản hợp Đại hội cổ đông, Hội đồng quản trị (hay Hội đồng thành viên) và Ban giám đốc. - Các hợp đồng cam kết quan trọng. - Các nội quy chính sách của khách hàng. - Các tài liệu khác.  Tham quan đơn vị - Tiếp cận và quan sát về thiết kế và vận hành của hệ thống kiểm soát nội bộ. - Quan sát thực tế đối với các phương tiện kinh doanh. - Qua những ghi nhận khi quan sát giúp kiểm toán viên sơ bộ đánh giá về kiểm soát nội bộ.  Phỏng vấn Kiểm toán viên có thể yêu cầu đơn vị cử người có thẩm quyền để trình bày về tình hình của đơn vị. Trực tiếp trao đổi với các cán bộ chủ chốt tại các đơn vị trong quá trình quan sát. Thông qua đó, đánh giá sơ bộ về năng lực, phẩm chất của đội ngũ nhân viên đơn vị, gián tiếp đánh giá kiểm soát nội bộ.  Phân tích sơ bộ báo cáo tài chính - Lập bảng so sánh. - Tính các tỷ số: tỷ số thanh khoản, tỷ số cơ cấu tài chính, tỷ số hoạt động, tỷ số lợi nhuận… - Xem xét các quan hệ bất thường. - So sánh và ghi nhận các biến động tuyệt đối lớn. - So sánh và ghi nhận các xu hướng biến động bất thường. - So sánh và ghi nhận quan hệ bất thường giữa các tỷ số. Qua phân tích sơ bộ có thể phát hiện những khu vực rủi ro, giả thiết về tính hoạt động liên tục làm cơ sở để kiểm toán viên quyết định có cần thực hiện các thủ tục xác minh cần thiết không. 7  Trình tự nghiên cứu kiểm soát nội bộ Việc nghiên cứu hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị có ảnh hưởng rất lớn đối với công việc của kiểm toán viên. Thông qua nó kiểm toán viên đánh giá được điểm mạnh, điểm yếu của kiểm soát nội bộ cũng như của từng bộ phận, từng khoản mục để hình dung về khối lượng và độ phức tạp của công việc, đánh giá sơ bộ về rủi ro kiểm toán. Từ đó xác định phương hướng và phạm vi kiểm tra, thiết kế thủ tục kiểm toán, dự kiến thời gian, nhân lực và chương trinh kiểm toán phù hợp. Trình tự nghiên cứu gồm: b) Tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ - Dựa vào kinh nghiệm kiểm toán trước đây tại đơn vị (nếu có). - Phỏng vấn các nhà quản lý, nhân viên giám sát, nhân viên khác. - Kiểm tra các loại tài liệu và sổ sách. - Quan sát các hoạt động kiểm soát và vận hành của chúng trong thực tiễn. Kết quả thu được từ tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ được kiểm toán viên lập thành hồ sơ kiểm toán dưới dạng bảng. Gồm:  Bảng tường thuật: là sự mô tả bằng văn bản về hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị. Cần trình bày đầy đủ bốn điểm sau: - Nguồn gốc của mọi chứng từ và sổ sách trong hệ thống. - Tất cả các quá trình đã xảy ra. - Sự luân chuyển mọi chứng từ, sổ sách trong hệ thống. - Nêu rõ các hoạt động kiểm soát cần thiết để giúp cho quá trình đánh giá rủi ro kiểm soát.  Bảng câu hỏi về hệ thống kiểm soát nội bộ: là bảng liệt kê nhiều câu hỏi đã được chuẩn bị trước về các quá trình kiểm soát trong từng lĩnh vực, kể cả môi trường kiểm soát.  Lưu đồ: mô tả hệ thống bằng hình vẽ các quá trình xử lí dữ liệu, các hoạt động cơ bản trong quy trình. Là công cụ hữu hiệu trong phân tích hệ thống kiểm soát nội bộ.  Đánh giá sơ bộ rủi ro kiểm soát: là đánh giá sự hữu hiệu của hệ thống kiểm soát nội bộ trong việc ngăn chặn và phát hiện các sai sót trọng yếu. Khi đánh giá, kiểm toán viên thường dự kiến ở mức cao nhất có thể, bổ sung bằng 8
- Xem thêm -