Hoàn thiện kiểm toán chu trình hàng tồn kho trong kiểm toán báo cáo tài chính do công ty kiểm toán tư vấn xây dựng việt nam thực hiện

  • Số trang: 104 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 9 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Danh môc s¬ ®å, b¶ng biÓu S¬ ®å 1: Mèi quan hÖ gi÷a c¸c phÇn hµnh kiÓm to¸n ............................................. 5 S¬ ®å 2: Tæ chøc chøng tõ nhËp kho...................................................................... 10 S¬ ®å 3: Tæ chøc chøng tõ xuÊt kho ...................................................................... 10 S¬ ®å 4: Tr×nh tù h¹ch to¸n hµng tån kho (KKTX) ............................................... 13 S¬ ®å 5: Tr×nh tù h¹ch to¸n hµng tån kho (KK§K) ............................................... 14 S¬ ®å 6: Dßng vËn ®éng cña chu tr×nh hµng tån kho ............................................. 19 S¬ ®å 7: Bé m¸y qu¶n lý t¹i CIMEICO ................................................................. 42 B¶ng 1: Môc tiªu kiÓm to¸n hµng tån kho ............................................................ 20 B¶ng 2: Mét sè chØ tiªu t¹i CIMEICO ................................................................... 41 B¶ng 3: Ph©n tÝch sè liÖu trªn BC§KT t¹i c«ng ty E ............................................. 53 B¶ng 4: Ph©n tÝch s¬ bé BCKQKD t¹i c«ng ty E................................................... 54 B¶ng 5: Ph©n tÝch sè liÖu trªn BC§KT t¹i c«ng ty F ............................................. 55 B¶ng 6: Ph©n tÝch s¬ bé BCKQKD t¹i c«ng ty F ................................................... 55 B¶ng 7: Ph©n tÝch sè liÖu trªn BC§KT t¹i c«ng ty H ............................................ 56 B¶ng 8: Ph©n tÝch s¬ bé BCKQKD t¹i c«ng ty H .................................................. 56 B¶ng 9: B¶ng x¸c ®Þnh tÝnh nh¹y c¶m ................................................................... 57 B¶ng 10: B¶ng x¸c ®Þnh møc träng yÕu kÕ ho¹ch t¹i c«ng ty F ............................ 59 B¶ng 11: Tæng hîp hµng tån kho c«ng ty F........................................................... 72 B¶ng 12: Tæng hîp hµng tån kho c«ng ty H .......................................................... 72 B¶ng 13: Tæng hîp kÕt qu¶ kiÓm kª nguyªn vËt liÖu t¹i c«ng ty E ....................... 78 B¶ng 14: B¶ng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i c«ng ty E ........................................... 82 B¶ng 15: Th- x¸c nhËn hµng göi b¸n cña c«ng ty E ............................................. 83 B¶ng 16: B¶ng c©u hái vÒ hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé ............................................ 95 B¶ng 17: C¸c møc rñi ro ........................................................................................ 97 B¶ng 18: C¸c chØ tiªu ph©n tÝch däc hµng tån kho ................................................ 98 B¶ng 19: B¶ng kª chªnh lÖch ................................................................................. 99 B¶ng 20: B¶ng kª x¸c minh ................................................................................... 99 MÉu biÓu 1: B¶ng tæng hîp hµng tån kho c«ng ty E............................................. 71 MÉu biÓu 2: GiÊy lµm viÖc sè 2E........................................................................... 73 MÉu biÓu 3: GiÊy lµm viÖc sè 2H .......................................................................... 75 Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 1 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 MÉu biÓu 4: GiÊy lµm viÖc sè 3H .......................................................................... 76 MÉu biÓu 5: GiÊy lµm viÖc sè 3E........................................................................... 80 MÉu biÓu 6: GiÊy lµm viÖc sè 4E........................................................................... 84 MÉu biÓu 7: GiÊy lµm viÖc sè 5E........................................................................... 86 MÉu biÓu 8: GiÊy lµm viÖc sè 6H .......................................................................... 87 MÉu biÓu 9: GiÊy lµm viÖc sè 3F ........................................................................... 87 MÉu biÓu 10: GiÊy lµm viÖc sè 4F ......................................................................... 88 MÉu biÓu 11: GiÊy lµm viÖc sè 4H ........................................................................ 89 MÉu biÓu 12: GiÊy lµm viÖc sè 5H ........................................................................ 89 Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 2 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Danh môc tõ viÕt t¾t DiÔn gi¶i Hµng tån kho…………………………………………………… B¸o c¸o tµi chÝnh……………………………………………….. Kª khai th-êng xuyªn………………………………………….. KiÓm kª ®Þnh kú………………………………………………… Gi¸ vèn hµng b¸n……………………………………………….. Tµi s¶n…………………………………………………………… Tµi s¶n l-u ®éng…………………………………………………. KiÓm so¸t néi bé………………………………………………… Nguyªn vËt liÖu…………………………………………………. Chi phÝ…………………………………………………………… B¸o c¸o kÕt qu¶ kinh doanh .......................................................... B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n .................................................................... Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… Tõ viÕt t¾t HTK BCTC KKTX KK§K GVHB TS TSL§ KSNB NVL CP BCKQKD BC§KT 3 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Lêi më ®Çu Trong ®iÒu kiÖn b-íc ®Çu héi nhËp nÒn kinh tÕ thÕ giíi, m«i tr-êng kinh doanh ë ViÖt Nam ®· vµ ®ang tiÕn dÇn ®Õn thÕ æn ®Þnh. NhiÒu c¬ héi míi më ra cho c¸c doanh nghiÖp, ®i kÌm víi ®ã lµ nh÷ng th¸ch thøc, nh÷ng rñi ro kh«ng thÓ nÐ tr¸nh. Ngµnh kiÓm to¸n nãi chung vµ kiÓm to¸n ®éc lËp nãi riªng còng kh«ng n»m ngoµi xu h-íng ®ã. Tõ tr-íc ®Õn nay, B¸o c¸o tµi chÝnh lu«n lµ ®èi t-îng chñ yÕu cña kiÓm to¸n ®éc lËp. B¸o c¸o tµi chÝnh lµ tÊm g-¬ng ph¶n ¸nh kÕt qu¶ ho¹t ®éng còng nh- mäi khÝa c¹nh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. §iÒu nµy ®ßi hái c¸c th«ng tin ®-a ra trªn B¸o c¸o tµi chÝnh ph¶i lu«n ®¶m b¶o tÝnh trung thùc, hîp lý. Trªn B¸o c¸o tµi chÝnh cña c¸c doanh nghiÖp, hµng tån kho th-êng lµ mét kho¶n môc cã gi¸ trÞ lín, c¸c nghiÖp vô ph¸t sinh xoay quanh hµng tån kho rÊt phong phó, phøc t¹p. Sù phøc t¹p nµy ¶nh h-ëng ®Õn c«ng t¸c tæ chøc h¹ch to¸n còng nh- viÖc ghi chÐp hµng ngµy, lµm t¨ng kh¶ n¨ng x¶y ra sai ph¹m ®èi víi hµng tån kho. Thªm vµo ®ã, c¸c nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp th-êng cã xu h-íng ph¶n ¸nh t¨ng gi¸ trÞ hµng tån kho so víi thùc tÕ nh»m môc ®Ých t¨ng gi¸ trÞ tµi s¶n doanh nghiÖp, minh chøng cho viÖc më réng quy m« s¶n xuÊt hay tiÒm n¨ng s¶n xuÊt trong t-¬ng lai… C¸c sai ph¹m x¶y ra ®èi víi hµng tån kho cã ¶nh h-ëng tíi rÊt nhiÒu chØ tiªu kh¸c nhau trªn B¸o c¸o tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. ChÝnh v× vËy, kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho ®-îc ®¸nh gi¸ lµ mét trong nh÷ng phÇn hµnh quan träng trong kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh. Lµ sinh viªn chuyªn ngµnh kiÓm to¸n, qua kú thùc tËp t¹i C«ng ty KiÓm to¸n t- vÊn x©y dùng ViÖt Nam (CIMEICO VIETNAM), em ®· cã ®-îc ®iÒu kiÖn tèt ®Ó tiÕp cËn thùc tÕ, vËn dông nh÷ng kiÕn thøc ®· ®-îc trang bÞ trong nhµ tr-êng vµo thùc tiÔn ®Ó trªn c¬ së ®ã cñng cè kiÕn thøc, ®i s©u t×m hiÓu vµ n¾m b¾t c¸ch thøc tæ chøc c«ng t¸c kiÓm to¸n trong tõng lo¹i h×nh. Trªn c¬ së ®ã em ®· chän ®Ò t¯i: “Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho trong kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh do C«ng ty KiÓm to¸n t- vÊn x©y dùng ViÖt Nam thùc hiÖn”. Néi dung chuyªn ®Ò gåm 3 phÇn chÝnh: Ch-¬ng I: Lý luËn chung vÒ kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho trong kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh. Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 4 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Ch-¬ng II: Thùc tr¹ng kiÓm to¸n hµng tån kho trong kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh t¹i C«ng ty KiÓm to¸n t- vÊn x©y dùng ViÖt Nam. Ch-¬ng III: Ph-¬ng h-íng hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho. Do ph¹m vi nghiªn cøu cßn cã nhiÒu h¹n chÕ nªn bµi viÕt cña em kh«ng tr¸nh khái thiÕu sãt, v× vËy em rÊt mong nhËn ®-îc sù quan t©m ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c thÇy c«. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù h-íng dÉn cña TS Chu Thµnh- §H KTQD, Anh NguyÔn §¾c Thµnh- Phã Gi¸m ®èc - Tr-ëng phßng NghiÖp vô KiÓm to¸n sè 1 t¹i CIMEICO vµ c¸c anh chÞ trong C«ng ty ®· gióp ®ì em hoµn thµnh chuyªn ®Ò nµy. Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 5 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Ch-¬ng I: Lý luËn chung vÒ kiÓm to¸n chu tr×nh Hµng tån kho trong kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh. I. Kh¸i qu¸t vÒ kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh: 1.Kh¸i niÖm chung: Cã nhiÒu c¸ch hiÓu kh¸c nhau vÒ ho¹t ®éng kiÓm to¸n nh-ng nh×n chung kiÓm to¸n ®-îc hiÓu lµ viÖc x¸c minh vµ bµy tá ý kiÕn vÒ thùc tr¹ng ho¹t ®éng cÇn ®-îc kiÓm to¸n b»ng hÖ thèng ph-¬ng ph¸p kü thuËt cña kiÓm to¸n chøng tõ vµ kiÓm to¸n ngoµi chøng tõ do c¸c kiÓm to¸n viªn cã tr×nh ®é nghiÖp vô t-¬ng xøng thùc hiÖn trªn c¬ së hÖ thèng ph¸p lý cã hiÖu lùc. KiÓm to¸n tµi chÝnh lµ mét ho¹t ®éng ®Æc tr-ng cña kiÓm to¸n, víi môc tiªu cô thÓ l¯ “®­a ra ý kiÕn x²c nhËn r´ng B²o c²o t¯i chÝnh cã ®­îc lËp trªn c¬ së chuÈn mùc vµ chÕ ®é kÕ to¸n hiÖn hµnh (hoÆc ®-îc chÊp nhËn), cã tu©n thñ ph¸p luËt liªn quan, cã ph¶n ¸nh trung thùc vµ hîp lý trªn c¸c khÝa c¹nh träng yÕu hay kh«ng” (theo ChuÈn mùc kiÓm to²n ViÖt Nam 200/11). DiÔn gi°i cô thÓ nh÷ng môc tiªu ®-îc nªu trong ChuÈn mùc nh- sau: - Môc tiªu tæng qu¸t: ®-îc hiÓu lµ t×m kiÕm b»ng chøng kiÓm to¸n ®Ó ®-a ra ý kiÕn vÒ tÝnh trung thùc, hîp lý cña th«ng tin tr×nh bµy trªn B¶ng khai tµi chÝnh. - Môc tiªu kiÓm to¸n chung: lµ viÖc xem xÐt ®¸nh gi¸ tæng thÓ sè tiÒn ghi trªn c¸c chu tr×nh, trªn c¬ së c¸c cam kÕt chung vÒ tr¸ch nhiÖm cña nhµ qu¶n lý vÒ nh÷ng th«ng tin thu ®-îc qua kh¶o s¸t thùc tÕ ë ®¬n vÞ ®-îc kiÓm to¸n (®ång thêi xem xÐt c¶ tíi c¸c môc tiªu chung kh¸c bao gåm môc tiªu cã thùc, ®Çy ®ñ trän vÑn, môc tiªu vÒ tÝnh chÝnh x¸c c¬ häc, môc tiªu vÒ ®Þnh gi¸ hay ph©n lo¹i tr×nh bµy, môc tiªu vÒ quyÒn vµ nghÜa vô). §èi t-îng trùc tiÕp cña kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh lµ c¸c B¶ng khai tµi chÝnh, B¸o c¸o tµi chÝnh ®-îc ®Þnh nghÜa trong ChuÈn mùc kiÓm to¸n ViÖt Nam 200/ 04 nh- sau: B¸o c¸o tµi chÝnh lµ hÖ thèng c¸c b¸o c¸o ®-îc lËp theo chuÈn mùc vµ chÕ ®é kÕ to¸n hiÖn hµnh (hoÆc ®-îc chÊp nhËn) ph¶n ¸nh c¸c th«ng tin kinh tÕ, tµi chÝnh chñ yÕu cña ®¬n vÞ. Ngoµi ra, B¶ng khai tµi chÝnh cßn bao gåm nh÷ng b¶ng kª khai cã tÝnh ph¸p lý kh¸c nh- B¶ng kª khai tµi s¶n c¸ nh©n, B¶ng kª khai tµi s¶n ®Æc biÖt… C¸c b¶ng khai nµy ®Òu chøa ®ùng nh÷ng th«ng tin ®-îc Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 6 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 lËp t¹i mét thêi ®iÓm cô thÓ trªn c¬ së tµi liÖu kÕ to¸n tæng hîp vµ chi tiÕt. HiÓu theo c¸ch kh¸c, c¸c chØ tiªu trªn B¸o c¸o tµi chÝnh chøa ®ùng nhiÒu mèi quan hÖ theo nh÷ng h-íng kh¸c nhau nh-: gi÷a néi dung kinh tÕ cña chØ tiªu nµy víi chØ tiªu kh¸c, gi÷a chu tr×nh nµy víi chu tr×nh kh¸c… ViÖc nhËn diÖn ®èi t-îng kiÓm to¸n vµ ph©n tÝch mèi quan hÖ c¸c th«ng tin, chØ tiªu trªn B¸o c¸o tµi chÝnh lµ rÊt quan träng v× nã ¶nh h-ëng ®Õn viÖc lùa chän c¸ch tiÕn hµnh kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh. Cã 2 c¸ch c¬ b¶n ®Ó tiÕp cËn B¸o c¸o tµi chÝnh thµnh c¸c phÇn hµnh kiÓm to¸n: ph©n theo chu tr×nh hoÆc ph©n theo chu tr×nh, do ®ã còng cã 2 c¸ch tiÕn hµnh kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh *KiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh theo chu tr×nh: c¸c kiÓm to¸n viªn ph©n chia m¸y mãc tõng chu tr×nh hay mét sè chu tr×nh theo thø tù trong B¸o c¸o tµi chÝnh vµo mét phÇn hµnh. C¸ch tiÕp cËn nµy ®¬n gi¶n song kh«ng cã hiÖu qu¶ do t¸ch biÖt nh÷ng chu tr×nh ë c¸c vÞ trÝ kh¸c nhau nh-ng l¹i cã quan hÖ chÆt chÏ víi nhau. *KiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh theo chu tr×nh: lµ c¸ch ph©n chia th«ng dông h¬n c¨n cø vµo mèi liªn hÖ chÆt chÏ lÉn nhau gi÷a c¸c chu tr×nh, c¸c qu¸ tr×nh cÊu thµnh, c¸c yÕu tè trong mét chu tr×nh chung cña ho¹t ®éng tµi chÝnh. Theo ®ã, kiÓm to¸n viªn quan niÖm r»ng cã nhiÒu chØ tiªu trªn B¸o c¸o tµi chÝnh cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau, thÓ hiÖn sù liªn kÕt gi÷a c¸c qu¸ tr×nh ho¹t ®éng kinh doanh, cã thÓ lÊy vÝ dô nh-: c¸c chØ tiªu “H¯ng tån kho- Gi¸ vèn- Lîi nhuËn thuÇn tõ ho³t ®éng kinh doanh” thÓ hiÖn mèi quan hÖ cña c²c qu² tr×nh tõ khi mua vµo, s¶n xuÊt ®Õn lóc tiªu thô thµnh phÈm… Theo ®ã, kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh th-êng bao gåm c¸c chu tr×nh c¬ b¶n sau: - KiÓm to¸n chu tr×nh b¸n hµng- thu tiÒn. - KiÓm to¸n tiÒn mÆt (t¹i kÐt, t¹i ng©n hµng hoÆc ®ang chuyÓn). - KiÓm to¸n chu tr×nh mua hµng- thanh to¸n. - KiÓm to¸n tiÒn l-¬ng vµ nh©n viªn. - KiÓm to¸n Hµng tån kho. - KiÓm to¸n vèn b»ng tiÒn. Mèi quan hÖ gi÷a c¸c chu tr×nh ®-îc thÓ hiÖn qua s¬ ®å: Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 7 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 S¬ ®å 1: Mèi quan hÖ gi÷a c¸c phÇn hµnh kiÓm to¸n. Vèn b»ng tiÒn B¸n hµng thu tiÒn TiÕp nhËn vµ hoµn tr¶ vèn Mua hµng thanh to¸n TiÒn l-¬ng vµ nh©n viªn Hµng tån kho Qua ®ã cã thÓ thÊy chu tr×nh hµng tån kho cã quan hÖ víi tÊt c¶ c¸c chu tr×nh kh¸c, chØ kh¸c ë gãc ®é trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp. §Æc biÖt lµ mèi quan hÖ mËt thiÕt víi chu tr×nh Mua hµng- thanh to¸n, tiÒn l-¬ng nh©n viªn, b¸n hµng- thu tiÒn. §ã lµ nh÷ng chu tr×nh, nh÷ng ®Çu mèi quan träng víi c¶ kh¸ch hµng vµ c«ng ty kiÓm to¸n. Cô thÓ h¬n, trong c«ng t¸c kÕ to¸n t¹i doanh nghiÖp, kÕt qu¶ cña hµng tån kho kh«ng chØ ¶nh h-ëng ®Õn c¸c chØ tiªu trªn B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n mµ cßn ¶nh h-ëng trùc tiÕp tíi kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. §èi víi kiÓm to¸n, kÕt qu¶ kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho gióp c¸c kiÓm to¸n viªn cã thÓ kÕt hîp, ®èi chiÕu vµ kiÓm tra kÕt qu¶ cña c¸c chu tr×nh kh¸c (mua hµng, tiÒn l-¬ng..) tõ ®ã tiÕt kiÖm ®-îc thêi gian, chi phÝ, n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c. ChÝnh tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm nªu trªn, c¸c kiÓm to¸n viªn lu«n x¸c ®Þnh kiÓm to¸n hµng tån kho lµ träng t©m khi tiÕn hµnh kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh. 2. Ph-¬ng ph¸p kiÓm to¸n trong kiÓm to¸n tµi chÝnh. KiÓm to¸n tµi chÝnh lµ ho¹t ®éng ®Æc tr-ng cña ho¹t ®éng kiÓm to¸n nãi chung do ®ã ®Ó thùc hiÖn chøc n¨ng x¸c minh vµ bµy tá ý kiÕn, kiÓm to¸n tµi chÝnh còng sö dông c¸c ph-¬ng ph¸p kiÓm to¸n chøng tõ (kiÓm to¸n c¸c quan hÖ c©n Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 8 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 ®èi, ®èi chiÕu trùc tiÕp, ®èi chiÕu logic) vµ kiÓm to¸n ngoµi chøng tõ (KiÓm kª, thùc nghiÖm, ®iÒu tra). Do mçi lo¹i kiÓm to¸n cã chøc n¨ng cô thÓ kh¸c nhau, ®èi t-îng kiÓm to¸n kh¸c nhau vµ quan hÖ chñ thÓ, kh¸ch thÓ kiÓm to¸n kh¸c nhau nªn c¸ch thøc kÕt hîp c¸c ph-¬ng ph¸p kiÓm to¸n c¬ b¶n trªn còng kh¸c nhau. Trong kiÓm to¸n tµi chÝnh, c¸c ph-¬ng ph¸p kiÓm to¸n c¬ b¶n ®-îc triÓn khai theo h-íng kÕt hîp l¹i hoÆc chi tiÕt h¬n tuú t×nh huèng cô thÓ trong suèt qu¸ tr×nh kiÓm to¸n. Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn kiÓm to¸n, ng-êi ta chia c¸c ph-¬ng ph¸p kiÓm to¸n thµnh hai lo¹i: - C¸c thö nghiÖm c¬ b¶n: ®©y lµ viÖc thÈm tra l¹i c¸c th«ng tin biÓu hiÖn b»ng tiÒn ph¶n ¸nh trªn c¸c b¶ng tæng hîp th«ng qua viÖc thùc hiÖn c¸c ph-¬ng ph¸p kiÓm to¸n chøng tõ vµ kiÓm to¸n ngoµi chøng tõ theo tr×nh tù x¸c ®Þnh. - Thö nghiÖm tu©n thñ: lµ ph-¬ng ph¸p dùa vµo kÕt qu¶ cña hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé khi hÖ thèng nµy tån t¹i vµ cã hiÖu lùc (®Ó biÕt ®-îc hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé tån t¹i cã hiÖu lùc th× ph¶i kh¶o s¸t vµ ®¸nh gi¸ hÖ thèng nµy). Do ®èi t-îng cô thÓ cña kiÓm to¸n tµi chÝnh lµ c¸c B¸o c¸o kÕ to¸n vµ c¸c b¶ng tæng hîp tµi chÝnh ®Æc biÖt kh¸c, c¸c b¶ng tæng hîp nµy võa chøa ®ùng c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ tæng qu¸t võa ph¶n ¸nh cô thÓ tõng lo¹i tµi s¶n, nguån vèn víi nh÷ng biÓu hiÖn vÒ kinh tÕ, ph¸p lý vµ ®-îc lËp theo tr×nh tù x¸c ®Þnh. KiÓm to¸n tµi chÝnh ph¶i h×nh thµnh nh÷ng tr¾c nghiÖm ®ång thêi kÕt hîp víi viÖc sö dông c¸c ph-¬ng ph¸p kiÓm to¸n c¬ b¶n ®Ó ®-a ra ý kiÕn ®óng ®¾n vÒ c¸c b¶ng tæng hîp nµy. Trong kiÓm to¸n tµi chÝnh cã ba lo¹i tr¾c nghiÖm: - Tr¾c nghiÖm c«ng viÖc: lµ c¸ch thøc vµ tr×nh tù rµ so¸t c¸c nghiÖp vô hoÆc c¸c ho¹t ®éng cô thÓ trong quan hÖ víi sù tån t¹i vµ cã hiÖu lùc cña hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé, tr-íc hÕt lµ hÖ thèng kÕ to¸n. Tr¾c nghiÖm c«ng viÖc bao gåm hai lo¹i: + Tr¾c nghiÖm ®é v÷ng ch·i: ®©y lµ c¸ch thøc, tr×nh tù rµ so¸t nh÷ng th«ng tin vÒ gi² trÞ trong hÖ thèng kÕ to²n, h­íng tíi “®é tin cËy cña th«ng tin” cña hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé. + Tr¾c nghiÖm ®¹t yªu cÇu: lµ c¸ch thøc, tr×nh tù rµ so¸t nh÷ng thñ tôc kÕ to¸n hoÆc thñ tôc qu¶n lý cã liªn quan ®Õn ®èi t-îng kiÓm to¸n. Tr¾c nghiÖm ®¹t yªu cÇu ®-îc sö dông t-¬ng ®èi ®a d¹ng, tËp trung chñ yÕu vµo viÖc ®¸nh gi¸ sù Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 9 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 hiÖn diÖn cña hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé vµ h-íng tíi môc tiªu lµ ®¶m b¶o sù tu©n thñ cña hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé. - Tr¾c nghiÖm trùc tiÕp sè d-: lµ c¸ch thøc kÕt hîp c¸c ph-¬ng ph¸p c©n ®èi, ph©n tÝch, ®èi chiÕu trùc tiÕp víi kiÓm kª, ®iÒu tra thùc tÕ ®Ó x¸c ®Þnh ®é tin cËy cña c¸c sè d- cuèi kú ë Sæ c¸i ghi vµo B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n hoÆc B¸o c¸o kÕt qu¶ kinh doanh. §©y lµ c¸ch thøc chñ yÕu KiÓm to¸n viªn thu thËp b»ng chøng tõ c¸c nguån ®éc lËp, b»ng chøng kiÓm to¸n thu thËp theo c¸ch nµy cã ®é tin cËy cao. - Tr¾c nghiÖm ph©n tÝch (thñ tôc ph©n tÝch): Lµ c¸ch thøc xem xÐt c¸c mèi quan hÖ kinh tÕ vµ xu h-íng biÕn ®éng cña chØ tiªu kinh tÕ th«ng qua viÖc kÕt hîp c¸c ph-¬ng ph¸p ®èi chiÕu trùc tiÕp, ®èi chiÕu logic, c©n ®èi gi÷a trÞ sè b»ng tiÒn cña cïng mét chØ tiªu trong nh÷ng ®iÒu kiÖn kh¸c hoÆc gi÷a chØ tiªu tæng hîp víi bé phËn cÊu thµnh. Tr¾c nghiÖm ph©n tÝch ®-îc sö dông ë nhiÒu giai ®o¹n trong qu¸ tr×nh kiÓm to¸n. 3.Kh¸i qu¸t quy tr×nh kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh: Trong kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh, ®Ó thu thËp ®-îc ®Çy ®ñ b»ng chøng kiÓm to¸n cã gi¸ trÞ ®Ó lµm c¨n cø cho kÕt luËn cña kiÓm to¸n viªn vÒ tÝnh trung thùc vµ hîp lý cña th«ng tin trªn B¸o c¸o tµi chÝnh ®ång thêi ®¶m b¶o tÝnh hiÖu qu¶, kinh tÕ, tÝnh hiÖu lùc cña tõng cuéc kiÓm to¸n, kiÓm to¸n viªn ph¶i x©y dùng ®-îc quy tr×nh cô thÓ cho cuéc kiÓm to¸n ®ã. Th«ng th-êng, mçi quy tr×nh kiÓm to¸n ®-îc chia thµnh 3 b-íc: 1. LËp kÕ ho¹ch kiÓm to¸n 2. Thùc hiÖn kiÓm to¸n 3. KÕt thóc kiÓm to¸n B-íc 1: LËp kÕ ho¹ch kiÓm to¸n. Theo ChuÈn mùc kiÓm to¸n ViÖt Nam sè 300 th× kiÓm to¸n viªn vµ c«ng ty kiÓm to¸n ph¶i lËp kÕ ho¹ch kiÓm to¸n trong ®ã m« t¶ ph¹m vi dù kiÕn vµ c¸ch thøc tiÕn hµnh c«ng viÖc kiÓm to¸n. KÕ ho¹ch kiÓm to¸n ph¶i ®Çy ®ñ, chi tiÕt ®Ó lµm c¬ së cho ch-¬ng tr×nh kiÓm to¸n. Trong b-íc c«ng viÖc nµy, b¾t ®Çu tõ th- mêi kiÓm to¸n, kiÓm to¸n viªn sÏ t×m hiÓu kh¸ch hµng víi môc ®Ých h×nh thµnh hîp ®ång hoÆc ®-a ra ®-îc kÕ ho¹ch chung. KiÓm to¸n viªn cÇn thu thËp c¸c th«ng tin cô thÓ vÒ kh¸ch hµng, t×m hiÓu ®¸nh gi¸ hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé … Bªn c¹nh ®ã, trong khi lËp kÕ ho¹ch, c«ng ty kiÓm to¸n Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 10 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 còng ph¶i cã sù chuÈn bÞ vÒ ph-¬ng tiÖn vµ nh©n viªn cho viÖc triÓn khai thùc hiÖn ch-¬ng tr×nh ®· x©y dùng. B-íc 2: Thùc hiÖn kÕ ho¹ch kiÓm to¸n. C¸c kiÓm to¸n viªn sÏ sö dông c¸c ph-¬ng ph¸p kü thuËt thÝch øng víi tõng ®èi t-îng cô thÓ ®Ó thu thËp b»ng chøng kiÓm to¸n. Thùc chÊt cña qu¸ tr×nh nµy lµ viÖc triÓn khai mét c¸ch chñ ®éng vµ tÝch cùc c¸c kÕ ho¹ch, ch-¬ng tr×nh kiÓm to¸n nh»m ®-a ra ý kiÕn x¸c thùc vÒ tÝnh trung thùc vµ hîp lý cña c¸c th«ng tin trªn B¸o c¸o tµi chÝnh dùa vµo c¸c b»ng chøng kiÓm to¸n ®Çy ®ñ, cã gi¸ trÞ. §©y lµ giai ®o¹n c¸c kiÓm to¸n viªn thùc hiÖn c¸c thñ tôc kiÓm to¸n ®-îc h×nh thµnh tõ c¸c lo¹i tr¾c nghiÖm, lµ thñ tôc kiÓm so¸t, thñ tôc ph©n tÝch vµ thñ tôc kiÓm tra chi tiÕt. Thñ tôc kiÓm to¸n ®-îc h×nh thµnh rÊt ®a d¹ng vµ c¨n cø vµo kÕt qu¶ ®¸nh gi¸ hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé cña kh¸ch hµng, tõ ®ã ®i ®Õn quyÕt ®Þnh sö dông c¸c thñ tôc kh¸c nhau. NÕu c¸c ®¸nh gi¸ ban ®Çu vÒ kiÓm so¸t néi bé lµ cã hiÖu lùc th× c¸c kiÓm to¸n viªn sÏ tiÕp tôc thùc hiÖn c«ng viÖc víi tr¾c nghiÖm ®¹t yªu cÇu, ®ång thêi víi viÖc x¸c minh thªm nh÷ng sai sãt cã thÓ cã. Trong tr-êng hîp ng-îc l¹i, kiÓm to¸n viªn sÏ sö dông tr¾c nghiÖm ®é v÷ng ch·i trªn quy m« lín. Quy m«, tr×nh tù còng nh- c¸c ph-¬ng ph¸p kÕt hîp cô thÓ phô thuéc rÊt lín vµo kinh nghiÖm vµ kh¶ n¨ng ph¸n ®o¸n cña c¸ nh©n kiÓm to¸n viªn. B-íc 3: KÕt thóc kiÓm to¸n, lµ lóc kiÓm to¸n viªn ®-a ra kÕt luËn kiÓm to¸n. C¸c kÕt luËn nµy n»m trong b¸o c¸o hoÆc biªn b¶n kiÓm to¸n. §Ó ®-a ra ®-îc nh÷ng ý kiÕn chÝnh x¸c, kiÓm to¸n viªn ph¶i tiÕn hµnh c¸c c«ng viÖc cô thÓ nh-: xem xÐt c¸c kho¶n nî ngoµi dù kiÕn, xem xÐt c¸c sù kiÖn x¶y ra sau ngµy kÕt thóc niªn ®é, xem xÐt tÝnh liªn tôc trong ho¹t ®éng cña ®¬n vÞ, thu thËp th- gi¶i tr×nh cña Ban Gi¸m ®èc… Cuèi cïng, kiÓm to¸n viªn tæng hîp kÕt qu¶, lËp nªn B¸o c¸o kiÓm to¸n ®ång thêi cã tr¸ch nhiÖm gi¶i quyÕt c¸c sù kiÖn ph¸t sinh sau khi lËp B¸o c¸o kiÓm to¸n. Tïy theo kÕt qu¶, c¸c kiÓm to¸n viªn cã thÓ ®-a ra 1 trong 4 ý kiÕn: chÊp nhËn toµn phÇn, chÊp nhËn tõng phÇn, ý kiÕn kh«ng chÊp nhËn vµ ý kiÕn tõ chèi. II. KiÓm to¸n chu tr×nh Hµng tån kho trong kiÓm to¸n B¸o c¸o tµi chÝnh: 1. Kh¸i qu¸t chung vÒ hµng tån kho: Hµng tån kho lµ mét chu tr×nh quan träng trªn B¸o c¸o tµi chÝnh cña doanh nghiÖp, trong phÇn nµy ta sÏ xÐt ®Òn nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn c«ng t¸c kÕ to¸n Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 hµng tån kho, tõ sæ s¸ch ®Õn c¸c tµi kho¶n ®-îc sö dông còng nh- ph-¬ng ph¸p theo dâi, h¹ch to¸n vµ ghi sæ hµng tån kho. Cô thÓ: 1.1. Kh¸i niÖm: Theo ChuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ vÒ hµng tån kho (ISA2) vµ ChuÈn mùc kÕ to²n ViÖt Nam sè 02 “H¯ng tån kho” th× h¯ng tån kho l¯ nh÷ng t¯i s°n: + §-îc gi÷ ®Ó b¸n trong kú s¶n xuÊt, kinh doanh b×nh th-êng; + §ang trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh dë dang; + Nguyªn liÖu, vËt liÖu, c«ng cô dông cô ®Ó sö dông trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh hoÆc cung cÊp dÞch vô. Tõ ®ã cã thÓ thÊy cã nhiÒu tiªu thøc ®-îc sö dông ®Ó ph©n lo¹i hµng tån kho. Tr-íc hÕt ph¶i thÊy ®-îc hµng tån kho lµ tµi s¶n l-u ®éng cña doanh nghiÖp biÓu hiÖn d-íi h×nh th¸i vËt chÊt, cã thÓ ®-îc mua ngoµi hoÆc tù s¶n xuÊt ®Ó phôc vô vµo môc ®Ých s¶n xuÊt. Trong doanh nghiÖp th-¬ng m¹i th× hµng tån kho bao gåm: hµng hãa mua vÒ chê b¸n (cã hµng hãa tån kho, hµng mua ®ang ®i trªn ®-êng, hµng göi b¸n, hµng göi ®i gia c«ng chÕ biÕn). Cßn ®èi víi doanh nghiÖp s¶n xuÊt hµng tån kho cã thÓ bao gåm nh÷ng lo¹i sau: nguyªn- nhiªn vËt liÖu, c«ng cô dông cô tån kho, göi ®i gia c«ng chÕ biÕn vµ ®· mua ®ang ®i trªn ®-êng, s¶n phÈm dë dang (lµ nh÷ng s¶n phÈm ch-a hoµn thµnh vµ ®· hoµn thµnh nh-ng ch-a lµm thñ tôc nhËp kho), chi phÝ dÞch vô dë dang, thµnh phÈm hoµn thµnh chê b¸n. 1.2. KÕ to¸n hµng tån kho: 1.2.1. C«ng t¸c tæ chøc chøng tõ: Tæ chøc chøng tõ lµ viÖc tæ chøc vËn dông ph-¬ng ph¸p chøng tõ trong ghi chÐp kÕ to¸n ®Ó ban hµnh chÕ ®é chøng tõ vµ vËn dông chÕ ®é ®ã. §ång thêi, tæ chøc chøng tõ còng lµ viÖc thiÕt kÕ khèi l-îng c«ng t¸c kÕ to¸n vµ h¹ch to¸n kh¸c nhau trªn hÖ thèng chøng tõ hîp lý, hîp ph¸p theo mét quy tr×nh lu©n chuyÓn nhÊt ®Þnh. §èi víi hµng tån kho th× c«ng t¸c tæ chøc chøng tõ bao gåm chøng tõ nhËp kho vµ xuÊt kho. Quy tr×nh tæ chøc ®-îc thÓ hiÖn qua s¬ ®å: Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 S¬ ®å 2: Tæ chøc chøng tõ nhËp kho. Nh÷ng ng-êi cã liªn quan Ng-êi nhËp kho Ban kiÓm nghiÖm Phô tr¸ch phßng cung tiªu C¸n bé cung øng Thñ kho KÕ to¸n HTK NghiÖp vô nhËp kho C¸c b-íc c«ng viÖc vµ chøng tõ kÌm theo B¶o qu¶n vµ l-u tr÷ §Ò nghÞ nhËp kho Biªn b¶n kiÓm nghiÖm PhiÕu nhËp kho Ký duyÖt NhËp kho vµ ghi thÎ kho Ghi sæ kÕ to¸n S¬ ®å 3: Tæ chøc chøng tõ xuÊt kho Nh÷ng ng-êi cã liªn quan Ng-êi ®Ò nghÞ xuÊt kho Gi¸m ®èc, kÕ to¸n tr-ëng C¸n bé cung øng Thñ kho KÕ to¸n HTK NghiÖp vô xuÊt kho C¸c b-íc c«ng viÖc vµ chøng tõ kÌm theo B¶o qu¶n vµ l-u tr÷ §Ò nghÞ xuÊt kho DuyÖt xuÊt kho PhiÕu xuÊt kho XuÊt kho vµ ghi thÎ kho Ghi sæ kÕ to¸n 1.2.2. Tæ chøc sæ kÕ to¸n: §Ó theo dâi, ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ c¸c th«ng tin cã liªn quan ®Õn hµng tån kho, doanh nghiÖp ph¶i tù x©y dùng cho m×nh mét hÖ thèng tµi kho¶n cã kh¶ n¨ng bao qu¸t ®-îc toµn bé nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh. Bªn c¹nh ®ã, doanh nghiÖp còng ph¶i thiÕt lËp hÖ thèng sæ s¸ch hîp lý bëi sæ kÕ to¸n chÝnh lµ sù cô thÓ hãa ph-¬ng ph¸p ®èi øng tµi kho¶n trong thùc tÕ cña c«ng t¸c kÕ to¸n. Sæ kÕ to¸n bao gåm Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 nhiÒu lo¹i tïy thuéc vµo yªu cÇu qu¶n lý nh-ng lu«n bao gåm 2 lo¹i c¬ b¶n lµ sæ chi tiÕt vµ sæ tæng hîp. Theo chÕ ®é kÕ to¸n ViÖt Nam hiÖn hµnh th× doanh nghiÖp cã thÓ lùa chän mét trong sè c¸c h×nh thøc ghi sæ sau: NhËt ký chung, Chøng tõ ghi sæ, NhËt ký- Sæ c¸i, NhËt ký chøng tõ… 1.2.3. Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ hµng tån kho: TÝnh gi¸ hµng tån kho lµ c«ng viÖc rÊt quan träng trong tæ chøc h¹ch to¸n hµng tån kho, ®ã lµ viÖc dïng tiÒn ®Ó biÓu hiÖn gi¸ trÞ cña hµng tån kho. * C¸c ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ hµng tån kho: - §èi víi nguyªn vËt liÖu, dông cô, hµng ho¸ nhËp kho: Gi¸ cña hµng tån kho ®-îc tÝnh theo gi¸ thùc tÕ mua vµo: Gi¸ Gi¸ ghi Chi phÝ ChiÕt Hµng ThuÕ thùc = trªn + thu khÊu - mua bÞ + nhËp TÕ ho¸ Mua th-¬ng tr¶ l¹i khÈu ®¬n m¹i (nÕu cã) - §èi víi nguyªn vËt liÖu, dông cô, hµng ho¸ xuÊt kho: Gi¸ vËt t- hµng ho¸ nhËp kho ®-îc ghi theo gi¸ thùc tÕ nh-ng ®¬n gi¸ cña c¸c lÇn nhËp vµo nh÷ng thêi ®iÓm kh¸c nhau lµ kh¸c nhau, do ®ã khi xuÊt kho kÕ to¸n cã nhiÖm vô ph¶i x¸c ®Þnh gi¸ thùc tÕ vËt t- hµng ho¸ xuÊt kho. Theo chÕ ®é kÕ to¸n ViÖt Nam doanh nghiÖp cã thÓ sö dông mét trong c¸c ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ sau ®Ó ¸p dông cho viÖc tÝnh gi¸ thùc tÕ xuÊt cho tÊt c¶ c¸c lo¹i hµng tån kho hoÆc riªng tõng lo¹i:  Ph-¬ng ph¸p gi¸ thùc tÕ ®Ých danh;  Ph-¬ng ph¸p gi¸ b×nh qu©n gia quyÒn;  Ph-¬ng ph¸p nhËp tr-íc xuÊt tr-íc;  Ph-¬ng ph¸p nhËp sau xuÊt tr-íc;  Ph-¬ng ph¸p b×nh qu©n sau mçi lÇn nhËp; Møc ®é chÝnh x¸c cña c¸c ph-¬ng ph¸p tuú thuéc vµo yªu cÇu qu¶n lý vµ n¨ng lùc nghiÖp vô cña kÕ to¸n viªn vµ trang thiÕt bÞ xö lý th«ng tin cña doanh nghiÖp. Tuy nhiªn dï lùa chän ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ nµo th× doanh nghiÖp lu«n ph¶i ®¶m b¶o ®-îc tÝnh thèng nhÊt vÒ ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ ®èi víi tõng lo¹i vËt t- hµng ho¸ Ýt nhÊt lµ trong mét kú kÕ to¸n, nÕu cã thay ®æi ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ th× doanh nghiÖp cÇn ph¶i cã sù gi¶i tr×nh hîp lý. Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 1.2.4. Tæ chøc h¹ch to¸n hµng tån kho: §Ó chuÈn bÞ ghi chÐp c¸c nghiÖp vô ph¸t sinh liªn quan ®Õn hµng tån kho, c¸c doanh nghiÖp ®Òu x©y dùng cho m×nh mét hÖ thèng tµi kho¶n bao qu¸t vÒ hµng tån kho gåm nh÷ng tµi kho¶n c¬ b¶n: TK 151, TK 152, TK 153, TK 154…, c¸c tµi kho¶n tËp hîp chi phÝ nh- TK 621, TK 622, TK 627… KÕ to¸n t¹i doanh nghiÖp dùa vµo hÖ thèng c¸c chøng tõ gèc, sæ chi tiÕt, sæ tæng hîp c¸c lo¹i vËt t-, b¸o c¸o nhËp- xuÊt- tån vËt t- ®Ó tiÕn hµnh h¹ch to¸n, ghi chÐp. C«ng t¸c h¹ch to¸n hµng tån kho bao gåm h¹ch to¸n chi tiÕt vµ h¹ch to¸n tæng hîp: a, H¹ch to¸n chi tiÕt hµng tån kho: H¹ch to¸n chi tiÕt hµng tån kho ®ßi hái ph¶n ¸nh c¶ vÒ gi¸ trÞ, sè l-îng, chÊt l-îng cña tõng lo¹i vËt t-, hµng hãa theo tõng kho b¶o qu¶n vµ tõng ng-êi phô tr¸ch. Thùc tÕ hiÖn nay cã 3 ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi tiÕt vÒ hµng tån kho lµ: ph-¬ng ph¸p thÎ song song, ph-¬ng ph¸p sæ ®èi chiÕu lu©n chuyÓn vµ c¸ch h¹ch to¸n theo sæ sè d-. Trong ®ã h¹ch to¸n theo thÎ song song ®-îc ¸p dông t-¬ng ®èi réng r·i do cã c¸ch ghi chÐp kh«ng phøc t¹p, tr¸nh sù trïng l¾p. b, H¹ch to¸n tæng hîp hµng tån kho: Cã 2 c¸ch ®Ó h¹ch to¸n tæng hîp hµng tån kho, lµ kª khai th-êng xuyªn hoÆc kiÓm kª ®Þnh kú. Tïy theo ®Æc ®iÓm kinh doanh cña doanh nghiÖp, yªu cÇu cña c«ng t¸c qu¶n lý hay tr×nh ®é kÕ to¸n viªn, quy ®Þnh hiÖn hµnh cña chÕ ®é kÕ to¸n mµ mçi ®¬n vÞ sÏ lùa chän cho m×nh mét ph-¬ng ph¸p thÝch hîp nhÊt. - Ph-¬ng ph¸p kª khai th-êng xuyªn: lµ ph-¬ng ph¸p theo dâi vµ ph¶n ¸nh t×nh h×nh biÕn ®éng cña hµng tån kho mét c¸ch th-êng xuyªn liªn tôc trªn c¬ së c¸c tµi kho¶n ph¶n ¸nh tõng lo¹i hµng tån kho. S¬ ®å h¹ch to¸n tæng hîp hµng tån kho theo ph-¬ng ph¸p nµy ®-îc tr×nh bµy trong s¬ ®å 4. - Ph-¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú: kh«ng theo dâi vËt t- mét c¸ch th-êng xuyªn mµ chØ ph¶n ¸nh gi¸ trÞ tån kho ®Çu vµ cuèi kú trªn c¬ së kiÓm kª cuèi kú, x¸c ®Þnh l-îng tån kho thùc tÕ cña doanh nghiÖp. Cô thÓ c¸c doanh nghiÖp sö dông ph-¬ng ph¸p nµy cã c¸ch h¹ch to¸n tu©n theo s¬ ®å 5. Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 16 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 17 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 1.3. §Æc ®iÓm Hµng tån kho vµ nh÷ng ¶nh h-ëng ®Õn c«ng t¸c kiÓm to¸n: Hµng tån kho chiÕm mét tû träng rÊt lín trong tæng tµi s¶n cña doanh nghiÖp vµ còng chiÕm mét vÞ trÝ quan träng trong c«ng t¸c kÕ to¸n còng nh- ho¹t ®éng kiÓm to¸n. Cã ®-îc nhËn xÐt nh- trªn lµ do nh÷ng ®Æc tr-ng c¬ b¶n cña hµng tån kho, cô thÓ nh- sau: - Hµng tån kho cã tû lÖ lín trong tæng tµi s¶n l-u ®éng cña mét doanh nghiÖp, lµ chu tr×nh chñ yÕu trªn B¸o c¸o tµi chÝnh nªn rÊt dÔ x¶y ra nh÷ng sai sãt hoÆc gian lËn lín, g©y ¶nh h-ëng träng yÕu vÒ chi phÝ vµ kÕt qu¶ kinh doanh. - Hµng tån kho rÊt ®a d¹ng vÒ chñng lo¹i, ®-îc b¶o qu¶n vµ qu¶n lý t¹i nhiÒu ®Þa ®iÓm (kho) kh¸c nhau, do nhiÒu ng-êi phô tr¸ch vËt chÊt (thñ kho). §iÒu kiÖn b¶o qu¶n ®èi víi tõng lo¹i hµng tån kho lµ rÊt kh¸c nhau. ChÝnh v× thÕ, thùc hiÖn c«ng viÖc kiÓm so¸t vËt chÊt, kiÓm kª vÒ chÊt l-îng còng nh- gi¸ trÞ lµ rÊt phøc t¹p, kh¶ n¨ng x¶y ra sai sãt, gian lËn lµ nhiÒu h¬n so víi c¸c tµi s¶n kh¸c. Cô thÓ: cã nhiÒu hµng tån kho rÊt khã ph©n lo¹i vµ ®Þnh gi¸ nh- c¸c linh kiÖn ®iÖn tö phøc t¹p, c¸c c«ng tr×nh x©y dùng dë dang hay kim khÝ qóy…(®ßi hái cã ý kiÕn cña c¸c chuyªn gia nªn mang tÝnh chñ quan cao). - Cã nhiÒu ph-¬ng ph¸p ®Ó ®Þnh gi¸ hµng tån kho, ngay c¶ víi mçi lo¹i hµng tån kho còng cã thÓ x©y dùng c¸ch tÝnh kh¸c nhau nh- ph-¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn, ph-¬ng ph¸p gi¸ thùc tÕ ®Ých danh hay ph-¬ng ph¸p nhËp tr-íc- xuÊt tr-íc (FIFO)…Víi mçi c¸ch tÝnh sÏ ®em l¹i nh÷ng kÕt qu¶ kh¸c nhau, bªn c¹nh ®ã viÖc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ hµng tån kho l¹i cã ¶nh h-ëng trùc tiÕp ®Õn gi¸ vèn hµng b¸n, ¶nh h-ëng träng yÕu tíi viÖc x¸c ®Þnh lîi nhuËn thuÇn trong n¨m tµi chÝnh. V× vËy ®Ó thu thËp ®-îc b»ng chøng kiÓm to¸n ®Çy ®ñ vµ cã hiÖu lùc, c¸c kiÓm to¸n viªn khi thùc hiÖn kiÓm to¸n ph¶i n¾m b¾t ®-îc ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ hµng tån kho mµ kh¸ch hµng ®ang sö dông cïng víi viÖc ¸p dông nã trong thùc tiÔn. Thùc tÕ hiÖn nay vÉn cßn cã nh÷ng doanh nghiÖp kh«ng ¸p dông nhÊt qu¸n c¸ch x¸c ®Þnh trÞ gi¸ hµng tån kho gi÷a c¸c niªn ®é kÕ to¸n, ®iÒu nµy rÊt dÔ dÉn ®Õn nh÷ng sai sãt ®¸ng kÓ. - Hµng tån kho còng nh- nhiÒu lo¹i tµi s¶n kh¸c, ph¶i chÞu ¶nh h-ëng cña hao mßn h÷u h×nh vµ hao mßn v« h×nh (bÞ h- háng sau mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh, dÔ bÞ lçi thêi…). §iÒu nµy yªu cÇu c¸c kiÓm to¸n viªn ph¶i cã nh÷ng hiÓu biÕt cô thÓ vÒ tõng lo¹i hµng tån kho cã trong doanh nghiÖp còng nh- xu h-íng biÕn ®éng cña chóng, tõ ®ã x¸c ®Þnh chÝnh x¸c ®-îc gi¸ trÞ hao mßn cña tõng lo¹i. Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 18 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - Chu tr×nh hµng tån kho cã liªn quan trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp víi c¸c chu tr×nh kh¸c, v× vËy khi tiÕn hµnh kiÓm to¸n, ph¶i cã sù xem xÐt mèi liªn hÖ gi÷a c¸c chu tr×nh nµy, do cã thÓ x¶y ra nh÷ng sai sãt mang tÝnh chÊt d©y chuyÒn gi÷a c¸c giai ®o¹n trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. 1.4. C¸c chøc n¨ng cña Hµng tån kho víi qu¸ tr×nh kiÓm so¸t néi bé trong doanh nghiÖp: Nh- phÇn 1.3 ®· nªu, ®Æc ®iÓm næi bËt cña hµng tån kho lµ cã liªn quan ®Õn nhiÒu chu tr×nh kh¸c trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, do vËy chu tr×nh nµy cã nh÷ng chøc n¨ng c¬ b¶n sau: - Chøc n¨ng mua hµng; - Chøc n¨ng nhËn hµng; - Chøc n¨ng l-u kho vËt t-, hµng hãa; - Chøc n¨ng xuÊt kho; - Chøc n¨ng s¶n xuÊt; - Chøc n¨ng l-u kho thµnh phÈm; - Chøc n¨ng xuÊt thµnh phÈm ®i tiªu thô. Tïy theo ®Æc ®iÓm cô thÓ trong quy tr×nh ho¹t ®éng còng nh- môc tiªu qu¶n lý cña tõng thêi ®iÓm mµ mçi doanh nghiÖp x©y dùng cho m×nh mét hÖ thèng kiÓm so¸t néi bé hµng tån kho hîp lý ®Ó kiÓm so¸t tèt nhÊt dßng vËn ®éng cña hµng tån kho, ®¶m b¶o tÝnh ®éc lËp gi÷a c¸c bé phËn trong viÖc kiÓm tra. Theo ®ã, qu¸ tr×nh kiÓm so¸t néi bé ®-îc thùc hiÖn theo tõng chøc n¨ng cô thÓ cña chu tr×nh hµng tån kho. 1.4.1. Chøc n¨ng mua hµng: Qu¸ tr×nh mua hµng lµ mét bé phËn n»m trong chu tr×nh mua hµng- thanh to¸n. §Æc ®iÓm chung cña nghiÖp vô nµy lµ chóng ®-îc thùc hiÖn bëi bé phËn cung øng c¨n cø vµo giÊy ®Ò nghÞ mua hµng ®· ®-îc phª duyÖt, bé phËn nµy sÏ lËp ®¬n ®Æt hµng hoÆc tháa thuËn c¸c hîp ®ång mua hµng. HÖ thèng kiÓm so¸t néi bé víi viÖc mua hµng cña doanh nghiÖp sÏ ®-îc thiÕt lËp ®¶m b¶o tÝnh h÷u hiÖu, cã thÓ bao gåm c¸c b-íc c«ng viÖc c¬ b¶n sau: - ThiÕt lËp kÕ ho¹ch mua hµng dùa trªn c¬ së kÕ ho¹ch s¶n xuÊt, kÕ ho¹ch tiªu thô s¶n phÈm, kÕ ho¹ch dù tr÷ hµng tån kho. Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 19 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - Sö dông c¸c phiÕu yªu cÇu cã ®¸nh sè thø tù tr-íc. Quy ®Þnh thñ tôc xÐt duyÖt yªu cÇu mua, phiÕu yªu cÇu mua ph¶i ghi râ n¬i yªu cÇu, sè l-îng vµ chñng lo¹i hµng hãa. - PhiÕu yªu cÇu ®-îc chuyÓn tíi phßng thu mua ®Ó lµm c¨n cø lËp ®¬n ®Æt mua hµng göi ®Õn n¬i cung cÊp ®· ®-îc lùa chän. §¬n ®Æt hµng ph¶i cã ®Çy ®ñ c¸c yÕu rè vÒ sè l-îng, chñng lo¹i, quy c¸ch hµng hãa hoÆc dÞch vô yªu cÇu. §ång thêi ®¬n ®Æt hµng sÏ ®-îc chuyÓn cho c¸c bé phËn cã liªn quan nh- bé phËn kÕ to¸n ®Ó h¹ch to¸n, bé phËn nhËn hµng ®Ó kiÓm tra ®èi chiÕu. - Cã sù ph©n t¸ch tr¸ch nhiÖm gi÷a ng-êi yªu cÇu, ng-êi lËp hãa ®¬n vµ ng-êi quyÕt ®Þnh viÖc mua hµng ®ã. 1.4.2. Chøc n¨ng nhËn hµng, l-u kho: NghiÖp vô nµy ®-îc b¾t ®Çu b»ng viÖc nhËp kho hµng mua, lËp biªn b¶n giao nhËn hµng, còng n»m trong chu tr×nh mua hµng- thanh to¸n. TÊt c¶ hµng hãa sÏ ®-îc chuyÓn tíi bé phËn kho, bé phËn nµy tiÕn hµnh nhËp kho. Thñ kho lËp phiÕu nhËp kho ghi râ sè l-îng, quy c¸ch cña hµng thùc nhËp, ghi sæ vµ chuyÓn cho kÕ to¸n lµm c¨n cø ghi sæ kÕ to¸n. HÖ thèng kiÓm so¸t néi bé víi chøc n¨ng nhËn hµng, l-u kho gåm: - Hµng hãa nhËn vÒ ph¶i ®-îc kiÓm tra c¶ vÒ sè l-îng vµ chÊt l-îng bëi mét bé phËn ®éc lËp víi bé phËn mua hµng vµ bé phËn l-u kho ®-îc gäi lµ Phßng nhËn hµng. Phßng nhËn hµng cã tr¸ch nhiÖm x¸c ®Þnh sè l-îng hµng nhËn, kiÓm ®Þnh chÊt l-îng cã phï hîp víi yªu cÇu trong ®¬n ®Æt hµng hay kh«ng, ®ång thêi còng lo¹i bá nh÷ng hµng hãa bÞ lçi, kÐm phÈm chÊt… Sau ®ã lËp Biªn b¶n nhËn hµng (phiÕu nhËn hµng) chuyÓn tíi bé phËn kho. - Ph¶i cã sù c¸ch ly vÒ tr¸ch nhiÖm gi÷a ng-êi ghi sæ vµ ng-êi qu¶n lý kho hµng. - HÖ thèng kiÓm so¸t néi bé ph¶i ®-îc thiÕt kÕ bao gåm c¶ thñ tôc kiÓm tra tÝnh ®Çy ®ñ cña c¸c chøng tõ hµng tån kho, tÝnh to¸n l¹i c¸c chøng tõ gèc, ®èi chiÕu chøng tõ gèc víi sæ kÕ to¸n hµng tån kho, ®èi chiÕu gi÷a c¸c lo¹i sæ víi nhau ®Ó ®¶m b¶o viÖc ghi ®óng, ghi ®ñ vµ kÞp thêi nghiÖp vô hµng tån kho. 1.4.3. Chøc n¨ng xuÊt kho vËt t-, hµng hãa: Bé phËn kho ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ toµn bé sè hµng hãa mµ m×nh qu¶n lý, do ®ã tÊt c¶ c¸c tr-êng hîp xuÊt vËt t-, hµng hãa ®Òu ph¶i cã phiÕu yªu cÇu sö dông ®· ®-îc phª duyÖt hay ph¶i cã ®¬n ®Æt hµng. C¨n cø vµo phiÕu xuÊt kho thñ kho vµ kÕ to¸n vËt t- ghi sæ vµ h¹ch to¸n. Doanh nghiÖp tiÕn hµnh c¸c c«ng viÖc: Hoµn thiÖn kiÓm to¸n chu tr×nh hµng tån kho …… 20
- Xem thêm -