Hoàn thiện kế toán tiêu thụ sản phẩm tại tổng công ty may 10-công ty cổ phần

  • Số trang: 109 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 25 |
  • Lượt tải: 0
nhattuvisu

Đã đăng 26946 tài liệu

Mô tả:

MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾẾT TẮẾT DANH MỤC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ PHẦN MỞ ĐẦU......................................................................................................1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIÊU THỤ SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT...............................................................4 1.1. Khái quát chung về tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 4 1.1.1. Khái niệm, ý nghĩa và vai trò của tiêu thụ sản phẩm4 1.1.2. Yêu cầu đối với quản lý tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 8 1.1.3. Các phương thức tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 9 1.1.4. Các phương thức thanh toán sử dụng trong tiêu thụ sản phẩm 1.2. Nội dung kế toán tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 11 12 1.2.1. Vai trò và nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 12 1.2.2. Kế toán doanh thu tiêu thụ trong doanh nghiệp sản xuất 13 1.2.3. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu trong doanh nghiệp sản xuất 17 1.2.4. Kế toán giá vốn sản phẩm tiêu thụ trong doanh nghiệp sản xuất 1.2.5. Kế toán chi phí bán hàng 18 25 1.3. Kế toán tiêu thụ sản phẩm theo chuẩn mực kế toán quốc tế và kinh nghiệm một số nước 28 1.3.1. Các chuẩn mực kế toán quốc tế liên quan 28 1.3.3. Kế toán tiêu thụ sản phẩm theo kinh nghiệm một số nước trên thế giới 32 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIÊU THỤ SẢN PHẨM TẠI TỔNG CÔNG TY MAY 10-CÔNG TY CỔ PHẦN........................................................41 2.1. Khái quát chung về Tổng công ty May 1041 2.1.1. Giới thiệu chung về Tổng công ty 41 2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Tổng công ty 42 2.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Tổng công ty 2.1.4.Tổ chức bộ máy kế toán của Tổng công ty 43 49 2.1.5. Tổ chức vận dụng hệ thống sổ sách kế toán của Tổng công ty 2.2 Thực trạng kế toán tiêu thụ sản phẩm 55 2.2.1. Đặc điểm tiêu thụ và quản lý tiêu thụ sản phẩm 55 2.2.2. Kế toán doanh thu tiêu thụ sản phẩm tại Tổng công ty 2.2.3.Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu 62 57 53 2.2.4. Kế toán giá vốn sản phẩm tiêu thụ tại Tổng công ty 64 2.2.5. Kế toán chi phí bán hàng tại Tổng công ty 2.2.6. Kế toán thanh toán với khách hàng 67 68 2.3. Đánh giá thực trạng kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Tổng công ty May 10 69 2.3.1. Những ưu điểm 70 2.3.2. Những hạn chế còn tồn tại 71 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TIÊU THỤ SẢN PHẨM TẠI TỔNG CÔNG TY MAY 10..........................................................................75 3.1. Phương hướng phát triển của Tổng công ty May 10 3.1.1. Mục tiêu phát triển 75 75 3.1.2. Về công tác kế hoạch thị trường, xuất nhập khẩu và kinh doanh 75 3.1.3. Công tác quản lý tài chính 76 3.2. Sự cần thiết và yêu cầu của việc hoàn thiện kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Tổng công ty May 10 77 3.2.1. Sự cần thiết của việc hoàn thiện kế toán tiêu thụ sản phẩm 77 3.2.2. Yêu cầu của việc hoàn thiện kế toán tiêu thụ sản phẩm 78 3.3. Các giải pháp hoàn thiện kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Tổng công ty May 10 79 3.3.1. Về tổ chức vận dụng chế độ kế toán tại Tổng công ty 3.3.2. Về kế toán tiêu thụ thành phẩm 79 81 3.3.3. Hoàn thiện hệ thống tài khoản sử dụng 85 3.4. Điều kiện thực hiện các giải pháp hoàn thiện kế toán tiêu thụ thành phẩm tại tổng công ty may 10 – công ty cổ phần 86 3.4.1. Về phía Nhà nước 86 3.4.2. Về phía công ty 86 KẾT LUẬN............................................................................................................89 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO..............................................................91 PHỤ LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT SP: Sản phẩm TK: Tài khoản GTGT: Giá trị gia tăng TTĐB: Tiêu thụ đặc biệt CPBH: Chi phí bán hàng CP: Cổ phần TSCĐ: Tài sản cố định BHXH: Bảo hiểm xã hội BHYT: Bảo hiểm y tế KPCĐ: Kinh phí công đoàn DN: Doanh nghiệp GVHB: Giá vốn hàng bán DT: Doanh thu SXKD: Sản xuất kinh doanh Cty: Công ty PT: Phiếu thu HĐ: Hóa đơn CKTT: Chiết khấu thanh toán KH: Khách hàng KKĐK: Kiểm kê định kỳ KKTX: Kê khai thường xuyên DANH MỤC BẢNG VÀ SƠ ĐỒ Bảng 2.1: Tình hình tiêu thụ các loại sản phẩm năm 2010 56 Sơ đồ 1.1: Kế toán doanh thu bán hàng trong doanh nghiệp sản xuất.....................16 Sơ đồ 1.2: Hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu...............................................18 Sơ đồ 1.3: Kế toán giá vốn hàng theo phương pháp kê khai thường xuyên............24 Sơ đồ 1.4 Kế toán giá vốn hàng bán theo phương pháp kiểm kê định kỳ...............25 Sơ đồ 1.5: Kế toán chi phí bán hàng........................................................................27 Sơ đồ 1.6: Trình tự kế toán tiêu thụ sản phẩm của hệ thống kế toán Mỹ theo phương pháp kê khai thường xuyên......................................................................................34 Sơ đồ 1.7: Trình tự kế toán tiêu thụ sản phẩm của hệ thống kế toán Mỹ theo phương pháp KKĐK............................................................................................................. 35 Sơ đồ 1.8 : Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu theo hệ thống kế toán Mỹ.........36 Sơ đồ 1.9: Trình tự kế toán tiêu thụ thành phẩm theo hệ thống kế toán Pháp..........39 Sơ đồ 1.10: Trình tự kế toán các khoản giảm trừ doanh thu theo hệ thống kế toán Pháp......................................................................................................................... 40 Sơ đồ 2.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức tổng công ty May 10............................................46 Sơ đồ 2.2: Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán Tổng công ty May 10............................50 Sơ đồ 2.3: Quy trình ghi sổ tại Tổng công ty..........................................................54 Sơ đồ 2.4: Các kênh phân phối của Tổng công ty CP May 10.................................55 Sơ đồ 2.5 : Quy trình luân chuyển chứng từ kế toán doanh thu...............................59 Sơ đồ 2.6 : Quy trình kế toán doanh thu bán hàng...................................................61 Sơ đồ 2.7: Quy trình ghi sổ các khoản giảm trừ doanh thu......................................62 Sơ đồ 2.8: Quy trình luân chuyển chứng từ xuất kho..............................................65 Sơ đồ 2.9: Quy trình kế toán giá vốn hàng bán........................................................67 Sơ đồ 3.1: Quy trình ghi sổ theo hình thức sổ Nhật ký chung.................................80 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài: Trong nền kinh tế thị trường luôn tồn tại một vấn đề khách quan đó là bất cứ ai dù là một cá nhân, một tập thể hoặc một doanh nghiệp nào khi gia nhập thị trường đều phải chấp nhận cạnh tranh và quá trình cạnh tranh đó luôn xảy ra hai mặt trái ngược nhau đó là vừa đào thải vừa thúc đẩy sản xuất phát triển. Cùng với sự phát triển của đất nước, sự đổi mới và tăng cường cả về chất lượng và số lượng của nền kinh tế thì ngành công nghiệp may mặc đang từng bước đổi mới, phát triển và khẳng định mình nhằm tiến tới hội nhập với kinh tế khu vực và thế giới. Hiện nay, vấn đề quan trọng trong chiến lược sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chính là khâu tiêu thụ, có giải quyết tốt khâu tiêu thụ doanh nghiệp mới thu hồi được vốn tạo điều kiện cho quá trình tái sản xuất kinh doanh, xác định được kết quả tiêu thụ và thu được lợi nhuận. Điều này không chỉ đúng với các doanh nghiệp sản xuất may mặc mà còn là vấn đề đáng quan tâm đối với mọi loại hình doanh nghiệp. Với vai trò quan trọng của quá trình tiêu thụ thì việc nắm bắt kịp thời các thông tin về tình hình tiêu thụ để ra những quyết định kinh doanh là một yêu cầu quan trọng. Thông tin về tiêu thụ là cơ sở để ra các quyết định về sản xuất, dự trữ, mở rộng hay sản xuất hạn chế một loại sản phẩm nào đó. Cũng như vậy, thông tin về tiêu thụ là cơ sở để phân tích các yếu tố ảnh hưởng để nâng cao hiệu quả của quá trình tiêu thụ, nâng cao lợi nhuận, khai thác tối đa các tiềm năng của doanh nghiệp. Mặt khác, các thông tin này chủ yếu do kế toán cung cấp, do đó, yêu cầu của kế toán quá trình tiêu thụ sản phẩm là phải phản ánh đầy đủ, kịp thời, chính xác cũng như tổ chức hợp lý để có thể cung cấp thông tin một cách nhanh nhất Ý thức được điều đó, Tổng công ty May 10 đã không ngừng đầu tư chiều sâu, đa dạng hoá sản phẩm, cải tiến mẫu mã, mặt hàng, nâng cao chất lượng và hạ giá thành sản phẩm nhằm thực hiện mục tiêu tiêu thụ sản phẩm sao cho có lợi nhất. Bên cạnh đó công tác kế toán luôn được chú trọng đổi mới nhằm phát huy tác dụng trong cơ chế thị trường. Tuy vậy không phải không còn tồn tại cần tháo gỡ. Xuất phát từ mặt lý luận và thực tiễn đặt ra cho công tác kế toán tiêu thụ sản phẩm sau khi đi sâu vào khảo sát, nghiên cứu tình hình thực tế công tác kế toán ở Tổng công ty tôi xin chọn đề tài: “Hoàn thiện kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Tổng công ty May 10-Công ty cổ phần” với mong muốn tìm hiểu thực tế và đề xuất giải pháp nhằm không ngừng hoàn thiện công tác kế toán tại Tổng công ty 2. Mục đích nghiên cứu: Đề tài được nghiên cứu nhằm một số mục đích cụ thể như: Hệ thống hoá cơ sở lý luận về kế toán tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất và mô tả, phân tích, đánh giá thực tế kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Tổng công ty May 10, tìm ra những hạn chế, tồn tại cần khắc phục từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Tổng công ty May 10. 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: - Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận về kế toán tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp sản xuất và một số các chuẩn mực kế toán quốc tế về kế toán tiêu thụ sản phẩm và kinh nghiệm của một số nước trên thế giới - Đối tượng nghiên cứu của luận văn là kế toán tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất, cụ thể là vai trò và nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ sản phẩm, kế toán doanh thu tiêu thụ, kế toán các khoản giảm trừ doanh thu, kế toán giá vốn sản phẩm tiêu thụ, kế toán chi phí bán hàng…. - Phạm vi nghiên cứu của luận văn là kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Tổng công ty May 10 dưới góc độ kế toán tài chính và chỉ nghiên cứu sâu vào hình thức tiêu thụ hàng trong nước. 4. Phương pháp nghiên cứu: Trong quá trình thực hiện luận văn, có nhiều phương pháp nghiên cứu được sử dụng. Đó là: phương pháp biện chứng duy vật, phương pháp phân tích tổng hợp, phương pháp hệ thống hoá, phương pháp khảo sát thực tế... Các phương pháp trên được sử dụng kết hợp nhằm mục đích xem xét, đánh giá các vấn đề cần nghiên cứu, từ đó nêu lên các ý kiến của bản thân. 5. Kết cấu của luận văn: Luận văn ngoài lời nói đầu và kết luận được cơ cấu thành 3 chương: Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất Chương 2: Thực trạng kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Tổng công ty May 10 Công ty cổ phẩn. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kế toán tiêu thụ sản phẩm tại Tổng công ty May 10 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIÊU THỤ SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 1.1. Khái quát chung về tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 1.1.1. Khái niệm, ý nghĩa và vai trò của tiêu thụ sản phẩm 1.1.1.1.Khái niệm tiêu thụ: Trong quá trình sản xuất kinh doanh, tài sản của doanh nghiệp được vận động qua các giai đoạn khác nhau của quá trình tái sản xuất. Tài sản vận động qua các giai đoạn nào tùy thuộc vào từng loại hình doanh nghiệp, nhưng nhìn chung khi tài sản của doanh nghiệp chuyển từ hình thái hàng hóa sang hình thái tiền tệ chính là lúc doanh nghiệp thực hiện việc bán hàng và sản phẩm được tiêu thụ. Vậy tiêu thụ sản phẩm là gì? Tiêu thụ sản phẩm là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất kinh doanh, là yếu tố quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Tiêu thụ sản phẩm là phục vụ mục đích của sản xuất hàng hóa, là đưa sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng. Nó là khâu lưu thông hàng hóa, là cầu nối trung gian giữa một bên là sản xuất, phân phối và một bên là tiêu dùng. Thích ứng với mỗi cơ chế quản lý, công tác tiêu thụ sản phẩm được quản lý bằng các hình thức khác nhau. Trong nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, nhà nước quản lý kinh tế chủ yếu bằng mệnh lệnh. Các cơ quan hành chính kinh tế can thiệp sâu vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhưng lại không chịu trách nhiệm về các quyết định của mình. Các vần đề về sản xuất như: sản xuất cái gì? Bằng cách nào? Cho ai? Đều do nhà nước quy định thì tiêu thụ sản phẩm chỉ là việc tổ chức bán hàng hóa sản xuất ra theo kế hoạch và giá cả được ấn định từ trước. Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp phải tự mình quyết định ba vấn đề quan trọng của sản xuất nên việc tiêu thụ sản phẩm cần được hiểu theo cả nghĩa rộng và nghĩa hẹp. Theo nghĩa rộng, tiêu thụ sản phẩm là một quá trình kinh tế bao gồm nhiều khâu từ việc nghiên cứu thị trường, xác định nhu cầu khách hàng, đặt hàng và tổ chức sản xuất đến việc tổ chức các nghiệp vụ tiêu thụ, xúc tiến bán hàng…nhằm mục đích đạt hiệu quả cao nhất. Theo nghĩa hẹp, tiêu thụ sản phẩm hàng hóa là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm hàng hóa đã thực hiện cho khách hàng đồng thời thu được tiền hàng hoặc được quyền thu tiền bán hàng. 1.1.1.2. Ý nghĩa của tiêu thụ sản phẩm: Tiêu thụ sản phẩm là giai đoạn cuối cùng của quá trình tuần hoàn và luân chuyển vốn đồng thời kết thúc vòng chu chuyển vốn của doanh nghiệp. Chỉ thông qua quá trình tiêu thụ sản phẩm thì tính hữu ích của hàng hoá, sản phẩm mới được xã hội thừa nhận, sự phù hợp với quy cách phẩm chất đối với thị hiếu của người tiêu dùng mới được xác định rõ ràng. Việc tiêu thụ sản phẩm không chỉ có ý nghĩa quan trọng đối với bản thân doanh nghiệp, mà nó còn có ý nghĩa đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân. - Đối với bản thân doanh nghiệp: việc tiêu thụ sản phẩm là vấn đề sống còn, quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Thông qua tiêu thụ sản phẩm thì tính chất giá trị và giá trị sử dụng của sản phẩm, hàng hoá mới được thể hiện. Có tiêu thụ được sản phẩm thì doanh nghiệp mới có khả năng để bù đắp toàn bộ chi phí sản xuất (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung), chi phí ngoài sản xuất (chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp), từ đó tiếp tục chu kỳ sản xuất mới. Việc tăng nhanh quá trình tiêu thụ sản phẩm (tăng về số lượng và rút ngắn thời gian), đồng nghĩa với việc tăng nhanh vòng quay của vốn, tiết kiệm vốn cho doanh nghiệp, đảm bảo thu hồi vốn nhanh chóng để thực hiện tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng, là tiền đề vật chất tăng thu nhập cho doanh nghiệp, nâng cao đời sống vật chất cho cán bộ công nhân viên. Do đó việc tổ chức tốt công tác tiêu thụ sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ sẽ làm tăng doanh thu, khẳng định vị trí của doanh nghiệp trên thương trường. - Đối với người tiêu dùng : ngoài việc đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, còn góp phần hướng dẫn nhu cầu tiêu dùng của khách hàng. Chỉ thông qua quá trình tiêu thụ sản phẩm thì giá trị sử dụng của hàng hoá mới được thực hiện. - Đối với các đơn vị có quan hệ trực tiếp với doanh nghiệp : việc cung cấp sản phẩm kịp thời, đúng thời hạn, đúng quy cách phẩm chất, đúng yêu cầu số lượng sẽ giúp cho các đơn vị hoàn thành tốt kế hoạch sản xuất đã đề ra, trên cơ sở đó tăng lợi nhuận cho các đơn vị này. - Xét trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế quốc dân : tiêu thụ sản phẩm là điều kiện để tiến hành tái sản xuất xã hội. Quá trình tái sản xuất xã hội gồm có 4 khâu : “Sản xuất – Phân phối – Trao đổi – Tiêu dùng”, giữa các khâu này có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, nếu thiếu dù chỉ một khâu thì quá trình tái sản xuất sẽ không được thực hiện. Trong mối quan hệ đó thì sản xuất giữ vai trò quyết định, tiêu dùng là mục đích, là động cơ thúc đẩy sản xuất phát triển, còn khâu phân phối và trao đổi có vai trò là cầu nối giữa quan hệ sản xuất và tiêu dùng, từ đó kích thích tiêu dùng và đẩy mạnh sản xuất phát triển. Như vậy tiêu thụ hàng hoá thực hiện mục đích của sản xuất, là điều kiện để tái sản xuất được thực hiện. Ngoài ra bán hàng còn góp phần điều hoà giữa sản xuất và tiêu dùng, giữa khả năng và nhu cầu,… là điều kiện để phát triển cân đối trong từng ngành, từng vùng cũng như toàn bộ nền kinh tế quốc dân. 1.1.1.3.Vai trò của tiêu thụ sản phẩm Tiêu thụ sản phẩm đóng vai trò quan trọng, quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Khi sản phẩm của doanh nghiệp được tiêu thụ, tức là nó được người tiêu dùng chấp nhận. Sức tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp thể hiện ở mức bán ra, uy tín của doanh nghiệp, chất lượng của sản phẩm, sự thích ứng với nhu cầu của người tiêu dùng và sự hoàn thiện của các hoạt động dịch vụ. Nói cách khác tiêu thụ sản phẩm phản ánh đầy đủ điểm mạnh điểm yếu của doanh nghiệp Tiêu thụ sản phẩm là căn cứ để lập ra kế hoạch sản xuất cái gì, sản xuất với khối lượng bao nhiêu, chất lượng như thế nào. Nếu không căn cứ vào sức tiêu thụ trên thị trường mà ồ ạt sản xuất không tính đến khả năng tiêu thụ sẽ dẫn đến tình trạng ế thừa, tồn đọng sản phẩm, gây ra sự đình trệ trong sản xuất kinh doanh, dẫn đến nguy cơ phá sản, ngoài ra tiêu thụ sản phẩm quyết định khâu cung ứng đầu vào thông qua sản xuất. Hoạt động tiêu thụ sản phẩm có ý nghĩa quyết định đối với các hoạt động nghiệp vụ khác của doanh nghiệp như: nghiên cứu thị trường, đầu tư mua sắm trang thiết bị, tài sản, tổ chức sản xuất, tổ chức lưu thông, dịch vụ… nếu không tiêu thụ được sản phẩm thì không thể thực hiện được quá trình tái sản xuất bởi vì doanh nghiệp sẽ không có vốn để thực hiện các nghiệp vụ kinh doanh trên Tiêu thụ sản phẩm giúp doanh nghiệp thu hồi được vốn, bù đắp chi phí và có lãi. Nó giúp cho doanh nghiệp có các nguồn lực cần thiết để thực hiện quá trình tái sản xuất tiếp theo, công tác tiêu thụ được tổ chức tốt sẽ là động lực thúc đẩy sản xuất và là yếu tố tăng nhanh vòng quay của vốn. bởi vậy tiêu thụ sản phẩm càng được tiến hành tốt bao nhiêu thì chu kỳ sản xuất kinh doanh càng ngắn bấy nhiêu, vòng quay vốn càng nhanh, hiệu quả sử dụng vốn càng cao. Lợi nhuận là mục đích quan trọng nhất trong toàn bộ hoạt động sản xuất kinh doanh. Lợi nhuận là nguồn bổ xung các quỹ của doanh nghiệp trên cơ sở đó các doanh nghiệp có điều kiện đầu tư máy móc, thiết bị, xây dựng mới từng bước mở rộng và phát triển quy mô của doanh nghiệp. lợi nhuận còn để kích thích vật chất khuyến khích người lao động, điều hòa lợi ích riêng, khai thác sử dụng các tiềm năng của doanh nghiệp một cách triệt để. Như vậy để có lợi nhuận cao ngoài các biện pháp giảm chi phí sản xuất doanh nghiệp còn phải đẩy mạnh công tác tiêu thụ sản phẩm, tăng khối lượng hàng hóa luân chuyển, tăng doanh thu bán hàng. Tốc độ tiêu thụ sản phẩm càng cao thì thời gian sản phẩm nằm trong khâu lưu thông càng giảm điều đó có nghĩa là sẽ giảm được chi phí lưu thông, giảm chi phí luân chuyển, tồn kho, bảo quản, hao hụt, mất mát…tạo điều kiện cho doanh nghiệp hạ giá thành sản phẩm và giá bán, tăng sức cạnh tranh và đảm bảo mức lợi nhuận dự kiến. 1.1.2. Yêu cầu đối với quản lý tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất Việc quản lí chặt chẽ khâu tiêu thụ thành phẩm là rất cần thiết đối với doanh nghiệp. Tiêu thụ thành phẩm là một công việc liên quan đến từng khách hàng khác nhau, từng phương thức bán hàng, từng thể thức thanh toán và từng loại thành phẩm nhất định. Vì vậy, việc quản lí công tác tiêu thụ thành phẩm cần đảm bảo các yêu cầu sau: - Quản lí về khối lượng thành phẩm tiêu thụ: Phải nắm được chính xác số lượng, khối lượng từng loại thành phẩm bán ra, thường xuyên đối chiếu số liệu về khối lượng thành phẩm trên cơ sở các chứng từ . - Quản lí về giá bán và giá vốn của thành phẩm tiêu thụ: đối với giá bán phải đảm bảo bù đắp chi phí và có lãi, đồng thời phải được khách hàng chấp nhận. Còn giá vốn là toàn bộ chi phí chi ra để sản xuất ra thành phẩm . Đó là cơ sở để xác định giá bán. Vì vậy, quản lí giá vốn cần phải theo dõi chi tiết giá thành thực tế của từng loại thành phẩm với yêu cầu tính đúng, đủ và hợp lí . - Quản lí về phương thức và thời hạn thanh toán: Hiện nay, có rất nhiều phương thức thanh toán như thanh toán bằng tiền mặt, thanh toán qua ngân hàng hay thanh toán bằng hàng đổi hàng... Yêu cầu đối với doanh nghiệp là phải theo dõi tình hình công nợ của từng khách hàng, thời điểm thanh toán để từ đó có biện pháp thu hồi vốn kịp thời và đầy đủ. - Quản lí về doanh thu bán hàng: Doanh thu bán hàng là tổng giá trị thực hiện do việc bán thành phẩm cho khách hàng. Thời điểm xác định doanh thu bán hàng tuỳ thuộc vào từng phương thức bán và phương thức thanh toán tiền hàng. Yêu cầu đặt ra là phải xác định đúng đắn doanh thu bán hàng đối với thành phẩm được coi là tiêu thụ và theo dõi chặt chẽ các trường hợp làm giảm doanh thu. Ngoài các yêu cầu cụ thể trên, quản lí công tác tiêu thụ thành phẩm còn cần phải quản lí tình hình thực hiện kế hoạch tiêu thụ, tình hình thực hiện chính sách tiêu thụ để từ đó có những quyết định nhằm lập kế hoạch tốt hơn, hiệu quả hơn cho kì kinh doanh sau. 1.1.3. Các phương thức tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất Tiêu thụ sản phẩm có rất nhiều các phương thức khác nhau, việc lựa chọn áp dụng linh hoạt các phương thức sẽ góp phần thúc đẩy khả năng tiêu thụ và hiệu quả hoạt động tiêu thụ sản phẩm của Doanh nghiệp. Các phương thức tiêu thụ chủ yếu như sau:  Phương thức tiêu thụ trực tiếp Tiêu thụ trực tiếp là phương thức giao hàng cho người mua trực tiếp tại kho, tại các phân xưởng sản xuất (không qua kho) của Doanh nghiệp. Sản phẩm sau khi bàn giao cho khách hàng được chính thức coi là tiêu thụ và đơn vị bán mất quyền sở hữu về số hàng này. Việc áp dụng phương thức thanh toán này sẽ tạo điều kiện cho Doanh nghiệp trong quá trình hạch toán tiêu thụ sản phẩm, xác định kết quả tiêu thụ và kinh doanh: các bút toán phản ánh doanh thu và giá vốn hàng bán, các khoản thanh toán với khách hàng và khoản thuế GTGT phải nộp Nhà nước được hạch toán đồng thời ngay khi hàng hóa được chuyển giao cho khách hàng.  Phương thức chuyển hàng theo hợp đồng Chuyển hàng theo hợp đồng là phương thức bên bán chuyển cho bên mua theo địa điểm ghi trong hợp đồng. Số hàng chuyển đi này vẫn thuộc quyền sở hữu của Doanh nghiệp. Khi người mua thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán về số hàng chuyển giao (một phần hay toàn bộ) thì số hàng chấp nhận này mới được coi là tiêu thụ. Do số hàng được chuyển vẫn thuộc quyền sở hữu của Doanh nghiệp nên kế toán phải theo dõi số hàng hóa này thông qua TK 157 “Hàng gửi bán” khi xuất kho thành phẩm hoặc xuất trực tiếp tại phân xưởng sản xuất.  Phương thức tiêu thụ qua các đại lý (ký gửi) Tiêu thụ qua đại lý (ký gửi) là phương thức mà bên chủ hàng (gọi là bên giao đại lý) xuất hàng giao cho bên nhận đại lý (gọi là bên đại lý) để bán. Bên đại lý sẽ được hưởng thù lao đại lý dưới hình thức hoa hồng chênh lệch giá. Cũng giống như phương thức chuyển hàng chờ chấp nhận, số hàng gửi đại lý chưa được coi là tiêu thụ mà được hạch toán vào tài khoản 157- “Hàng gửi bán”. Khi nhận được thông báo về việc bán hàng của bên đại lý, số hàng gửi bán mới được coi là tiêu thụ, kế toán ghi nhận doanh thu, giá vốn. Do hàng ký gửi vẫn thuộc quyền sở hữu của Doanh nghiệp cho đến khi chính thức tiêu thụ nên nội dung hạch toán giống như tiêu thụ theo phương thức chuyển hàng theo hợp đồng. Riêng số tiền hoa hồng trả cho đại lý được tính vào chi phí bán hàng. Bên đại lý được hưởng thù lao đại lý dưới hình thức hoa hồng hoặc chênh lệch giá. Trường hợp bên đại lý hưởng khoản chênh lệch giá thì bên đại lý sẽ chịu thuế GTGT tính trên phần GTGT.  Phương thức bán hàng trả chậm, trả góp Bán hàng trả chậm, trả góp là phương thức khi giao hàng cho người mua thì lượng hàng chuyển giao được gọi là tiêu thụ, người mua sẽ thanh toán lần đầu ngay tại thời điểm mua một phần, số tiền còn lại người mua sẽ trả dần và phải chịu một tỷ lệ lăi suất nhất định. Thông thường, số tiền trả ở các kỳ tiếp theo bằng nhau, trong đó bao gồm một phần doanh thu gốc và một phần lãi trả chậm. Về thực chất, chỉ khi nào người mua thanh toán hết tiền hàng thì doanh nghiệp mới mất quyền sở hữu với số hàng bán đó.  Phương thức tiêu thụ nội bộ và tiêu thụ khác Phương thức tiêu thụ nội bộ là việc mua bán sản phẩm hàng hóa, lao vụ, dịch vụ giữa các đơn vị chính với các đơn vị trực thuộc với nhau trong cùng một công ty hay tổng công ty,… Các phương thức tiêu thụ khác áp dụng trong các trường hợp sản phẩm được xuất để trả lương, tiền thưởng cho công nhân viên, thành sản phẩm xuất dùng nội bộ, phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, sản phẩm xuất làm quà biếu tặng, thưởng,… 1.1.4. Các phương thức thanh toán sử dụng trong tiêu thụ sản phẩm Có nhiều phương thức thanh toán tiền hàng. Việc thanh toán theo phương thức nào là tuỳ thuộc vào sự thoả thuận giữa người mua và người bán hoặc sự tín nhiệm giữa hai bên. Có thể thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt, thanh toán qua ngân hàng ... Tuỳ từng trường hợp, tuỳ từng mối quan hệ mà doanh nghiệp áp dụng các phương thức thanh toán khác nhau. Đối với mỗi doanh nghiệp, thời hạn thanh toán của bạn hàng luôn là mối quan tâm lớn. Và nếu căn cứ theo theo tiêu thức này, thanh toán tiền hàng bao gồm hai phương thức chủ yếu sau: - Thanh toán ngay: Là hình thức thanh toán mà khi người mua nhận được hàng do người bán gửi hoặc nhận hàng trực tiếp tại kho của người bán thì sẽ tiến hành việc thanh toán ngay. Người mua có thể dùng tiền mặt, ngân phiếu và các phương tiện thanh toán qua ngân hàng để trực tiếp giao dịch với người bán. Người bán sẽ nhận được một khoản tiền tương ứng với số hàng hoá bán ra với giá cả mà hai bên đã thoả thuận. Trong trường hợp này, hành vi giao hàng xảy ra cùng với hành vi thu tiền. Thanh toán theo phương thức này đảm bảo khả năng thu tiền nhanh, tránh được rủi ro trong thanh toán. - Thanh toán chậm trả: Là phương thức thanh toán mà khi người mua nhận được hàng của người bán thì sẽ tiến hành thanh toán sau một thời gian quy định. Người mua sau khi nhận được hàng hoá sẽ không thanh toán ngay mà chỉ chấp nhận thanh toán. Người bán có thể đưa ra một thời hạn ngắn hơn để nếu người mua thanh toán trong thời gian đó thì sẽ được hưởng một khoản chiết khấu mua hàng. Thanh toán chậm trả có thể được thực hiện theo một số hình thức sau: + Thanh toán bằng séc. + Thanh toán bằng uỷ nhiệm chi. + Thanh toán bằng thư tín dụng. + Thanh toán bù trừ: phương thức thanh toán này có thể gặp rủi ro nếu người mua không có thiện chí thanh toán. Nó chỉ được thực hiện khi người mua và người bán có sự tín nhiệm lẫn nhau. 1.2. Nội dung kế toán tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 1.2.1. Vai trò và nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất 1.2.1.1. Vai trò của kế toán tiêu thụ sản phẩm Đối với các doanh nghiệp, công tác kế toán tiêu thụ sản phẩm có vai trò thực sự quan trọng, nó cung cấp thông tin về tình hình bán hàng và kết quả đạt được từ việc bán hàng. Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm trong công tác tiêu thụ sản phẩm và từng bước hạn chế sự thất thoát về hàng hoá, phát hiện được những hàng hoá chậm luân chuyển để có biện pháp xử lý thích hợp nhằm thúc đẩy quá trình tuần hoàn vốn. Các số liệu mà kế toán tiêu thụ sản phẩm cung cấp giúp cho doanh nghiệp nắm bắt được kết quả bán hàng, từ đó tìm ra những thiếu sót mất cân đối giữa khâu mua – khâu dự trữ và khâu bán để có biện pháp khắc phục kịp thời. Từ số liệu trên kế toán tiêu thụ sản phẩm cung cấp Nhà nước nắm được tình hình kinh doanh và tình hình tài chính của doanh nghiệp, từ đó thực hiện chức năng quản lý kiểm soát vĩ mô nền kinh tế. Đồng thời Nhà nước có thể kiểm tra việc chấp hành về kinh tế tài chính và thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước. Ngoài ra, thông qua số liệu mà kế toán tiêu thụ sản phẩm cung cấp, các bạn hàng của doanh nghiệp biết được khả năng mua - dự trữ - bán các mặt hàng của doanh nghiệp trên thị trường, biết được kết quả kinh doanh của doanh nghiệp để từ đó có quyết định đầu tư, cho vay vốn, mở rộng hợp tác với doanh nghiệp. 1.2.1.2. Nhiệm vụ của kế toán tiêu thụ sản phẩm Để đáp ứng được các yêu cầu về quản lý hàng hoá và bán hàng ,kế toán tiêu thụ sản phẩm phải thực hiện tốt các nhiệm vụ sau : - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác tình hình hiện có và sự biến động của từng loại hàng hoá theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng, chủng loại và giá trị. - Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời và chính xác các khoản doanh thu, giảm trừ doanh thu. Tính toán đúng đắn trị giá vốn của hàng bán, chi phí bán hàng và các chi phí khác nhằm xác định đúng đắn kết quả bán hàng. Đồng thời theo dõi, đôn đốc các khoản phải thu khách hàng. - Kiểm tra giám sát tiến bộ thực hiện kế hoạch bán hàng, tình hình thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và tình hình phân phối kết quả bán hàng. - Cung cấp thông tin kế toán phục vụ cho việc lập Báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng Như vậy, kế toán tiêu thụ sản phẩm là công tác quan trọng của doanh nghiệp nhằm xác định số lượng và giá trị của hàng hoá bán ra cũng như doanh thu của doanh nghiệp. Song để phát huy được vai trò thực hiện tốt các nhiệm vụ đã nêu trên đòi hỏi phải tổ chức công tác kế toán thật khoa học, hợp lý đồng thời cán bộ kế toán phải nắm vững nội dung của công tác kế toán bán hàng trong doanh nghiệp. 1.2.2. Kế toán doanh thu tiêu thụ trong doanh nghiệp sản xuất 1.2.2.1. Khái niệm và điều kiện ghi nhận doanh thu  Khái niệm: Doanh thu là giá trị gộp của các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp đạt được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động thông thường của doanh nghiệp, tạo nên sự tăng lên của vốn chủ sở hữu, ngoài phần tăng lên từ các khoản đóng góp thêm của các cổ đông. Như vậy doanh thu chỉ bao gồm giá trị gộp của các lợi ích kinh tế đã nhận được và có thể nhận được của riêng doanh nghiệp. Các khoản thu hộ bên thứ ba không phải là các nguồn lợi ích kinh tế của doanh nghiệp và không làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp thì không được coi là doanh thu  Điều kiện ghi nhận doanh thu: Vấn đề quan trọng nhất trong kế toán doanh thu là xác định khi nào ghi nhận doanh thu. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định yếu tố đúng kỳ của doanh thu và là cơ sở để xác định chính xác lợi nhuận thực hiện trong kỳ của doanh nghiệp. Nhìn chung, doanh thu được ghi nhận khi doanh nghiệp có khả năng tương đối chắc chắn sẽ thu được lợi ích kinh tế trong tương lai và các lợi ích kinh tế đó có thể được tính toán một cách đáng tin cậy. Điều đó được cụ thể hóa thành 5 điều kiện và chỉ ghi nhận doanh thu khi các điều kiện đó được thỏa mãn, đó là: - Doanh nghiệp đã chuyển giao cho người mua phần lớn rủi ro cũng như lợi ích của việc sở hữu hàng hóa đó - Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa dó và không còn nắm giữ các quyền điều khiển có hiệu lực đối với hàng hóa đó. - Giá trị các khoản doanh thu được xác định một cách chắc chắn - Tương đối chắc chắn rằng doanh nghiệp sẽ thu được các lợi ích kinh tế từ giao dich đó - Chi phí phát sinh hoặc sẽ phát sinh trong giao dịch được xác định một cách chắn chắn 1.2.2.2. Nguyên tắc kế toán doanh thu Kế toán doanh thu được thực hiện theo các nguyên tắc sau - Đối với sản phẩm, hàng hóa thuộc đối tượng chịu thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ doanh thu bán hàng là giá bán chưa có thuế GTGT - Đối với sản phẩm, hàng hóa không thuộc diện chịu thuế GTGT, hoặc chịu thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp thì doanh thu bán hàng là tổng giá thanh toán. - Đối với sản phẩm, hàng hóa thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt hoặc thuế xuất khẩu thì doanh thu bán hàng là tổng giá thanh toán
- Xem thêm -