Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty kiến trúc tây hồ

  • Số trang: 69 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 21 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

Chuyªn ®Ò thùc tËp Lêi nãi ®Çu NÒn s¶n xuÊt x· héi ngµy cµng ph¸t triÓn, kÕ to¸n ngµy cµng trë nªn quan träng vµ trë thµnh c«ng cô kh«ng thÓ thiÕu ®îc trong qu¶n lý kinh tÕ cña Nhµ níc vµ cña doanh nghiÖp. §Ó ®iÒu hµnh qu¶n lý ®îc toµn bé ho¹t ®éng kinh doanh ë doanh nghiÖp cã hiÖu qu¶ nhÊt, c¸c doanh nghiÖp ph¶i n¾m b¾t kÞp thêi, chÝnh x¸c c¸c th«ng tin kinh tÕ vµ thi hµnh ®Çy ®ñ c¸c chÕ ®é kÕ to¸n, chÕ ®é qu¶n lý trong tÊt c¶ c¸c kh©u cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, kinh doanh vµ qu¸ tr×nh sö dông vèn. Ngµnh x©y dùng c¬ b¶n lµ mét trong nh÷ng ngµnh s¶n xuÊt ®Æc thï cã chøc n¨ng t¹o ra TSC§ cho nÒn kinh tÕ quèc d©n. V× vËy, viÖc h¹ch to¸n ®óng ®¾n gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ hoµn thiÖn c«ng t¸c tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cã ý nghÜa quan träng kh«ng chØ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p trong viÖc gióp bé m¸y qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh ph©n tÝch ®a ra c¸c biÖn ph¸p tiÕt kiÖm chi phÝ, gi¶m gi¸ thµnh s¶n phÈm, khai th¸c mäi tiÒm n¨ng cña doanh nghiÖp mµ cßn cã ý nghÜa quan träng ®èi víi nÒn kinh tÕ quèc d©n vèn ®Çu t XDCB hµng n¨m chiÕm kho¶ng 40% ng©n s¸ch Nhµ níc. MÆt kh¸c phÈm x©y l¾p mang tÝnh ®¬n chiÕc, kÕt cÊu phøc t¹p, chu kú s¶n xuÊt dµi, ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp x©y l¾p mang tÝnh lu ®éng réng lín nªn c«ng t¸c kÕ to¸n trong doanh nghiÖp x©y l¾p cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng biÖt. Do ®ã, mçi s¶n phÈm x©y l¾p ®Òu cã yªu cÇu vÒ tæ chøc qu¶n lý, tæ chøc thi c«ng vµ biÖn ph¸p thi c«ng phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña tõng c«ng tr×nh cô thÓ. S¶n phÈm x©y dùng c¬ b¶n cã gi¸ trÞ lín, khèi lîng c«ng tr×nh lín, thêi gian thi c«ng t¬ng ®èi dµi. Trong qu¸ tr×nh thùc tËp ë C«ng ty KiÕn tróc T©y Hå em chän ®Ò tµi: “ Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Kiến trúc Tây Hồ” b µi lµm cña em chia lµm 3 phÇn. PhÇn I: Lý luËn chung vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. PhÇn II: Thùc tr¹ng tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p t¹i C«ng ty cæ phÇn KiÕn tróc T©y Hå. PhÇn III: Mét sè ý kiÕn ®ãng gãp nh»m hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i C«ng ty KiÕn Tróc T©y Hå. PhÇn I Lý luËn chung vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. §Ó ®¶m b¶o kÕ to¸n ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, cung cÊp th«ng tin kÞp thêi cho qu¶n trÞ doanh nghiÖp, kÕ to¸n trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p cÇn ph¶i qu¸n triÖt c¸c nguyªn t¾c sau: 1 Chuyªn ®Ò thùc tËp 1.1. Néi dung vµ b¶n chÊt kinh tÕ cña chi phÝ. Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé hao phÝ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ mµ doanh nghiÖp ®· bá ra cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong thêi kú nhÊt ®Þnh( th¸ng, quý, n¨m). Tøc chi phÝ s¶n xuÊt ®îc biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé hao phÝ mµ doanh nghiÖp tiªu dïng trong mét thêi kú mµ doanh nghiÖp s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm. Nh vËy, chi phÝ lµ sù chuyÓn dÞch vèn, chuyÓn dÞch gi¸ trÞ cña c¸c yÕu tè s¶n xuÊt vµo c¸c ®èi tîng tÝnh gi¸. Nªn kÕ to¸n ph¶i tæng hîp c¸c thµnh phÇn chi phÝ cÊu t¹o nªn s¶n phÈm tõ nguyªn vËt liÖu, con ngêi vµ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm. Nh÷ng chi phÝ nµy ph¶i ®îc ph©n lo¹i theo tõng tiªu thøc nhÊt ®Þnh trong tõng c«ng tr×nh vµ h¹ng môc c«ng tr×nh, toµn bé chi phÝ s¶n phÈm x©y l¾p ®îc thÓ hiÖn qua c¸c yÕu tè sau: 1.2.Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt. Do chi phÝ s¶n xuÊt- kinh doanh cã nhiÒu lo¹i nªn cÇn thiÕt ph¶i ph©n lo¹i chi phÝ nh»m t¹o thuËn lîi cho c«ng viÖc qu¶n lý h¹ch to¸n chi phÝ. Ph©n lo¹i chi phÝ nh»m lµ viÖc s¾p xÕp c¸c lo¹i chi phÝ kh¸c nhau vµo tõng nhãm theo ®Æc trng nhÊt ®Þnh. Trong thùc tÕ cã rÊt nhiÒu c¸ch ph©n lo¹i kh¸c nhau, tuy nhiªn lùa chän ph¬ng ph¸p nµo do c¸ch qu¶n lý vµ h¹ch to¸n. V× vËy c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i ¸p dông cho mÝnh sao cho sö dông ph¬ng ph¸p nµo ®Ó h¹ch to¸n c¸c chi phÝ kh«ng bÞ trïng l¾p. Sau ®©y lµ mét sè c¸ch ph©n lo¹i chi phÝ: a. Ph©n lo¹i theo yÕu tè chi phÝ. §Ó phôc vô cho viÖc tËp hîp, qu¶n lý chi phÝ theo néi dung kinh tÕ ban ®Çu ®ång nhÊt cña nã mµ kh«ng xÐt ®Õn c«ng dông cô thÓ, ®Þa ®iÓm ph¸t sinh, chi phÝ ®îc ph©n theo yÕu tè. C¸ch ph©n lo¹i nµy t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc x©y dùng vµ ph©n tÝch ®Þnh møc vèn lu ®éng còng nh viÖc lËp, kiÓm tra vµ ph©n tÝch dù to¸n chi phÝ. Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh ë ViÖt Nam, toµn bé chi phÝ ®îc chia lµm 7 yÕu tè sau; -YÕu tè nguyªn liÖu, vËt liÖu: Bao gåm toµn bé gi¸ trÞ nguyªn, vËt liÖu chÝnh, vËt liÖu phô, phô tïng thay thÕ, c«ng cô dông cô…sö dông vµo s¶n xuÊt kinh doanh ( lo¹i trõ gi¸ trÞ dông kh«ng hÕt nhËp kho vµ phÕ liÖu thu håi cïng víi nhiªn liÖu ®éng lùc). Trong x©y dùng thêng bao gåm nguyªn liÖu chÝnh( nh S¾t, thÐp, xi m¨ng…) vËt liÖu phô, nhiªn liÖu, n¨ng l îng, ®éng lùc ®îc sö dông trong kú( x¨ng, dÇu, ®iÖn níc, ®iÖn tho¹i…). -YÕu tè nhiªn liÖu, ®éng lùc trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh trong kú, sè dïng kh«ng hÕt nhËp kho vµ phÕ liÖu thu håi. 2 Chuyªn ®Ò thùc tËp - YÕu tè tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng: Ph¶n ¸nh tiÒn l¬ng vµ phô cÊp l¬ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n viªn trùc tiÕp s¶n xuÊt . - YÕu tè BHXH, BHYT, KPC§: Ph¶n ¸nh sè trÝch theo tû lÖ quy ®Þnh trªn tæng sè tiÒn l¬ng vµ tiÒn phô cÊp l¬ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n viªn tÝnh vµo chi chÝ. - YÕu tè khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh(TSC§): Ph¶n ¸nh tæng sè khÊu TSC§ ph¶i trÝch trong kú cña tÊt c¶ TSC§ sö dông cho s¶n xuÊt kinh doanh nh m¸y thi c«ng, ph©n xëng, m¸y mãc. - YÕu tè chi phÝ vµ dÞch vô mua ngoµi: Ph¶n ¸nh to¸n bé chi phÝ vµ dÞch vô mua ngoµi trong qu¸ trÝnh s¶n xuÊt - kinh doanh. - YÕu tè chi phÝ b»ng tiÒn: Gåm c¸c chi phÝ kh¸ch b»ng tiÒn cha ph¶n ¸nh ë c¸c yÕu tè trªn dïng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. b. Ph©n theo kho¶n môc chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm. C¨n cø vµo ý nghÜa cña chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ ®Ó thuËn tiÖn cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, chi phÝ ®îc ph©n theo kho¶n môc. C¸ch ph©n lo¹i nµy dùa vµo c«ng dông cña chi phÝ vµ møc ph©n bæ chi phÝ cho tõng ®èi tîng. Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh gi¸ thµnh kho¶n môc gåm 5 môc chi phÝ sau: - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp: Bao gåm toµn bé gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu liªn quan trùc tiÕp ®Õn viÖc s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm hay viÖc thùc hiÖn lao vô dÞch vô nh: G¹ch, gç, xi m¨ng, s¾t, thÐp… - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: Gåm toµn bé tiÒn l¬ng ( tiÒn c«ng) vµ c¸c kho¶n phô cÊp mang tÝnh chÊt cho c«ng nh©n viªn trùc tiÕp x©y l¾p hay thùc hiÖn c¸c kho¶n lao vô dÞch vô cïng víi c¸c kho¶n trÝch theo tû lÖ quy ®Þnh cho c¸c quü kinh phÝ c«ng ®oµn, b¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ còng cã thÓ lµ c«ng nh©n thuª ngoµi. - Chi phÝ s¶n xuÊt chung: Gåm toµn bé c¸c chi phÝ cßn l¹i ph¸t sinh trong ph¹m vi ph©n xëng, bé phËn s¶n xuÊt sau khi ®· lo¹i trõ ®i chi phÝ nguyªn vËt liÖu vµ chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp nãi trªn. c. Ph©n lo¹i theo c¸ch thøc kÕt chuyÓn chi phÝ. Theo c¸ch thøc kÕt chuyÓn, to¸n bé chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh ®îc chia thµnh chi phÝ s¶n phÈm vµ chi phÝ thêi kú. Chi phÝ s¶n phÈm lµ nh÷ng chi phÝ g¾n liÒn víi c¸c s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra hoÆc ®îc mua; cßn chi phÝ thêi kú lµ nh÷ng chi phÝ lµm gi¶m lîi tøc trong mét kú nµo ®ã, nã kh«ng ph¶i lµ mét phÇn gi¸ trÞ s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra tõ lîi nhuËn cña thêi kú mµ chóng ph¸t sinh. d. Ph©n theo quan hÖ cña chi phÝ víi khèi lîng c«ng viÖc, s¶n phÈm hoµn thµnh. 3 Chuyªn ®Ò thùc tËp §Ó thuËn lîi cho viÖc lËp kÕ ho¹ch vµ kiÓm tra chi phÝ, ®ång thêi lµm c¨n cø ®Ó ®Ò ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh doanh, toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt- kinh doanh l¹i ®îc ph©n theo quan hÖ víi khèi lîng c«ng viÖc hoµn thµnh. Theo c¸ch nµy chi phÝ ®îc chia thµnh biÕn phÝ vµ ®Þnh phÝ. - BiÕn phÝ lµ nh÷ng chi phÝ thay ®æi vÒ tæng sè,vÒ tû lÖ so víi khèi lîng c«ng viÖc hoµn thµnh, ch¼ng h¹n chi vÒ nguyªn liÖu, nh©n c«ng trùc tiÕp…chi phÝ nµy tÝnh cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm th× kh«ng thay ®æi - §Þnh phÝ lµ nh÷ng chi phÝ kh«ng ®æi vÒ tæng sè so víi khèi lîng c«ng viÖc hoµn thµnh, ch¼ng h¹n nh c¸c chi phÝ vÒ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh, chi phÝ thuª mÆt b»ng, ph¬ng tiÖn kinh doanh…c¸c chi phÝ nµy khi tÝnh cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm th× l¹i biÕn ®æi khi khèi lîng cña s¶n phÈm thay ®æi. 1.3. Gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ ph©n lo¹i gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. Trong doanh nghiÖp x©y l¾p gi¸ thµnh cña s¶n phÈm ®îc x¸c ®Þnh theo nhiÒu tiªu thøc kh¸c nhau thêng lµ theo nguån sè liÖu hay thêi ®iÓm ®Ó tÝnh gi¸ thµnh. V× vËy gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn toµn bé lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cã liªn quan tíi khèi lîng s¶n phÈm ®· hoµn thµnh. a. Gi¸ thµnh dù to¸n: Còng nh gi¸ thµnh kÕ ho¹ch, gi¸ thµnh ®Þnh møc còng ®îc x¸c ®Þnh tríc khi bíc vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, nhng gi¸ nµy ®îc x¸c ®Þnh dùa vµo ®Þnh møc b×nh qu©n tiªn tiÕn vµ kh«ng biÕ ®æi trong suèt thêi kú kÕ ho¹ch, gi¸ thµnh ®Þnh møc ®îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së ®Þnh møc vÒ chi phÝ hiÖn hµnh tõng thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh trong kú kÕ ho¹ch. Nªn gi¸ thµnh ®Þnh møc thêng thay ®æi phï hîp víi ®Þnh møc chi phÝ ®¹t ®îc trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn gi¸ thµnh. Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch: Gi¸ thµnh nµy ®îc x¸c ®Þnh tríc khi bíc vµo s¶n xuÊt kinh doanh trªn c¬ së thùc tÕ kú tríc vµ c¸c ®Þnh møc, c¸c dù to¸n cña kú kÕ ho¹ch ®îc tÝnh theo tõng c«ng tr×nh, hoÆc h¹ng môc c«ng tr×nh. MÆt kh¸c, gi¸ trÞ dù to¸n cña tõng CT, HMCT ®îc x¸c ®Þnh theo c¸c ®Þnh møc, ®¬n gi¸( vÒ vËt liÖu, nh©n c«ng, m¸y…) cña c¸c c¬ quan cã thÈm quyÒn ban hµnh vµ dùa trªn mÆt b»ng gi¸ c¶ thÞ trêng. Doanh nghiÖp ph¶i phÊn ®Êu cã lîi nhuËn cao v× vËy doanh nghiÖp ph¶i lËp gi¸ thµnh kÕ ho¹ch, dù kiÕn chØ tiªu h¹ gi¸ thµnh. Theo th«ng t 09/2000/TT- BXD ngµy 17/7/2000 th× gi¸ thµnh dù to¸n ®îc ¸p dông theo c«ng thøc sau: Gi¸ thµnh dù to¸n Gi¸ trÞ dù to¸n cña cña tõng CT, = tõng CT, HMCT HMCT sau thuÕ 4 - Thu nhËp chÞu thuÕ tÝnh tríc - ThuÕ GTGT ®Çu ra Chuyªn ®Ò thùc tËp b. Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch c«ng t¸c x©y l¾p (Zkh): kh¸c víi gi¸ thµnh dù to¸n c«ng t¸c x©y l¾p, gi¸ thµnh kÕ ho¹ch dùa vµo nh÷ng ®Þnh møc chi phÝ néi bé cña doanh nghiÖp, cho phÐp ta tÝnh to¸n ®óng nh÷ng chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh trong giai ®o¹n kÕ ho¹ch, tÝnh to¸n néi dung, kÕt qu¶ c¸c biÖn ph¸p tæ chøc kü thuËt cÇn ph¶i thùc hiÖn sao cho chi phÝ s¶n xuÊt thùc tÕ kh«ng vît qu¸ tæng chi phÝ s¶n xuÊt trong kÕ ho¹ch. Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch = c«ng t¸c x©y l¾p Gi¸ thµnh dù to¸n c«ng t¸c x©y l¾p Møc h¹ gi¸ thµnh dù to¸n ( TÝnh cho tõng c«ng tr×nh, HMCT). c. Gi¸ thµnh ®Êu thÇu x©y l¾p( Z®t) : Lµ mét lo¹i gi¸ thµnh c«ng t¸c x©y l¾p do chñ ®Çu t ®a ra ®Ó c¸c tæ chøc x©y l¾p dùa vµo ®ã tÝnh to¸n gi¸ thµnh cña m×nh (gi¸ dù thÇu c«ng t¸c x©y l¾p). VÒ nguyªn t¾c, gi¸ thµnh ®Êu thÇu do chñ ®Çu t ®a ra chØ ®îc nhá h¬n hoÆc b»ng gi¸ thµnh dù to¸n c«ng t¸c x©y l¾p. d. Gi¸ thµnh hîp ®ång c«ng t¸c x©y l¾p(Zh®): Lµ mét lo¹i gi¸ thµnh c«ng t¸c x©y l¾p ghi trong hîp ®ång ®îc ký kÕt gi÷a chñ ®Çu t vµ tæ chøc x©y l¾p sau khi ®· tho¶ thuËn giao nhËn thÇu. §ã còng chÝnh lµ gi¸ thµnh cña tæ chøc x©y l¾p th¾ng thÇu vµ ®îc chñ ®Çu t tho¶ thuËn ký hîp ®ång giao thÇu. VÒ nguyªn t¾c: Zh® ph¶i nhá h¬n hoÆc b»ng Z®t. e, Gi¸ thµnh thùc tÕ c«ng t¸c x©y l¾p(Ztt): Lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña tÊt c¶ c¸c chi phÝ s¶n xuÊt thùc tÕ mµ doanh nghiÖp x©y l¾p ®· bá ra ®Ó hoµn thµnh mét khèi lîng x©y l¾p nhÊt ®Þnh. Nã ®îc x¸c ®Þnh theo sè liÖu kÕ to¸n cung cÊp. Gi¸ thµnh thùc tÕ kh«ng chØ bao gåm nh÷ng chi phÝ trong ®Þnh møc mµ cã thÓ cßn bao gåm nh÷ng chi phÝ thùc tÕ ngoµi dù to¸n vµ c¶ nh÷ng kho¶n ph¸t sinh nh: mÊt m¸t, hao hôt vËt t, l·ng phÝ nguyªn vËt liÖu…do nguyªn nh©n chñ quan vµ b¶n th©n doanh nghiÖp. Gi¸ thµnh thùc tÕ lµ chØ tiªu ®îc x¸c ®Þnh sau khi kÕ thóc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, dùa trªn c¬ së c¸c chi phÝ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh x©y l¾p Bªn c¹nh ®ã, theo ph¹m vi cña chØ tiªu ®¸nh gi¸, gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p l¹i chia ra gi¸ thµnh s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh toµn bé. Gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña s¶n phÈm x©y l¾p chØ bao gåm nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc x©y dùng hay l¾p ®Æt s¶n phÈm x©y l¾p ( gåm chi phÝ NVL trùc tiÕp, nh©n c«ng trùc tiÕp, chi phÝ s¶n xuÊt chung). Gi¸ thµnh s¶n phÈm toµn bé x©y l¾p bao gåm gi¸ thµnh s¶n xuÊt x©y l¾p céng víi chi phÝ b¸n hµng, chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp ph©n bæ cho s¶n phÈm x©y l¾p. ë C«ng ty KiÕn tróc T©y Hå tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo gi¸ thµnh s¶n xuÊt. 5 Chuyªn ®Ò thùc tËp Gi¸ thµnh toµn bé Gi¸ thµnh s¶n xuÊt Chi phÝ qu¶n lý Chi phÝ b¸n = + + s¶n phÈm cña s¶n phÈm doanh nghiÖp hµng Muèn ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c chÊt lîng ho¹t ®éng s¶n xuÊt thi c«ng cña tæ chøc c«ng t¸c x©y l¾p ®ßi hái chóng ta ph¶i so s¸nh c¸c lo¹i gi¸ thµnh nãi trªn víi nhau nhng víi ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o tÝnh thèng nhÊt vÒ thêi ®iÓm vµ c¸ch tÝnh to¸n trong qua tr×nh so s¸nh. Vµ sù so s¸nh nµy ph¶i ®îc thÓ hiÖn trªn cïng mét ®èi tîng x©y l¾p. Gi÷a n¨m lo¹i gi¸ thµnh nµy thêng cã mèi quan hÖ vÒ mÆt lîng nh sau: Zt  Zkh  Zh®  Z®t  Zdt 1.3.1. Mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c kho¶n hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ cã liªn quan ®Õn khèi lîng c«ng t¸c, s¶n phÈm lao vô hoµn thµnh. VÒ thùc chÊt, chi phÝ s¶n phÈm x©y l¾p vµ gi¸ thµnh lµ hai mÆt kh¸c nhau cña qu¸ tr×nh x©y l¾p. Chi phÝ x©y l¾p ph¶n ¸nh mÆt hao phÝ x©y l¾p, cßn gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p ph¶n ¸nh kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. TÊt c¶ c¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh ( kú nµy hay kú tríc chuyÓn sang) vµ c¸c chi phÝ tríc ®ã cã liªn quan ®Õn khèi lîng c«ng tr×nh hay HMCT, khi s¶n phÈm x©y l¾p hoµn thµnh trong kú sÏ t¹o nªn chØ tiªu gi¸ thµnh s¶n phÈm. Nãi c¸ch kh¸ch gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn toµn bé chi phÝ mµ doanh nghiÖp bá ra ë thêi ®iÓm bÊt kú nµo nhng cã liªn quan tíi khèi lîng c«ng viÖc, s¶n phÈm hoµn thµnh trong kú. §îc thÓ hiÖn trong mèi quan hÖ sau: Tæng gi¸ thµnh Chi phÝ s¶n s¶n phÈm hoµn = xuÊt dë dang + thµnh ®Çu kú Chi phÝ ph¸t sinh trong kú Chi phÝ dë dang cuèi kú 1.3.2. NhiÖm vô cña kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp x©y l¾p. Do ®Æc thï cña ngµnh x©y dùng c¬ b¶n nh ®· nªu trªn nªn viÖc qu¶n lý vÒ ®Çu t x©y dùng rÊt khã kh¨n, phøc t¹p. TiÕt kiÖm chi phÝ s¶n xuÊt vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ mét trong nh÷ng mèi quan t©m hµng ®Çu mµ trong ®ã c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, ®¶m b¶o ph¸t huy tèi ®a t¸c dông cña c«ng cô kÕ to¸n ®èi víi qu¶n lý s¶n xuÊt hÕt søc ®îc coi träng, nhiÖm vô chñ yÕu ®Æt ra cho c«ng t¸c kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ: - X¸c ®Þnh ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt, ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p, vËn dông c¸c ph¬ng ph¸p tËp hîp vµ ph©m bæ chi phÝ , ph¬ng ph¸p 6 Chuyªn ®Ò thùc tËp tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm phï hîp víi ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. - Tæ chøc, ghi chÐp, ph¶n ¸nh mét c¸ch ®Çy ®ñ, kÞp thêi, chÝnh x¸c mäi chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh thi c«ng theo tõng ®Þa ®iÓm, tõng ®è tîng ph¶i chÞu chi phÝ, theo néi dung kinh tÕ vµ c«ng dông cña chi phÝ. - X¸c ®Þnh gi¸ trÞ x©y l¾p dë dang cuèi kú vµ tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ cña c«ng viÖc ®· hoµn thµnh trong kú mét c¸ch chÝnh x¸c ®Ó kiÓm tra viÖc thùc hiÖn dù to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ kÕ ho¹ch gi¸ thµnh s¶n phÈm. - TÝnh to¸n, ph©n lo¹i c¸c chi phÝ phôc vô cho viÖc tËp hîp CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh nhanh chãng, khoa häc. - Ph¸t hiÖn kÞp thêi c¸c kho¶n chªnh lÖch so víi ®Þnh møc trong s¶n xuÊt ®Ó t×m c¸c biÖn ph¸p ng¨n chÆn còng nh ph¸t hiÖn c¸c kh¶ n¨ng tiÒm tµng, ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p thÝch hîp nh»m phÊn ®Êu kh«ng ngõng tiÕt kiÖm CPSX vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. - X¸c ®inh kÕt qu¶ s¶n xuÊt cña tõng c«ng tr×nh, HMCT, tõng bé phËn s¶n xuÊt…trong thêi kú nhÊt ®Þnh, chÝnh x¸c, kÞp thêi ®Ó phôc vô cho yªu cÇu qu¶n lý vµ l·nh ®¹o cña doanh nghiÖp. TËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh lµ kh©u träng t©m quan träng trong toµn bé c«ng t¸c kÕ to¸n cña doanh nghiÖp s¶n xuÊt. §èi víi DNXL kh©u nµy cµng ®îc quan t©m ®¾c biÖt v× t×nh chÊt ®Æc thï cña ngµnh XDCB. Trªn ®©y lµ mét sè ®Æc ®iÓm næi bËt cña kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh SPXL cho tÊt c¶ c¸c CT, HMCT mµ doanh nghiÖp thùc hiÖn trong kú, tõ ®ã tÝnh ®îc ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trªn ph¹m vi toµn doanh nghiÖp. 1.4. KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp x©y l¾p. 1.4.1. §èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p. X¸c ®Þnh ®èi tîng chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p lµ c«ng viÖc ®Çu tiªn quan träng cña kÕ to¸n trong qu¸ tr×nh h¹ch to¸n gi¸ thµnh s¶n phÈm. Tæ chøc kÕ to¸n qu¸ tr×nh s¶n xuÊt bao gåm hai giai ®o¹n kÕ tiÕp nhau vµ cã quan hÖ mËt thiÕt víi nhau. §ã lµ giai ®o¹n kÕ to¸n chi tiÕt chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh trong tõng c«ng tr×nh, HMCT, hay giai ®o¹n c«ng viÖc ®Ó thuËn tiÖn cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, hay chi tiÕt tõng c«ng tr×nh theo yªu cÇu thùc tÕ qu¶n lý cña C«ng ty. ViÖc ph©n chia nµy xuÊt ph¸t tõ yªu cÇu qu¶n lý, kiÓm tra ph©n tÝch chi phÝ cña phßng kÕ ho¹ch trong C«ng ty, hay phßng kü thuËt. Cã thÓ nãi, kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt ®îc ph©n chia theo tõng giai ®o¹n lµ do sù kh¸c nhau c¬ b¶n vÒ giíi h¹n tËp hîp chi phÝ trong qu¸ tr×nh x©y l¾p. §èi tîng kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lµ nh÷ng 7 Chuyªn ®Ò thùc tËp ph¹m vi, giíi h¹n mµ chi phÝ s¶n xuÊt cÇn ®îc tËp hîp phôc vô cho viÖc kiÓm tra, gi¸m s¸t, tæng hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. X¸c ®Þnh ®óng ®¾n, phï hîp víi ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng vµ yªu cÇu qu¶n lý cña doanh nghiÖp cã ý nghÜa rÊt lín trong viÖc tæ chøc kÕ to¸n h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt tõ viÖc tæ chøc h¹ch to¸n ban ®Çu ®Õn tæ chøc tæng hîp sè liÖu ghi chÐp trªn tµi kho¶n, sæ chi tiÕt. §Ó x¸c ®Þnh ®îc ®èi tîng chi phÝ s¶n xuÊt ë tõng doanh nghiÖp cÇn c¨n cø vµo c¸c yªu cÇu sau : - §Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. - §Æc ®iÓm quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt chÕ t¹o s¶n phÈm. - Môc ®Ých, c«ng dông cña chi phÝ ®èi víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. - Yªu cÇu vµ tr×nh ®é qu¶n lý cña doanh nghiÖp. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm cña ngµnh x©y dùng lµ qu¸ tr×nh thi c«ng l©u dµi, phøc t¹p, do ®Æc ®iÓm cña ngµnh s¶n xuÊt x©y dùng lµ ®¬n chiÕc, cè ®Þnh vµ còng ®Ó ®¸p øng yªu cÇu cña c«ng t¸c qu¶n lý vµ kÕ to¸n, ®èi tîng tËp hîp chi phi s¶n xuÊt x©y l¾p thêng lµ c«ng tr×nh, HMCT, ®¬n ®Æt hµng, giai ®o¹n c«ng viÖc hoµn thµnh …tuú theo ®iÒu kiÖn cô thÓ. 1.4.2. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm x©y l¾p. Trong doanh nghiÖp x©y l¾p viÖc ph©n lo¹i chi phÝ vµ tËp hîp chi phÝ ®óng, chÝnh x¸c ®ßi hái kÕ to¸n ph¶i theo dâi s¸t tõng chi phÝ, sù biÕn ®æi cña chi phÝ, ph©n lo¹i chi phÝ theo tõng kho¶n môc chi phÝ. C«ng ty KiÕn tróc T©y Hå ph©n chi phÝ theo môc ®Ých chi phÝ, ph¬ng ph¸p nµy tr¸ch ®îc sù lËp ®i lËp l¹i cña chi phÝ, cô thÓ kÕ to¸n dïng c¸c tµi kho¶n chi phÝ vµ néi dung chi phÝ nh sau. a. KÕ to¸n chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp (NVL). §Ó h¹ch to¸n kho¶n môc CP NVLTT , kÕ to¸n më tµi kho¶n 621 “Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp”.Tµi kho¶n nµy ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ vÒ NVL chÝnh, VL phô, c¸c cÊu kiÖn hoÆc c¸c bé phËn rêi,VL lu©n chuyÓn tham gia trùc tiÕp cÊu thµnh s¶n phÈm nh c¸t sái, g¹ch, gç, s¾t, thÐp, cèp pha… Tµi kho¶n nµy ®îc më chi tiÕt cho tõng CT, HMCT, c¸c giai ®o¹n c«ng viÖc. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ NVLTT. - C¸c lo¹i vËt liÖu sö dông cho CT, HMCT nµo th× ph¶i ghi trøc tiÕp cho CT, HMCT ®ã trªn c¬ së c¸c chøng tõ gèc cã liªn quan theo sè lîng thùc tÕ sö dông vµ gi¸ thùc tÕ xuÊt kho. - Trong ®iÒu kiÖn kh«ng thÓ tÝnh ®îc trøc tiÕp th× kÕ to¸n cã thÓ ¸p dông ph¬ng ph¸p ph©n bæ gi¸n tiÕp cho c¸c ®èi tîng sö dông theo c¸c tiªu thøc hîp lý nh tû lÖ ®Þnh møc tiªu hao. - Cuèi kú h¹ch to¸n khi c«ng tr×nh hoµn thµnh ph¶i kiÓm kª sè vËt liÖu lÜnh vÒ cha sö dông hÕt ë c«ng trêng vµ ph¶i ®¸nh gi¸ phÕ liÖu thu håi theo tõng ®èi tîng sö dông. 8 Chuyªn ®Ò thùc tËp Tæng chi phÝ Gi¸ trÞ thùc tÕ Gi¸ trÞ phÕ Gi¸ trÞ NVL NVLTT ph¶i = cña NVL xuÊt - liÖu thu håi - dïng kh«ng ph©n bæ trong kú trong kú (nÕu cã) hÕt cuèi kú S¬ ®å kÕ to¸n tæng hîp chi phÝ NVL trùc tiÕp. TK: 151,152,331,111 112,331,411,311 TK 621 TK 154 KÕt chuyÓn chi phÝ VËt liÖu dïng trùc tiÕp nguyªn, vËt liÖu trùc tiÕp TK 152 s¶n xuÊt s¶n phÈm VËt liÖu dïng kh«ng hÕt nhËp kho hay chuyÓn kú sau b. KÕ to¸n chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp . - TK 622 “CP NCTT”: tµi kho¶n nµy ph¶n ¸nh chi phÝ tiÒn l¬ng, tiÒn c«ng ph¶i tr¶ cho sè ngµy lao ®éng cña c«ng nh©n trùc tiÕp thùc hiÖn x©y l¾p, c«ng nh©n phôc vô x©y l¾p kÓ c¶ c«ng nh©n vËn chuyÓn, bèc dì VL trong ph¹m vi mÆt b»ng x©y l¾p vµ c«ng nh©n chuÈn bÞ thu dän hiÖn trêng, kh«ng ph©n biÖt nh©n c«ng trong danh s¸ch hay nh©n c«ng thuª ngoµi. - Tµi kho¶n nµy ®îc më chi tiÕt cho tõng CT, HMCT. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n CP NCTT: - Chøng tõ sö dông ®èi víi tiÒn l¬ng, tiÒn c«ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n s¶n xuÊt nh (b¶ng chÊm c«ng, b¶n thanh to¸n tiÒn l¬ng). - Trêng hîp kh«ng thÓ tÝnh trùc tiÕp, kÕ to¸n cã thÓ ph©n bæ cho c¸c ®èi tîng liªn quan theo tiÒn c«ng ®Þnh møc hay giê c«ng ®Þnh møc . (C¸c kho¶n tÝnh theo l¬ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n trùc tiÕp x©y l¾p (BHXH, BHYT, KPC§) ®îc tÝnh vµo CPSXC). S¬ ®å kÕ to¸n tæng hîp chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp TK 334 TK 622 9 TK 154 Chuyªn ®Ò thùc tËp L¬ng CNV trùc tiÕp s¶n xuÊt s¶n phÈm TK338 KÕt chuyÓn chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp C¸c kho¶n trÝch theo l¬ng c. KÕ to¸n tËp hîp chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng . Tµi kho¶n sö dông : - TK 623 “CP SD MTC”: tµi kho¶n nµy ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ vÒ nguyªn vËt liÖu, nhiªn liÖu, nh©n c«ng vµ c¸c kho¶n chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn cã liªn quan ®Õn qu¸ tr×nh sö dông m¸y thi c«ng cho ho¹t ®éng x©y l¾p c«ng tr×nh. - Tµi kho¶n nµy chØ thùc hiÖn t¹i doanh nghiÖp ¸p dông ph¬ng ph¸p thi c«ng b¸n c¬ giíi, nghÜa lµ võa thñ c«ng võa m¸y mãc . - Tµi kho¶n ®îc më chi tiÕt cho tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh TK 334,241 S¬ ®å kÕ to¸n tæng hîp chi phÝ m¸y thi c«ng TK 623 TK 154 Chi phÝ m¸y liªn quan s¶n xuÊt s¶n phÈm TK338 C¸c kho¶n ®ãng theo tû lÖ KÕt chuyÓn chi phÝ m¸y ®Ó tÝnh gi¸ thµnh víi tiÒn l¬ng cña CNTTSX d. KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung . -TK 627”CP SXC”: tµi kho¶n nµy ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc tæ chøc qu¶n lý, phôc vô thi c«ng cña c¸c ®éi thi c«ng vµ ë c¸c c«ng trêng. - CPSXC ph¶i ®îc tËp hîp theo tõng ®Þa ®iÓm ph¸t sinh chi phÝ. NÕu cã nhiÒu ®éi thi c«ng x©y l¾p th× CPSXC cña ®éi nµo ®îc tËp hîp ®Ó tÝnh gi¸ thµnh cña ®éi ®ã.Trêng hîp ®éi thi c«ng nhiÒu CT, HMCT th× cÇn ph¶i tiÕn hµnh ph©n bæ theo nh÷ng tiªu thøc phï hîp. - CPSXC bao gåm l¬ng nh©n viªn qu¶n lý ®éi x©y dùng, tiÒn ¨n gi÷a ca cña nh©n viªn qu¶n lý ®éi x©y dùng vµ c«ng nh©n qu¶n lý ®éi x©y l¾p, kho¶n trÝch BHXH, BHYT, KPC§ theo tû lÖ quy ®Þnh trªn tiÒn l¬ng ph¶i tr¶ cho CNTT x©y l¾p, nh©n viªn sö dông m¸y thi c«ng, nh©n viªn qu¶n lý ®éi, KH TSC§ dïng chung cho 10 Chuyªn ®Ò thùc tËp s¶n xuÊt cña ®éi, chi phÝ vËt liÖu, c«ng cô dông cô, chi phÝ dÞch vô mua ngoµi vµ c¸c chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn cã liªn quan cho qu¸ tr×nh phôc vô thi c«ng. S¬ ®å kÕ to¸n tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt chung TK 334,241 TK 627 TK 111,112,152.. C¸c kho¶n thu håi ghi gi¶m Chi phÝ m¸y liªn quan chi phÝ s¶n xuÊt chung s¶n xuÊt s¶n phÈm TK 154 TK 152,153 Ph©n bæ(hoÆc kÕt chuyÓn) Chi phÝ nguyªn vËt liÖu Chi phÝ SXC c¸c TP TK 632 TK 242,335 Chi phÝ dù to¸n TK 214 KÕt chuyÓn CPSCC cè ®Þnh (Kh«ng ph©n bæ vµo gi¸ vèn TK 1331 Chi phÝ KHTSC§ 11 Chuyªn ®Ò thùc tËp TK 331,111,112 C¸c chi phÝ s¶n xuÊt kh¸c mua ngoµi ph¶i tr¶ ThuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng ®Çu vµo ®îc khÊu trõ (nÕu cã) 1.4.3. KÕ to¸n tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt . Tµi kho¶n sö dông : - TK 154 “CPSX kinh doanh dë dang”: lµ tµi kho¶n ®Ó h¹ch to¸n, tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh phôc vô cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh SPXL hoÆc s¶n phÈm, dÞch vô lao ®éng kh¸c trong kinh doanh x©y dùng c¬ b¶n . - Trong c¸c doanh nghiÖp XL, tµi kho¶n nµy cã thÓ më chi tiÕt theo tõng ®èi tîng s¶n xuÊt, tõng c«ng trêng, tõng CT hoÆc c¸c HMCT. Ph¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ : - Cuèi k× c¸c chi phÝ sÏ ®îc tæng kÕt chuyÓn sang TK 154 ®Ó tËp hîp chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. S¬ ®å kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p TK 154 TK 152.331 TK 621 KÕt chuyÓn chi phÝ Chi phÝ nguyªn vËt liÖu VL trùc tiÕp trùc tiÕp SX TK 623 TK334 m¸y thi c«ng K/C chi phÝ sö dông M¸y thi c«ng TK 632,155 KÕt chuyÓn Gi¸ thµnh c«ng tr×nh hoµn thµnh TiÒn l¬ng ph¶i tr¶ TK 622 CN trùc tiÕp bµn giao cho chñ K/C chi phÝ NC 12 ®Çu t hay chê Chuyªn ®Ò thùc tËp NV Ph©n xëng TK 214.338.111 112.142.335… Trùc tiÕp SX tiªu thô TK 627 Chi phÝ s¶n xuÊt chung kh¸c Ph©n bæ chi phÝ SXC 1.5. Ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang cuèi kú. §Ó phôc vô cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña tõng s¶n phÈm x©y l¾p, ®Þnh kú( th¸ng, quý), doanh nghiÖp ph¶i tiÕn hµnh kiÓm kª khèi lîng c«ng viÖc hoµn thµnh trong kú hay ®ang dë dang. Ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang trong x©y l¾p phô thuéc vµo ph¬ng thøc thanh to¸n khèi lîng x©y l¾p gi÷a hai bªn nhËn thÇu vµ bªn giao thÇu. NÕu quy ®Þnh thanh to¸n s¶n phÈm x©y l¾p sau khi hoµn thµnh gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang lµ tæng chi phÝ ph¸t sinh c«ng tr×nh ®Õn cuèi th¸ng ®ã. NÕu quy ®Þnh gi¸ trÞ hoµn thµnh s¶n phÈm x©y l¾p theo ®iÓm dõng kü thuËt hîp lý th×s s¶n phÈm dë dang lµ gi¸ trÞ khèi lîng x©y l¾p cha ®¹t( gi¸ trÞ mang tÝnh dù to¸n). 1.5.1. C¸c ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸. - C¨n cø vµo ph¬ng ph¸p giao nhËn thÇu gi÷a chñ ®Çu t vµ ®¬n vÞ x©y l¾p cã c¸c ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang nh sau : a. §¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang theo chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh : Theo ph¬ng ph¸p nµy, chi phÝ thùc tÕ cña khèi lîng x©y l¾p dë dang cuèi kú ®îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc : CP thùc tÕ cña CP thùc tÕ cña thùc hiÖn + KLXL CP theo KLXLDD ®Çu kú Chi phÝ trong kú dù to¸n x XL dë cña CP theo dù to¸n cña CP theo dù to¸n dang = KLXLDD KLXL hoµn thµnh bµn + cña KLXLDD cuèi kú cuèi kú giao cuèi kú b. §¸nh gi¸ chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p dë dang theo gi¸ trÞ dù to¸n : Chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p dë dang cuèi kú ®îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau : thùc tÕ cña CP thùc tÕ cña + CP KLXL thùc hiÖn Chi phÝ KLXLDD ®Çu kú Gi¸ trÞ dù trong kú s¶n x to¸n cña = phÈm dë Gi¸ trÞ dù to¸n cña Gi¸ trÞ dù to¸n KLXLDD dang KLXL hoµn thµnh bµn + cña KLXLLDD cuèi kú cuèi kú giao trong kú cuèi kú 1.5.2. Kú tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p: 13 Chuyªn ®Ò thùc tËp Kú tÝnh gi¸ thµnh lµ thêi kú bé phËn kÕ to¸n ph¶i tiÕn hµnh c«ng viÖc tÝnh gi¸ thµnh cho c¸c s¶n phÈm x©y l¾p. X¸c ®Þnh kú tÝnh gi¸ thµnh thÝch hîp sÏ gióp cho viÖc tæ chøc c«ng t¸c tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®îc hîp lý, khoa häc, ®¶m b¶o cung cÊp sè liÖu vÒ gi¸ thµnh thùc tÕ kÞp thêi, ph¸t huy ®îc ®Çy ®ñ chøc n¨ng gi¸m s¸t t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thµnh s¶n phÈm cña kÕ to¸n. §Ó x¸c ®Þnh kú tÝnh gi¸ thµnh thÝch hîp, kÕ to¸n ph¶i c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt s¶n phÈm vµ chu kú s¶n xuÊt s¶n phÈm. C¨n cø vµo ®Æc ®iÓm riªng cña ngµnh XDCB mµ kú tÝnh gi¸ thµnh cã thÓ ®îc x¸c ®Þnh nh sau : - §èi víi c¸c s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt liªn tôc, cung cÊp cho nh÷ng ®èi tîng kh¸c nhau liªn tôc, chu kú s¶n xuÊt ng¾n nh g¹ch, ngãi…th× kú tÝnh gi¸ thµnh lµ mét th¸ng. - §èi víi c¸c s¶n phÈm theo ®¬n ®Æt hµng cã thêi gian s¶n xuÊt thi c«ng dµi, c«ng viÕc ®îc coi lµ hoµn thµnh khi kÕt thóc mäi c«ng viÖc trong ®¬n ®Æt hµng th× khi hoµn thµnh toµn bé ®¬n ®Æt hµng míi tÝnh gi¸ thµnh. - §èi víi CT, HMCT lín, thêi gian thi c«ng dµi th× chØ khi nµo cã mét bé phËn hoµn thµnh cã gi¸ trÞ sö dông ®îc nghiÖm thu, bµn giao, thanh to¸n th× míi tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ bé phËn ®ã. - §èi víi nh÷ng c«ng tr×nh x©y dùng, l¾p ®Æt m¸y mãc thiÕt bÞ cã thêi gian thi c«ng nhiÒu n¨m mµ kh«ng t¸ch ra ®îc tõng bé phËn c«ng tr×nh nhá ®a vµo sö dông th× khi tõng bé phËn x©y l¾p ®¹t ®Õn ®iÓm dõng kü thuËt hîp lý, theo thiÕt kÕ kü thuËt cã ghi trong hîp ®ång thi c«ng sÏ ®îc bµn giao thµnh to¸n th× DNXL tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ cho khèi lîng bµn giao. - Ngoµi ra, víi c«ng tr×nh lín, thêi gian thi c«ng dµi, kÕt cÊu phøc t¹p … th× kú tÝnh gi¸ thµnh cña doanh nghiÖp cã thÓ ®îc x¸c ®Þnh lµ hµng quý. 1.5.3.Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p : Do ®Æc ®iÓm s¶n phÈm x©y l¾p cã tÝnh ®¬n chiÕc, quy tr×nh s¶n xuÊt c«ng nghÖ kh¸ phøc t¹p, thêi gian thi c«ng kÐo dµi nªn viÖc bµn giao thanh to¸n còng ®a d¹ng: cã thÓ lµ CT, HMCT ®· x©y l¾p hoµn thµnh, cã thÓ lµ c¸c giai ®o¹n c«ng nghÖ, bé phËn c«ng viÖc hoµn thµnh theo giai ®o¹n quy íc. a. Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh gi¶n ®¬n : Tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh cho mét CT, HMCT tõ khi khëi c«ng x©y dùng ®Õn khi hoµn thµnh chÝnh lµ gi¸ thµnh thùc tÕ cña CT, HMCT ®ã. Ph¬ng ph¸p nµy phï hîp víi c¸c c«ng tr×nh thi c«ng ng¾n h¹n, phï hîp kú tÝnh gi¸ thµnh cña ®¬n vÞ. C¸c c«ng tr×nh thi c«ng dµi h¹n, nghiÖm thu thanh to¸n tõng phÇn thêng 14 Chuyªn ®Ò thùc tËp ph¸t sinh khèi lîng dë dang cuèi kú th× ®¬n vÞ tÝnh gi¸ thµnh khèi lîng x©y l¾p hoµn thµnh theo c«ng thøc sau: - NÕu CT, HMCT cha hoµn thµnh toµn bé mµ chØ cã khèi lîng x©y l¾p hoµn thµnh bµn giao, kÕ to¸n x¸c ®Þnh gi¸ thµnh theo c«ng thøc: Gi¸ thùc tÕ CP thùc tÕ CP thùc tÕ CP thùc tÕ KLXL hoµn = dë dang + ph¸t sinh dë dang thanh bµn giao ®Çu kú trong kú cuèi kú - NÕu chi phÝ s¶n xuÊt tËp hîp cho c¶ c«ng tr×nh nhng gi¸ thµnh thùc tÕ ph¶i tÝnh riªng cho tõng HMCT, kÕ to¸n x¸c ®Þnh gi¸ thµnh theo c«ng thøc: Gi¸ thµnh thùc tÕ cña = HMCT i Gi¸ trÞ dù to¸n cña HMCT i x HÖ sè - Trong ®ã, hÖ sè ph©n bæ gi¸ thµnh thùc tÕ ®îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc ( Tr- êng hîp CT, HMCT ®· hoµn thµnh) C H = ---------- x 100% Gdt C : Tæng CPtt c¶ CT, HMCT Gdt : Tæng dù to¸n cña tÊt c¶ c¸c HMCT b. Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo ®¬n ®Æt hµng: Ph¬ng ph¸p nµy ¸p dông thÝch hîp trong trêng hîp doanh nghiÖp nhËn thÇu x©y l¾p theo ®¬n ®Æt hµng. Khi ®ã, ®èi t¬ng tËp hîp CPSX vµ ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh lµ tõng ®¬n ®Æt hµng. Theo ph¬ng ph¸p nµy CPSX thùc tÕ ph¸t sinh ®îc tËp hîp theo tõng ®¬n ®Æt hµng vµ khi nµo hoµn thµnh c«ng tr×nh th× CPSX tËp hîp ®îc còng chÝnh lµ gi¸ trÞ thùc tÕ cña ®¬n ®Æt hµng ®ã. c. Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo ®Þnh møc: Ph¬ng ph¸p nµy ¸p dông thÝch hîp ®èi víi nh÷ng doanh nghiÖp x©y dùng tho¶ m·n c¸c yªu cÇu sau: Ph¶i tÝnh ®îc gi¸ thµnh ®Þnh møc trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc vµ ®¬n gi¸ t¹i thêi ®iÓm tÝnh gi¸ thµnh. V¹ch ra mét c¸ch chÝnh x¸c c¸c thay ®æi vÒ ®Þnh møc trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn thi c«ng c«ng tr×nh. X¸c ®Þnh ®îc c¸c chªnh lÖch so víi ®Þnh møc vµ nguyªn nh©n g©y ra chªnh lÖch ®ã. Theo ph¬ng ph¸p nµy th× gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm x©y l¾p ®îc tÝnh theo c«ng thøc sau : Gi¸ thµnh = Gi¸ thµnh  Chªnh lÖch  Chªnh lÖch 15 Chuyªn ®Ò thùc tËp thùc tÕ cña SPXL ®Þnh møc cña SPXL do thay ®æi ®Þnh møc 16 do tho¸t ly ®Þnh møc Chuyªn ®Ò thùc tËp PhÇn II LÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn C«ng ty x©y Dùng kiÕn tróc t©y Hå. 2.1. LÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn C«ng ty. - C«ng ty cæ phÇn KiÕn tróc T©y Hå trùc thuéc UBND thµnh phè Hµ Néi, tríc ®©y lµ c«ng ty TNHH KiÕn tróc T©y Hå thµnh lËp theo giÊy phÐp sè 4588 GP/TLDN ngµy 10/09/1999 do UBND thµnh phè Hµ Néi cÊp. - Trô së giao dÞch: Sè 3 ngâ 276 ®êng Nghi Tµm- T©y Hå - Hµ Néi. - C«ng ty cã h¬n 30 c¸n bé c«ng nh©n viªn vµ céng t¸c viªn ®îc ®µo t¹o chÝnh quy t¹i c¸c trêng, hµng tr¨m c«ng nh©n lµnh nghÒ nh c¸c lÜnh vùc néi thÊt, ®iÖn lùc, tin häc… - C«ng ty cã tuæi cßn trÎ nhng ®· cã nh÷ng thµnh tÝch rÊt kh¶ quan nhiÒu hîp ®ång kinh tÕ cã nhiÒu c«ng tr×nh mang tÝnh chÊt quèc gia, nhiÒu c«ng tr×nh cã gi¸ trÞ lín t¹i c¸c tØnh, nhÊt lµ c¸c tØnh nh ë Qu¶ng Ninh, Hµ TÜnh, thµnh phè Hµ Néi. §Õn nay C«ng ty ®· ®æi thµnh : C«ng ty cæ phÇn KiÕn tróc T©y Hå víi tªn giao dÞch- CT KTTH " Tayho archtec ture company". - C«ng ty cæ phÇn KiÕn tróc T©y Hå ®îc cÊp chøng chØ hµnh nghÒ x©y ®ùng sè 29/CP - XD do së x©y dùng Hµ Néi cÊp ngµy 16/10/1999. - C«ng ty cã ®éi ngò c¸n bé c«ng nh©n viªn c¸c kü thuËt viªn ë c¸c lÜnh vùc cã tr×nh ®é n¨ng lùc cao nªn C«ng ty ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh trong c¶ níc. Trong ®ã chñ yÕu lµ thiÕt kÕ vµ thi c«ng. Bªn c¹nh ®ã C«ng ty lu«n chó träng c¸c ngµnh vµ lÜnh vùc liªn quan nh néi thÊt, ngo¹i thÊt c«ng tr×nh. víi tinh thÇn häc hái vµ n©ng cao chÊt lîng, tiÕp thu c«ng nghÖ míi nªn lu«n quan t©m ®Õn sù ph¸t triÓn n¨ng lùc vµ trÝ lùc cña c¸n bé c«ng nh©n viªn. V× vËy, c«ng ty s½n sµng ®¸p øng nhu cÇu vÒ t vÊn x©y dùng thiÕt kÕ, trang trÝ néi thÊt cña mäi c«ng tr×nh trªn ®Þa bµn c¶ níc, kh¼ng ®Þnh ®îc m×nh trªn thÞ trêng. *. Mét sè chØ tiªu ph¶n ¸nh sù ph¸t triÓn cña C«ng ty trong nh÷ng n¨m qua. Tõ khi thµnh lËp ®Õn nay C«ng ty ®· chøng tá ®îc kh¶ n¨ng ph¸t triÓn cña m×nh trªn thÞ trêng trong níc còng nh xu híng ph¸t triÓn xa h¬n n÷a ®Õn thÞ trêng quèc tÕ sau nµy. ThÓ hiÖn ë c¸c c«ng tr×nh ®· x©y dùng trong nh÷ng n¨m qua cã gi¸ trÞ lín mang tÇm quèc gia, ngµy cµng cã nhiÒu hîp ®ång, nhiÒu c«ng tr×nh mêi thÇu. §iÒu nµy thÓ hiÖn qua nhiÒu chØ tiªu ph¸t triÓn nh vÒ nguån vèn t¨ng lªn, lîi 17 Chuyªn ®Ò thùc tËp nhuËn, doanh thu, møc sèng cña c¸n bé c«ng nh©n viªn còng ®îc c¶i thiÖn. T×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi Nhµ níc lu«n ®óng theo quy ®Þnh cña Bé tµi chÝnh hiÖn hµnh. - Vèn: Nguån vèn dïng cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña C«ng ty ngµy ®îc bæ sung ®Ó ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh ho¹t ®éng, C«ng ty lu«n huy ®éng vèn cña c¸c nhµ ®Çu t vµ vay Ng©n hµng ®Ó kÞp thêi ®Çu t vµo c¸c c«ng tr×nh. - Doanh thu: Doanh thu cña C«ng ty t¨ng theo thêi gian, tû lÖ t¨ng doanh thu theo hµng n¨m ®· kh¼ng ®Þnh ®îc sù ph¸t triÓn cña c«ng ty. §©y chÝnh lµ chØ tiªu quan träng ®Ó c¸c nhµ ®Çu t còng nh nh÷ng ngµnh nghÒ quan t©m ®Õn sù ph¸t triÓn vµ trêng tån cña c«ng ty hiÖn t¹i hay ph¸t triÓn trong t¬ng lai, c¸c nhµ gäi thÇu, mêi thÇu.. - Møc thu nhËp cña c¸n bé c«ng nh©n viªn: Sù ph¸t triÓn C«ng ty ph¶i lµ phÇn lín c«ng lao cña c¸n bé c«ng nh©n viªn, nªn c«ng ty lu«n lÊy chØ tiªu nh©n lùc lµ quan träng. Quan t©m ®Õn ®êi sèng cña nh©n viªn c¶ vÒ tinh thÇn, vËt chÊt v× thÕ C«ng ty lu«n biÕt ®îc r»ng ®Ó t¸i s¶n xuÊt th× tríc hÕt ph¶i ®¶m b¶o t¸i s¶n xuÊt søc lao ®éng, nghÜa lµ søc lao ®éng mµ con ngêi bá ra ph¶i ®îc båi hoµn díi d¹ng thï lao lao ®éng. TiÒn l¬ng chÝnh lµ kho¶n thu nhËp cña ngêi lao ®éng mµ C«ng ty tr¶ cho ngêi lao déng thêng lµ theo khèi lîng vµ chÊt lîng c«ng viÖc cña hä. NhËn biÕt ®îc tiÒn l¬ng cho ngêi lao ®éng lµ ®ßn bÈy kinh tÕ ®Ó khuyÕn khÝch tinh thÇn h¨ng h¸i lao ®éng, kÝch thÝch t¹o mèi quan t©m cña ngêi lao ®éng ®Õn kÕt qu¶ c«ng viÖc cña hä, thóc ®Èy n¨ng xuÊt lao ®éng t¹o sù ph¸t triÓn cho C«ng ty. - Lîi nhuËn: ChÝnh lµ kÕt qu¶ qu¸ tr×nh lao ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña C«ng ty, ®¸nh gi¸ sù ph¸t triÓn cña C«ng ty trong nh÷ng n¨m qua, ®îc thÓ hiÖn qua chØ tiªu thùc tÕ. Lîi nhuËn nµy chñ yÕu c«ng ty bæ sung vµo nguån vèn ho¹t ®éng kinh doanh, ®¶m b¶o kh¶ n¨ng ®Çu t cho c¸c c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh thêng xuyªn. - ThuÕ: C«ng ty cæ phÇn KiÕn tróc T©y Hå lµ mét ph¸p nh©n ho¹t ®éng ®éc lËp, nªn thùc hiÖn nghÜa vô víi Nhµ níc theo quy ®Þnh hiÖn hµnh, C«ng ty trùc tiÕp nép thuÕ cho chi côc thuÕ quËn T©y Hå. Mét sè chØ tiªu ph¶n ¸nh hiÖu qu¶ kinh doanh. STT ChØ tiªu §VT N¨m 2002 1 Doanh thu §ång 4.950.000.000 5.876.500.000 6.202.504.000 2 Gi¸ Vèn §ång 3.665.000.000 4.654.000.000 5.203.000.000 3 ThuÕ §ång 60.000.000 76.000.000 98.500.000 4 Møc lao ®éng §ång 169.347.000 177.532.000 197.651.000 18 N¨m 2003 N¨m 2004 Chuyªn ®Ò thùc tËp b×nh qu©n 5 Vèn CSH §ång 1.500.000.000 1.630.000.000 1.710.000.000 Lîi NhuËn §ång 65.235.324 85.125.345 73.025.356 2.2. §Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh C«ng ty KiÕn tróc T©y Hå. Trong x©y dùng nãi chung, hay C«ng ty KiÕn tróc T©y Hå nãi riªng th× ho¹t ®éng kinh doanh chÝnh lµ ngµnh s¶n xuÊt vËt chÊt cho nÒn kinh tÕ quèc d©n. Th«ng thêng c«ng t¸c XDCB do c«ng ty còng nh trong ngµnh x©y dùng c¬ b¶n s¶n xuÊt cã ®Æc ®iÓm sau: -S¶n phÈm x©y l¾p lµ c¸c c«ng tr×nh, vËt kiÕn tróc... cã quy m« lín, kÕt cÊu phóc t¹p, mang tÝnh ®¬n chiÕc, thêi gian s¶n xuÊt dµi... Do vËy viÖc tæ chøc qu¶n lý vµ h¹ch to¸n nhÊt thiÕt ph¶i cã c¸c dù to¸n thiÕt kÕt, thi c«ng - S¶n phÈm x©y l¾p cè ®Þnh n¬i s¶n xuÊt, cßn c¸c ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt th× ph¶i di chuyÓn theo ®iÓm s¶n phÈm. -Tæ chøc s¶n xuÊt trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p theo ®iÒu kiÖn níc ta hiÖn nay phæ biÕn theo ph¬ng thøc “ kho¸n gän” c¸c c«ng tr×nh, h¹ng môc c¸c c«ng tr×nh khèi lîng hoÆc c«ng viÖc cho c¸c ®¬n vÞ trong néi bé doanh nghiÖp ( ®éi, xÝ nghiÖp...) . Trong gi¸ kho¸n gän, kh«ng chØ cã tiÒn l¬ng mµ cßn cã ®ñ c¸c chi phÝ vÒ vËt liÖu, c«ng cô, dông cô thi c«ng, chi phÝ chung cña bé phËn nhËn kho¸n. Nh÷ng ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh, ®Æc ®iÓm s¶n phÈm ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt vµ qu¶n lý ngµnh nãi trªn phÇn nµo chi phèi c«ng viÖc kÕ to¸n trong c¸c doanh nghiÖp x©y l¾p, dÉn ®Õn nh÷ng kh¸c biÖt cè ®Þnh. Tuy nhiªn, vÒ c¬ b¶n, kÕ to¸n c¸c phÇn hµnh cô thÓ ( tµi s¶n cè ®Þnh, vËt liÖu, c«ng cô, chi phÝ nh©n c«ng.......) trong doanh nghiÖp x©y l¾p còng t¬ng tù nh trong c¸c doanh nghiÖp c«ng nghiÖp. 2.2.§Æc ®iÓm tæ chøc bé m¸y qu¶n lý cña C«ng ty KiÕn tróc T©y Hå. 2.2.1. C¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý cña C«ng ty. §Ó cã ®îc sù ph¸t triÓn nh ngµy h«m nay, C«ng ty ®· kh«ng ngõng häc hái ®Ó hoµn thiÖn tæ chøc bé m¸y ho¹t ®éng ®¶m b¶o liªn quan chÆt chÏ víi nhau, tõ kh©u thiÕt kÕ ®Õn thi c«ng hay c¸c lÜnh vùc kh¸c nhau t¹o ®iÒu kiÖn tiÕn ®é c«ng viÖc theo ®óng tinh thÇn hîp ®ång vµ nhu cÇu cña kh¸ch hµng. M« h×nh cña c«ng ty mang tÝnh qu¶n lý trùc tuyÕn tõ gi¸m ®èc ®Õn ®¬n vÞ thi c«ng, c¸c phßng ban cã 19 Chuyªn ®Ò thùc tËp quan hÖ chÆt chÏ víi nhau, phô trî cho nhau ®Ó cïng hoµn thµnh c«ng viÖc ®îc giao. S¬ ®å tæ chøc bé m¸y qu¶n lý cña c«ng ty cæ phÇn KiÕn tróc T©y Hå 2004 Ban gi¸m ®èc Phßng hµnh chÝnh §éi thi c«ng sè 1 Phßng kÕ to¸n hµnh chÝnh Phßng §éi thi c«ng hµnh sè 2chÝnh Phßng t vÊn thiÕt kÕ x©y dùng §éi thi Phßng c«ng sè hµnh 3 chÝnh Phßng tæ chøc c¸n bé lao ®éng §éi thi c«ng sè 4 2.2.2. Chøc n¨ng, nhiÖm vô cña tõng bé phËn a.. Ban gi¸m ®èc. - Gi¸m ®èc lµ ngêi ®øng ®Çu C«ng ty chÞu tr¸ch nhiÖm mäi ho¹t ®éng cña C«ng ty, trùc tiÕp l·nh ®¹o bé m¸y qu¶n lý. - Phã gi¸m ®èc kinh doanh: Lµ ngêi chÞu tr¸ch nhiÖm tríc gi¸m ®èc nh÷ng vÊn ®Ò tµi chÝnh, kinh doanh cña c«ng ty. - Trî lý gi¶m ®èc: Lµ ngêi tham mu, t vÊn gióp gi¸m ®èc cã nh÷ng quyÕt ®Þnh trong s¶n xuÊt kinh doanh lµ trung gian gi÷a gi¸m ®èc víi c¸c phßng ban vµ chuyÓn nh÷ng ®Ò b¹t, ý kiÕn, kiÕn nghÞ cña c¸c phßng ban tíi gi¸m ®èc. - Phßng gi¸m ®èc kü thuËt: Phßng nµy chÞu tr¸ch nhiÖm chØ ®¹o trùc tiÕp bé phËn thi c«ng vÒ kü thuËt còng nh c¸c vÊn ®Ò vÒ m¸y mãc thiÕt bÞ thi c«ng. 20
- Xem thêm -