Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty xi măng hải phòng

  • Số trang: 81 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 13 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

Lêi më ®Çu Trong c«ng t¸c qu¶n lý kinh tÕ cña c¸c doanh nghiÖp th× chi phÝ cho s¶n xuÊt vµ tÝnh gÝa thµnh s¶n phÈm lµ nh÷ng c«ng t¸c quan träng lu«n ®îc c¸c doanh nghiÖp quan t©m v× chóng g¾n liÒn víi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. §Æc biÖt trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng c¸c doanh nghiÖp ®øng tríc sù c¹nh tranh gay g¾t víi nhau, kh«ng chØ c¸c doanh nghiÖp t¨ng cêng ®æi míi c«ng nghÖ, n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng mµ cßn ph¶i quan t©m tíi c«ng t¸c qu¶n lý chi phÝ s¶n xuÊt. Qu¶n lý kinh tÕ ®¶m b¶o thóc ®Èy qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ngµy cµng ph¸t triÓn vµ ®iÒu quan träng lµ ph¶i tù bï ®¾p ®îc toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt vµ s¶n xuÊt ph¶i cã l·i. Muèn vËy, doanh nghiÖp ph¶i t×m mäi biÖn ph¸p ®Ó qu¶n lý tèt chi phÝ s¶n xuÊt h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. §Ó lµm ®îc ®iÒu ®ã, c¸c nhµ qu¶n lý ph¶i thêng xuyªn n¾m b¾t mét lîng th«ng tin kinh tÕ cÇn thiÕt. C¸c th«ng tin vÒ thÞ trêng vµ c¸c th«ng tin trong néi bé doanh nghiÖp. V× vËy, mét trong nh÷ng c«ng cô qu¶n lý kinh tÕ quan träng nhÊt cña doanh nghiÖp lµ c«ng t¸c kÕ to¸n. C«ng t¸c kÕ to¸n cã nhiÖm vô cung cÊp th«ng tin mét c¸ch kÞp thêi chÝnh x¸c ®Çy ®ñ sè liÖu cho c¸c nhµ qu¶n lý. Tõ ®ã c¸c nhµ qu¶n lý sÏ ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh phï hîp víi sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh vµ yªu cÇu qu¶n trÞ trong doanh nghiÖp. C«ng ty xi m¨ng H¶i Phßng lu«n t×m mäi c¸ch ®Ó ®Çu t chiÒu s©u, lÊy chÊt lîng s¶n phÈm, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµm ph¬ng ch©m hµnh ®éng cña m×nh. S¶n phÈm cña c«ng ty ®· ®îc kh¸ch hµng biÕt ®Õn vµ tÝn nhiÖm trong thÞ trêng c¶ níc. §ãng gãp mét phÇn trong sù thµnh c«ng nµy cña c«ng ty lµ c«ng t¸c kÕ to¸n nãi chung vµ kÕ to¸n chi phÝ vµ gi¸ thµnh nãi riªng. Trong nhiÒu n¨m qua c«ng ty ®· kh«ng ngõng cè g¾ng trong viÖc c¶i tiÕn ph¬ng ph¸p kÕ to¸n phï hîp víi c¬ chÕ qu¶n lý hiÖn nay, phï hîp víi viÖc ®æi míi chÕ ®é kÕ to¸n nãi chung vµ kÕ to¸n chi phÝ gi¸ thµnh nãi riªng trë thµnh c«ng cô ®¾c lùc h¬n th× c«ng t¸c nµy cßn cã mÆt cñng cè vµ hoµn thiÖn. Trong qu¸ tr×nh t×m hiÓu vÒ mÆt lý luËn vµ thùc tiÔn t¹i c«ng ty xi m¨ng H¶i Phßng, nhËn thøc ®îc viÖc lµm quan träng cña viÖc h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Em ®· ®i s©u t×m hiÓuvÒ lÜnh vùc nµy vµ em ®· chän tªn cho luËn v¨n tèt nghiÖp "Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty xi măng Hải Phòng". LuËn v¨n chia lµm 3 phÇn chÝnh: PhÇn I: C¬ së lý luËn cña h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh. PhÇn II: Thùc tr¹ng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh cña s¶n phÈm t¹i c«ng ty xi m¨ng H¶i Phßng. KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 1 PhÇn III: Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n ë c«ng ty xi m¨ng H¶i Phßng. V× thêi gian vµ nhËn thøc cßn h¹n chÕ nªn bµi viÕt cña em cßn nhiÒu thiÕu xãt. Em rÊt mong ®îc sù ®ãng gãp phª b×nh cña thÇy c« gi¸o vµ c¸c c« chó trong phßng kÕ to¸n tµi chÝnh cña c«ng ty ®Ó bµi viÕt cña em ®îc hoµn thiÖn h¬n. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù chØ b¶o nhiÖt t×nh cña c« gi¸o NguyÔn Thanh Quý, c¸c thÇy c« trong khoa kÕ to¸n, c¸c c« chó trong phßng kÕ to¸n tµi chÝnh cña c«ng ty xi m¨ng H¶i Phßng ®· gióp ®ì em hoµn thiÖn h¬n trong bµi viÕt nµy. KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 2 PhÇn I C¬ së lý luËn cña h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt. I. ý nghÜa, vÞ trÝ h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm. 1.ý nghÜa cña chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm 1.1. Chi phÝ s¶n xuÊt: Sù ph¸t sinh vµ ph¸t triÓn cña x· héi loµi ngêi g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt - nÒn s¶n xuÊt x· héi cña bÊt kú ph¬ng thøc s¶n xuÊt nµo còng g¾n liÒn víi sù vËn ®éng vµ tiªu hao c¸c yÕu tè c¬ b¶n t¹o nªn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Nh vËy, ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt hµng ho¸, ngêi s¶n xuÊt ph¶i bá chi phÝ vÒ thï lao lao ®éng vÒ t liÖu lao ®éng vµ ®èi tîng lao ®éng. V× thÕ sù h×nh thµnh nªn c¸c chi phÝ s¶n xuÊt ®Ó t¹o ra gi¸ trÞ s¶n phÈm s¶n xuÊt lµ tÊt yÕu kh¸ch quan, kh«ng phô thuéc vµo ý chÝ chñ quan cña ngêi s¶n xuÊt. Gi¸ trÞ s¶n phÈm dÞch vô bao gåm 3 bé phËn lµ: c,v,m C: Lµ toµn bé gi¸ trÞ t liÖu s¶n xuÊt ®· tiªu hao trong qu¸ tr×nh t¹o ra s¶n phÈm nh: KhÊu hao TSC§, chi phÝ nguyªn vËt liÖu, c«ng cô dông cô, n¨ng lîng, nhiªn liÖu. Bé phËn nµy cßn ®îc gäi lµ hao phÝ lao ®éng qu¸ khø (vËt ho¸) V: Lµ chi phÝ tiÒn l¬ng, tiÒn c«ng ph¶i tr¶ cho ngêi lao ®éng tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt lµm ra s¶n phÈm, dÞch vô, bé phËn nµy ®îc gäi lµ hao phÝ lao ®éng sèng. M: Lµ gi¸ trÞ do lao ®éng sèng t¹o ra trong qu¸ tr×nh t¹o ra gi¸ trÞ s¶n phÈm dÞch vô. ë gãc ®é doanh nghiÖp ®Ó t¹o ra s¶n phÈm doanh nghiÖp ph¶i bá ra hai bé phËn chi phÝ C vµ V. Nh vËy chi phÝ s¶n xuÊt lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c kho¶n hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ mµ doanh nghiÖp bá ra ®Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt trong mét kú kinh doanh nhÊt ®Þnh (th¸ng , quý, n¨m) Chi phÝ s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp ph¸t sinh thêng xuyªn vµ g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm, nhng ®Ó phôc vô cho qu¶n lý vµ h¹ch to¸n kinh doanh, chi phÝ s¶n xuÊt ph¶i ®îc tÝnh to¸n vµ tËp hîp theo tõng thêi kú: hµng th¸ng, quÝ, n¨m phï hîp víi kú b¸o c¸o. ChØ nh÷ng chi phÝ s¶n xuÊt mµ doanh nghiÖp ph¶i bá ra trong kú míi ®îc tÝnh vµo phÝ s¶n xuÊt trong kú. Thùc chÊt chi phÝ s¶n xuÊt ë c¸c doanh nghiÖp lµ qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch vèn cña doanh nghiÖp vµo ®èi tîng tÝnh gi¸ nhÊt ®Þnh, nã lµ vèn cña doanh nghiÖp vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 3 1.2. Gi¸ thµnh s¶n phÈm: Trong s¶n xuÊt, chi phÝ s¶n xuÊt chØ lµ mét mÆt thÓ hiÖn sù chi phÝ. §Ó ®¸nh gi¸ chÊt lîng kinh doanh cña c¸c tæ chøc kinh tÕ, chi phÝ s¶n xuÊt chi ra ph¶i ®îc xem xÐt trong mèi quan hÖ víi mÆt thø 2 còng lµ mÆt c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh lµ kÕt qu¶ s¶n xuÊt thu ®îc.Quan hÖ so s¸nh ®ã ®· h×nh thµnh nªn chØ tiªu gi¸ thµnh s¶n phÈm. Gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c kho¶n hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ cã liªn quan ®Õn khèi lîng s¶n phÈm dÞch vô, lao vô hoµn thµnh trong kú... Gi¸ thµnh s¶n phÈm ®îc x¸c ®Þnh cho tõng lo¹i s¶n phÈm, lao vô cô thÓ vµ chØ tÝnh to¸n x¸c ®Þnh víi sè lîng s¶n phÈm, lao vô ®· hoµn thµnh, kÕt thóc toµn bé qu¸ tr×nh s¶n xuÊt (thµnh phÈm) hay h×nh thµnh mét giai ®o¹n c«ng nghÖ s¶n xuÊt (b¸n thµnh phÈm). Trong gi¸ thµnh s¶n phÈm chØ bao gåm nh÷ng chi phÝ tham gia trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, tiªu thô ph¶i ®îc båi hoµn ®Ó t¸i s¶n xuÊt ë doanh nghiÖp mµ kh«ng bao gåm nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh trong kú kinh doanh cña doanh nghiÖp. Nh÷ng chi phÝ ®a vµo gi¸ thµnh s¶n phÈm ph¶i ph¶n ¸nh ®îc gi¸ trÞ thùc cña c¸c t liÖu s¶n xuÊt tiªu dïng cho s¶n xuÊt, tiªu thô vµ c¸c kho¶n chØ tiªu kh¸c cã liªn quan tíi viÖc bï ®¾p gi¶n ®¬n hao phÝ lao ®éng ®êi sèng. Mäi c¸ch tÝnh chñ quan kh«ng ph¶n ¸nh ®óng c¸c yÕu tè gi¸ trÞ trong gi¸ thµnh ®Òu cã thÓ dÉn ®Õn viÖc ph¸ vì c¸c quan hÖ hµng ho¸ - tiÒn tÖ, kh«ng x¸c ®Þnh ®îc hiÖu qu¶ kinh doanh vµ kh«ng thùc hiÖn ®îc t¸i s¶n xuÊt gi¶n ®¬n vµ t¸i s¶n xuÊt më réng. 1.3. Mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm VÒ thùc chÊt, chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh lµ 2 mÆt kh¸c nhau cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt . Chi phÝ s¶n xuÊt ph¶n ¸nh mÆt hao phÝ s¶n xuÊt , cßn gi¸ thµnh s¶n phÈm ph¶n ¸nh mÆt kÕt qu¶ s¶n xuÊt. TÊt c¶ nh÷ng kho¶n chi phÝ ph¸t sinh (ph¸t sinh trong kú, kú tríc chuyÓn sang ) vµ c¸c chi phÝ tÝnh tríc cã liªn quan ®Õn khèi lîng s¶n phÈm. Nãi c¸ch kh¸c, gi¸ thµnh lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn c¸c kho¶n chi phÝ mµ doanh nghiÖp bá ra bÊt kú ë kú nµo nhng cã liªn quan ®Õn khèi lîng c«ng viÖc, s¶n phÈm hoµn thµnh trong kú . s¬ ®å mèi quan hÖ gi÷a Cpsx vµ gi¸ thµnh sp A CPSX dë dang ®Çu kú B CPSX ph¸t sinh trong kú D Tæng gi¸ thµnh s¶n phÈm C CPSX dë dang cuèi kú Qua s¬ ®å ta thÊy : ac = ab + bd -cd Tæng gi¸ chi phÝ s¶n Tæng chi phÝ chi phÝ s¶n thµnh s¶n = xuÊt dë dang + s¶n xuÊt ph¸t - xuÊt dë dang phÈm ®Çu kú sinh trong kú cuèi kú KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 4 Khi gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang (chi phÝ s¶n xuÊt dë dang) ®Çu kú vµ cuèi kú b»ng nhau hoÆc c¸c ngµnh s¶n xuÊt kh«ng cã s¶n phÈm dë dang th× tæng gi¸ thµnh s¶n phÈm b»ng tæng chi phÝ ph¸t sinh trong kú. 2. Sù cÇn thiÕt cña viÖc h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®èi víi c«ng t¸c qñan lý cña doanh nghiÖp C«ng t¸c tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm chñ yÕu cung cÊp th«ng tin phôc vô cho c«ng t¸c qu¶n lý cho nªn nã ®ãng vai trß quan träng trong c«ng t¸c qu¶n trÞ doanh nghiÖp. Ngµy nay, c¸c doanh nghiÖp lµ chñ thÓ ®éc lËp tù h¹ch to¸n kinh doanh, ®îc quyÒn chñ ®éng lùa chän ph¬ng ¸n s¶n xuÊt phï hîp, chÞu tr¸ch nhiÖm bï ®¾p chi phÝ bá ra, t¹o lîi nhuËn cao cho doanh nghiÖp. §Ó lµm ®îc ®iÒu nµy, c¸c doanh nghiÖp ph¶i tæ chøc h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt ®Çy ®ñ hîp lý tÝnh to¸n chÝnh x¸c gi¸ thµnh s¶n phÈm. Thêng xuyªn kiÓm tra tÝnh hîp ph¸p, hîp lÖ cña tõng lo¹i chi phÝ ph¸t sinh sÏ gãp phÇn qu¶n lý tµi s¶n vËt t tiÒn vèn, lao ®éng cã hiÖu qu¶ h¬n vµ cã biÖn ph¸p phÊn ®Êu h¹ gi¸ thµnh, n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm. §ã lµ ®iÒu kiÖn quan träng ®Ó doanh nghiÖp tån t¹i vµ ph¸t triÓn trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. §ång thêi cßn lµ tiÒn ®Ò ®Ó x¸c ®Þnh chÝnh x¸c kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. 3. NhiÖm vô h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm: KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh lµ mét kh©u quan träng trong c«ng t¸c kinh tÕ, ®Æc biÖt trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ thÞ trêng th× viÖc x¸c ®Þnh ®óng néi dung, ph¹m vi chi phÝ cÊu thµnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, gi¸ trÞ c¸c yÕu tè chi phÝ ®· chuyÓn dÞch vµo s¶n phÈm (c«ng viÖc, lao vô) ®· hoµn thµnh cã ý nghÜa quan träng vµ lµ mét yªu cÇu cÊp b¸ch. §Ó ®¸p øng nh÷ng yªu cÇu qu¶n lý, chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm kÕ to¸n cã nhiÖmvô sau: + C¨n cø vµo ®Æc ®iÓm qui tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt, ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt s¶n phÈm cña doanh nghiÖp mµ x¸c ®Þnh ®èi tîng vµ ph¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt, x¸c ®Þnh ®èi tîng vµ ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh phï hîp. + Tæ chøc hîp lý vµ ph©n bæ tõng lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh theo ®óng ®èi tîng tËp hîp chi phÝ ®· x¸c ®Þnh b»ng ph¬ng ph¸p thÝch hîp ®èi víi tõng lo¹i chi phÝ. + Thêng xuyªn ®èi chiÕu kiÓm tra vµ ®Þnh kú ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn c¸c ®Þnh møc chi phÝ ®èi víi chi phÝ trùc tiÕp vµ c¸c dù to¸n chi phÝ ®èi víi chi phÝ s¶n xuÊt, chi phÝ b¸n hµng, chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp, ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p t¨ng cêng qu¶n lý tiÕt kiÖm chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh phôc vô yªu cÇu h¹ch to¸n kinh tÕ. KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 5 + §Þnh kú b¸o c¸o chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh theo ®óng chÕ ®é thêi h¹n. + Tæ chøc kiÓm kª ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang cuèi kú vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm lao vô, dÞch vô II. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh: 1. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt: Do ®Æc ®iÓm cña chi phÝ s¶n xuÊt lµ ph¸t sinh hµng ngµy g¾n liÒn víi viÖc s¶n xuÊt tõng s¶n phÈm vµ tõng lo¹i ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, viÖc tæng hîp tÝnh to¸n chi phÝ s¶n xuÊt cÇn ®îc tiÕn hµnh trong tõng kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh. §Ó qu¶n lý vµ kiÓm tra chÆt chÏ viÖc thùc hiÖn c¸c ®Þnh møc chi phÝ, tÝnh to¸n ®îc kÕt qu¶ tiÕt kiÖm chi phÝ ë tõng bé phËn s¶n xuÊt vµ toµn doanh nghiÖp cÇn ph¶i tiÕn hµnh ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt. ViÖc ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt cã t¸c dông kiÓm tra ph©n tÝch qu¸ tr×nh ph¸t sinh chi phÝ vµ h×nh thµnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, nh»m nhËn biÕt vµ ®éng viªn mäi kh¶ n¨ng tiÒm tµng h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm, n©ng cao hiÖu qu¶ cña doanh nghiÖp. C¨n cø vµo c¸c tiªu thøc kh¸c nhau, chi phÝ cña doanh nghiÖp chia lµm nhiÒu lo¹i kh¸c nhau. 1.1. Ph©n lo¹i theo yÕu tè chi phÝ: §Ó phôc vô cho viÖc tËp hîp, qu¶n lý chi phÝ theo néi dung kinh tÕ ban ®Çu ®ång nhÊt cña nã mµ kh«ng xÐt ®Õn c«ng dông cô thÓ, ®Þa ®iÓm ph¸t sinh, chi phÝ ®îc ph©n theo yÕu tè.C¸ch ph©n lo¹i nµy gióp cho viÖc x¸c ®Þnh vµ ph¸t triÓn ®Þnh møc vèn lu ®éng còng nh viÖc lËp, kiÓm tra vµ ph©n tÝch dù to¸n chi phÝ.Theo qui ®Þnh hiÖn hµnh ë ViÖt Nam. Toµn bé chi phÝ ®îc chia lµm 7 yÕu tè sau: - YÕu tè nguyªn vËt liÖu: Bao gåm toµn bé gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu chÝnh, vËt liÖu phô, phô tïng thay thÕ, c«ng cô, dông cô.... Sö dông vµo s¶n xuÊt kinh doanh (lo¹i trõ gi¸ trÞ dïng kh«ng hÕt nhËp l¹i kho vµ phÕ liÖu thu håi, cïng víi nhiªn liÖu, ®éng lùc) - YÕu tè nhiªn liÖu ®éng lùc sö dông vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh trong kú (trõ sè lîng dïng kh«ng hÕt nhËp l¹i kho vµ phÕ liÖu thu håi.) - YÕu tè tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng: Ph¶n ¸nh tæng sè tiÒn l¬ng vµ phô cÊp mang tÝnh chÊt l¬ng ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn chøc. - YÕu tè BHXH, BHYT, KPC§ trÝch theo tû lÖ qui ®Þnh trªn tæng sè tiÒn l¬ng vµ phô cÊp l¬ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n viªn chøc. -YÕu tè khÊu hao TSC§: Ph¶n ¸nh tæng sè khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh ph¶i trÝch trong kú cña tÊt c¶ TSC§ sö dông trong s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. - YÕu tè chi phÝ dÞch vô mua ngoµi: Ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ dÞch vô mua ngoµi dïng vµo s¶n xuÊt kinh doanh. KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 6 - YÕu tè chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn : Ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn cha ph¶n ¸nh vµo c¸c yÕu tè dïng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. 1.2. Ph©n lo¹i theo kho¶n môc chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm: C¨n cø vµo ý nghÜa cña chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ ®Ó thuËn tiÖn cho viÖc tÝnh toµn bé chi phÝ ®îc theo kho¶n môc. C¸ch ph©n lo¹i nµy dùa vµo c«ng dông cña chi phÝ vµ møc ph©n bæ chi phÝ cho tõng ®èi tîng. Theo qui ®Þnh hiÖn hµnh. Gi¸ thµnh s¶n phÈm ë ViÖt Nam gåm 3 kho¶n môc: - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. - Chi phÝ s¶n xuÊt chung Ngoµi ra, khi tÝnh chØ tiªu gi¸ thµnh s¶n phÈm toµn bé th× chØ tiªu gi¸ thµnh cßn bao gåm kho¶n môc chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp vµ chi phÝ b¸n hµng. 1.3.Ph©n lo¹i theo c¸ch thøc kÕt chuyÓn chi phÝ: Toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh ®îc chia thµnh chi phÝ s¶n phÈm vµ chi phÝ thêi kú. Chi phÝ s¶n phÈm lµ nh÷ng chi phÝ g¾n liÒn víi c¸c s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra hoÆc ®îc mua. Cßn chi phÝ thêi kú lµ chi phÝ lµm gi¶m lîi tøc trong mét kú nµo ®ã, nã kh«ng ph¶i lµ mét phÇn gi¸ trÞ s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra hoÆc ®îc mua nªn ®îc xem lµc¸c phÝ tæn, cÇn ®îc khÊu trõ ra tõ lîi tøc cña thêi kú chóng ph¸t sinh. 1.4. Ph©n lo¹i theo quan hÖ cña chi phÝ víi khèi lîng c«ng viÖc, s¶n phÈm hoµn thµnh. §Ó thuËn lîi cho viÖc lËp kÕ ho¹ch vµ kiÓm tra chi phÝ, ®ång thêi lµm c¨n cø ®Ó ®Ò ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh doanh toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh l¹i ®îc ph©n theo quan hÖ víi khèi lîngc«ng viÖc hoµn thµnh. Theo c¸ch nµy chi phÝ ®îc chia thµnh nh÷ng biÕn phÝ vµ ®Þnh phÝ. BiÕn phÝ lµ nh÷ng thay ®æi vÒ tæng sè, vÒ tû lÖ so víi khèi lîng c«ng viÖc hoµn thµnh, ch¼ng h¹n chi phÝ vÒ nguyªn liÖu, nh©n c«ng trùc tiÕp...CÇn lu ý r»ng c¸c chi phÝ biÕn ®æi nÕu tÝnh trªn mét ®¬n vÞ s¶n phÈm th× l¹i cã tÝnh cè ®Þnh. §Þnh phÝ lµ nh÷ng chi phÝ kh«ng ®æi vÒ tæng sè so víi khèi lîng c«ng viÖc hoµn thµnh, ch¼ng h¹n vÒ chi phÝ khÊu haoTSC§, chi phÝ thuª mÆt b»ng, ph¬ng tiÖn kinh doanh... C¸c phÝ nµy nÕu tÝnh cho mét ®¬n vÞ s¶n phÈm th× l¹i biÕn ®æi nÕu s¶n lîng s¶n phÈm thay ®æi. 2. Ph©n lo¹i gi¸ thµnh: §Ó ®¸p øng c¸c yªu cÇu qu¶n lý, h¹ch to¸n vµ kÕ ho¹ch ho¸ gi¸ thµnh còng nh yªu cÇu x¸c ®Þnh gi¸ c¶ hµng ho¸, gi¸ thµnh ®îc xem xÐt díi nhiÒu gãc ®é nhiÒu ph¹m vi tÝnh to¸n kh¸c nhau. VÒ lý luËn còng nh trªn thùc tÕ, ngoµi KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 7 c¸c kh¸i niÖm gi¸ thµnh x· héi vµ gi¸ thµnh c¸ biÖt, cßn cã c¸c gi¸ thµnh c«ng xëng, gi¸ thµnh toµn bé. 2.1. Ph©n lo¹i theo thêi ®iÓm tÝnh vµ nguån sè liÖu ®Ó tÝnh gi¸ thµnh. - Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch: §îc x¸c ®Þnh khi bíc vµo kinh doanh trªn c¬ së gi¸ thµnh thùc tÕ kú tríc vµ c¸c ®Þnh møc, c¸c dù to¸n chi phÝ cña kú kÕ ho¹ch. - Gi¸ thµnh ®Þnh møc: Còng nh gi¸ thµnh kÕ ho¹ch, gi¸ thµnh ®Þnh møc còng ®îc x¸c ®Þnh tríc khi b¾t ®Çu s¶n xuÊt s¶n phÈm. Tuy nhiªn, kh¸c víi gi¸ thµnh kÕ ho¹ch ®îc x©y dùng trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc b×nh qu©n tiªn tiÕn vµ kh«ng biÕn ®æi trong suèt c¶ kú kÕ ho¹ch, gi¸ thµnh ®Þnh møc ®îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc vÒ chi phÝ hiÖn hµnh t¹i tõng thêi ®iÓm trong kú kÕ ho¹ch (thêng lµ ngµy ®Çu th¸ng ) nªn gi¸ thµnh ®Þnh møc lu«n thay ®æi phï hîp víi sù thay ®æi cña c¸c ®Þnh møc chi phÝ ®¹t ®îc trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thµnh. - Gi¸ thµnh thùc tÕ: Lµ chØ tiªu x¸c ®Þnh sau khi kÕt thóc qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm dùa trªn c¬ së c¸c chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm. C¸ch ph©n lo¹i nµy cã t¸c dông trong viÖc qu¶n lý vµ gi¸m s¸t chi phÝ, x¸c ®Þnh ®îc c¸c nguyªn nh©n vît (hôt) ®Þnh møc chi phÝ trong kú h¹ch to¸n. Tõ ®ã ®iÒu chØnh kÕ ho¹ch hoÆc ®Þnh møc chi phÝ cho phï hîp. 2.2. Ph©n lo¹i theo ph¹m vi ph¸t sinh chi phÝ: Theo ph¹m vi ph¸t sinh chi phÝ, chØ tiªu gi¸ thµnh ®îc chia thµnh: - Gi¸ thµnh s¶n xuÊt (cßn gäi lµ gi¸ thµnh c«ng xëng): lµ chØ tiªu ph¶n ¸nh tÊt c¶ nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm trong ph¹m vi ph©n xëng s¶n xuÊt. - Gi¸ thµnh tiªu thô (cßn gäi lµ gi¸ thµnh toµn bé vµ gi¸ thµnh ®Çy ®ñ): lµ chØ tiªu ph¶n ¸nh toµn bé c¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc s¶n xuÊt, tiªu thô s¶n phÈm. Gi¸ thµnh toµn Gi¸ thµnh s¶n xuÊt + Chi phÝ qu¶n lý + Chi phÝ bé cña s¶n phÈm = cña s¶n phÈm doanh nghiÖp b¸n hµng C¸ch ph©n lo¹i nµy cã t¸c dông gióp cho nhµ qu¶n lý biÕt ®îc kÕt qu¶ kinh doanh l·i hoÆc lç cña tõng mÆt hµng, tõng lo¹i dÞch vô mµ doanh nghiÖp kinh doanh. Tuy nhiªn do nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh khi lùa chän tiªu thøc ph©n bæ chi phÝ b¸n hµng vµ chi phÝ qu¶n lý cho tõng mÆt hµng, tõng lo¹i dÞch vô nªn c¸ch ph©n lo¹i nµy chØ cßn mang ý nghÜa häc thuËt nghiªn cøu. KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 8 III. §èi tîng, ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm: 1.§èi tîng, ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt: 1.1. §èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt: X¸c ®Þnh ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt lµ c«ng viÖc ®Çu tiªn vµ quan träng cña tæ chøc h¹ch to¸n qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Tæ chøc h¹ch to¸n qu¸ tr×nh s¶n xuÊt bao gåm 2 giai ®o¹n kÕ tiÕp nhau vµ cã quan hÖ mËt thiÕt v¬Ý nhau. §ã lµ giai ®o¹n h¹ch to¸n chi tiÕt chi phÝ ph¸t sinh theo tõng s¶n phÈm nhãm s¶n phÈm, ®¬n ®Æt hµng, giai ®o¹n c«ng nghÖ, ph©n xëng... vµ giai ®o¹n tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, chi tiÕt s¶n phÈm theo ®¬n vÞ tÝnh gi¸ thµnh qui ®Þnh. ViÖc ph©n chia nµy ®îc xuÊt ph¸t tõ yªu cÇu qu¶n lý, kiÓm tra vµ ph©n tÝch chi phÝ , yªu cÇu h¹ch to¸n kinh doanh néi bé vµ theo ®Æc ®iÓm tæ chøc s¶n xuÊt, ®Æc ®iÓm quy tr×nh c«ng nghÖ cña tõng doanh nghiÖp vµ yªu cÇu tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ®¬n vÞ tÝnh gi¸ thµnh qui ®Þnh. Nh vËy, x¸c ®Þnh ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chÝnh lµ viÖc x¸c ®Þnh giíi h¹n tËp hîp chi phÝ mµ thùc chÊt lµ x¸c ®Þnh n¬i ph¸t sinh chi phÝ vµ chÞu chi phÝ. KÕ to¸n c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm, t×nh h×nh cô thÓ cña doanh nghiÖp ®Ó x¸c ®Þnh ®èi tîng tËp hîp chi phÝ dùa trªn c¨n cø sau: - §Æc ®iÓm tæ chøc kinh doanh cña doanh nghiÖp. - §Æc ®iÓm ph¸t sinh, môc ®Ých c«ng dông cña chi phÝ. - Yªu cÇu th«ng tin cña c«ng t¸c qu¶n lý, tr×nh ®é qu¶n lý cña doanh nghiÖp. - Qui tr×nh c«ng nghÖ, kü thuËt s¶n xuÊt s¶n phÈm. 1.2. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt: Trªn c¬ së ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ, kÕ to¸n lùa chän ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ thÝch øng. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt lµ mét ph¬ng ph¸p hay hÖ thèng c¸c ph¬ng ph¸p ®îc sö dông ®Ó tËp hîp vµ ph©n lo¹i c¸c chi phÝ s¶n xuÊt trong ph¹m vi giíi h¹n cña ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ. VÒ c¬ b¶n, ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt bao gåm c¸c ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ theo s¶n phÈm, theo ®¬n ®Æt hµng, theogiai ®o¹n c«ng nghÖ, theo ph©n xëng, theo nhãm s¶n phÈm,v.v...Néi dung chñ yÕu cña ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt kÕ to¸n më thÎ (hoÆc sæ) chi tiÕt h¹ch to¸n theo tõng ®èi tîng ®· x¸c ®Þnh, ph¶n ¸nh c¸c chi phÝ cã liªn quan ®Õn ®èi tîng, hµng th¸ng tæng hîp chi phÝ theo tõng ®èi tîng. Mçi ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chØ thÝch øng víi mét lo¹i ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ nªn tªn gäi cña c¸c ph¬ng ph¸p nµy lµ biÓu hiÖn ®èi tîng mµ nã cÇn tËp hîp vµ ph©n lo¹i chi phÝ. KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 9 2. §èi tîng vµ ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm: 2.1. §èi tîng tÝnh gi¸ thµnh: ViÖc x¸c ®Þnh ®èi tîng, tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm chÝnh lµ viÖc x¸c ®Þnh s¶n phÈm, b¸n thµnh s¶n phÈm,c«ng viÖc lao vô nhÊt ®Þnh ®ßi hái ph¶i tÝnh gi¸ thµnh mét ®¬n vÞ. §èi tîng ®ã cã thÓ lµ s¶n phÈm cuèi cïng cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt hay trªn d©y chuyÒn s¶n xuÊt tuú theo yªu cÇu cña h¹ch to¸n kinh tÕ néi bé vµ tiªu thô s¶n phÈm. Khi tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm tríc hÕt ph¶i x¸c ®Þnh ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh.Muèn vËy ph¶i c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, qui tr×nh s¶n xuÊt c«ng nghÖ cña doanh nghiÖp. §ång thêi ph¶i x¸c ®Þnh ®¬n vÞ tÝnh cña s¶n phÈm dÞch vô ®· ®îc x· héi thõa nhËn, phï hîp trong kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh cña ®¬n vÞ. Dùa vµo c¨n cø trªn, ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh cã thÓ lµ: - Tõng s¶n phÈm, c«ng viÖc ®· hoµn thµnh - Tõng bé phËn chi tiÕt s¶n phÈm - S¶n phÈm hoµn thµnh ë cuèi qui tr×nh c«ng nghÖ hay b¸n thµnh phÈm - Tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh. X¸c ®Þnh ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh ®óng, phï hîp víi ®iÒu kiÖn, ®Æc ®iÓm cña doanh nghiÖp gióp cho kÕ to¸n tæ chøc më sæ kÕ to¸n vµ kiÓm tra t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thµnh s¶n phÈm cã hiÖu qu¶, ®¸p øng yªu cÇu qu¶n lý néi bé doanh nghiÖp. 2.2 Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm: Trªn c¬ së sè liÖu chi phÝ s¶n xuÊt ®· tËp hîp ®îc vµ kÕt qu¶ ®¸nh gi¸ s¶n phÈm dë dang cuèi kú, kÕ to¸n tiÕn hµnh tÝnh gi¸ thµnh cho c¸c ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh, phï hîp víi kú t×nh gi¸ thµnh vµ ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh thÝch hîp. Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ mét ph¬ng ph¸p hoÆc mét hÖ thèng ph¬ng ph¸p ®îc sö dông ®Ó tÝnh gi¸ thµnh ®¬n vÞ s¶n phÈm. Nã mang tÝnh thuÇn tuý kü thuËt tÝnh to¸n chi phÝ cho tõng ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh. ViÖc lùa chon ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh chñ yÕu phô thuéc vµo ®Æc ®iÓm vÒ ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt, ®èi tîng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Mét sè ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh thêng ®îc sö dông lµ: 2.2.1. Ph¬ng ph¸p trùc tiÕp: Ph¬ng ph¸p nµy ®îc ¸p dông ë c¸c doanh nghiÖp thuéc lo¹i h×nh s¶n xuÊt gi¶n ®¬n, sè lîng mÆt hµng Ýt, s¶n xuÊt khèi lîng lín, chu k× s¶n xuÊt ng¾n nh: c¸c nhµ m¸y ®iÖn níc, c¸c doanh nghiÖp khai th¸c (quÆng, than, gç...).Gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ph¬ng ph¸p nµy ®îc tÝnh theo c«ng thøc sau: Tæng gi¸ thµnh Gi¸ tri s¶n Tæng chi phÝ Gi¸ trÞ s¶n s¶n phÈm hoµn = phÈm dë s¶n xuÊt ph¸t phÈm dë dang + KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 10 thµnh Gi¸ thµnh ®¬n vÞ SP dang ®Çu kú sinh trong kú cuèi kú Tæng gi¸ thµnh s¶n phÈm hoµn thµnh = Sè lîng s¶n phÈm hoµn thµnh 2.2.2. Ph¬ng ph¸p tæng céng chi phÝ: ¸p dông víi c¸c doanh nghiÖp mµ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®îc thùc hiÖn ë nhiÒu bé phËn s¶n xuÊt, nhiÒu giai ®o¹n c«ng nghÖ, ®èi tîng tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt lµ c¸c bé phËn chi tiÕt s¶n phÈm hoÆc giai ®o¹n c«ng nghÖ hay bé phËn s¶n xuÊt. Gi¸ thµnh s¶n xuÊt ®îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch céng chi phÝ s¶n xuÊt cña c¸c bé phËn, chi tiÕt s¶n phÈm hay tæng chi phÝ s¶n xuÊt cña c¸c giai ®o¹n, bé phËn s¶n xuÊt t¹o nªn thµnh phÈm: gi¸ thµnh s¶n phÈm = Z1 + Z2 + ... + Zn Ph¬ng ph¸p tæng céng chi phÝ ®îc ¸p dông phæ biÕn trong c¸c doanh nghiÖp khai th¸c, dÖt nhuém, c¬ khÝ, chÕ t¹o ... 2.2.3. Ph¬ng ph¸p hÖ sè: Ph¬ng ph¸p nµy ¸p dông trong c¸c doanh nghiÖp mµ trong cïng mét qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cïng sö dông mét thø nguyªn liÖu vµ mét lîng lao ®éng nhng thu ®îc ®ång thêi nhiÒu s¶n phÈm kh¸c nhau vµ chi phÝ kh«ng tËp hîp riªng cho tõng lo¹i s¶n phÈm ®îc mµ ph¶i tËp hîp chung cho c¶ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Theo ph¬ng ph¸p nµy, tríc hÕt, kÕ to¸n c¨n cø vµo hÖ sè qui ®æi ®Ó qui ®æi c¸c lo¹i s¶n phÈm vÒ s¶n phÈm gèc (c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm kinh tÕ hoÆc tÝnh chÊt cña s¶n phÈm ®Ó qui ®Þnh lo¹i s¶n phÈm cã ®Æc trng tiªu biÓu hÖ sè1) råi tõ ®ã dùa vµo tæng chi phÝ liªn quan ®Õn gi¸ thµnh c¸c lo¹i s¶n phÈm ®· tËp hîp ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm gèc vµ gi¸ thµnh tõng lo¹i s¶n phÈm. Gi¸ thµnh cña tÊt c¶ c¸c lo¹i s¶n phÈm Gi¸ thµnh ®¬n vÞ s¶n phÈm gèc = Tæng sè s¶n phÈm gèc (kÓ c¶ qui ®æi) Gi¸ thµnh ®¬n vÞ s¶n phÈm tõng lo¹i Gi¸ thµnh ®¬n vÞ s¶n phÈm gèc = x hÖ sè qui ®æi s¶n phÈm tõng lo¹i n Qo  QiHi i 1 Trong ®ã: KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n - Qo: tæng sè s¶n phÈm gèc ®· qui ®æi - Qi: Sè lîng s¶n phÈm i (i = 1, n). - Hi: HÖ sè qui ®æi s¶n phÈmi (i =1, n). 11 Tæng gi¸ thµnh Gi¸ trÞ s¶n s¶n xuÊt c¸c = phÈm dë lo¹i s¶n phÈm dang ®Çu kú + Tæng chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh trong kú - Gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang cuèi kú 2.2.4. Ph¬ng ph¸p tû lÖ: Trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt nhiÒu lo¹i s¶n phÈm cã quy c¸ch phÈm chÊt kh¸c nh may mÆc, dÖt kim, ®ãng giÇy, c¬ khÝ chÕ t¹o v.v... ®Ó gi¶m bít khèi lîng h¹ch to¸n, kÕ to¸n tiÕn hµnh tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo nhãm s¶n phÈm cïng lo¹i. C¨n cø vµo tû lÖ chi phÝ gi÷a chi phÝ thùc tÕ víi chi phÝ s¶n xuÊt kÕ ho¹ch (hoÆc ®Þnh møc), kÕ to¸n sÏ tÝnh ra gi¸ thµnh ®¬n vÞ vµ tæng gi¸ thµnh tõng lo¹i Gi¸ thµnh Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch Tû lÖ = (hoÆc ®Þnh møc) ®¬n x thùc tÕ ®¬n vÞ chi SP tõng lo¹i vÞ s¶n phÈm tõng lo¹i phÝ Tû lÖ chi phÝ = Tæng gi¸ thµnh thùc tÕ cña c¸c lo¹i s¶n phÈm x 100% Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch (hoÆc ®Þnh møc) cña c¸c lo¹i SP 2.2.5. Ph¬ng ph¸p lo¹i trõ gi¸ trÞ s¶n phÈm phô: §èi víi c¸c doanh nghiÖp mµ trong cïng mét qu¸ tr×nh, bªn c¹nh nh÷ng s¶n phÈm chÝnh thu ®îc nh÷ng s¶n phÈm phô (c¸c doanh nghiÖp chÕ biÕn ®êng, rîi, bia,...), ®Ó tÝnh gi¸ trÞ s¶n phÈm chÝnh kÕ ph¶i lo¹i trõ gi¸ trÞ s¶n phÈm phô ra khái tæng chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm. Gi¸ trÞ s¶n phÈm phô cã thÓ x¸c ®Þnh ®îc theo nhiÒu ph¬ng ph¸p nh gi¸ íc tÝnh, gi¸ kÕ ho¹ch, gi¸ nguyªn liÖu ban ®Çu... Tæng gÝa Gi¸ trÞ SP Tæng chi gi¸ trÞ SP gi¸ trÞ thµnh s¶n chÝnh dë phÝ s¶n xuÊt phô thu SP chÝnh + = dang ®Çu phÈm ph¸t sinh håi íc dë dang chÝnh kú trong kú tÝnh cuèi kú 2.2.6. Ph¬ng ph¸p tÝnh liªn hîp: ¸p dông trong c¸c doanh nghiÖp cã tæ chøc s¶n xuÊt, tÝnh chÊt quy tr×nh c«ng nghÖ vµ tÝnh chÊt s¶n phÈm lµm ra ®ßi hái viÖc tÝnh gi¸ thµnh ph¶i kÕt hîp nhiÒu ph¬ng ph¸p kh¸c nhau nh c¸c doanh nghiÖp ho¸ chÊt, dÖt kim, ®ãng giÇy...Trªn thùc tÕ kÕ to¸n cã thÓ kÕt hîp tæng céng chi phÝ víi ph¬ng ph¸p tû lÖ, hÖ sè víi lo¹i trõ gi¸ trÞ s¶n phÈm phô... KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 12 3. Ph¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh ë mét sè lo¹i h×nh doanh nghiÖp: 3.1. Doanh nghiÖp s¶n xuÊt gi¶n ®¬n: Thêng lµ nh÷ng doanh nghiÖp chØ s¶n xuÊt mét hoÆc mét Ýt mÆt hµng víi khèi lîng lín, chu kú s¶n xuÊt ng¾n, s¶n phÈm dë dang kh«ng cã hoÆc cã kh«ng ®¸ng kÓ nh c¸c doanh nghiÖp khai th¸c than, s¶n xuÊt ®iÖn níc, chÕ biÕn l¬ng thùc, thùc phÈm... Do mÆt hµng Ýt nªn ®èi tîng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt ®îc tiÕn hµnh theo s¶n phÈm, mçi mÆt hµng s¶n xuÊt ®îc më mét sæ (thÎ ) h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt. C«ng viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®îc tiÕn hµnh vµo cuèi th¸ng theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp hoÆc ph¬ng ph¸p liªn hîp. 3.2 Doanh nghiÖp s¶n xuÊt theo ®¬n ®Æt hµng: §èi víi doanh nghiÖp s¶n xuÊt theo ®¬n ®Æt hµng cña kh¸ch hµng, kÕ to¸n tiÕn hµnh tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt theo tõng ®¬n. §èi tîng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ s¶n phÈm cña tõng ®¬n ®Æt hµng. Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh tuú theo tÝnh chÊt vµ sè lîng s¶n phÈm cña tõng ®¬n sÏ ¸p dông ph¬ng ph¸p thÝch hîp nh: ph¬ng ph¸p trùc tiÕp, ph¬ng ph¸p hÖ sè, tû lÖ hoÆc liªn hîp... §Æc ®iÓm cña viÖc tËp hîp chi phÝ trong c¸c doanh nghiÖp nµy lµ toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh ®Òu ®îc tËp hîp theo tõng ®¬n ®Æt hµng. §èi víi chi phÝ trùc tiÕp liªn quan ®Õn ®¬n ®Æt hµng nµo sÏ tËp hîp trùc tiÕp vµo thÎ tÝnh gi¸ thµnh cña ®¬n ®Æt hµng ®ã, cßn chi phÝ gi¸n tiÕp liªn quan nhiÒu ®Õn ®¬n ®Æt hµng th× ®îc tËp hîp chung cuèi mçi kú h¹ch to¸n, kÕ to¸n sö dông mét tiªu thøc ph©n bæ thÝch hîp ®Ó ph©n bæ lo¹i chi phÝ nµy cho tõng ®¬n vµ ghi vµo c¸c thÎ tÝnh gi¸ thµnh t¬ng øng. ViÖc tÝnh gi¸ thµnh ë lo¹i h×nh doanh nghiÖp nµy chØ tiÕn hµnh khi ®¬n ®Æt hµng ®· hoµn thµnh nªn kú tÝnh gi¸ thµnh thêng kh«ng khíp víi kú b¸o c¸o. §èi víi nh÷ng ®¬n ®Æt hµng mµ cuèi kú b¸o c¸o cha hoµn thµnh th× toµn bé chi phÝ trªn thÎ tÝnh gi¸ thµnh t¬ng øng ®Òu ®îc coi lµ s¶n phÈm dë dang cuèi kú. Tuy nhiªn trong mét sè trêng hîp cÇn thiÕt theo yªu cÇu cña c«ng t¸c qu¶n lý, mÆc dï cuèi kú ®¬n ®Æt hµng cha h×nh thµnh nhng cÇn x¸c ®Þnh khèi lîng c«ng viÖc ®· thùc hiÖn trong kú, kÕ to¸n ph¶i sö dông gi¸ thµnh kÕ ho¹ch hay gi¸ thµnh ®Þnh møc ®Ó x¸c ®Þnh bé phËn c«ng viÖc ®· hoµn thµnh tõ ®ã tÝnh ra gÝa trÞ cña khèi lîng c«ng viÖc dë dang. 3.3. Doanh nghiÖp ¸p dông hÖ thèng h¹ch to¸n ®Þnh møc: Trªn c¬ së hÖ thèng ®Þnh møc tiªu hao lao ®éng,vËt t hiÖn hµnh vµ chi phÝ s¶n xuÊt chung, kÕ to¸n sÏ x¸c ®Þnh gi¸ thµnh ®Þnh møc cña tõng lo¹i s¶n phÈm. §ång thêi, h¹ch to¸n riªng c¸c thay ®æi, c¸c chªnh lÖch so víi ®Þnh møc trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm vµ ph©n tÝch toµn bé chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh trong kú thµnh ba lo¹i: Theo ®Þnh møc, chªnh lÖch do thay ®æi ®Þnh møc vµ KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 13 chªnh lÖch so víi ®Þnh møc. Tõ ®ã, tiÕn hµnh x¸c ®Þnh gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm b»ng c¸ch: Gi¸ thµnh gi¸ thµnh chªnh lÖch chªnh thùc tÕ = ®Þnh møc ± do thay ®æi ± lÖch so víi s¶n phÈm s¶n phÈm ®Þnh møc ®Þnh møc ViÖc tÝnh to¸n gi¸ thµnh ®Þnh møc ®îc tiÕn hµnh trªn c¬ së ®Þnh møc tiªn tiÕn hiÖn hµnh ngµy ®Çu kú (thêng lµ ®Çu th¸ng ). Tuú theo tÝnh chÊt quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt s¶n phÈm vµ ®Æc ®iÓm s¶n phÈm mµ ¸p dông c¸c ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh ®Þnh møc kh¸c nhau ( theo s¶n phÈm hoµn thµnh, theo chi tiÕt, bé phËn s¶n phÈm råi tæng hîp l¹i ...). ViÖc thay ®æi ®Þnh møc ®îc thùc hiÖn vµo ngµy ®Çu th¸ng ®Ó thuËn lîi cho viÖc thùc hiÖn ®Þnh møc còng nh kiÓm tra viÖc thi hµnh ®Þnh møc. Trêng hîp thay ®æi ®Þnh møc diÔn ra vµo ngµy gi÷a th¸ng th× ®Çu th¸ng sau ph¶i ®iÒu chØnh gi¸ thµnh ®Þnh møc. Nh÷ng kho¶n chi phÝ ph¸t sinh ngoµi ®Þnh møc vµ dù to¸n quy ®Þnh ®îc gäi lµ chªnh lÖch so víi ®Þnh møc hay tho¸t ly ®Þnh møc. 3.4. Doanh nghiÖp cã qui tr×nh c«ng nghÖ phøc t¹p theo kiÓu chÕ biÕn liªn tôc: Doanh nghiÖp s¶n xuÊt phøc t¹p theo kiÓu chÕ biÕn liªn tôc lµ doanh nghiÖp cã quy tr×nh c«ng nghÖ chÕ t¹o nhiÒu s¶n phÈm bao gåm nhiÒu bíc (giai ®o¹n) nèi tiÕp nhau theo mét tr×nh tù nhÊt ®Þnh, mçi bíc t¹o ra mét lo¹i b¸n thµnh phÈm vµ b¸n thµnh phÈm cña bíc tríc lµ ®èi tîng (hay nguyªn liÖu) chÕ biÕn cña bíc sau. Trong nh÷ng doanh nghiÖp nµy, ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ thÝch hîp nhÊt lµ h¹ch to¸n theo bíc chÕ biÕn (giai ®o¹n c«ng nghÖ).Theo ph¬ng ph¸p nµy, chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh thuéc giai ®o¹n nµo sÏ ®îc tËp hîp cho giai ®o¹n ®ã. Riªng víi chi phÝ s¶n xuÊt chung sau khi ®îc tËp hîp theo ph©n xëng sÏ ®îc ph©n bæ cho c¸c bíc theo nh÷ng tiªu thøc phï hîp. Tuú theo tÝnh chÊt cña hµng ho¸ s¶n phÈm vµ yªu cÇu c«ng t¸c qu¶n lý, chi phÝ s¶n xuÊt cã thÓ ®îc tËp hîp theo ph¬ng ¸n cã b¸n thµnh phÈm vµ ph¬ng ¸n kh«ng cã b¸n thµnh phÈm. Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh thêng lµ ph¬ng ph¸p trùc tiÕp kÕt hîp víi ph¬ng ph¸p tæng céng hay tû lÖ (hoÆc hÖ sè)  TÝnh gi¸ thµnh ph©n bíc theo ph¬ng ¸n cã tÝnh gi¸ thµnh b¸n thµnh phÈm: Ph¬ng ph¸p nµy thêng ¸p dông ë c¸c doanh nghiÖp cã yªu cÇu h¹ch to¸n kinh tÕ néi bé cao hoÆc b¸n thµnh phÈm b¸n ra ngoµi. §Æc ®iÓm cña ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n nµy lµ khi tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt cña c¸c giai ®o¹n c«ng nghÖ, gi¸ trÞ b¸n thµnh phÈm cña c¸c bíc tríc chuyÓn sang bíc sau ®îc tÝnh theo gi¸ thµnh thùc tÕ vµ ®îc ph¶n ¸nh theo tõng kho¶n môc chi phÝ. ViÖc tÝnh gi¸ thµnh ph¶i tiÕn hµnh lÇn lît tõ bíc 1 sang bíc 2...cho ®Õn bíc cuèi cïng tÝnh ra gi¸ thµnh s¶n phÈm nªn cßn gäi lµ kÕt chuyÓn tuÇn tù KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 14 Qui tr×nh tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ph¬ng ¸n nµy nh s¬ ®å sau: s¬ ®å 1: tr×nh tù h¹ch to¸n cpsx vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ph¬ng ¸n ph©n bíc cã tÝnh gi¸ thµnh b¸n thµnh phÈm Gi¸ thµnh b¸n thµnh phÈm bíc 1 Gi¸ thµnh b¸n thµnh phÈm bíc 2 = Chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh = Gi¸ thµnh b¸n thµnh phÈm bíc 1 Tæng gi¸ Gi¸ thµnh b¸n thµnh thµnh = thµnh phÈm bphÈm íc (n-1)  + c h i phÝ chÕ biÕn bíc 1 + Chi phÝ chÕ biÕn bíc 2 + chi phÝ chÕ biÕn bíc n - gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang cuèi kú bíc 1. - Gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang cuèi kú bíc 2 - Gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang cuèi kú bíc n TÝnh gi¸ thµnh ph©n bíc theo ph¬ng ¸n kh«ng cã b¸n thµnh phÈm: Trong nh÷ng doanh nghiÖp mµ yªu cÇu h¹ch to¸n kinh tÕ néi bé kh«ng cao hoÆc b¸n thµnh phÈm chÕ biÕn ë tõng bíc kh«ng b¸n ra ngoµi th× chi phÝ chÕ biÕn ph¸t sinh trong c¸c giai ®o¹n c«ng nghÖ ®îc tÝnh nhËp vµo gi¸ thµnh s¶n phÈm mét c¸ch ®ång thêi, song song nªn cßn gäi lµ kÕt chuyÓn song song. Theo ph¬ng ¸n nµy, kÕ to¸n kh«ng cÇn tÝnh gi¸ thµnh b¸n thµnh phÈm hoµn thµnh trong tõng giai ®o¹n mµ chØ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm hoµn thµnh b»ng c¸ch tæng hîp chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh vµ c¸c chi phÝ chÕ biÕn kh¸c trong c¸c giai ®o¹n c«ng nghÖ. s¬ ®å 2: tr×nh tù h¹ch to¸n cpsx vµ tÝnh gi¸ thµnh theo ph¬ng ¸n ph©n bíc kh«ng tÝnh gi¸ thµnh b¸n thµnh phÈm Chi phÝ VLC ph©n bæ cho thµnh phÈm Chi phÝ chÕ biÕn bíc 1 tÝnh cho thµnh phÈm Chi phÝ chÕ biÕn bíc 2 tÝnh cho thµnh phÈm Chi phÝ chÕ biÕn bíc ... tÝnh cho thµnh phÈm 15 KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n Chi phÝ chÕ biÕn bíc n tÝnh cho thµnh phÈm Tæng gi¸ thµnh thµnh phÈm IV . H¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm: 1. H¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn: 1.1. H¹ch to¸n chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp: 1.1.1. Kh¸i niÖm vµ c¸ch thøc tËp hîp, ph©n bæ : Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp bao gåm gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu,nhiªn liÖu,vËt liÖu phô ... xuÊt dïng trùc tiÕp cho viÖc chÕ t¹o s¶n phÈm. §èi víi nh÷ng vËt liÖu khi xuÊt dïng cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn tõng ®èi tîng tËp hîp chi phÝ riªng biÖt ( ph©n xëng, bé phËn s¶n xuÊt hoÆc s¶n phÈm, lo¹i s¶n phÈm, lao vô, dÞch vô...) th× h¹ch to¸n trùc tiÕp cho ®èi tîng ®ã. Trêng hîp vËt liÖu xuÊt dïng cã liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi tîng tËp hîp chi phÝ, kh«ng thÓ tæ chøc riªng biÖt th× ph¶i ¸p dông ph¬ng ph¸p ph©n bæ gi¸n tiÕp ®Ó ph©n bæ chi phÝ cho c¸c ®èi tîng cã liªn quan. Tiªu thøc ph©n bæ thêng ®îc sö dông lµ ph©n bæ theo ®Þnh møc tiªu hao, theo hÖ sè, theo träng lîng, sè lîng s¶n phÈm .... c«ng thøc ph©n bæ nh sau: Chi phÝ vËt liÖu ph©n bæ Tæng chi phÝ vËt tû lÖ (hay hÖ sè) = x cho tõng ®èi tîng liÖu cÇn ph©n bæ ph©n bæ Tæng tiªu thøc ph©n bæ cña tõng ®èi tîng Trong ®ã: Tû lÖ hÖ sè ph©n bæ = Tæng tiªu thøc ph©n bæ cña tõng ®èi tîng 1.1.2. Tµi kho¶n sö dông: §Ó theo dâi c¸c kho¶n chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp , kÕ to¸n sö dông TK 621 - chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp. Tµi kho¶n nµy ®îc më chi tiÕt theo tõng ®èi tîng tËp hîp chi phÝ nhá h¬n ph©n xëng, bé phËn s¶n xuÊt, nhãm s¶n phÈm...) KÕt cÊu TK 621 nh sau: Bªn nî: Gi¸ trÞ nguyªn vËt liÖu xuÊt dïng trùc tiÕp cho chÕ t¹o s¶n phÈm hay thùc hiÖn lao vô ,dÞch vô Bªn cã: - Gi¸ trÞ vËt liÖu xuÊt dïng kh«ng hÕt. - KÕt chuyÓn chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp. Tµi kho¶n nµy kh«ng cã sè d cuèi kú. 1.1.3. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp ®îc h¹ch to¸n theo s¬ ®å sau: TK152 TK 152.TK151.331 TK621 s¬ ®å 3: h¹ch to¸n tæng hîp chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp VËt liÖu dïng kh«ng hÕt nhËp kho, phÕ liÖu thu håi VËt liÖu dïng trùc tiÕp chÕ t¹o s¶n phÈm tiÕn hµnh lao vô dÞch vô TK154 KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 16 Cuèi kú kÕt chuyÓn chi phÝ NVLTT 1.2. H¹ch to¸n chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: 1.2.1. Kh¸i niÖm: ChÝ phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp lµ kho¶n thï lao lao ®éng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt s¶n phÈm, trùc tiÕp thùc hiÖn c¸c lao vô, dÞch vô nh tiÒn l¬ng chÝnh, l¬ng phô vµ c¸c kho¶n phô cÊp cã tÝnh chÊt l¬ng (phô cÊp khu vùc, ®¾t ®á, ®éc h¹i, phô cÊp lµm ®ªm thªm giê...). Ngoµi ra, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp cßn bao gåm c¸c kho¶n ®ãng gãp cho c¸c quü BHXH, BHYT, KPC§ do chñ sö dông lao ®éng chÞu vµ tÝnh vµo chi phÝ theo mét tû lÖ nhÊt ®Þnh víi sè tiÒn l¬ng ph¸t sinh cña c«ng nh©n trùc tiÕp. Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp ®îc tËp hîp nh chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh. Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp thêng ®îc tÝnh vµo tõng ®èi tîng chÞu chi phÝ. Trêng hîp chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp s¶n xuÊt cã liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi tîng s¶n xuÊt mµ kh«ng h¹ch to¸n trùc tiÕp tiÒn l¬ng phô, c¸c kho¶n phô hoÆc tiÒn l¬ng chÝnh tr¶ theo mµ ngêi lao ®éng thùc hiÖn nhiÒu c«ng t¸c kh¸c nhau trong ngµy... th× ta cã thÓ ph©n bæ chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp theo c¸c tiªu thøc ph©n bæ thÝch hîp nh: theo ®Þnh møc hoÆc theo giê c«ng lao ®éng, khèi lîng s¶n phÈm s¶n xuÊt tuú theo ®iÒu kiÖn cô thÓ. 1.2.2. Tµi kho¶n sö dông §Ó theo dâi chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, kÕ to¸n sö dông TK 622- chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. Tµi kho¶n nµy ®îc më chi tiÕt theo tõng ®èi tîng tËp hîp chi phÝ nh TK 621, kÕt cÊu TK621 nh sau: Bªn nî: Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp ph¸t sinh. TiÒn l¬ng phô cÊp l¬ng chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp. Bªnvµcã: KÕt chuyÓn ph¶i tr¶ cho CNTTSX Tµi kho¶n nµy kh«ng cã sè d cuèi kú. 1.2.3.Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: H¹ch to¸n chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp ®îc thÓ hiÖn qua s¬ ®å sau: KÕt chuyÓn chi phÝ nh©n C¸c®å kho¶n ®ãngto¸n gãp theo lÖ chi víi phÝ tiÒnnh©n s¬ 4: H¹ch tængtû hîp c«ng trùc tiÕp c«ng trùc tiÕp l¬ng cña CNTTSX thùc tÕ ph¸t sinh TK 334 TK 622 TK 154 TK335 TK 338 TrÝch tríc l¬ng nghØ phÐp cho CNTTSX 17 KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 1.3. Chi phÝ s¶n xuÊt chung: 1.3.1. Kh¸i niÖm, c¸ch thøc tËp hîp vµ c¸ch ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung: Chi phÝ s¶n xuÊt chung lµ nh÷ng chi phÝ cÇn thiÕt cßn l¹i ®Ó s¶n xuÊt s¶n ph¶m sau chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp vµ chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp.§©y lµ nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh trong ph¹m vi c¸c ph©n xëng, c¸c bé phËn tæ, ®éi s¶n xuÊt (nh chi phÝ vÒ tiÒn c«ng vµ c¸c chi phÝ kh¸c ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n qu¶n lý ph©n xëng, chi phÝ khÊu hao TSC§ dïng cho ph©n xëng...) C¸c chi phÝ s¶n xuÊt chung thêng ®îc h¹ch to¸n chi tiÕt riªng cho tõng ®Þa ®iÓm ph¸t sinh chi phÝ, sau ®ã míi tiÕn hµnh ph©n bæ cho c¸c ®èi tîng cã liªn quan. Cã nhiÒu tiªu thøc ®Ó ph©n bæ chi phÝ s¶n xuÊt chung nh: ph©n bæ theo chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp, theo ®Þnh møc chi phÝ s¶n xuÊt chung, theo chi phÝ tiÒn c«ng trùc tiÕp... Møc chi phÝ Tæng tiªu thøc ph©n bæ cña Tæng chi phÝ s¶n xuÊt chung tõng ®èi tîng s¶n xuÊt ph©n bæ cho = chung cÇn Tæng tiªu thøc ph©n bæ cña x tõng ®èi tîng ph©n bæ tÊt c¶ c¸c ®èi tîng 1.3.2. Tµi kho¶n sö dông: §Ó theo dâi c¸c kho¶n chi phÝ s¶n xuÊt chung, kÕ to¸n sö dông TK 627 Chi phÝ s¶n xuÊt chung, më chi tiÕt theo tõng ph©n xëng, bé phËn s¶n xuÊt dÞch vô. KÕt cÊu cña TK 627 nh sau: Bªn nî: Chi phÝ chung trùc tiÕp ph¸t sinh trong kú. Bªn cã: - C¸c kho¶n gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt chung. - KÕt chuyÓn (hay ph©n bæ) chi phÝ s¶n xuÊt chung vµo chi phÝ s¶n phÈm hay lao vô dÞch vô. Tµi kho¶n nµy kh«ng cã sè d cuèi kú. KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 18 KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 19 1.3.3. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: H¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung ®îc thÓ hiÖn qua s¬ ®å sau: s¬ ®å 5: h¹ch to¸n tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt chung TK 334,338 TK 627 TK 111, 112, 152 Chi phÝ nh©n viªn TK 152, 153 C¸c kho¶n gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt chungcuèi kú Chi phÝ NVL,c«ng cô dông cô TK1421, 335 TK 154 TK 331, 111, Chi112 phÝ theo dù to¸n Ph©n bæ hoÆc kÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt chung 1.4.H¹ch to¸n c¸c kho¶n thiÖt h¹i trong s¶n xuÊt: C¸c chi phÝ s¶n xuÊt kh¸c h¹i vÒ s¶n phÈm háng: 1.4.1.H¹chchung to¸n thiÖt S¶n phÈm lµ s¶n phÈm kh«ng tho¶ m·n nh÷ng tiªu chuÈn chÊt lîng vµ ®Æc ®iÓm kü thuËt cña s¶n xuÊt vÒ mµu s¾c, kÝch cì, träng lîng, c¸ch thøc l¾p r¸p ... Tuú theo møc ®é h háng mµ s¶n phÈm ®îc chia lµm 2 lo¹i: - S¶n phÈm háng cã thÓ söa ch÷a ®îc: Lµ nh÷ng s¶n phÈm háng mµ vÒ mÆt kü thuËt cã thÓ söa ch÷a ®îc vµ viÖc söa ch÷a ®ã cã lîi vÒ mÆt kinh tÕ. - S¶n phÈm háng kh«ng thÓ söa ch÷a ®îc : Lµ nh÷ng s¶n phÈm mµ vÒ mÆt kü thuËt kh«ng thÓ söa ch÷a ®îc hoÆc cã thÓ söa ch÷a ®îc nhng kh«ng cã lîi vÒ mÆt kinh tÕ. Trong quan hÖ víi c«ng t¸c kÕ ho¹ch, c¶ hai lo¹i s¶n phÈm nãi trªn l¹i ®îc chi tiÕt thµnh s¶n phÈm háng trong ®Þnh møc vµ s¶n phÈm ngoµi ®Þnh møc. Nh÷ng s¶n phÈm háng mµ doanh nghiÖp dù kiÕn sÏ x¶y ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®îc coi lµ s¶n phÈm háng trong ®Þnh møc. §©y lµ nh÷ng s¶n háng ®îc xem lµ kh«ng tr¸nh khái trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nªn phÇn chi phÝ cho nh÷ng s¶n phÈm nµy (gi¸ trÞ s¶n phÈm háng kh«ng söa ch÷a ®îc vµ chi phÝ s¶n phÈm KÕ to¸n 39B: Khoa kÕ to¸n 20
- Xem thêm -