Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành

  • Số trang: 25 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 11 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24721 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Lêi nãi ®Çu Trong giai ®o¹n võa qua ®Êt n-íc ta ®· cã nh÷ng thµnh tùu næi bËt trong ®æi míi qu¶n lý kinh tÕ còng nh- c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ - x· héi. HiÖn nay, nÒn kinh tÕ n-íc ta ®· chuyÓn m×nh tõ nÒn kinh tÕ tËp trung quan liªu bao cÊp sang nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng, cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ n-íc. Trong qu¸ tr×nh ®ã, hÖ thèng kÕ to¸n ViÖt Nam còng cã nh÷ng b-íc ®æi míi, tiÕn bé vµ nh¶y vät phï hîp víi c¬ chÕ kinh tÕ míi còng nh- sù ph¸t triÓn chung cña ®Êt n-íc. X©y dùng c¬ b¶n lµ ngµnh s¶n xuÊt vËt chÊt t¹o ra c¬ së vËt chÊt kü thuËt cho nÒn kinh tÕ quèc d©n, chiÕm kho¶ng 30% tæng sè vèn ®Çu t- cña c¶ n-íc. S¶n phÈm cña ngµnh x©y l¾p th-êng lµ c¸c c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh cã gi¸ trÞ lín, thêi gian sö dông l©u dµi, cã ý nghÜa quan träng ®èi víi nÒn kinh tÕ cña ®Þa ph-¬ng còng nh- nÒn kinh tÕ quèc d©n. Trong giai ®o¹n c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ hiÖn nay, b-íc ®ét ph¸ ®Çu tiªn quan träng ®ã lµ x©y dùng, hiÖn ®¹i ho¸ c¬ së h¹ tÇng. §iÒu nay kh«ng chØ cã nghÜa lµ khèi l-îng c«ng viÖc cña ngµnh XDCB t¨ng lªn mµ cïng víi nã lµ sè vèn ®Çu t- XDCB còng t¨ng lªn. §iÒu quan t©m hµng ®Çu lµ lµm sao cã thÓ qu¶n lý mét c¸ch cã hiÖu qu¶ vèn ®Çu t-, tr¸nh t×nh tr¹ng l·ng phÝ, thÊt tho¸t vèn trong ®iÒu kiÖn thùc hiÖn dù ¸n x©y l¾p th-êng kÐo dµi vÒ mÆt thêi gian. ChÝnh v× lÏ ®ã mµ h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt (CPSX) vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cã ý nghÜa hÕt søc quan träng ®èi víi c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p nãi riªng vµ c¸c Doanh nghiÖp s¶n xuÊt nãi chung. Trong c¬ chÕ thÞ tr-êng, Doanh nghiÖp kh«ng nh÷ng ph¶i cã uy tÝn mµ gi¸ c¶ s¶n phÈm cña Doanh nghiÖp còng ph¶i cã tÝnh c¹nh tranh. Muèn h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm Doanh nghiÖp ph¶i qu¶n lý tèt c¸c kh©u s¶n xuÊt, h¹ch to¸n ®Çy ®ñ c¸c chi phÝ bá ra, gi¶m thiÓu tèi ®a c¸c chi phÝ. Muèn vËy, Doanh nghiÖp ph¶i thùc hiÖn tèt c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm, tõ ®ã phôc vô tèt cho viÖc ph©n tÝch ®¸nh gi¸ kÕt qu¶, hoµn thiÖn bé m¸y qu¶n lý, tæ chøc s¶n xuÊt ®Ó Doanh nghiÖp tån t¹i vµ ph¸t triÓn. NhËn thøc ®-îc vÊn ®Ò trªn, em m¹nh d¹n lùa chän ®Ò tµi: "Hoµn thiÖn h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p". KÕt cÊu cña ®Ò tµi, ngoµi lêi më ®Çu vµ kÕt luËn gåm 2 phÇn chÝnh sau: PhÇn I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ h¹ch to¸n CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p. PhÇn II: Thùc tr¹ng h¹ch to¸n CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p vµ ý kiÕn ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn vÊn ®Ò trªn. Do ph¹m vi ®Ò tµi réng, thêi gian nghiªn cøu h¹n chÕ nªn bµi viÕt cña em kh«ng tr¸nh khái nh÷ng sai sãt. Em rÊt mong nhËn ®-îc ý kiÕn ®ãng gãp cña c¸c thÇy, c« gi¸o vµ c¸c b¹n. 1 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 PhÇn I Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ h¹ch to¸n CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p I-/ §Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh x©y l¾p cã ¶nh h-ëng ®Õn h¹ch to¸n CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. XDCB lµ mét ngµnh s¶n xuÊt vËt chÊt cã chøc n¨ng t¸i s¶n xuÊt TSC§ cho c¸c ngµnh kinh tÕ quèc d©n,t¹o c¬ së vËt chÊt cho x· héi, t¨ng tiÒm lùc kinh tÕ cho ®Êt n-íc. Trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc, XDCB ®ãng mét vai trß hÕt søc quan träng. Mét phÇn vèn lín ®· ®-îc ®Çu t- vµo lÜnh vùc x©y dùng, chiÕm h¬n 30% tæng sè vèn ®Çu t- cho c¸c ngµnh kinh tÕ cña c¶ n-íc. Mét lµ: s¶n phÈm x©y l¾p lµ c¸c c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh cã quy m« lín, kÕt cÊu phøc t¹p, thêi gian s¶n xuÊt kÐo dµi mang tÝnh tæng hîp vÒ nhiÒu mÆt nh- kinh tÕ - chÝnh trÞ, nghÖ thuËt, nã vèn ®a d¹ng nh-ng mang tÝnh ®¬n chiÕc. Do ®Æc ®iÓm nµy cho nªn viÖc tæ chøc qu¶n lý vµ h¹ch to¸n ph¶i cã c¸c dù ¸n thi c«ng. Hai lµ: Qu¸ tr×nh thi c«ng ®-îc chia lµm nhiÒu giai ®o¹n vµ mçi giai ®o¹n bao gåm nhiÒu c«ng viÖc kh¸c nhau. C¸c c«ng viÖc chñ yÕu ®-îc thùc hiÖn ngoµi trêi nªn bÞ ¶nh h-ëng lín bëi c¸c yÕu tè thêi tiÕt, tù nhiªn. H¬n n÷a, s¶n phÈm x©y l¾p cè ®Þnh t¹i n¬i s¶n xuÊt cßn c¸c ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt ph¶i di chuyÓn theo ®Þa ®iÓm ®Æt s¶n phÈm. Do ®ã, qu¸ tr×nh vµ ®iÒu kiÖn thi c«ng kh«ng cã tÝnh æn ®Þnh, mµ lu«n lu«n biÕn ®éng theo ®Þa ®iÓm x©y dùng vµ theo tõng giai ®o¹n thi c«ng. ChÝnh v× vËy mµ c«ng t¸c qu¶n lý gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n. Ba lµ: s¶n phÈm x©y l¾p hoµn thµnh kh«ng nhËp kho mµ cã thÓ ®-îc tiªu thô ngay theo gi¸ dù to¸n hoÆc gi¸ ®· ®-îc tho¶ thuËn víi chñ ®Çu t-. Nãi mét c¸ch kh¸c, nã ®-îc mua b¸n, tr¶ gi¸ tr-íc khi ®-îc s¶n phÈm, do vËy tÝnh chÊt hµng ho¸ cña s¶n phÈm x©y l¾p thÓ hiÖn kh«ng râ nÐt. Bèn lµ: ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ x©y l¾p lµ c¸c c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh giai ®o¹n c«ng viÖc cã ®iÓm dõng kü thuËt vµ tèi t-îng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ c¸c c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh cã ®iÓm dõng kü thuËt ®· hoµn thµnh. Tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh x©y l¾p nãi trªn cho nªn viÖc h¹ch to¸n trong c¸c ®¬n vÞ x©y l¾p cã ®Æc ®iÓm: Thø nhÊt, ®èi t-îng h¹ch to¸n cã thÓ lµ c¸c h¹ng môc c«ng tr×nh, c¸c giai ®o¹n c«ng viÖc cña h¹ng môc c«ng tr×nh hoÆc nhãm c¸c h¹ng môc c«ng tr×nh... tõ ®ã x¸c ®Þnh ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ thÝch hîp. 2 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Thø hai, ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh lµ h¹ng môc c«ng tr×nh ®· hoµn thµnh, c¸c giai ®o¹n c«ng viÖc ®· hoµn thµnh, c¸c khèi l-îng x©y l¾p cã tÝnh dù to¸n riªng ®· hoµn thµnh tõ ®ã, x¸c ®Þnh ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh thÝch hîp: ph-¬ng ph¸p tÝnh trùc tiÕp, ph-¬ng ph¸p tæng céng chi phÝ, ph-¬ng ph¸p hÖ sè hoÆc tû lÖ... Thø ba, xuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm cña ph-¬ng ph¸p lËp dù to¸n trong XDCB dù to¸n ®-îc lËp theo tõng h¹ng môc chi phÝ: ®Ó cã thÓ so s¸nh kiÓm tra chi phÝ, s¶n xuÊt x©y l¾p thùc tÕ ph¸t sinh víi dù to¸n chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p ®-îc ph©n lo¹i theo chi phÝ nguyªn liÖu, vËt liÖu trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp vµ chi phÝ s¶n xuÊt chung. II-/ B¶n chÊt vµ néi dung kinh tÕ cña chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. 1-/ CPSX s¶n phÈm x©y l¾p: a) Kh¸i niÖm vµ néi dung kinh tÕ cña CPSX s¶n phÈm x©y l¾p. Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña Doanh nghiÖp x©y l¾p lµ mét qu¸ tr×nh biÕn ®æi mét c¸ch cã ý thøc, cã môc ®Ých c¸c yÕu tè ®Çu vµo cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt thi c«ng ®Ó t¹o nªn c¸c c«ng tr×nh h¹ng môc c«ng tr×nh nhÊt ®Þnh. C¸c yÕu tè vÒ lao ®éng, ®èi t-îng lao ®éng (biÓu hiÖn cô thÓ lµ c¸c hao phÝ vÒ lao ®éng vËt ho¸) d-íi sù t¸c ®éng cã ý thøc cña søc lao ®éng (biÓu hiÖn lµ hao phÝ vÒ lao ®éng sèng) qua qu¸ tr×nh biÓn ®æi sÏ t¹o ra c¸c s¶n phÈm x©y l¾p. §Ó ®o l-êng c¸c hao phÝ mµ Doanh nghiÖp ®· bá ra trong tõng thêi kú nh»m tæng hîp, x¸c ®Þnh kÕt qu¶ ®Çu ra, phôc vô yªu cÇu qu¶n lý th× mäi hao phÝ cuèi cïng ®Òu tån t¹i trong mèi quan hÖ hµng ho¸ - tiÒn tÖ vµ ®-îc biÓu hiÖn d-íi h×nh thøc gi¸ trÞ, gäi lµ CPSX. Nh- vËy, chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm x©y l¾p lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ mµ Doanh nghiÖp x©y l¾p bá ra cã liªn quan ®Õn khèi l-îng x©y l¾p trong kú. B¶n chÊt cña chi phÝ x©y l¾p lµ sù dÞch chuyÓn - chuyÓn dÞch gi¸ trÞ cña c¸c yÕu tè s¶n xuÊt vµo c¸c ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. C¸c chi phÝ nµy kh«ng liªn quan ®Õn hîp ®ång s¶n xuÊt nh-: chi phÝ qu¶n lý Doanh nghiÖp, chi phÝ b¸n hµng... kh«ng ®-îc tÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt. b) Ph©n lo¹i CPSX s¶n phÈm x©y l¾p. Tuú tõng quèc gia, tõng thêi kú vµ tuú theo yªu cÇu qu¶n lý cña tõng ®èi t-îng cô thÓ mµ ng-êi ta ph©n lo¹i chi phÝ theo mét tiªu thøc nhÊt ®Þnh. ë n-íc ta, viÖc ph©n lo¹i chi phÝ ®-îc c¸c Doanh nghiÖp ¸p dông tuú theo ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt kinh doanh, ®Æc ®iÓm qu¶n lý vµ tr×nh ®é nghiÖp vô cña mçi Doanh nghiÖp sao cho hîp lý. Cã nhiÒu c¸ch ph©n lo¹i chi phÝ.  Ph©n lo¹i CPSX theo yÕu tè: 3 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368  Chi phÝ NVL nh- xi m¨ng, s¾t, thÐp, g¹ch....  Chi phÝ c«ng cô, dông cô nh- giµn gi¸o, cuèc xÎng...  Chi phÝ nhiªn liÖu, ®éng lùc mua ngoµi: x¨ng, dÇu, mì...  Chi phÝ tiÒn l-¬ng cña c«ng nh©n trùc tiÕp, gi¸n tiÕp, lao ®éng thuª ngoµi, trÝch BHXH, BHYT, chi phÝ c«ng ®oµn theo tû lÖ quy ®Þnh.  Chi phÝ khÊu hao TSC§.  Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi: tiÒn ®iÖn, tiÒn n-íc, ®iÖn tho¹i.  Chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c  Ph©n lo¹i CPSX theo ph-¬ng ph¸p tËp hîp CPSX vµ mèi quan hÖ víi ®èi t-îng chÞu chi phÝ.  Chi phÝ trùc tiÕp: lµ nh÷ng chi phÝ cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ra mét lo¹i s¶n phÈm, mét c«ng viÖc nhÊt ®Þnh bao gåm: chi phÝ NVL trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, chi phÝ m¸y thi c«ng, chi phÝ s¶n xuÊt chung.  Chi phÝ gi¸n tiÕp: lµ c¸c chi phÝ liªn quan ®Õn s¶n xuÊt s¶n phÈm nh-ng nh÷ng chi phÝ nµy ph¸t sinh ë bé phËn qu¶n lý ®éi thi c«ng.  Ph©n lo¹i theo kho¶n môc  Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp (NVLTT)  Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp  Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng  Chi phÝ chung  Chi phÝ s¶n xuÊt (CPSX) chung  Chi phÝ b¸n hµng  Chi phÝ qu¶n lý Doanh nghiÖp c) §èi t-îng vµ ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt trong kinh doanh x©y l¾p.  §èi t-îng h¹ch to¸n CPSX. ViÖc x¸c ®Þnh ®èi t-îng h¹ch to¸n CPSX thùc chÊt lµ x©y dùng ph¹m vi hay giíi h¹n cña chi phÝ nh»m phôc vô cho viÖc kiÓm tra, ph©n tÝch chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Tuú tõng c«ng viÖc, tr×nh ®é qu¶n lý cña mçi Doanh nghiÖp x©y l¾p mµ cã ®èi t-îng h¹ch to¸n chi phÝ kh¸c nhau, cã thÓ lµ:  C«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh  §¬n ®Æt hµng 4 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368   Giai ®o¹n c«ng viÖc hoµn thµnh Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n CPSX. Tuú tõng Doanh nghiÖp x©y l¾p mµ cã thÓ ¸p dông mét trong c¸c ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ sau:  Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n CPSX theo c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh  Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n CPSX theo ®¬n ®Æt hµng  Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n CPSX theo ®¬n vÞ thi c«ng. 2-/ Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p a) Kh¸i niÖm Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña tæng sè c¸c hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ mµ Doanh nghiÖp x©y l¾p bá ra cã liªn quan tíi khèi l-îng x©y l¾p ®· hoµn thµnh. b) B¶n chÊt vµ néi dung kinh tÕ cña gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. Gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p lµ toµn bé chi phÝ chi ra nh- chi phÝ NVL, chi phÝ nh©n c«ng, chi phÝ m¸y thi c«ng vµ c¸c chi phÝ kh¸c... tÝnh b»ng tiÒn ®Ó hoµn thµnh mét khèi l-îng s¶n phÈm x©y l¾p nhÊt ®Þnh, cã thÓ lµ mét giai ®o¹n c«ng viÖc cã thiÕt kÕ vµ dù to¸n riªng, cã thÓ lµ mét h¹ng môc c«ng tr×nh hoÆc mét c«ng tr×nh hoµn thµnh toµn bé. Gi¸ thµnh c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh hoµn thµnh toµn bé lµ gi¸ thµnh s¶n phÈm cuèi cïng cña s¶n phÈm x©y l¾p. c) Ph©n lo¹i gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. C¨n cø vµo sè liÖu ®Ó tÝnh gi¸ thµnh th× cã 3 lo¹i gi¸ thµnh x©y l¾p  Gi¸ thµnh dù to¸n (Zdt): lµ tæng chi phÝ dù to¸n ®Ó hoµn thµnh mét khèi l-îng s¶n phÈm x©y l¾p. Gi¸ thµnh dù to¸n ®-îc lËp tr-íc khi tiÕn hµnh x©y l¾p trªn c¬ së c¸c ®Þnh møc thiÕt kÕ ®-îc duyÖt khung gi¸ XDCB hiÖn hµnh. C«ng thøc tÝnh: Gi¸ trÞ dù to¸n cña c«ng PhÇn lîi nhuËn ®Þnh Zdt = – tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh møc  Gi¸ thµnh kÕ ho¹ch (Zkh): ®-îc x©y dùng tõ nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ cña Doanh nghiÖp trªn c¬ së phÊn ®Êu h¹ gi¸ thµnh so víi gi¸ thµnh dù to¸n b»ng c¸c biÖn ph¸p t¨ng c-êng qu¶n lý kü thuËt, vËt t- thi c«ng, c¸c ®Þnh møc vµ ®¬n gi¸ ¸p dông trong c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p.  C«ng thøc tÝnh: ZKH = Zdt – Møc h¹ gi¸ dù to¸n  Gi¸ thµnh thùc tÕ (Ztt) : lµ toµn bé chi phÝ thùc tÕ bá ra ®Ó hoµn thµnh bµn giao khèi l-îng x©y l¾p mµ Doanh nghiÖp ®· nhËn thÇu. Nã bao gåm: chi phÝ theo ®Þnh møc, chi phÝ v-ît ®Þnh møc, kh«ng ®Þnh møc. 5 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 d) §èi t-îng vµ ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm  §èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm C«ng viÖc ®Çu tiªn trong c«ng t¸c tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ x¸c ®Þnh ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh. Trong ngµnh XDCB do ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt mang tÝnh ®¬n chiÕc, mçi s¶n phÈm ®Òu ph¶i cã dù to¸n vµ thiÕt kÕ riªng nªn ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p th-êng lµ c¸c c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh hay khèi l-îng c«ng viÖc cã thiÕt kÕ vµ dù to¸n riªng ®· hoµn thµnh.  Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p: Ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ ph-¬ng ph¸p sö dông sè liÖu chi phÝ s¶n xuÊt ®· tËp hîp ®-îc ®Ó tÝnh ra gi¸ thµnh s¶n phÈm. Trong c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p th-êng sö dông c¸c ph-¬ng ph¸p sau:  Ph-¬ng ph¸p gi¶n ®¬n (ph-¬ng ph¸p trùc tiÕp) ¸p dông trong tr-êng hîp ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh phï hîp víi ®èi t-îng tËp hîp CPSX, kú tÝnh gi¸ thµnh phï hîp víi kú b¸o c¸o. C«ng thøc tÝnh nh- sau: Z = D®k + C - Dck Z : Tæng gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p C : Tæng CPSX ®· tËp hîp theo ®èi l-îng D®k,Dck : gi¸ trÞ s¶n phÈm dë dang ®Õn kú, cuèi kú  Ph-¬ng ph¸p tæng céng chi phÝ ¸p dông trong tr-êng hîp Doanh nghiÖp x©y l¾p nh÷ng c«ng tr×nh lín CPSX tËp hîp theo tõng ®éi s¶n xuÊt, cßn gi¸ thµnh s¶n phÈm ®-îc tÝnh riªng cho tõng c«ng tr×nh ®· hoµn thµnh. C«ng thøc tÝnh nh- sau: Z = D®k + C1 + C2 + .... + Cn - Dck Trong ®ã: C1, C2 .... C«ng nghiÖp lµ CPSX ë tõng ®éi hay tõng h¹ng môc c«ng tr×nh. Ngoµi ra cßn cè mét sè ph-¬ng ph¸p kh¸c nh-: ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh theo ®¬n ®Æt hµng, ph-¬ng ph¸p tÝnh theo ®Þnh møc. ViÖc ¸p dông ph-¬ng ph¸p nµo lµ tuú vµo ®Æc ®iÓm cña tõng Doanh nghiÖp. III-/ H¹ch to¸n CPSX vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. 1-/ KÕ to¸n CPSX x©y l¾p trong c¸c Doanh nghiÖp kÕ to¸n hay tån kho theo ph-¬ng ph¸p kª khai th-êng xuyªn. a) H¹ch to¸n chi phÝ NVL trùc tiÕp Chi phÝ NVL trùc tiÕp trong c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p bao gåm trÞ gi¸ NVL 6 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 sö dông phôc vô trùc tiÕp cho thi c«ng tÝnh theo gi¸ thùc tÕ khi xuÊt dïng (kh«ng bao gåm trÞ gi¸ NVL cña bªn chñ ®Çu t- bµn giao). Chi phÝ NVL trùc tiÕp ®-îc ph¶n ¸nh trªn TK 621 Bªn nî: ph¶n ¸nh gi¸ trÞ NVL xuÊt dïng trùc tiÕp cho ho¹t ®éng x©y l¾p Bªn cã: - Ph¶n ¸nh gi¸ trÞ NVL xuÊt dïng kh«ng hÕt nhËp kho - KÕt chuyÓn hoÆc tÝnh ph©n bæ trÞ gi¸ NVL thùc tÕ sö dông cho hîp ®ång x©y l¾p trong kú vµo TK 154 TK 621 cuèi kú kh«ng cã sè d-. Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n cô thÓ nh- sau:  Khi xuÊt kho NVL sö dông phôc vô trùc tiÕp cho thi c«ng: Nî TK 621  TrÞ gi¸ NVL xuÊt dïng Cã TK 152 Tr-êng hîp Doanh nghiÖp mua NVL ®-a th¼ng ®Õn bé phËn thi c«ng:  Tr-êng hîp thuéc ®èi t-îng chÞu VAT vµ Doanh nghiÖp ¸p dông VAT theo ph-¬ng ph¸p khÊu trõ: Nî TK 621 : Gi¸ mua NVL ch-a cã VAT Nî TK 133 : VAT ®-îc khÊu trõ Cã TK 331, 111, 112...: tæng sè tiÒn theo gi¸ thanh to¸n.  Tr-êng hîp Doanh nghiÖp ¸p dông VAT theo ph-¬ng ph¸p trùc tiÕp hoÆc kh«ng thuéc ®èi t-îng chÞu VAT Nî TK 621 Tæng sè tiÒn theo gi¸ thanh to¸n Cã TK 331, 111, 112...  Nguyªn vËt liÖu xuÊt dïng kh«ng hÕt, cuèi kú nhËp l¹i kho kÕ to¸n c¨n cø vµo phiÕu b¸o vËt t- cßn l¹i cuèi kú ghi: Nî TK 152 TrÞ gi¸ NVL nhËp kho Cã TK 621  Cuèi kú, c¨n cø vµo kÕt qu¶ b¶ng ph©n bæ NVL tÝnh cho tõng ®èi t-îng sö dông NVL theo ph-¬ng ph¸p hoÆc ph©n bæ, ghi: Nî TK 154 Chi phÝ NVL trùc tiÕp (chi tiÕt theo ®èi t-îng) Cã TK 621 7 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 S¬ ®å h¹ch to¸n tæng hîp chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp TK 152, 111, 331 TK 621 TK 154 TËp hîp chi phÝ NVL TT KÕt chuyÓn chi phÝ theo tõng ®èi t-îng NVL TT theo tõng ®èi t-îng Gi¸ trÞ NVL xuÊt dïng kh«ng hÕt nhËp l¹i kho b) KÕ to¸n chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp (NCTT) Chi phÝ NCTT lµ c¸c chi phÝ lao ®éng trùc tiÕp tham gia vµo qu¸ tr×nh hîp ®ång x©y l¾p bao gåm c¶ kho¶n ph¶i tr¶ cho ng-êi lao ®éng trong biªn chÕ cña Doanh nghiÖp vµ cho ng-êi lao ®éng thuª ngoµi (kh«ng bao gåm c¸c kho¶n tÝnh trÝch theo l-¬ng). Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp ®-îc ph¶n ¸nh trªn TK 622. Bªn nî: Chi phÝ NCTT s¶n xuÊt s¶n phÈm x©y l¾p. Bªn cã: KÕt chuyÓn chi phÝ NCTT sang bªn nî TK 154. TK 622 cuèi kú kh«ng cã sè d-. Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n cô thÓ nh- sau:     Khi tÝnh tiÒn l-¬ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n trùc tiÕp x©y l¾p Nî TK 622 TiÒn l-¬ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n x©y l¾p Cã TK 3341 Khi tÝnh sè tiÒn ph¶i tr¶ nh©n c«ng thuª ngoµi. Nî TK 622 Sè tiÒn ph¶i tr¶ nh©n c«ng thuª ngoµi Cã TK 3342 Cuèi kú kÕt chuyÓn chi phÝ NCTT sang tµi kho¶n 154. Nî TK 154 Chi phÝ NCTT Cã TK 622 S¬ ®å h¹ch to¸n tæng hîp chi phÝ 8 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 TK 3341 TK 622 TK 154 TiÒn l-¬ng ph¶i tr¶ cho CNTTSX trong Doanh nghiÖp KÕt chuyÓn TK 3342 Chi phÝ NCTT TiÒn l-¬ng ph¶i tr¶ cho CNTTSX thuª ngoµi c) KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung Chi phÝ s¶n xuÊt chung lµ nh÷ng kho¶n chi phÝ ph¸t sinh ë c¸c ®éi s¶n xuÊt, bao gåm l-¬ng nh©n viªn qu¶n lý ®éi, c¸c kho¶n tÝnh theo l-¬ng (KPC§, BHXH, BHYT) theo tû lÖ quy ®Þnh, chi phÝ khÊu hao, chi phÝ dÞch vô mua ngoµi vµ c¸c chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c. Tµi kho¶n ph¶n ¸nh cho chi phÝ s¶n xuÊt chung lµ TK 627 Bªn nî: TËp hîp c¸c chi phÝ ph¸t sinh trong kú. Bªn cã: - C¸c kho¶n ghi gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt chung. - KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt sang bªn nî TK 154 Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n cô thÓ nh- sau:  TÝnh tiÒn l-¬ng ph¶i tr¶ cho nh©n viªn qu¶n lý tæ ®éi thi c«ng: Nî TK 627 TiÒn l-¬ng ph¶i tr¶ cho nh©n viªn qu¶n lý tæ ®i thi c«ng Cã TK 334  Khi tÝnh trÝch c¸c kho¶n theo l-¬ng (KPC§, BHYT, BHXH) Nî TK 627 C¸c kho¶n trÝch theo l-¬ng Cã TK 338 (3382, 3383, 3384)  Khi xuÊt c«ng cô dông cô, sö dông phôc vô trùc tiÕp cho thi c«ng:  Lo¹i thi c«ng 1 lÇn: Nî TK 627 Cã TK 153  Lo¹i ph©n bæ nhiÒu lÇn Nî TK 142 Cã TK 153 Hµng th¸ng ph©n bæ ghi Nî TK 627 Cã TK 142 trÞ gi¸ CCDC xuÊt dïng trÞ gi¸ CCDC xuÊt dïng møc ph©n bæ hµng th¸ng 9 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368  Khi trÝch khÊu hao TSC§ sö dông phôc vô trùc tiÕp cho thi c«ng ghi: Nî TK 627 KhÊu hao TSC§ Cã TK 214 Nî TK 009 : Sè khÊu hao ®· trÝch  Khi cã c¸c kho¶n chi phÝ dÞch vô mua ngoµi vµ c¸c chi phÝ b»ng tiÒn phôc vô trùc tiÕp cho thi c«ng:  §èi víi Doanh nghiÖp nép thuÕ VAT theo ph-¬ng ph¸p khÊu trõ Nî TK 627 : Chi phÝ theo gi¸ ch-a cã thuÕ Nî TK 133 : ThuÕ VAT ®-îc khÊu trõ Cã TK 331, 111, 112, 141 : Tæng sè tiÒn theo gi¸ thanh to¸n.  §èi víi Doanh nghiÖp chÞu VAT theo ph-¬ng ph¸p trùc tiÕp: Nî TK 627 Tæng gi¸ thanh to¸n Cã TK 311, 111, 112, 141  Cuèi th¸ng kÕt chuyÓn CFSX sang TK 154: Nî TK 154 Chi phÝ s¶n xuÊt chung Cã TK 627 d) KÕ to¸n chi phÝ m¸y thi c«ng: §-îc h¹ch to¸n riªng thµnh kho¶n môc vµ ®-îc ph¶n ¸nh trªn TK 623, trong tr-êng hîp Doanh nghiÖp x©y l¾p tiÕn hµnh x©y l¾p c«ng tr×nh hçn hîp võa b»ng thñ c«ng võa b»ng m¸y: TK 623: Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng Bªn nî: TËp hîp chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng Bªn cã: KÕt chuyÓn chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng sang tµi kho¶n liªn quan. Ph-¬ng ph¸p h¹ch to¸n cô thÓ nh- sau:  Khi tÝnh tiÒn l-¬ng ph¶i tr¶ cho nh©n viªn ®iÒu khiÓn m¸y thi c«ng: Nî TK 623 : TiÒn l-¬ng ph¶i tr¶ Cã TK 334   Khi xuÊt vËt liÖu sö dông phôc vô cho m¸y thi c«ng Nî TK 623 : TrÞ gi¸ vËt liÖu xuÊt dïng Cã TK 152 Khi xuÊt CC - DC sö dông phôc vô cho m¸y thi c«ng  Lo¹i ph©n bæ 1 lÇn: Nî TK 623 : TrÞ gi¸ CC - DC xuÊt dïng Cã TK 153  Lo¹i ph©n bæ nhiÒu lÇn: 10 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Nî TK 142 : Cã TK 153 Nî TK 623 : Cã TK 142 TrÞ gi¸ CC - DC xuÊt dïng Møc ph©n bæ hµng th¸ng  Khi tÝnh khÊu hao m¸y thi c«ng: Nî TK 623 Cã TK 214 : KhÊu hao m¸y thi c«ng Nî TK 009 : Sè khÊu hao ®· tÝnh  Khi cã c¸c chi phÝ dÞch vô mua ngoµi sö dông phôc vô m¸y thi c«ng:  Tr-êng hîp Doanh nghiÖp chÞu thuÕ VAT theo ph-¬ng ph¸p khÊu trõ: Nî TK 623 : Chi phÝ theo gi¸ ch-a cã thuÕ Nî TK 133 : ThuÕ VAT ®-îc khÊu trõ Cã TK 111, 112, 331, 141 : Tæng sè tiÒn theo gi¸ thanh to¸n.  Tr-êng hîp Doanh nghiÖp chÞu thuÕ VAT theo ph-¬ng ph¸p trùc tiÕp: Nî TK 623 Cã TK 111, 112, 331, 141 : Tæng sè tiÒn theo gi¸ thanh to¸n.  Cuèi kú kÕt chuyÓn chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng sang TK 154 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p: Nî TK 154 : Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng Cã TK 623 S¬ ®å h¹ch to¸n tæng hîp chi phÝ m¸y thi c«ng 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 TK 111, 334 TK 623 TK 154 TiÒn c«ng ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n l¸y m¸y TK 132, TK 153 C¨n cø vµo b¶ng ph©n bæ CP sö dông XÊt mua vËt liÖu phôc vô cho MTC MTC tÝnh cho tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh TK 124 Chi phÝ khÊu hao MTC TK 111, 112, 331... CP dÞch vô mua ngoµi TK 133 vµ CP b»ng tiÒn kh¸c ThuÕ VAT ®-îc khÊu trõ (nÕu cã) e) Tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p vµ kÕt chuyÓn gi¸ thµnh s¶n phÈm. Tµi kho¶n sö dông lµ TK 154. C¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p khi vËn dông TK 154 ph¶i më chi tiÕt cho tõng c«ng tr×nh, tõng h¹ng môc c«ng tr×nh. Cuèi kú kÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p ph¸t sinh trong kú: Nî TK 154 : chi phÝ x©y l¾p Cã TK 621 : Chi phÝ NVLTT Cã TK 622 : Chi phÝ NCTT Cã TK 627 : Chi phÝ s¶n xuÊt chung Cã TK 623 : Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng.  Khi tÝnh ®-îc gi¸ thµnh thùc tÕ cña c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh, giai ®o¹n c«ng viÖc cã ®iÓm dõng kü thuËt bµn giao cho bªn A. Nî TK 632 Gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm x©y l¾p Cã TK 154 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 S¬ ®å h¹ch to¸n tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt TK 621 TK 154 TK 152,111 Chi phÝ NVLTT C¸c kho¶n ghi qu¶ chi phÝ TK 622 Chi phÝ NCTT TK 632 TK 623 Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng Gi¸ thµnh x©y l¾p TK 627 c«ng tr×nh hoµn thµnh Chi phÝ s¶n xuÊt chung 2-/ KÕ to¸n CPSX x©y l¾p vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo ph-¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú. a) KÕ to¸n chi phÝ NVL trùc tiÕp  Theo ph-¬ng KK§K, cuèi kú sau khi kiÓm kª trÞ gi¸ nguyªn vËt liÖu cßn l¹i cuèi kú, kÕ to¸n tÝnh vµ kÕt chuyÓn trÞ gi¸ NVL sö dông phôc vô cho thi c«ng trong kú: Nî TK 621 trÞ gi¸ NVL xuÊt dïng trong kú Cã TK 611  KÕ to¸n kÕt chuyÓn chi phÝ NVL trùc tiÕp sang tµi kho¶n 631 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm x©y l¾p: Nî TK 631 Chi phÝ NVL trùc tiÕp Cã TK 611 b) KÕ to¸n chi phÝ NCTT  TËp hîp chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp (t-¬ng tù ph-¬ng ph¸p kª khai th-êng xuyªn)  Cuèi kú kÕt chuyÓn chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp sang TK 631 ®Ó tÝnh 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. Nî TK 631 Cã TK 622 c) KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung  Chi phÝ NCTT TËp hîp chi phÝ SXC (t-¬ng tù ph-¬ng ph¸p KKTX)  Cuèi kú kÕt chuyÓn chi phÝ SXC sang TK 631 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm x©y l¾p. Nî TK 631 Chi phÝ s¶n xuÊt chung Cã TK 627 d) KÕ to¸n chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng  TËp hîp chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng (t-¬ng tù ph-¬ng ph¸p KKTX)  Cuèi kú kÕt chuyÓn chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng sang TK 631 ®Ó tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm x©y l¾p. Nî TK 631 Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng Cã TK 623 e) Tæng hîp chi phÝ vµ kÕt chuyÓn gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. Tµi kho¶n sö dông lµ TK 631. Qu¸ tr×nh h¹ch to¸n nh- sau:  KÕt chuyÓn chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p dë dang ®Çu kú Nî TK 631 Chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p ®Ó dïng ®Çu kú Cã TK 154  Cuèi kú:  Tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p ph¸t sinh trong kú: Nî TK 154 : chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p ph¸t sinh trong kú Cã TK 621 : Chi phÝ NVLTT Cã TK 622 : Chi phÝ NCTT Cã TK 623 : Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng. Cã TK 627 : Chi phÝ s¶n xuÊt chung  X¸c ®Þnh vµ kÕt chuyÓn chi phÝ x©y l¾p dë dang cuèi kú: Nî TK 154 Cã TK 631  TÝnh vµ kÕt chuyÓn gi¸ thµnh c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh, giai ®o¹n c«ng viÖc cã ®iÓm dõng kü thuËt ®· hoµn thµnh bµn giao cho bªn A: 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Nî TK 632 Gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm x©y l¾p Cã TK 631 Do ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt x©y l¾p, ®Æc ®iÓm ®èi t-îng tËp hîp chi phÝ, ®èi t-îng tÝnh gi¸ thµnh mµ ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thµnh thùc tÕ cña s¶n phÈm x©y l¾p lµ ph-¬ng ph¸p tÝnh trùc tiÕp. Theo ph-¬ng ph¸p nµy gi¸ thµnh thùc tÕ cña c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh, giai ®o¹n c«ng viÖc cã ®iÓm dõng kü thuËt ®· hoµn thµnh bµn giao cho bªn A ®-îc tÝnh theo c«ng thøc: Z = D®k + C + Dck Trong ®ã: Z : lµ gi¸ thµnh thùc tÕ s¶n phÈm x©y l¾p D®k : chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p dë dang ®Çu kú Dck : chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p dë dang cuèi kú C : chi phÝ s¶n xuÊt x©y l¾p ph¸t sinh trong kú V-/ §Æc ®iÓm kÕ to¸n theo ph-¬ng thøc kho¸n gän trong x©y l¾p. 1-/ Hîp ®ång kho¸n gän: Trong c¸c Doanh nghiÖp ë n-íc ta hiÖn nay xuÊt hiÖn mét h×nh thøc qu¶n lý míi ®ã lµ kho¸n gän. C¸c ®¬n vÞ nhËn kho¸n (xÝ nghiÖp, tæ ®éi...) cã thÓ nhËn kho¸n gän khèi l-îng c«ng viÖc hoÆc c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh. Gi¸ nhËn kho¸n bao gåm chi phÝ tiÒn l-¬ng, vËt liÖu, c«ng cô, dông cô thi c«ng, chi phÝ chung. Khi nhËn kho¸n, hai bªn ph¶i lËp hîp ®ång giao kho¸n, trong ®ã ghi râ néi dung c«ng viÖc, tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn lîi cña mçi bªn còng nh- thêi gian thùc hiÖn hîp ®ång. Khi khèi l-îng c«ng viÖc nhËn thÇu ®· hoµn thµnh, hai bªn lËp biªn b¶n thanh lý hîp ®ång. MÉu: Hîp ®ång kho¸n gän x©y l¾p Hä tªn .................. Chøc vô ................... ®¹i diÖn cho bªn giao kho¸n Hä tªn .................. Chøc vô ................... ®¹i diÖn cho bªn h©n kho¸n. Hai bªn cïng ký hîp ®ång kho¸n gän víi c¸c ®iÒu kho¶n sau: 1) Tªn c«ng tr×nh ........................... §Þa ®iÓm x©y dùng .......................... 2) Thêi gian thùc hiÖn hîp ®ång: Tõ ngµy ........... ®Õn ngµy ..................... 3) Néi dung c¸c c«ng viÖc kho¸n gän. 4) Tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn lîi cña ng-êi nhËn kho¸n 5) Tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn lîi cña bªn giao kho¸n. §¹i diÖn bªn nhËn kho¸n gän §¹i diÖn bªn giao kho¸n gän (ký vµ hä tªn) (ký vµ hä tªn) 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 2-/ KÕ to¸n t¹i ®¬n vÞ giao kho¸n   Khi t¹m øng vËt t-, tiÒn vèn cho ®¬n vÞ nhËn kho¸n, ghi: Nî TK 141 (hoÆc 1388) Cã TK 152, 111, 112, 153 Khi thanh lý hîp ®ång, ph¶n ¸nh chi phÝ thùc tÕ:  Thu nhËp ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n viªn chøc trong ®¬n vÞ kho¸n gän: Nî TK 622 : Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp Nî TK 627 : Chi phÝ s¶n xuÊt chung Cã TK 334 : Tæng sè tiÒn l-¬ng, tiÒn c«ng ph¶i tr¶  Toµn bé gi¸ trÞ ph¶i tr¶ cho ®¬n vÞ nhËn kho¸n Nî TK 621 : Chi phÝ vËt liÖu trùc tiÕp Nî TK 622 : Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp thuª ngoµi Nî TK 627 : Chi phÝ s¶n xuÊt chung Nî TK 334 : Ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n viªn chøc trong ®¬n vÞ nhËn kho¸n Cã TK 141 (hoÆc 1388) : Gi¸ trÞ nhËn kho¸n ph¶i tr¶  Thanh to¸n bæ sung sè thiÕu cho ®¬n vÞ nhËn kho¸n. Nî TK 141 (hoÆc 1388) Cã TK 111, 112 T¹i ®¬n vÞ giao kho¸n, Tµi kho¶n 141 (hoÆc 1388) ph¶i ®-îc më chi tiÕt cho tõng ®¬n vÞ nhËn kho¸n. §ång thêi, ph¶i më sæ theo dâi khèi l-îng x©y l¾p giao kho¸n gän theo tõng c«ng tr×nh, h¹ng môc c«ng tr×nh, trong ®ã ph¶n ¸nh theo c¶ gi¸ nhËn thÇu vµ giao kho¸n, chi tiÕt theo tõng kho¶n môc chi phÝ. Cßn t¹i ®¬n vÞ nhËn kho¸n cÇn më sæ theo dâi khèi l-îng x©y dùng nhËn kho¸n c¶ vÒ gi¸ trÞ nhËn kho¸n vµ chi phÝ thùc thÕ theo tõng kho¶n môc chi phÝ. Trong ®ã chi phÝ nh©n c«ng thùc tÕ cÇn chi tiÕt theo bé phËn thuª ngoµi vµ bé phËn chi phÝ ph¶i tr¶ cho c«ng nh©n viªn cña ®¬n vÞ. Sè chªnh lÖch gi÷a chi phÝ thùc tÕ víi chi phÝ giao kho¸n lµ møc tiÕt kiÖm hoÆc v-ît chi cña ®¬n vÞ giao kho¸n (tiÕt kiÖm th× ®¬n vÞ nhËn kho¸n ®-îc h-ëng v-ît chi th× ®¬n vÞ nhËn kho¸n ph¶i bï). 16 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 PhÇn II Thùc tr¹ng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p I-/ Thùc tr¹ng h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p Trong nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung, c¸c Doanh nghiÖp thùc hiÖn c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n theo chÕ ®é h¹ch to¸n kinh tÕ. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng chÕ ®é kinh tÕ ®ã kh«ng cßn phï hîp, mµ c¸c Doanh nghiÖp hiÖn nay ®· h¹ch to¸n theo chÕ ®é h¹ch to¸n kinh doanh. NÒn kinh tÕ thÞ tr-êng cã tÝnh c¹nh tranh khèc liÖt, cho nªn Doanh nghiÖp muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn th× ph¶i lu«n tù chñ trong s¶n xuÊt kinh doanh. Doanh nghiÖp ph¶i gi¶i quyÕt tèt ba vÊn ®Ò kinh tÕ c¬ b¶n ®ã lµ: "s¶n xuÊt c¸i g× ? s¶n xuÊt nh- thÕ nµo ? vµ s¶n xuÊt cho ai ?". Cïng víi sù ®æi míi cña nÒn kinh tÕ, viÖc h¹ch to¸n kÕ to¸n nãi chung vµ viÖc vËn dông vµo c«ng t¸c tæ chøc h¹ch to¸n t¹i c¸c Doanh nghiÖp nãi riªng còng ®-îc ®æi míi vµ hoµn thiÖn. §Æc biÖt do chÕ ®é kinh tÕ míi ra ®êi theo quyÕt ®Þnh sè 1141 TC/QD/C§KT ngµy 1/11/1995 cña Bé Tµi chÝnh ®· ®¸p øng yªu cÇu qu¶n lý míi vµ phï hîp víi th«ng lÖ quèc tÕ. HiÖn nay, trong c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p, viÖc h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®· ®-îc chó träng. C¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p lu«n lu«n t×m c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý thÝch hîp ®èi víi chi phÝ ®Çu vµo nh»m h¹ thÊp gi¸ thµnh s¶n phÈm, n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt s¶n phÈm, t¨ng lîi nhuËn. C¸c Doanh nghiÖp thùc hiÖn c«ng t¸c theo dâi, ghi sæ mét c¸ch th-êng xuyªn vµ t-¬ng ®èi phï hîp, chÝnh x¸c víi chÕ ®é kÕ to¸n hiÖn hµnh, viÖc cËp nhËt chÕ ®é kÕ to¸n míi ®-îc quan t©m h¬n. HÖ thèng chøng tõ kÕ to¸n ban ®Çu ®-îc tæ chøc ®Çy ®ñ, hîp ph¸p; qu¸ tr×nh lu©n chuyÓn chøng tõ ®-îc tæ chøc mét c¸ch khoa häc; ph-¬ng ph¸p tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña mçi Doanh nghiÖp vµ ®óng chÕ ®é; viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm dÔ dµng h¬n do viÖc h¹ch to¸n chi phÝ theo kho¶n môc. Bªn c¹nh ®ã, viÖc ¸p dông h×nh thøc qu¶n lý míi lµ giao kho¸n gän tõ Doanh nghiÖp xuèng c¸c tæ, ®éi thi c«ng ®· lµm cho viÖc h¹ch to¸n chÝnh x¸c vµ cËp nhËt h¬n. Nh÷ng ®iÓm ®¹t ®-îc trªn cã thÓ ®-îc kh¸i qu¸t trªn mét sè mÆt c¬ b¶n sau: Mét lµ c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ vËt t-: viÖc lËp kÕ ho¹ch mua vËt t- hµng th¸ng ë c¸c tæ, ®éi thi c«ng ®· ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh thi c«ng kh«ng bÞ gi¸n ®o¹n vµ phï hîp víi dù to¸n Doanh nghiÖp, viÖc bá h×nh thøc vËt t- xuÊt t¹i kho Doanh nghiÖp giao cho c¸c tæ ®éi thi c«ng ®· gi¶m ®-îc chi phÝ b¶o qu¶n vËt tt¹i kho cña Doanh nghiÖp vµ gi¶m ®-îc chi phÝ vËn chuyÓn tõ kho Doanh nghiÖp ®Õn c«ng tr×nh thi c«ng. T¹i c¸c ®éi x©y dùng c«ng tr×nh viÖc theo dâi vËt t- xuÊt nhËp kho c«ng tr-êng ®-îc ghi chÐp ®Çy ®ñ (cã lËp phiÕu xuÊt nhËp kho, cã khi sæ chi tiªu vËt 17 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 vËt t-). ViÖc lËp c¸c b¶ng kª xuÊt nhËp vËt t-, b¶ng tæng hîp xuÊt vËt t- do kÕ to¸n ®éi lËp t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho kÕ to¸n Doanh nghiÖp ghi sæ kÕ to¸n ®-îc nhanh chãng dÔ dµng vµ chÝnh x¸c. Hai lµ, c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ nh©n c«ng: h×nh thøc kho¸n ®-îc sö dông ®Ó giao cho c«ng nh©n ®· t¹o ®éng lùc thóc ®Èy ng-êi lao ®éng cã ý thøc tr¸ch nhiÖm h¬n ®èi víi Doanh nghiÖp vÒ c«ng viÖc ®-îc giao c¶ vÒ chÊt l-îng vµ thêi gian, ®¶m b¶o tiÕn ®é thi c«ng c«ng tr×nh. T×nh h×nh lao ®éng cña c«ng nh©n ®-îc theo dâi th-êng xuyªn qua b¶ng chÊm c«ng ®¶m b¶o sù c«ng b»ng chÝnh x¸c. B¶ng thanh to¸n l-¬ng kÕ to¸n ®éc lËp cã ghi râ sè c«ng, sè tiÒn cña tõng c«ng nh©n gióp kÕ to¸n Doanh nghiÖp lËp b¶ng ph©n bæ tiÒn l-¬ng cho c¸c c«ng tr×nh ®-îc thu l¹i râ rµng. Ba lµ, c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung. Do viÖc tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt chung thµnh b¶ng riªng trong ®ã chi tiÕt tõng lo¹i chi phÝ t¹o ®iÒu kho¶n cho c«ng t¸c qu¶n lý, tæng hîp cã hiÖu qu¶. Bèn lµ, c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng. Cac sdn th-êng lËp b¶ng tæng hîp chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng vµ phiÕu c¸c chi phÝ liªn quan ®Õn m¸y thi c«ng thµnh tõng kho¶n môc râ rµng, cô thÓ. Cuèi kú, kÕ to¸n ®éi lËp b¶ng tæng hîp chi phÝ thuª m¸y (chi tiÕt theo lo¹i vËt t-, sè ca, sè tiÒn), chi phÝ nhiªn liÖu, ®éng lùc cho viÖc ch¹y m¸y (chi tiÕt theo lo¹i vËt t-, lo¹i m¸y, sè l-îng vµ ®¬n gi¸), chi phÝ nh©n c«ng l¸i m¸y gióp cho kÕ to¸n Doanh nghiÖp ghi sæ ®-îc thùc hiÖn chÝnh x¸c. 2-/ Nh÷ng tån t¹i trong c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. Bªn c¹nh nh÷ng -u ®iÓm ®· ®¹t ®-îc, c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p vÉn gÆp nhiÒu vÊn ®Ò tån t¹i trong c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm. Nh÷ng khã kh¨n nµy do ho¹t ®éng x©y dùng c¬ b¶n cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng. H¬n n÷a, tr-íc th¸ng 12 n¨m 1998 chÕ ®é kÕ to¸n trong Doanh nghiÖp x©y l¾p ch-a ®-îc ban hµnh nªn c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p vÉn ph¶i ¸p dông chÕ ®é kÕ to¸n trong c¸c Doanh nghiÖp s¶n xuÊt. ChÝnh v× lÏ ®ã mµ c«ng t¸c h¹ch to¸n nãi chung vµ c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt,tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm nãi riªng ë c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p gÆp ph¶i nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh.  §èi víi c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ vËt t-: ViÖc giao kho¸n gän cho c¸c ®éi x©y dùng c«ng tr×nh tù lo mua s¾m vËt t- ®«i khi gÆp khã kh¨n, g©y c¶n trë tiÕn ®é thi c«ng. H¬n n÷a, viÖc xuÊt kho vËt t- ë c¸c ®éi x©y dùng c«ng tr×nh lµ theo gi¸ thùc tÕ nh-ng l¹i kh«ng më sæ ®iÓm danh vËt t- nªn h¹n chÕ phÇn nµo tÝnh chÝnh x¸c cña ph-¬ng ph¸p tÝnh gi¸ vËt liÖu xuÊt kho nµy.  §èi víi c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ nh©n c«ng KÕ to¸n ®éi lËp chung b¶ng thanh to¸n tiÒn l-¬ng cho c¸c tæ trong ®éi thi c«ng g©y khã kh¨n cho kÕ to¸n trong viÖc theo dâi viÖc tÝnh vµ tr¶ l-¬ng cho c«ng nh©n tõng tæ. Mét sè Doanh nghiÖp trong kho¶n môc chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp, kÕ to¸n kh«ng 18 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 trÝch tr-íc tiÒn l-¬ng nghØ phÐp cña c«ng nh©n s¶n xuÊt. §iÒu nµy lµm ¶nh h-ëng ®Õn t©m lý ng-êi lao ®éng, lµm hä kh«ng ph¸t huy hÕt n¨ng suÊt lao ®éng cña m×nh.  §èi víi c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt chung: C¸c Doanh nghiÖp hiÖn nµy cßn lóng tóng trong viÖc ph©n bæ mét c¸ch hîp lý chi phÝ s¶n xuÊt chung cho c¸c c«ng tr×nh ®Æc biÖt lµ khi gÆp ph¶i tr-êng hîp mét ®éi thi c«ng tham gia nhiÒu c«ng tr×nh lín nhá kh¸c nhau.  Do trong thµnh phÇn gi¸ thµnh cña mét c«ng tr×nh x©y l¾p gåm 4 kho¶n môc chi phÝ: NVLTT, nh©n c«ng trùc tiÕp, m¸y thi c«ng vµ s¶n xuÊt chung. Theo chÕ ®é kÕ to¸n ban hµnh theo QuyÕt ®Þnh sè 1141/TC/Q§/C§KT ngµy 1/11/1995 cña Bé Tµi chÝnh, trong kho¶n môc chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng nhiÒu Doanh nghiÖp ®-a chi phÝ vËt t- cho m¸y thi c«ng vµo bªn nî TK 621, kho¶n môc chi phÝ nh©n c«ng l¸i m¸y vµo bªn nî TK 622, kho¶n môc chi phÝ kh¸c vµo bªn nî TK 627. Do vËy vµo cuèi kú h¹ch to¸n, kÕ to¸n tæng hîp chØ cã thÓ c¨n cø vµo c¸c b¶ng chi tiÕt chi phÝ s¶n xuÊt vµ t¶ng tæng hîp chi phÝ cña tõng kho¶n môc phÝ ®Ó tæng hîp chi phÝ s¶n xuÊt ph¸t sinh trong kú, ®iÒu nµy ®· dÉn ®Õn ®é chÝnh x¸c vµ hiÖu qu¶ cña c«ng t¸c h¹ch to¸n kh«ng cao. 3-/ Nguyªn nh©n Nh÷ng yÕu kÐm trªn ®©y cña Doanh nghiÖp x©y l¾p trong c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ do mét sè nguyªn nh©n chñ yÕu sau:  C¸c Doanh nghiÖp cßn ch-a thùc sù quan t©m ®Õn c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n, viÖc kiÓm tra c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n trong c¸c Doanh nghiÖp tõ phÝa c¸c c¬ quan chñ qu¶n cßn láng lÎo.  Tr×nh ®é c¸n bé, nh©n viªn kÕ to¸n cßn ch-a ®¸p øng ®-îc nhu cÇu, t×nh tr¹ng gian lËn trong c«ng t¸c kÕ to¸n cßn diÔn ra kh¸ phæ biÕn. II-/ Ph-¬ng h-íng hoµn thiÖn h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm t¹i c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p Nh»m n©ng cao h¬n n÷a hiÖu qu¶ qu¶n lý chi phÝ nãi chung vµ c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµtÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm nãi riªng, c¸c Doanh nghiÖp x©y l¾p ph¶i tiÕp tôc ph¸t huy nh÷ng mÆt ®· ®¹t ®-îc ®ång thêi t×m c¸c gi¶i ph¸p th¸o gì nh÷ng khã kh¨n hiÖn t¹i. C¸c biÖn ph¸p mµ Doanh nghiÖp cã thÓ thùc hiÖn lµ: Thø nhÊt: §èi víi c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ, nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp Do vËt t- sö dông cho thi c«ng c¸c c«ng tr×nh bao gåm nhiÒu chñng lo¹i kh¸c nhau, cho nªn ngoµi sæ chi tiÕt vËt t-, kÕ to¸n ®éi cÇn më thªm c¸c sæ danh ®iÓm vËt t-. Lµm nh- vËy sÏ gióp Ých cho viªc x¸c ®Þnh gi¸ thùc tÕ vËt t- xuÊt dïng (theo ph-¬ng ph¸p gi¸ thùc tÕ ®Ých danh) ®-îc chÝnh x¸c h¬n vµ viÖc qu¶n lý vËt t- ®-îc chÆt chÏ h¬n. Mçi khi vËt t- ®-îc lµm thñ tôc nhËp kho, kÕ to¸n ®éi ghi sæ danh ®iÓm vËt t- b»ng c¸ch cho mçi lo¹i vËt t- mét danh môc vµ mét m· sè riªng. 19 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Sæ danh ®iÓm vËt t- cã mÉu nh- sau: 20
- Xem thêm -