Hoàn thiện công tác quản lý sản xuất nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm của công ty dong yun

  • Số trang: 50 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 10 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Lêi më ®Çu BÊt kú doanh nghiÖp nµo muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng còng ®Òu ph¶i tiÕn hµnh qu¶n lý ®èi víi nh÷ng ph©n hÖ vµ lÜnh vùc ho¹t ®éng cña m×nh. S¶n xuÊt lµ mét nh÷ng ph©n hÖ vµ lÜnh vùc ho¹t ®éng c¬ b¶n ®Ó nh»m n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm cña nhµ doanh nghiÖp. Cã vai trß trùc tiÕp vµ quyÕt ®Þnh trong viÖc t¹o ra vµ cung cÊp s¶n phÈm. DÞch vô cho x· héi ®em l¹i nh÷ng kho¶n lîi nhuËn nhÊt ®Þnh cho doanh nghiÖp. Còng nh- c¸c ph©n hÖ kh¸c. Ph©n hÖ s¶n xuÊt còng cÇn ®-îc qu¶n lý vµ nh- vËy c«ng t¸c qu¶n lý s¶n xuÊt nh»m n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm chÝnh lµ chøc n¨ng c¬ b¶n cña doanh nghiÖp. Ngµy nay do sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng vµ nhÞp ®é ngµy cµng khÈn tr-¬ng cña qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ. Mçi doanh nghiÖp muèn kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ kh«ng cßn c¸ch nµo kh¸c lµ ph¶i ®æi míi, hoµn thiÖn b¶n th©n trong ®ã träng t©m lµ hoµn thiÖn c¸c mÆt ho¹t ®éng cña c«ng t¸c qu¶n lý ®Æc biÖt lµ c«ng t¸c qu¶n lý s¶n xuÊt nh»m n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm. Qua thêi gian thùc tËp ë c«ng ty Dong Yun, em ®· nhËn thÊy r»ng c¸c mÆt ho¹t ®éng cña c«ng t¸c qu¶n lý ë c«ng ty cã nhiÒu thµnh tÝch vµ chuyÓn biÕn ®¸ng kÓ nh-ng còng cßng kh«ng Ýt h¹n chÕ, yÕu kÐm cÇn xem xÐt, nhanh chãng kh¸c phôc ®Ó c«ng ty lu«n xøng ®¸ng víi vÞ trÝ lµ mét trong nh÷ng doanh nghiÖp ®øng ®Çu ngµnh. ChÝnh v× vËy, sau qu¸ tr×nh nghiªn cøu t×m hiÓu t×nh h×nh ho¹t ®éng cña c«ng ty em ®· m¹nh d¹n chän ®Ò tµi "Hoµn thiÖn c«ng t¸c qu¶n lý s¶n xuÊt nh»m n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm cña c«ng ty Dong Yun cho luËn v¨n cña m×nh. Ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt luËn, luËn v¨n tèt nghiÖp cña em ®-îc gåm 3 ch-¬ng. Ch-¬ng I: C¬ së lý luËn vµ qu¶n lý s¶n xuÊt vµ chÊt l-îng cña s¶n phÈm. Ch-¬ng II: Thùc tr¹ng c«ng t¸c qu¶n lý vµ chÊt l-îng s¶n phÈm cña c«ng ty Dong Yun. Ch-¬ng III: Ph-¬ng h-íng vµ gi¶i ph¸p hoµn thiÖn qu¶n lý s¶n xuÊt nh»m n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm cña c«ng ty Dong Yun. 1 Ch-¬ng I: C¬ së lý luËn vÒ qu¶n lý s¶n xuÊt vµ chÊt l-îng s¶n phÈm I. Qu¶n lý s¶n xuÊt. 1.C¸c kh¸i niÖm. 1.1. S¶n xuÊt vµ c¸c yÕu tè cña nã. a. Kh¸i niÖm s¶n xuÊt. Mçi mét tæ chøc, mét doanh nghiÖp ®Òu lµ mét hÖ thèng cã cÊu tróc bªn trong gåm nhiÒu ph©n hÖ, nhiÒu bé phËn g¾n kÕt chÆt chÏ vµ cã mèi quan hÖ t-¬ng t¸c víi nhau ®Ó thùc hiÖn nh÷ng môc tiªu chung cña hÖ thèng. Mçi mét doanh nghiÖp ®Òu cã nh÷ng s¶n phÈm cña m×nh, ®ã lµ c¸c ®Çu ra mong muèn cung cÊp cho x· héi. Qu¸ tr×nh ho¹t ®éng trùc tiÕp t¹o ra c¸c s¶n phÈm cña doanh nghiÖp chÝnh lµ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Ph©n hÖ trùc tiÕp ®Ó t¹o ra c¸c s¶n phÈm Êy lµ s¶n phÈm s¶n xuÊt. §©y lµ phan hÖ chÝnh cña cÊu tróc doanh nghiÖp cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh ®Õn viÖc t¹o ra s¶n phÈm hoÆc dÞch vô cña doanh nghiÖp ®Ó cung cÊp cho x· héi. Nh- vËy, theo nghÜa réng, qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ ph©n hÖ s¶n xuÊt kh«ng ph¶i chØ tån t¹i ë doanh nghiÖp, mµ cßn tån t¹i ë nhiÒu lo¹i h×nh tæ chøc kh¸c. Vµ muèn t¹o ra s¶n phÈm, dÞch vô ®Çu ra phôc vô cho x· héi th× qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ph¶i sö dông c¸c yÕu tè con ng-êi, nguyªn vËt liÖu, tµi chÝnh…Gäi lµ c¸c yÕu tè ®Çu vµo vµ chÕ biÕn nã theo mét quy tr×nh nhÊt ®Þnh. VËy, qua ph©n tÝch ë trªn, cã thÓ coi s¶n xuÊt lµ qu¸ tr×nh sö dông, chÕ biÕn c¸c yÕu tè ®Çu vµo (con ng-êi, vËt chÊt, tµi chÝnh, th«ng tin…) ®Ó t¹o thµnh c¸c ®Çu ra mong muèn (s¶n phÈm dÞch vô) cung cÊp cho x· héi. b. C¸c yÕu tè cña s¶n xuÊt. Còng gièng nh- c¸c ph©n hÖ kh¸c, hÖ thèng s¶n xuÊt bao gåm nhiÒu yÕu tè cÊu thµnh cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau. Toµn bé ph©n hÖ s¶n xuÊt ®-îc thÓ hiÖn b»ng s¬ ®å sau: H×nh 1 + C¸c yÕu tè ®Çu vµo cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt rÊt ®a d¹ng, gåm cã: - Con ng-êi. - §Êt ®ai, tµi nguyªn thiªn nhiªn - Nguyªn nhiªn vËt liÖu - M¸y mãc thiÕt bÞ, c«ng nghÖ - Vèn - Kü n¨ng qu¶n lý - Nguån th«ng tin Chóng lµ nh÷ng ®iÒu kiÖn, ph-¬ng tiÖn cÇn thiÕt cho bÊt ký qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm hoÆc dÞch vô nµo. Muèn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cã hiÖu qu¶, cÇn ph¶i tæ chøc khai th¸c, sö dông, qu¶n lý c¸c yÕu tè ®Çu vµo mét c¸ch hîp lý, tiÕt kiÖm nhÊt. + C¸c ®Çu ra chñ yÕu cña s¶n xuÊt gåm 2 lo¹i lµ s¶n phÈm vµ dÞch vô. §èi víi ho¹t ®éng cung cÊp dÞch vô, c¸c ®Çu ra ®-îc thÓ hiÖn d-íi nhiÒu d¹ng khã nhËn biÕt mét c¸ch cô thÓ kh«ng nh- trong s¶n xuÊt s¶n phÈm. Ngoµi ra cßn cã nh÷ng phô phÈm kh¸c t¹o ra sau qu¸ tr×nh s¶n xuÊt lµ phÕ phÈm, chÊt th¶i… cã thÓ cã lîi hoÆc kh«ng cã lîi cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, ®«i khi ®ßi hái ph¶i cã chi phÝ rÊt lín cho viÖc gi¶i quyÕt xö lý chóng. + Th«ng tin ph¶n håi; lµ mét bé phËn kh«ng thÓ thiÕu trong hÖ thèng s¶n xuÊt, ®ã lµ nh÷ng th«ng tin ng-îc cho biÕt t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch s¶n xuÊt trong thùc tÕ cña tæ chøc. + NhiÔu: lµ nh÷ng yÕu tè lµm rèi lo¹n ho¹t ®éng cña toµn bé hÖ thèng s¶n xuÊt dÉn ®Õn kh«ng thùc hiÖn ®-îc c¸c môc tiªu dù kiÕn ban ®Çu. Ch¼ng h¹n nh-: thiªn tai, lò lôt, chiÕn tranh, khñng ho¶ng, sù cè m¸y mãc, thiÕt bÞ. 1.2. Qu¶n lý s¶n xuÊt. S¶n xuÊt lµ mét trong nh÷ng ph©n hÖ vµ lÜnh vùc ho¹t ®éng c¬ b¶n cña tæ chøc, cã vai trß trùc tiÕp vµ quyÕt ®Þnh trong viÖc t¹o ra vµ cung cÊp s¶n phÈm, dÞch vô cho x· héi. Còng nh- c¸c ph©n hÖ vµ lÜnh vùc ho¹t ®éng kh¸c, s¶n xuÊt còng cÇn ®-îc qu¶n lý, ®Ó s¶n xuÊt ®i theo ®óng kÕ ho¹ch, ®óng quy tr×nh vµ môc tiªu cña tæ chøc ®· ®Æt ra. Nh- vËy qu¶n lý s¶n xuÊt lµ qu¶n lý 2 mét lÜnh vùc ho¹t ®éng thiÕt yÕu trong c¸c tæ chøc, ®Æc biÖt lµ trong doanh nghiÖp. Qu¶n lý hÖ thèng s¶n xuÊt s¶n phÈm dÞch vô, ®-îc coi lµ mét chøc n¨ng c¬ b¶n trong doanh nghiÖp. Ta cã thÓ hiÓu qu¶n lý s¶n xuÊt mét c¸ch kh¸i qu¸t nhÊt nh- sau: Qu¶n lý s¶n xuÊt lµ qu¸ tr×nh lËp kÕ ho¹ch, tæ chøc, ®iÒu hµnh vµ kiÓm tra hÖ thèng s¶n xuÊt nh»m thùc hiÖn tèt nhÊt nh÷ng môc tiªu s¶n xuÊt ®· ®Ò ra. V× s¶n xuÊt lµ lÜnh vùc ho¹t ®éng tån t¹i trong tÊt c¶ c¸c tæ chøc, ªnhµ n-íc chøc n¨ng qu¶n lý s¶n xuÊt còng cã ë tÊt c¶ c¸c tæ chøc. Nh-ng chøc n¨ng qu¶n lý s¶n xuÊt lµ mét chøc n¨ng chñ yÕu, quan träng nhÊt trong c¸c doanh nghiÖp - mét lo¹i h×nh tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh ®iÓn h×nh. YÕu tè trung t©m cña qu¶n lý s¶n xuÊt lµ t¸c ®éng lªn qu¸ tr×nh sö dông, biÕn ®æi, chuyÓn hãa c¸c yÕu tè ®Çu vµo ®Ó t¹o ra c¸c s¶n phÈm, dÞch vô mong muèn ®¸p øng nhu cÇu cña x· héi. KÕt qu¶ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp phô thuéc rÊt lín vµo viÖc thiÕt kÕ, tæ chøc vµ qu¶n lý qu¸ tr×nh biÕn ®æi nµy. NhiÖm vô cña qu¶n lý s¶n xuÊt lµ thiÕt kÕ vµ tæ chøc hÖ thèng s¶n xuÊt nh»m biÕn ®æi c¸c ®Çu vµo thµnh c¸c ®Èua sau mçi qu¸ tr×nh biÕn ®æi, nh-ng víi mét sè l-îng lín h¬n sè l-îng ®Çu t- ban ®Çu. Gi¸ trÞ gia t¨ng lµ yÕu tè quan träng nhÊt, lµ ®éng c¬ ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp vµ mäi tæ chøc, c¸ nh©n cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp gi¸ trÞ gia t¨ng lµ nguån gèc t¹o ra thu nhËp cho c¸c ®èi t-îng cã tham gia ®ãng gãp vµo doanh nghiÖp, còng lµ nguån t¸i ®Çu t- ®Ó më réng s¶n xuÊt kinh doanh nh»m ®¶m b¶o cho sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn l©u dµi cña doanh nghiÖp. Qu¶n lý s¶n xuÊt cã hiÖu qu¶ lµ yªu cÇu thiÕt yÕu ®èi víi qu¶n lý mét tæ chøc. 2. Môc tiªu cña qu¶n lý s¶n xuÊt. Doanh nghiÖp lµ mét tæ chøc b»ng nguån lùc, c¸c ph-¬ng tiÖn vËt chÊt vµ tµi chÝnh cña m×nh cã thÓ tháa m·n nh÷ng nhu cÇu cña kh¸ch hµng ng-êi tiªu dïng, ng-êi sö dông) b»ng c¸ch s¶n xuÊt s¶n phÈm vµ cung cÊp c¸c dÞch vô nãi ®Õn doanh nghiÖp, ng-êi ta th-êng nghÜ ®Õn c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt 3 c«ng nghiÖp, thùc tÕ cßn cã c¸c doanh nghiÖp vµ c¸c tæ chøc cung cÊp dÞch vô kh¸c (dÞch vô, vËn t¶i…). Mét doanh nghiÖp kh«ng ph¶i lµ mét ®¬n vÞ ®éc lËp mµn nã sèng trong mt cña nã: Trong mt sèng cña m×nh c¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn qu¸ tr×nh trao ®æi vËt chÊt vµ th«ng tin. C¸c doanh nghiÖp mua yÕu tè s¶n xuÊt tõ phÝa c¸c nhµ cung cÊp vµ tiªu thô (b¸n) s¶n phÈm cña m×nh cho ng-êi tiªu dïng (kh¸ch hµng). Gi÷a 2 qu¸ tr×nh ®ã cÇn thiÕt ph¶i cã mét qu¸ tr×nh chÕ biÕn c¸c ®Çu vµo ®Ó t¹o ra c¸c ®Çu ra, lµ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. C¸c doanh nghiÖp khi tiÒn hµng ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ®Òu nh»m môc ®Ých sinh lîi. Vµ ®Ó ®¹t ®-îc môc tiªu nµy mét yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu vµ v« cïng quan träng ®èi víi c¶ hÖ thèng tæ chøc doanh nghiÖp lµ qu¶n lý. Qu¶n lý s¶n xuÊt mét doanh nghiÖp b¾t ®Çu ngay tõ khi doanh nghiÖp ®ã ra ®êi. Vµ qu¶n lý s¶n xuÊt cã môc tiªu tæng qu¸t lµ ®¶m b¶o tháa m·n tèi ®a nhu cÇu cña kh¸ch trªn c¬ së sö dông hiÖu qu¶ nhÊt c¸c yÕu tè s¶n xuÊt ®Ó t¹o ra c¸c ®Çu ra mong muèn. Nh»m thùc hiÖn môc tiªu tæng thÓ nµy, qu¶n lý s¶n xuÊt ®Æt ra c¸c môc tiªu cô thÓ sau: - §¶m b¶o chÊt l-îng, t¨ng c-êng ®ä tin cËy b»ng chÊt l-îng s¶n phÈm. S¶n phÈm chÕ t¹o ra ph¶i phï hîp víi nh÷ng tiªu chuÈn ®-îc ®Æt ra khi thiÕt kÕ, nghÜa lµ ph¶i phï hîp víi nhu cÇu cña kh¸ch hµng. ChÊt l-îng cã thÓ ®-îc ®¸nh gi¸ víi nh÷ng tiªu chuÈn ®Æt ra tõ bªn ngoµi doanh nghiÖp (vÝ dô tiªu chuÈn vÒ vÖ sinh do Nhµ n-íc ¸p ®Æt ®èi víi l-¬ng thùc, thùc phÈm hay tiªu chuÈn vÒ an toµn trong ngµnh xe cé), chÊt l-îng còng cã thÓ ®-îc ®¸nh gi¸ víi nh÷ng tiªu chuÈn néi bé mµ chÝnh doanh nghiÖp ®Æt ra. Møc chÊt l-îng còng cã thÓ ®¸nh gi¸ so víi s¶n phÈm cña c¸c ®èi thñ c¹nh tranh. - §¶m b¶o thêi h¹n, cã thÓ rót ng¾n thêi gian cung cÊp s¶n phÈm. Nh-ng thêi h¹n ®-îc x¸c ®Þnh bëi tÝnh chÊt cña s¶n phÈm vµ c¸c thÞ tr-êng, vµ còng tïy thuéc vµo c«ng nghÖ s¶n xuÊt. Lu«n ph¶i ®¶m b¶o tiÕn ®é s¶n xuÊt còng nh- thêi h¹n cung cÊp s¶n phÈm cho kh¸ch hµng theo nhu cÇu vµ theo ®¬n ®Æt hµng vµ kÕ ho¹ch s¶n xuÊt. Cã thÓ rót ng¾n thêi gian cung cÊp s¶n phÈm nh-ng vÉn ph¶i ®¶m b¶o vÒ chÊt l-îng. 4 - Gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt. Gi¶m chi phÝ nh»m gi¶m gi¸ b¸n ®Ó giµnh ®-îc thÞ tr-êng, hoÆc nh»m tèi ®a hãa lîi nhuËn cña doanh nghiÖp. §iÒu ®Çu tiªn lµ doanh nghiÖp ph¶i cã mét hÖ thèng kÕ tãan cã hiÖu lùc ®Ó n¾m ®-îc c¸c th«ng tin chÝnh x¸c vÒ c¸c lo¹i chi phÝ. Bé phËn s¶n xuÊt kh«ng lµm chñ ®-îc lîi nhuËn v× kh«ng cã thÈm quyÒn ®Ó ®Þnh ®o¹t gi¸ b¸n, nh-ng cã tr¸ch nhiÖm gi¶m tíi møc tèi thiÓu chi phÝ ®èi víi mét møc chÊt l-îng nhÊt ®Þnh. - Linh ho¹t trong tæ chøc. Cã nghÜa lµ hÖ thèng s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp ph¶i cã kh¶ n¨ng ph¶n øng nhanh ®èi víi mäi biÕn ®æi trong ho¹t ®éng (biÕn ®æi trong thÞ tr-êng, biÕn ®æi trong s¶n phÈm). Nh÷ng ph-¬ng ph¸p ®Ó ®¹t ®-îc môc tiªu nµy lµ ®µo t¹o nh©n sù, cã dù tr÷ n¨ng lùc s¶n xuÊt (n¨ng lùc s¶n xuÊt lín h¬n nhu cÇu). - Ngoµi ra qu¶n lý s¶n xuÊt cßn cã môc tiªu gãp phÇn ®éng viªn, khuyÕn khÝch ng-êi lao ®éng ®Ó hä quan t©m ®Õn kÕt qu¶ chung cña doanh nghiÖp vµ cã 1 tinh thÇn lµm viÖc say mª, s¸ng t¹o, cã hiÖu qu¶ vµ tr¸ch nhiÖm cao. - Còng nh- c¸c môc tiªu chung cña doanh nghiÖp, nh÷ng môc tiªu vÒ qu¶n lý s¶n xuÊt còng ph¶i ®-îc Ên ®Þnh theo cÊp bËc. Tïy theo thêi ®iÓm, t×nh h×nh, chiÕn l-îc cña doanh nghiÖp th× møc ®é -u tiªn vµ tÇm quan träng t-¬ng ®èi cña mçi môc tiªu ®-îc Ên ®Þnh hoÆc ®iÒu chØnh sao cho phï hîp. Gi÷a c¸c môc tiªu cña qu¶n lý s¶n xuÊt cã mèi quan hÖ g¾n bã mËt thiÕt víi nhau t¹o thµnh søc m¹nh tæng hîp, n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña doanh nghiÖp trªn thÞ tr-êng trong n-íc vµ quèc tÕ. II. ChÊt l-îng s¶n phÈm. 1. Kh¸i niÖm vµ c¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ chÊt l-îng s¶n phÈm. 1.1. Kh¸i niÖm chÊt l-îng s¶n phÈm. HiÖn ®ang tån t¹i rÊt nhiÒu quan niÖm kh¸c nhau vÒ chÊt l-îng s¶n phÈm, mçi quan ®iÓm l¹i cã nh÷ng c¨n cø khoa häc vµ thùc tiÔn kh¸c nhau. §èi víi nh÷ng s¶n phÈm th«ng th-êng c¸c quan ®iÓm th-êng gÆp lµ: - Theo tÝnh chÊt c«ng nghÖ cña s¶n xuÊt: chÊt l-îng s¶n phÈm lµ tæng 5 hîp nh÷ng ®Æc tÝnh bªn trong cña s¶n phÈm cã thÓ ®o ®-îc hoÆc so s¸nh ®-îc, ph¶n ¸nh gi¸ trÞ sö dông vµ chøc n¨ng cña s¶n phÈm ®ã. §¸p øng cho nh÷ng nhu cÇu cho tr-íc trong nh÷ng ®iÒu kiÖn x¸c ®Þnh vÒ kinh tÕ - x· héi. - Theo h-íng phôc vô kh¸ch hµng: chÊt l-îng s¶n phÈm chÝnh lµ møc ®é tháa m·n nhu cÇu hay lµ sù phï hîp víi nh÷ng ®ßi hái cña ng-êi tiªu dïng. - Theo quan niÖm thÞ tr-êng: chÊt l-îng lµ sù kÕt hîp gi÷a c¸c ®Æc tÝnh cña s¶n phÈm tháa m·n ®-îc nhu cÇu cña kh¸ch hµng trong giíi h¹n chi phÝ nhÊt ®Þnh. - C¸c nhµ kinh tÕ triÕt häc M¸c cho r»ng: Ng-êi mua vµ v× hµng cã gi¸ sö dông vµ gi¸ trÞ sö dông Êy biÓu hiÖn b»ng th«ng sè cã thÓ ®o ®Õm, ®¸nh gi¸ biÓu thÞ ®-îc chÊt l-îng cña hµng hãa ®ã. Nh- vËy chÊt l-îng lµ gi¸ trÞ sö dông ®ång nghÜa chÊt l-îng, lµ møc ®é hoµn thiÖn mµ s¶n phÈm ®ã tháa m·n yªu cÇu cña ng-êi tiªu dïng. - Tõ ®iÓn tiÕng ViÖt phæ th«ng th× cho: ChÊt l-îng lµ tæng thÓ nh÷ng tÝnh chÊt, thuéc tÝnh cña sù vËt (sù viÖc)…lªn cho sù vËt viÖc) nµy ph©n biÖt víi sù vËt (sù viÖc kh¸c). - Cßn tõ ®iÓn Oxford Pocket Dictonary l¹i cho: chÊt l-îng lµ møc hoµn thiÖn, lµ ®Æc tr-ng so s¸nh hay ®Æc tr-ng tuyÖt ®èi, dÊu hiÖu ®Æc thï, c¸c d÷ kiÖn, c¸c th«ng sè c¬ b¶n. - Theo tiªu chuÈn chÊt l-îng hµng hãa ë Ph¸p NFX 50 - 109: chÊt l-îng lµ tiÒm n¨ng cña mét s¶n phÈm hay dÞch vô nh»m tháa m·n nhu cÇu ng-êi sö dông. - Theo TCVN ISO 8402: ChÊt l-îng lµ tËp hîp c¸c ®Æc tÝnh cña mét thùc tÕ (®èi t-îng) t¹o cho thùc thÓ (®èi t-îng) ®ã kh¶ n¨ng tháa m·n nh÷ng nhu cÇu ®· nªu ra hoÆc nhu cÇu tiÒm Èn. §èi víi c¸c quyÕt ®Þnh, chÊt l-îng ®-îc hiÓu lµ tÝnh hiÖu qu¶, tÝnh khoa häc vµ tÝnh hiÖn thùc mµ quyÕt ®Þnh ®em l¹i cho nhµ qu¶n lý vµ cho nh÷ng ai bÞ nã t¸c ®éng. Tõ nh÷ng ®iÓm héi tô chung cña c¸c c¸ch hiÓu kh«ng gièng nhau, cã thÓ ®-a ra ®Þnh nghÜa sau vÒ chÊt l-îng s¶n phÈm: chÊt l-îng s¶n phÈm lµ c¸c 6 thuéc tÝnh cã gi¸ trÞ cña s¶n phÈm mµ nhê ®ã s¶n phÈm ®-îc -a thÝch, ®¾t gi¸ vµ ng-îc l¹i. Nh- vËy víi c¸c hiÓu trªn th× c¸c thuéc tÝnh cña s¶n phÈm ph¶i lµ c¸c thuéc tÝnh cã gi¸ trÞ theo nghÜa: + S¶n phÈm cã Ých cho ng-êi sö dông nã. + S¶n phÈm ph¶i lµ lo¹i khan hiÕm. + S¶n phÈm ph¶i lµ lo¹i cã nhu cÇu cña ng-êi tiªu dïng. + S¶n phÈm cã kh¶ n¨ng chuyÓn giao ®-îc. + S¶n phÈm ph¶i ®¾t gi¸. 1.2. C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ chÊt l-îng s¶n phÈm. Cã rÊt nhiÒu c¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ chÊt l-îng s¶n phÈm vµ mçi mét tæ chøc, mçi mét doanh nghiÖp s¶n xuÊt nh÷ng s¶n phÈm kh¸c nhau th× cã hÖ thèng c¸c chØ tiªu kh¸c nhau. Theo nhµ qu¶n lý chÊt l-îng næi tiÕng ng-êi Mü Joesph M. Juran: "ChÊt l-îng lµ tÝnh thÝch øng". ThÝch øng tøc lµ møc ®é ®¸p øng nhu cÇu ®èi víi kh¸ch hµng cña s¶n phÈm hoÆc dÞch vô. Cã 8 ph-¬ng diÖn còng lµ 8 chØ tiªu chóng nhÊt ®Ó ®¸nh gi¸ chÊt l-îng s¶n phÈm d-íi ®©y: 1. TÝnh n¨ng: lµ tr×nh ®é kü thuËt vµ ®¼ng cÊp mµ chøc n¨ng chÝnh cña s¶n phÈm ®¹t ®-îc. §ã chÝnh lµ t¸c dông chÝnh mµ s¶n phÈm ®em l¹i cho ng-êi sö dông nã. 2. Chøc n¨ng kÌm theo: lµ chøc n¨ng cña s¶n phÈm khiÕn cho kh¸ch hµng c¶m thÊy thuËn tiÖn h¬n khi sö dông. 3. TÝnh tin cËy: s¶n phÈm hoÆc dÞch vô hoµn thµnh ®¶m b¶o tÝnh chuÈn x¸c vµ hiÖu qu¶ cña chøc n¨ng. 4. TÝnh nhÊt qu¸n: s¶n phÈm hoÆc dÞch vô ph¶i phï hîp víi b¶n h-íng dÉn hoÆc tiªu chuÈn ®· quy ®Þnh cña dÞch vô. 5. §é bÒn: s¶n phÈm hoÆc dÞch vô ®¹t ®Õn x¸c suÊt ®é bÒn sö dông tiªu chuÈn, ®¸p øng ®-îc nhu cÇu cña kh¸ch hµng. 6. Sù b¶o vÖ: s¶n phÈm cã dÔ b¶o qu¶n vµ söa ch÷a hay kh«ng? 7. TÝnh thÈm mü: bÒ ngoµi cña s¶n phÈm cã tÝnh nghÖ thuËt vµ cã hÊp dÉn hay kh«ng, cã ®¸p øng ®-îc thÞ hiÕu cña kh¸ch hµng hay kh«ng? 7 8. TÝnh c¶m quan: s¶n phÈm hoÆc dÞch vô cã khiÕn cho kh¸ch hµng cã ®-îc nh÷ng sù liªn t-ëng tèt ®Ñp hay kh«ng? ChÊt l-îng s¶n phÈm quyÕt ®Þnh bëi rÊt nhiÒu yÕu tè, xÐt tõ gãc ®é qu¶n lý s¶n xuÊt, tÝnh æn ®Þnh cña chÊt l-îng s¶n phÈm ®-îc quyÕt ®Þnh chñ yÕu dùa vµo tÝnh æn ®Þnh cña s¶n xuÊt vµ qu¸ tr×nh t¸c nghiÖp. KÕ ho¹ch thùc hiÖn lu«n thay ®æi, thiÕt bÞ lu«n cã sù cè, c«ng nh©n thao t¸c lu«n v¾ng mÆt, ho¹t ®éng t¸c nghiÖp thiÕu ®i tr×nh tù vµ tiªu chuÈn ®Òu lµ nh÷ng nguyªn nh©n quan träng dÉn ®Õn chÊt l-îng s¶n phÈm kh«ng æn ®Þnh. Do vËy qu¶n lý s¶n xuÊt ®Ó æn ®Þnh vµ n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm lµ ®iÒu rÊt quan träng. 2. Vai trß cña chÊt l-îng s¶n phÈm. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng, chÊt l-îng s¶n phÈm ®Æt lªn hµng ®Çu vµ lµ vÊn ®Ò sèng cßn cña doanh nghiÖp. Mét s¶n phÈm dï ®· ®-îc tung ra thÞ tr-êng ®-îc thÞ tr-êng chÊp nhËn nh-ng còng kh«ng cã ai kh«ng cã g× ®Ó ®¶m b¶o ch¾c ch¾n r»ng s¶n phÈm ®ã sÏ tiÕp tôc thµnh c«ng nÕu doanh nghiÖp kh«ng duy tr× vµ c¶i tiÕn n©ng cao chÊt l-îng cho s¶n phÈm cña m×nh. V× thÕ, gi÷ v÷ng vµ n©ng cao uy tÝn cña s¶n phÈm ®Ó chiÕm mét vÞ trÝ ®¸ng kÓ trªn thÞ tr-êng, ®Ó ®¹t ®-îc hiÖu qu¶ vÒ s¶n xuÊt kinh doanh cña lo¹i s¶n phÈm nµo ®ã trªn thÞ tr-êng b¾t buéc c¸c nhµ kinh doanh lu«n ph¶i t×m c¸ch n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm cña m×nh vÒ mäi mÆt. VËy ta cã thÓ kh¼ng ®Þnh ®-îc mét ®iÒu lµ: "N©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm, cã tÇm quan träng sèng cßn ®èi víi c¸c doanh nghiÖp". §iÒu nµy thÓ hiÖn ë chç: - ChÊt l-îng lu«n lµ mét trong nh÷ng nh©n tè quan träng quyÕt ®Þnh kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña doanh nghiÖp trªn thÞ tr-êng. - N©ng cao chÊt l-îng sÏ t¹o ®-îc uy tÝn, danh tiÕng, c¬ së cho sù tån t¹i, ph¸t triÓn l©u dµi cña doanh nghiÖp. - T¨ng c-êng s¶n phÈm t-¬ng ®-¬ng víi t¨ng n¨ng suÊt ld x· héi tøc sÏ t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc tiªu thô vµ n©ng cao chÊt l-îng chu chuyÓn trªn thÞ tr-êng. - N©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm cßn lµ biÖn ph¸p h÷u hiÖu kÕt hîp c¸c lo¹i lîi Ých cña doanh nghiÖp, ng-êi tiªu dïng vµ ng-êi ld. 8 - N©ng cao chÊt l-îng sÏ gãp phÇn quan träng cho viÖc tiÕt kiÖm nguyªn vËt liÖu, vËt t-, n¨ng l-îng vµ thêi gian lao ®éng. Bªn c¹nh ®ã n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm cßn cã ý nghÜa to lín ®èi víi toµn bé nÒn kinh tÕ - chÝnh trÞ - x· héi cña ®Êt n-íc: - N©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm lµ n©ng cao vÞ trÝ vµ uy tÝn cña doanh nghiÖp trªn th-¬ng tr-êng, mang l¹i lîi nhuËn cao cho doanh nghiÖp, do ®ã n©ng cao thu nhËp cho nhµ qu¶n lý còng nh- ng-êi lao ®éng,…Nh- vËy n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm ®ång nghÜa víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ nhanh chãng vµ æn ®Þnh trong doanh nghiÖp nãi riªng vµ toµn bé nÒn kinh tÕ nãi chung. - ChÊt l-îng s¶n phÈm cßn cã ý nghÜa chÝnh trÞ t- t-ëng vµ x· héi to lín. X· héi cña chóng ta ngµy cµng ph¸t triÓn, b¶o ®¶m s¶n xuÊt ®-îc ra nh÷ng s¶n phÈm cã chÊt l-îng cao tøc lµ ®· ®¸p øng ngµy cµng tèt h¬n nhu cÇu ngµy cµng cao cña c¸c thµnh viªn trong x· héi, kh¬i dËy niÒm tin, sù nhiÖt t×nh, s¸ng t¹o vµ t©m huyÕt ®èi víi c«ng viÖc, ®èi víi doanh nghiÖp, ®èi víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ cña ng-êi lao ®éng còng nh- cña mäi tÇng líp thanh niªn trong x· héi. Hä sÏ tin t-ëng vµo kh¶ n¨ng t¨ng tr-ëng cña nÒn kinh tÕ cña d©n téc m×nh trªn toµn thÕ giíi, sÏ tù hµo khi nãi vÒ s¶n phÈm vµ hµng hãa cña ViÖt Nam. - Bªn c¹nh ý nghÜa trªn, n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm cßn cã vai trß quan träng víi quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i cña n-íc ta. N©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm sÏ t¹o c¬ héi vµ t¨ng kim ng¹ch xuÊt khÈu, t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh vµ chç ®øng cña doanh nghiÖp trªn tr-êng quèc tÕ. Lµm ®-îc ®iÒu nµy còng cã nghÜa lµ chóng ta ®· tham gia s©u h¬n vµ më réng h¬n vµo sù ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ. Nh- vËy n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm sÏ t¨ng thªm gi¸ trÞ sö dông cho s¶n phÈm vµ tiÕt kiÖm hao phÝ cho x· héi. ChÊt l-îng s¶n phÈm chÝnh lµ yªu cÇu quan träng ®èi víi mäi doanh nghiÖp vµ còng chÝnh lµ vÊn ®Ò tèi quan träng cho nÒn kinh tÕ ®Êt n-íc. N©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm cã vai trß to lín trong chiÕn l-îc ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi nãi chung vµ sù tån t¹i, ph¸t triÓn cña mçi doanh nghiÖp nãi riªng. 9 3. C¸c nh©n tè cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ¶nh h-ëng ®Õn chÊt l-îng s¶n phÈm vµ vai trß cña qu¶n lý s¶n xuÊt trong viÖc n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm. 3.1. C¸c nh©n tè cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ¶nh h-ëng ®Õn chÊt l-îng s¶n phÈm. ChÊt l-îng s¶n phÈm phô thuéc vµo rÊt nhiÒu yÕu tè kh¸c nhau, chØ trªn c¬ së x¸c ®Þnh ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè th× míi cã thÓ ®Ò xuÊt ®-îc nh÷ng biÖn ph¸p ®Ó kh«ng ngõng n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm vµ tæ chøc qu¶n lý chÆt chÏ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. Mçi mét ngµnh s¶n xuÊt kinh doanh cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng tuy nhiªn ta chØ xÐt c¸c yÕu tè cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ¶nh h-ëng ®Õn chÊt l-îng s¶n phÈm. Cã thÓ ph©n lo¹i thµnh mét sè nhãm yÕu tè sau: 3.1.1. Ph-¬ng thøc vµ c«ng nghÖ s¶n xuÊt. Ph-¬ng thøc s¶n xuÊt chÝnh lµ nh÷ng c¸ch thøc sö dông nguyªn vËt liÖu ®Çu vµo cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cïng víi nh÷ng m¸y mãc, thiÕt bÞ, c«ng nghÖ s¶n xuÊt ®Ó t¹o ®-îc nh÷ng ®Çu ra mong muèn. Dï mét doanh nghiÖp cã m¸y mãc, c«ng nghÖ hiÖn ®¹i nh-ng nÕu kh«ng cã ph-¬ng thøc s¶n xuÊt hîp lý th× sÏ gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt còng nh- viÖc hoµn thµnh chÊt l-îng s¶n phÈm. Qu¸ tr×nh c«ng nghÖ còng cã ¶nh h-ëng lín, quyÕt ®Þnh ®Õn chÊt l-îng s¶n phÈm. §©y lµ qu¸ tr×nh phøc t¹p, cã thÓ lµm thay ®æi, bæ sung hoÆc c¶i thiÖn tÝnh chÊt ban ®Çu cña nguyªn vËt liÖu theo h-íng sao cho phï hîp víi c«ng dông cña s¶n phÈm. C«ng nghÖ hiÖn ®¹i víi nh÷ng yÕu tè kü thuËt hiÖn ®¹i, m¸y mãc thiÕt bÞ hiÖn ®¹i sÏ t¹o ®-îc sù thuËn lîi cao cho s¶n xuÊt, cã tÝnh chÊt quyÕt ®Þnh ®Õn chÊt l-îng s¶n phÈm. §óng nh- vËy, trong s¶n xuÊt hµng hãa, ng-êi ta sö dông phèi hîp nhiÒu lo¹i nguyªn vËt liÖu kh¸c nhau vÒ thµnh phÇn, tÝnh chÊt, c«ng dông. N¾m v÷ng ®-îc ®Æc tÝnh cña nguyªn vËt liÖu ®Ó thiÕt kÕ s¶n phÈm lµ ®iÒu cÇn thiÕt. Song qu¸ tr×nh chÕ t¹o, viÖc theo dâi kh¶o s¸t chÊt l-îng s¶n phÈm theo tû lÖ phèi trén còng lµ vÊn ®Ò cÇn ®-îc chó träng ®Ó më réng mÆt hµng, thay thÕ nguyªn vËt liÖu, x¸c ®Þnh ®óng ®¾n chÕ ®é gia c«ng. §iÒu ®ã thuéc vÒ yÕu tè kü thuËt trong d©y chuyÒn s¶n xuÊt. 10 Ngoµi ra cÇn ph¶i chó ý ®Õn thiÕt bÞ, m¸y mãc s¶n xuÊt, bëi v× nÕu chØ cã kü thuËt vµ c«ng nghÖ hiÖn ®¹i nh-ng thiÕt bÞ cò kü, l¹c hËu th× kh«ng thÓ n©ng cao ®-îc chÊt l-îng s¶n phÈm, do kh«ng ®¹t ®-îc sù phèi hîp ®ång bé theo yªu cÇu. 3.1.2. KÕ ho¹ch s¶n xuÊt. Mçi mét hÖ thèng, mçi mét qu¸ tr×nh ®Òu ph¶i cã mét kÕ ho¹ch, mét chiÕn l-îc ph¸t triÓn cô thÓ trong tõng thêi kú, tõng giai ®o¹n. Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt còng vËy, nã cÇn cã kÕ ho¹ch s¶n xuÊt, chiÕn l-îc s¶n xuÊt ®èi víi tõng s¶n phÈm, tõng thÞ tr-êng vµ tõng thêi kú ®Ó ®¸p øng nhu cÇu tiªu dïng cña x· héi. NÕu nh- qu¸ tr×nh s¶n xuÊt cã kÕ ho¹ch, cã chiÕn l-îc cô thÓ th× sÏ ®¶m b¶o h¬n vÒ chÊt l-îng s¶n phÈm còng nh- tiÕn ®é cung cÊp s¶n phÈm ra thÞ tr-êng. Thùc tÕ ®Òu cã sù sai kh¸c gi÷a dù b¸o vµ thÞ tr-êng n¬i mµ mét doanh nghiÖp muèn th©m nhËp. V× vËy kÕ ho¹ch s¶n xuÊt ph¶i ®-îc x©y dùng trªn c¬ së n¨ng lùc s¶n xuÊt cã tÝnh ®Õn thêi gian chê ®îi, thêi gian m¸y háng… vµ ph©n tÝch, ®¸nh gi¸, dù b¸o nhu cÇu s¶n phÈm trªn thÞ tr-êng. ViÖc vËn hµnh d©y chuyÒn s¶n xuÊt, tiÕn ®é s¶n xuÊt nÕu nh- theo ®óng kÕ ho¹ch th× chÊt l-îng s¶n phÈm sÏ ®-îc ®¶m b¶o ®óng nh- nhu cÇu cña kh¸ch hµng vµ theo mÉu m· thiÕt kÕ. 3.1.3. Nguyªn vËt liÖu ®Çu vµo cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. §©y lµ yÕu tè c¬ b¶n cña ®Çu vµo, cã ¶nh h-ëng quyÕt ®Þnh ®Õn chÊt l-îng s¶n phÈm. Muèn cã s¶n phÈm ®¹t c¸c chØ tiªu chÊt l-îng, chÊt l-îng cña nguyªn vËt liÖu ®Çu vµo ph¶i ®-îc ®¶m b¶o. MÆt kh¸c ph¶i ®¶m b¶o cung cÊp cho c¬ së s¶n xuÊt nh÷ng nguyªn vËt liÖu ®óng sè l-îng, ®óng kú h¹n nhvËy c¬ së s¶n xuÊt míi chñ ®éng æn ®Þnh qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ thùc hiÖn ®óng kÕ ho¹ch chÊt l-îng. 3.1.4. ViÖc ®¶m b¶o tiÕn ®é vµ c¸c c«ng ®o¹n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Mét qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ra s¶n phÈm bao gåm nhiÒu c«ng ®o¹n kh¸c nhau vµ ph¶i ®i theo mét tiÕn ®é nhÊt ®Þnh. C¸c s¶n phÈm kh¸c nhau víi chÊt l-îng vµ mÉu m· ®-îc thiÕt kÕ tr-íc ®ã, c¸c nhµ ho¹ch ®Þnh chiÕn l-îc, kÕ ho¹ch s¶n xuÊt ®· lËp ra mét quy tr×nh s¶n xuÊt víi c¸c giai ®o¹n vµ tiÕn ®é ®¶m b¶o 11 ®Ó cã thÓ s¶n xuÊt ra s¶n phÈm theo ®óng kÕ ho¹ch chÊt l-îng. ChÝnh v× thÕ viÖc s¶n xuÊt theo ®óng tiÕn ®é vµ c¸c giai ®o¹n lµ mét yªu cÇu quan träng ®Ó æn ®Þnh vµ n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm. 3.1.5. C«ng t¸c kiÓm tra gi¸m s¸t c¸c giai ®o¹n s¶n xuÊt vµ ph-¬ng ph¸p tæ chøc qu¶n lý s¶n xuÊt. §Ó ®¶m b¶o ®óng tiÕn ®é s¶n xuÊt còng nh- ®¶m b¶o chÊt l-îng s¶n phÈm th× ph¶i cã mét ban chØ ®¹o kiÓm tra gi¸m s¸t chÞu tr¸ch nhiÖm qu¶n lý toµn bé qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Mét doanh nghiÖp cã nguyªn vËt liÖu tèt, kü thuËt, c«ng nghÖ, thiÕt bÞ hiÖn ®¹i nh-ng kh«ng biÕt tæ chøc lao ®éng, tæ chøc s¶n xuÊt, tæ chøc thùc hiÖn tiªu chuÈn, tæ chøc kiÓm tra gi¸m s¸t qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, kiÓm tra chÊt l-îng s¶n phÈm, tæ chøc tiªu thô, vËn chuyÓn dù tr÷, b¶o qu¶n s¶n phÈm, hµng hãa, tæ chøc söa ch÷a,… nãi tãm l¹i, kh«ng biÕt tæ chøc vµ qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh th× kh«ng thÓ n©ng cao ®-îc chÊt l-îng s¶n phÈm. 3.1.6. YÕu tè con ng-êi. YÕu tè con ng-êi ë ®©y bao gåm c¸n bé l·nh ®¹o doanh nghiÖp, c¸n bé c«ng nh©n viªn trong tõng ®¬n vÞ, ®Æc biÖt lµ ®¬n vÞ s¶n xuÊt vµ ng-êi tiªu dïng. Nh©n tè con ng-êi cã vai trß v« cïng quan träng trong viÖc qu¶n lý c¸c yÕu tè cßn l¹i cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ ®¶m b¶o chÊt l-îng s¶n phÈm. C¸c c¸n bé l·nh ®¹o cã nhËn thøc ®óng ®¾n vÒ tÇm quan träng cña viÖc n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm trong m«i tr-êng c¹nh tranh kh¾c nghiÖt, th× hä sÏ cã nh÷ng chñ tr-¬ng, chÝnh s¸ch ®óng ®¾n vÒ chÊt l-îng s¶n phÈm thÓ hiÖn trong mèi quan hÖ s¶n xuÊt vµ tiªu dïng, c¸c biÖn ph¸p khuyÕn khÝch tinh thÇn vËt chÊt… cho c«ng nh©n viªn vµ ng-êi lao ®éng,… tõ ®ã c¸n bé, c«ng nh©n viªn vµ ng-êi lao ®éng sÏ hiÓu râ h¬n vÒ quyÒn lîi vµ tr¸ch nhiÖm cña m×nh trong viÖc n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm, ®©y sÏ lµ yÕu tè quyÕt ®Þnh sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. 3.2. Vai trß cña qu¶n lý s¶n xuÊt trong viÖc n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm. Doanh nghiÖp lµ mét hÖ thèng thèng nhÊt bao gåm 3 ph©n hÖ c¬ b¶n lµ ph©n hÖ tµi chÝnh, ph©n hÖ s¶n xuÊt vµ ph©n hÖ marketing. Trong c¸c ho¹t 12 ®éng trªn, s¶n xuÊt ®-îc coi lµ kh©u quyÕt ®Þnh t¹o ra s¶n phÈm hoÆc dÞch vô vµ gi¸ trÞ gia t¨ng. ChØ cã ho¹t ®éng s¶n xuÊt hay dÞch vô míi lµ nguån gèc cña mäi s¶n phÈm vµ dÞch vô ®-îc t¹o ra cho doanh nghiÖp. Sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt vµ dÞch vô lµ c¬ së lµm t¨ng gi¸ trÞ gia t¨ng cho doanh nghiÖp, t¨ng tr-ëng kinh tÕ cho nÒn kinh tÕ quèc d©n t¹o c¬ së vËt chÊt thóc ®Èy x· héi ph¸t triÓn. Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®-îc qu¶n lý tèt gãp phÇn tiÕt kiÖm ®-îc c¸c nguån lùc cho s¶n xuÊt, gi¶m gi¸ thµnh, t¨ng n¨ng suÊt vµ hiÖu qu¶ cña doanh nghiÖp nãi chung; b¶o ®¶m chÊt l-îng s¶n phÈm hoÆc dÞch vô do kh©u s¶n xuÊt t¹o ra nãi riªng. V× vËy hoµn thiÖn qu¶n lý s¶n xuÊt chÝnh lµ ho¹t ®éng t¹o tiÒm n¨ng to lín cho viÖc n©ng cao n¨ng suÊt, chÊt l-îng s¶n phÈm vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp. Nh-ng qu¶n lý s¶n xuÊt chØ cã thÓ thùc hiÖn ®-îc vai trß cña m×nh trong mèi quan hÖ rµng buéc h÷u c¬ víi c¸c chøc n¨ng qu¶n lý kh¸c nh- qu¶n lý marketing, qu¶n lý tµi chÝnh, qu¶n lý nh©n sù… Trong mèi quan hÖ ®ã m©u thuÉn gi÷a chøc n¨ng th-¬ng m¹i vµ chøc n¨ng n¨ng s¶n xuÊt: - M©u thuÉn vÒ thêi gian: + Th-¬ng m¹i: cµng nhanh cµng tèt. + S¶n xuÊt: cµng chËm s¶n xuÊt cµng rÎ. - M©u thuÉn vÒ chÊt l-îng: + Th-¬ng m¹i: mét s¶n phÈm dÔ b¸n nÕu chÊt l-îng tèt. + S¶n xuÊt: mét s¶n phÈm cµng tèt th× cµng khã s¶n xuÊt. - M©u thuÉn vÒ gi¸: + Th-¬ng m¹i: mét s¶n phÈm cµng dÔ b¸n nÕu gi¸ rÎ. + S¶n xuÊt: giíi h¹n vÒ chi phÝ s¶n xuÊt sÏ g©y ra kh«ng Ýt khã kh¨n cho bé phËn s¶n xuÊt. §øng tr-íc ng· ba cña m©u thuÉn, qu¶n lý s¶n xuÊt ph¶i ®¶m b¶o c¸c quan hÖ hµi hßa víi c¸c chøc n¨ng qu¶n lý kh¸c nh»m ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt diÔn ra ®óng kÕ ho¹ch vµ ®¶m b¶o chÊt l-îng s¶n phÈm. Nh- vËy qu¶n lý s¶n xuÊt ®ãng vai trß v« cïng quan träng võa ®¶m b¶o tiÕn ®é s¶n xuÊt, võa ®¶m b¶o gi¸ thµnh vµ chÊt l-îng s¶n phÈm. 13 II. néi dung cña qu¶n lý s¶n xuÊt 1. Nghiªn cøu vµ dù b¸o nhu cÇu s¶n xuÊt s¶n phÈm 1.1 Vai trß cña nghiªn cøu dù b¸o Vai trß cña nghiªn cøu dù b¸o trong qu¶n lý s¶n xuÊt : nã gióp doanh nghiÖp tr¶ lêi c©u hái : §Ó ®¸p øng nhu cÇu, doanh nghiÖp cÇn s¶n xuÊt s¶n phÈm g× ? bao nhiªu ? vµo thêi gian nµo nh÷ng ®Æc ®iÓm kinh tÐ kü thuËt cÇn cã lµ g× Môc ®Ých cña nghiªn cøu vµ dù b¸o lµ t¹o ra c¬ së th«ng tin cho viÖc x©y dùng c¸c kÕ ho¹ch s¶n xuÊt s¶n phÈm vµ x¸c ®Þnh n¨ng lùc s¶n xuÊt mµ doanh nghiÖp cÇn cã KÕt qu¶ cña nghiªn cøu vµ dù b¸o nhu cÇu s¶n phÈm sÏ lµ c¨n cø ®Ó x¸c ®Þnh cã nªn s¶n xuÊt n÷a hay kh«ng nªn s¶n xuÊt. NÕu tiÕn hµnh s¶n xuÊt th× cÇn thiÕt kÕ hÖ thèng s¶n xuÊt nh- thÕ nµo ®Ó ®¸p øng mét c¸ch tèt nhÊt nhu cÇu ®· dù b¸o 1.2 Ph©n lo¹i c¸c lo¹i h×nh dù b¸o Cã rÊt nhiÒu c¸ch lo¹i h×nh dù b¸o tuú theo c¸c c¸ch phan lo¹i kh¸c nhau nh-; Ph©n lo¹i dù b¸o theo thêi gian : c¸ch ph©n lo¹i nµy lµ rÊt cÇn thiÕt vµ thÝch hîp nhÊt trong qu¶n lý s¶n xuÊt nã bao gåm; Dù b¸o ng¾n h¹n :Th-êng ®Ó sö dông trong kÐ ho¹ch mua hµng, ®iÒu ®é ph©n chia c«ng viÖc, c©n b»ng nh©n lùc Dù b¸o trung h¹n : lo¹i dù b¸o nµy cÇn thiÕt cho viÖc lËp kÐ ho¹ch s¶n xuÊt, kÕ ho¹ch b¸n hµng lËp ng©n quü tiÒn mÆt , huy ®éng c¸c nguån lùc vµ tæ chøc ho¹t ®éng t¸c nghiÖp Ph©n lo¹i theo ph-¬ng ph¸p ph©n tÝch dù b¸o cã thÓ chia nh- sau Dù b¸o ®Þnh tÝnh dùa vµo suy ®o¸n, c¶m nhËn chñ yÕu b»ng trùc gi¸c, kinh nghiÖm vµ sù nh¹y c¶m cña nhµ qu¶n lý. C¸c ph-¬ng ph¸p dù b¸o ®Þnh tÝnh th-êng sö dông lµ: + LÊy ý kiÕn cña Ban qu¶n lý ®iÒu hµnh + LÊy ý kiÕn cña nh÷ng ng-êi b¸n hµng 14 + LÊy ý kiÕn cña kh¸ch hµng + LÊy ý kiÕn cña c¸c chuyªn gia ë nh÷ng vïng ®Þa lý kh¸c nhau ®Ó x©y dùng dù b¸o (ph-¬ng ph¸p delphi). Dù b¸o ®Þnh l-îng: Lµ dù b¸o l-îng ho¸, dùa chñ yÕu vµo c¸c m« h×nh to¸n häc vµ m« h×nh thèng kª cã nhiÒu ph-ong ph¸p dù b¸o ®Þnh l-îng, nh-ng dï lµ ph-¬ng ph¸p nµo th× còng cÇn thùc hiÖn c¸c b-íc sau ®©y: + X¸c ®Þnh môc ®Ých cña dù b¸o + Lùa chon nh÷ng s¶n phÈm cÇc dù b¸o + Chän m« h×nh dù b¸o + Phª chuÈn + TiÕn hµnh dù b¸o + ¸p dông nh÷ng kÕt qu¶ dù b¸o Trªn thùc tÕ cã nhiÒu ph-¬ng ph¸p dù b¸o kh¸c nhau, mçi ph-¬ng ph¸p ®Òu cã -u vµ nh-îc ®iÓm cña nã, tuú tõng tr-êng hîp cô thÓ mµ ta chän ph-¬ng ph¸p thÝch hîp. Vµ trong qu¶n lý s¶n xuÊt viÖc lùa chän sö dông lo¹i h×nh dù b¸o nµo ®ßi hái ph¶i tÝnh ®Õn nhiÒu nh©n tè ¶nh h-ëng nh-: chu k× sèng cu¶ s¶n phÈm, tèc ®é t¨ng tr-ëng cña thÞ tr-êng, ®Æc ®iÓm vµ ®iÒu kiÖn cô thÓ cña doanh nghiÖp, sè l-îng vµ chÊt l-îng cña d÷ liÖu v .v… Ch¼ng h¹n nh©n tè chu kú sèng cña s¶n phÈm trªn thÞ tr-ßng tõ lóc xuÊt hiÖn ®Õn lóc bÞ huû diÖt th-êng tr¶i qua 4 giai ®o¹n. - Giai ®o¹n 1: Giíi thiÖu s¶n phÈm ra thÞ tr-ßng - Giai ®o¹n 2: T¨ng tr-ëng ph¸t triÓn - Giai ®o¹n 3: ChÝn muåi - Giai ®o¹n 4: Suy tho¸i S¶n phÈm nµo ®ang lµm trong giai ®o¹n 1,2 cña chu kú sèng th× cÇn ®-îc dù b¸o dµi h¹n h¬n khi chóng ta ®ang ë giai ®o¹n 3. Trong giai ®o¹n 1: Th-êng cã rÊt Ýt hoÆc hÇu nh- kh«ng cã s½n sè liÖu, ng-êi ta sö dông dù b¸o ®Þnh tÝnh nhiÒu h¬n lµ ®Þnh l-îng. §Õn giai ®o¹n 2: TÝnh æn ®Þnh vµ tÝnh dù b¸o ®-îc cña doanh nghiÖp lµ lín nhÊt, nªn lo¹i dù b¸o dµi h¹n vµ dù b¸o ®Þnh l-îng l¹i tá ra thÝch hîp. 15 Trong giai ®o¹n suy tho¸i: Dù b¸o nªn chuyÓn tõ dµi h¹n sang ng¾n h¹n tõ ®Þnh l-îng sang ®Þnh tÝnh. 2. ThiÕt kÕ s¶n phÈm vµ c«ng nghÖ. Trªn c¬ së nh÷ng th«ng tin thu ®-îc tõ dù b¸o, doanh nghiÖp sÏ lùa chän thiÕt kÕ s¶n phÈm vµ c«ng nghÖ nh»m ®¶m b¶o ®óng nh÷ng ®Æc tÝnh kÝnh tÕ – kü thuËt cña s¶n phÈm mµ thÞ tr-êng yªu cÇu vµ phï hîp víi kh¶ n¨ng s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp. Th«ng th-êng cã nhiÒu ph-¬ng ¸n thiÕt kÕ s¶n phÈm vµ c«ng nghÖ, do ®ã ph¶i ®-a ra nh÷ng tiªu chuÈn ®Ó lùa chän. 2.1. ThiÕt kÕ s¶n phÈm C«ng viÖc thiÕt kÕ s¶n phÈm ®-îc tiÕn hµnh theo mét tr×nh tù l« gic nhÊt ®Þnh víi sù tham gia phèi hîp cña nhiÒu c¸n bé qu¶n lý, chuyªn gia vµ kü strong lÜnh vùc kh¸c nhau. KÕt qu¶ cña thiÕt kÕ s¶n phÈm lµ nh÷ng b¶n vÏ kü thuËt, thuyÕt minh vÒ c©ó tróc, thµnh phÇn vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm kinh tÕ kü thuËt cña s¶n phÈm. Nguyªn t¾c c¬ b¶n cña thiÕt kÕ s¶n phÈm lµ ph¶i thiÕt kÕ sao cho ng-êi sö dông cã thÓ nhËn biÕt sö dông s¶n phÈm. Qu¸ tr×nh xem xÐt, lùa chän vµ ph¸t triÓn mét ý t-ëng thiÕt kÕ s¶n phÈm thµnh mét dù ¸n thµnh mét s¶n phÈm cô thÓ th-êng dùa vµo 4 tiªu thøc sau: Kh¶ n¨ng tiÒm tµng cña s¶n phÈm: S¶n phÈm míi cã t¹o ®-îc -u thÕ c¹nh tranh hoÆc ®¸p øng tèt h¬n yªu cÇu tèt h¬n cña kh¸ch hµng. Tèc ®é ph¸t triÓn cña s¶n phÈm: CÇn bao l©u kÓ tõ lóc nghiªn cøu thiÕt kÕ s¶n phÈm ®Õn s¶n xuÊt thö ®¹i trµ vµ cho ®Õn lóc ®-a s¶n phÈm ra tiªu thô trªn thÞ tr-êng? §iÒu quan träng nhÊt ë ®©y kh«ng ph¶i lµ thêi gian dµi hay ng¾n mµ lµ s¶n phÈm cã thÓ ®-a ra sím h¬n so víi ®èi thñ c¹nh tranh hay kh«ng? Chi phÝ cho s¶n phÈm: Cã ®¶m b¶o lµ chi phÝ trªn mét ®¬n vÞ s¶n phÈm lµ thÊp nhÊt ®Õn møc cã thÓ hay kh«ng. Chi phÝ cho qu¸ tr×nh ph¸t triÓn s¶n phÈm: vÒ nguyªn t¾c, c hi phÝ nµy kh«ng ®-îc lín h¬n lîi Ých mµ nã t¹o ra. Trªn thùc tÕ, chi phÝ nµy th-êng ®-îc so s¸nh víi møc dù kiÕn trong ng©n s¸ch dµnh cho nghiªn cøu. 16 2.2. ThiÕt kÕ c«ng nghÖ Kh¸i niÖm: ThiÕt kÕ c«ng nghÖ lµ lùa chän vµ x¸c ®Þnh quy tr×nh vµ ph-¬ng ph¸p c«ng nghÖ chÕ t¹o s¶n phÈm. Nã gióp doanh nghiÖp tr¶ lêi c©u hái ph¶i s¶n xuÊt víi c¸ch thøc nh- thÕ nµo. Mçi lo¹i s¶n phÈm ®Òu ®ßi hái ph-¬ng ph¸p vµ quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt t-êng øng, cho nªn nh÷ng ®Æc ®iÓm cña s¶n phÈm sÏ lµ c¨n cø quan träng cho thiÕt kÕ quy tr×nh c«ng nghÖ. Trong giai ®o¹n nµy, bé phËn phô tr¸ch ph¶i x¸c ®Þnh m¸y mãc thiÕt bÞ nµo sÏ ®-îc sö dông, tr×nh tù c¸c b-íc c«ng nghÖ chÕ t¹o vµ nh÷ng yªu cÇu kü thuËt ®Ó cã kh¶ n¨ng t¹o ra nh÷ng ®Æc ®iÓm s¶n phÈm theo thiÕt kÕ. C¨n cø lùa trän c«ng nghÖ: Doanh nghiÖp th-êng lùa chän c«ng nghÖ trªn c¬ së c©n nh¾c 4 yÕu tè c¹nh tranh chñ yÕu: - Chi phÝ - Tèc ®é cung cÊp s¶n phÈm, dÞch vô cho thÞ tr-êng - ChÊt l-îng s¶n phÈm dÞch vu do c«ng nghÖ t¹o ra - TÝnh linh ho¹t cña c«ng nghÖ Ngoµi ra, c¸c tæ chøc cßn ph¶i chó ý ®Õn c¸c tiªu chuÈn qu¶n lý m«i tr-êng khi lùa chän c«ng nghÖ. ViÖc thiÕt kÕ c«ng nghÖ bao gåm c¶ viÖc c¶i tiÕn c¸c c«ng nghÖ hiÖn cã lÉn c«ng nghÖ míi. V× viÖc thiÕt kÕ c«ng nghÖ míi rÊt phøc t¹p vµ tèn kÐm do vËy nã chØ ®-îc thùc hiÖn ë c¸c c«ng ty. TËp ®oµn cã n¨ng lùc nghiªn cøu m¹nh. Mét sè h×nh thøc thiÕt kÕ s¶n phÈm vµ c«ng nghÖ: Trong c¬ chÕ thÞ tr-êng, ®Ó ®¶m b¶o tÝnh hiÖu qu¶, c«ng t¸c thiÕt kÕ s¶n phÈm vµ c«ng nghÖ cã thÓ ®-îc thùc hiÖn d-íi mét sè h×nh thøc sau ®©y: Liªn kÕt hîp t¸c vµ hîp ®ång mua b¸n gi÷a mét bªn lµ doanh nghiÖp cã nhu cÇu mua c¸c b¶n thiÕt kÕ s¶n phÈm míi nh-ng kh¶ n¨ng nghiªn cøu bÞ h¹n chÕ, víi mét bªn lµ c¬ së nghiªn cøu nh- viÖn nghiªn cøu, tr-êng ®¹i häc cã kh¶ n¨ng nghiªn cøu vµ cung cÊp c¸c thiÕt kÕ s¶n phÈm vµ c«ng nghÖ 17 nh-ng kh¶ n¨ng trùc tiÕp khai th¸c vµ sö dông c«ng nghÖ, s¶n phÈm ®ã bÞ h¹n chÕ . Thµnh lËp dù ¸n trong c«ng ty ®Ó nghiªn cøu thiÕt kÕ s¶n phÈm c«ng nghÖ míi Thµnh lËp viÖn nghiªn cøu, trung t©m nghiªn cøu, phßng nghiªn cøu trong c¸c c«ng ty lín, c¸c tËp ®oµn. §©y lµ m« h×nh tæ chøc kÕt hîp nghiªn cøu víi s¶n xuÊt . 3. Ho¹ch ®Þnh n¨ng lùc s¶n xuÊt vµ lùa chän kÕ ho¹ch s¶n xuÊt phï hîp 3.1 Ho¹ch ®Þnh n¨ng lùc s¶n xuÊt N¨ng lùc s¶n xuÊt chÝnh lµ c«ng suÊt m¸u mãc thiÕt bÞ vµ d©y chuyÒn c«ng nghÖ cña doanh nghiÖp trong mét ®¬n vÞ thêi gian. Nã th-êng ®-îc ®o b»ng s¶n l-îng ®Çu ra cña mét doanh nghiÖp, hoÆc sè l-îng ®¬n vÞ ®Çu vµo ®-îc sö dông ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh C«ng suÊt thiÕt kÕ lµ c«ng suÊt tèi ®a mµ doanh nghiÖp cã thÓ ®¹t ®ù¬c trong nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ C«ng suÊt hiÖu qu¶ : lµ tæng ®Çu ra tèi ®a mµ doanh nghiÖp mong muèn cã thÓ ®¹t ®-îc trong nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ vÒ c¬ cÊu s¶n phÈm dÞch vô tu©n thñ c¸c tiªu chuÈn c¸c qui tr×nh c«ng nghÖ, kh¶ n¨ng ®iÒu hµnh s¶n xuÊt, kÕ ho¹ch duy tr× b¶o hµnh söa ch÷a ®Þnh kú C«ng suÊt thùc tÕ : lµ khèi l-îng s¶n phÈm doanh nghiÖp ®¹t ®-îc trong thùc tÕ Tr×nh tù ho¹ch ®Þnh n¨ng lùc s¶n xuÊt: §¸nh gi¸ c«ng suÊt hiÖn cã trªn c¬ së ph©n tÝch cña lo¹i h×nh s¶n xuÊt, doanh nghiÖp sÏ x¸c ®Þnh n©ng suÊt hiÖn cã vµ chØ râ nh÷ng nguyen nhan dÉn ®Õn biÕn ®éng cña c«ng suÊt ¦íc tÝnh nhu cÇu c«ng suÊt, c¨n cø vµo nhu cÇu c¸c lo¹i s¶n phÈm vµ dÞch vô kh¸c nhau. TiÕn hµnh so s¸nh gi÷a nhu cÇu c«ng suÊt víi c«ng suÊt hiÖn cã ®Ó x¸c ®Þnh c«ng suÊt cÇn bæ sung . X©y dùng c¸c kÕ ho¹ch c«ng suÊt kh¸c nhau 18 §¸nh gi¸ c¸c chØ tiªu tµi chÝnh, kinh tÕ x· héivµ c«ng nghÖ cña tõng ph-¬ng ¸n ®-a ra Lùa chän kÕ ho¹ch c«ng suÊt phï hîp nhÊt ®èi víi t×nh h×nh thùc tÕ cña doanh nghiÖp vµ ®¶m b¶o thùc hiÖn ®-îc môc tiªu chiÕn l-îc ®-îc ®Ò ra. 3.1 Lùa chän qu¸ tr×nh s¶n xuÊt Khi lùa chän ®-îc s¶n phÈm vµ c«ng nghÖ th× cÇn tiÕn hµnh lùa chän qu¸ tr×nh s¶n xuÊt phï hîp ®Ó cã ®-îc hiÖu qu¶ cao nhÊt ®èi víi doanh nghÞªp Theo kh¶ n¨ng liªn tôc s¶n xuÊt cña s¶n phÈm : - Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt liªn tôc : t¹o ra khèi l-îng s¶n phÈm lín chñng lo¹i Ýt mang tÝnh chuyªn m«n ho¸ cao M¸y mãc thiÕt bÞ ®-îc bè trÝ theo d©y chuyÒn S¶n phÈm di chuyÓn trong doanh nghiÖp thµnh c¸c dßng liªn tôc Sö dông m¸y mãc thiÕt bÞ chuyªn dïng Lao ®éng chuyªn m«n ho¸ cao -u ®iÓm : T¹o ra n¨ng suÊt lao ®éng cao Chi phÝ trªn ®¬n vÞ s¶n phÈm thÊp nªn gi¸ thµnh cña snr phÈm h¹ Kh¶ n¨ng tù ®éng ho¸ s¶n xuÊt cao Qu¸ tr×nh ®iÒu hµnh s¶n xuÊt liªn tôc ®¬n gi¶n DÔ kiÓm tra kiÓm so¸t ®-îc chÊt l-îng s¶n phÈm vµ hµng dù tr÷ Nh-îc ®iÓm: TÝnh linh ho¹t kÐm Khã thÝch øng víi thay ®æi cña m«i tr-êng - Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt gi¸n ®o¹n : Khèi l-îng sn¶ phÈm s¶n xuÊt ra lµ nhá, thËm chÝ lµ ®¬n chiÕc Chñng lo¹i s¶n phÈm nhiÒu ®a d¹ng vµ hay thay ®æi N¬i lµm viÖc thùc hiÖn nhiÒu b-íc c«ng viÖc kh¸c nhau M¸y mãc thiÕt bÞ ®a n¨ng ¦u ®iÓm : hÖ thèng s¶n xuÊt dùa vµo qu¸ tr×nh nµy th× kh¸ linh ho¹t, cã kh¶ n¨ng thÝch øng cao hoµ nhËp víi thay ®æi cña c«ng nghÖ, ®¸p øng kÞp thêi nh÷ng ®¬n hµng th-êng xuyªn thay ®æi vµ rÊt ®a d¹ng cña kh¸ch hµng 19
- Xem thêm -