Hoàn thiện công tác kế toán lưu chuyển hàng hoá tại công ty phát hành sách hải phòng

  • Số trang: 53 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 13 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé Lêi më ®Çu §¹i héi IX §¶ng Céng s¶n ViÖt nam ®· chØ râ "Ph¸t huy søc m¹nh d©n téc, tiÕp tôc ®æi míi, ®Èy m¹nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, x©y dùng vµ b¶o vÖ Tæ quèc ViÖt nam x· héi chñ nghÜa...." (trÝch V¨n kiÖn §¹i héi ®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø IX). Víi môc tiªu x©y dùng níc ta trë thµnh mét níc cã nÒn c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸, §¶ng vµ Nhµ níc ph¶i x©y dùng mét ®êng lèi chiÕn lîc ®óng ®¾n , phï hîp víi t×nh h×nh cô thÓ cña níc ta . Bªn c¹nh ®ã nÒn kinh tÕ thÞ trêng víi tÝnh khèc liÖt cña nã còng lµ mét vÊn ®Ò kh«ng gi¶n ®¬n do ®ã chóng ta ph¶i cã nh÷ng bíc chuyÓn m×nh cho phï hîp. Trong qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi ®ã mçi doanh nghiÖp, ®Ó thùc hiÖn tèt môc tiªu cña h¹ch to¸n kinh tÕ lµ s¶n xuÊt kinh doanh ph¶i cã l·i ®ßi hái lu«n ®æi míi bé m¸y vµ c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ. H¹ch to¸n kÕ to¸n lµ khoa häc - thu nhËn, xö lý vµ cungcÊp th«ng tin vÒ tµi s¶n vµ sù vËn ®éng cña tµi s¶n trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña ®¬n vÞ nh»m kiÓm tra gi¸m s¸t ho¹t ®éng tµi chÝnh kinh tÕ cña ®¬n vÞ. KÕ to¸n lµ mét c«ng cô quan träng cña qu¶n lý kinh tÕ. §Ó cã thÓ ®¸p øng tèt h¬n cho c«ng t¸c qu¶n lý ®ßi hái ph¶i lµm tèt c«ng t¸c kÕ to¸n trong ®ã tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n lµ mét néi dung quan träng. ChØ cã tæ chøc hîp lý ®óng ®¾n c«ng t¸c kÕ to¸n míi phôc vô tèt cho c¸c cÊp l·nh ®¹o vµ qu¶n lý kinh doanh ë mçi doanh nghiÖp. ë ViÖt nam hÖ thèng chuÈn mùc kÕ to¸n ®· ®îc ban hµnh: 04 chuÈn mùc kÕ to¸n ®Çu tiªn ®îc Ban hµnh theo quyÕt ®Þnh 149/2001/Q§-BTC ngµy 31/12/2001 vµ 06 chuÈn mùc tiÕp theo ®îc Ban hµnh theo quyÕt ®Þnh 165/2002/Q§-BTC ngµy 31/12/2002 bªn c¹nh ®ã lµ Th«ng t 89/2002/TT-BTC Ban hµnh ngµy 9/10/2002 ®· thÓ hiÖn néi dung cña c¸c chuÈn mùc quèc tÕ ë nh÷ng møc ®é nhÊt ®Þnh vµ ®îc ¸p dông cho tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp trªn ph¹m vi c¶ níc. Ho¹t ®éng kinh doanh th¬ng m¹i lµ mét ho¹t ®éng kinh tÕ mang tÝnh ®Æc thï. Ph¹m vi ho¹t ®éng cña nã rÊt réng bao gåm c¶ bu«n b¸n néi ®Þa vµ bu«n b¸n quèc tÕ. Nãi ®Õn bu«n b¸n lµ nãi ®Õn mua hµng ho¸ vµo vµ b¸n hµng ho¸ ra ®ã chØ lµ mét trong nh÷ng ho¹t ®éng chÝnh yÕu cña doanh nghiÖp th¬ng m¹i, ho¹t ®éng mua b¸n hµng ho¸ hay cßn gäi lµ lu chuyÓn hµng ho¸ v« cïng quan träng trong nhiÒu ho¹t ®éng kh¸c nhau cña doanh nghiÖp th¬ng m¹i. Nã quyÕt ®Þnh ®Õn lîi nhuËn cña doanh nghiÖp, v× cã lu chuyÓn hµng ho¸ th× míi cã chªnh TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 1 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé lÖch gi÷a gi¸ b¸n vµ gi¸ mua. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay th× môc ®Ých cuèi cïng cña doanh nghiÖp lµ lîi nhuËn. Do ®ã viÖc tæ chøc kinh doanh vµ qu¶n lý kinh doanh th¬ng m¹i ®Æt ra nh÷ng yªu cÇu ph¶i c¶i thiÖn mäi c«ng t¸c trong doanh nghiÖp mµ hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n lµ kh«ng thÓ thiÕu ®Ó cã thÓ ®¹t ®îc lîi nhuËn cao. Qua qu¸ tr×nh häc tËp vµ nghiªn cøu t¹i trêng Cao §¼ng Céng §ång H¶i Phßng, qua thêi gian t×m hiÓu thùc tÕ c«ng t¸c kÕ to¸n t¹i C«ng ty Ph¸t hµnh s¸ch H¶i Phßng víi tÇm quan träng cña nghiÖp vô lu chuyÓn hµng ho¸ trong doanh nghiÖp t«i ®· chän ®Ò tµi: "Hoàn thiện công tác kế toán lưu chuyển hàng hoá tại Công ty Phát hành sách Hải Phòng" cho chuyªn ®Ò tèt nghiÖp cña m×nh. Néi dung cña chuyªn ®Ò bao gåm 3 phÇn: PhÇn I: C¬ së lý luËn vÒ h¹ch to¸n nghiÖp vô lu chuyÓn hµng ho¸ trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i. PhÇn II: Thùc tr¹ng c«ng t¸c lu chuyÓn hµng ho¸ t¹i C«ng ty ph¸t hµnh s¸ch H¶i Phßng. Ph©n III: Hoµn thiÖn c«ng t¸c lu chuyÓn hµng ho¸ t¹i C«ng ty ph¸t hµnh s¸ch H¶i Phßng. phÇn i: C¬ së lý luËn vÒ h¹ch to¸n nghiÖp vô lu chuyÓn hµng ho¸ trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i I. §Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh th¬ng m¹i vµ nhiÖm vô h¹ch to¸n 1. §Æc ®iÓm cña ho¹t ®éng kinh doanh th¬ng m¹i. Ho¹t ®éng kinh doanh th¬ng m¹i lµ ho¹t ®éng lu th«ng ph©n phèi hµng ho¸ trªn thÞ trêng bu«n b¸n cña tõng quèc gia riªng biÖt hoÆc gi÷a c¸c quèc gia víi nhau, nãi mét c¸ch cô thÓ lµ ho¹t ®éng ®ã thùc hiÖn qu¸ tr×nh lu chuyÓn hµng ho¸ tõ n¬i s¶n xuÊt tíi n¬i tiªu dïng, ho¹t ®éng th¬ng m¹i mang nh÷ng ®Æc ®iÓm chñ yÕu sau: – Lu chuyÓn hµng ho¸ lµ ho¹t ®éng kinh tÕ c¬ b¶n cña kinh doanh th¬ng m¹i, ®ã lµ sù tæng hîp c¸c ho¹t ®éng thuéc c¸c qu¸ tr×nh mua b¸n, trao ®æi vµ dù tr÷ hµng ho¸. – §èi tîng kinh doanh th¬ng m¹i lµ c¸c lo¹i hµng ho¸ ®îc ph©n lo¹i theo tõng ngµnh hµng: TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 2 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé + Hµng vËt t thiÕt bÞ. + Hµng c«ng nghÖ phÈm tiªu dïng + Hµng l¬ng thùc, thùc phÈm chÕ biÕn. – Ph¬ng thøc lu chuyÓn hµng ho¸ cña qu¸ tr×nh lu chuyÓn hµng ho¸ th«ng qua hai ph¬ng thøc b¸n bu«n vµ b¶n lÎ, trong ®ã: b¸n bu«n lµ b¸n hµng ho¸ cho ngêi kinh doanh trung gian mµ kh«ng b¸n th¼ng cho ngêi tiªu dïng, b¸n lÎ lµ b¸n th¼ng cho ngêi tiªu dïng cuèi cïng. – B¸n bu«n vµ b¸n lÎ hµng ho¸ ®îc thùc hiÖn b»ng nhiÒu h×nh thøc b¸n th¼ng, b¸n qua kho, b¸n trùc tiÕp vµ göi b¸n qua ®¹i lý, ký göi. – Tæ chøc kinh doanh th¬ng m¹i cã thÓ theo mét trong c¸c m« h×nh nh: tæ chøc b¸n bu«n, tæ chøc b¸n lÎ, chuyªn doanh hoÆc kinh doanh tæng hîp hoÆc chuyÓn m«i giíi... ë c¸c quy m« tæ chøc quÇy, cöa hµng, c«ng ty, tæng c«ng ty... 2. §Æc ®iÓm h¹ch to¸n trong doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i. a. Ho¹t ®éng kinh tÕ chñ yÕu cña c¸c doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i lµ lu chuyÓn hµng ho¸, do ®ã c«ng t¸c kÕ to¸n ë c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i bao gåm 3 phÇn hµnh c¬ b¶n: – H¹ch to¸n qu¸ tr×nh mua hµng: trong phÇn hµnh nay, kÕ to¸n cña c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i ph¶i ph¶n ¸nh ®îc qu¸ tr×nh h×nh thµnh vèn hµng ho¸. – H¹ch to¸n qu¸ tr×nh dù tr÷ hµng ho¸: trong phÇn hµnh nµy, kÕ to¸n cña c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i ph¶i theo dâi ®îc t×nh h×nh tån kho cña tõng lo¹i hµng ho¸. – H¹ch to¸n qu¸ tr×nh b¸n hµng: trong phÇn hµnh nµy, kÕ to¸n cña c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i ph¶n ¸nh ®îc qu¸ tr×nh tiªu thô hµng ho¸, x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh trong doanh nghiÖp th¬ng m¹i. b. §Æc ®iÓm vÒ tÝnh gi¸ hµng ho¸ trong kinh doanh th¬ng m¹i. BiÖn ph¸p thÝch hîp trong viÖc qu¶n lý qu¸ tr×nh thu mua tiªu thô hµng ho¸ ®em l¹i lîi nhuËn cao nhÊt th× khi h¹ch to¸n hµng ho¸ cÇn ph¶i tÝnh chÝnh x¸c gi¸ trÞ hµng ho¸ lu©n chuyÓn. Nguyªn t¾c c¬ b¶n cña kÕ to¸n lu chuyÓn hµng ho¸ lµ h¹ch to¸n theo gi¸ thùc tÕ, tøc lµ gi¸ trÞ cña hµng ho¸ ph¶n ¶nh trªn c¸c sæ kÕ to¸n tæng hîp, trªn b¶ng c©n ®èi tµi s¶n vµ b¸o c¸o tµi chÝnh kh¸c ph¶i lµ gi¸ ®îc tÝnh dùa vµo c¸c c¨n cø cã tÝnh kh¸ch quan. * TÝnh gi¸ thùc tÕ cña hµng ho¸ nhËp kho Gi¸ thùc tÕ cña hµng ho¸ nhËp kho ®îc x¸c ®Þnh theo tõng nguån nhËp. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 3 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé – §èi víi hµng ho¸ mua ngoµi nhËp kho th× gi¸ thùc tÕ cña hµng nhËp bao gåm: + Gi¸ ho¸ ®¬n: gi¸ mua ghi tªn ho¸ ®¬n (cha cã thuÕ GTGT) + ThuÕ GTGT ®èi víi c¸c doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp. + ThuÕ nhËp khÈu (nÕu cã) + C¸c kho¶n gi¶m gi¸ ®îc ngêi b¸n hµng ho¸ chÊp nhËn, ghi gi¶m gi¸ thùc tÕ cña hµng nhËp kho. C¸c kho¶n chi phÝ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh mua hµng ë doanh nghiÖp th¬ng m¹i nh chi phÝ vËn chuyÓn, bèc dì, tiÒn hoa hång cho ®¹i lý mua... th× kh«ng tÝnh vµo gi¸ thùc tÕ hµng ho¸ nhËp kho mµ ®îc tËp hîp riªng vµ ph©n bæ th¼ng vµo gi¸ vèn hµng ho¸. – §èi víi hµng gia c«ng xong nhËp kho th× gi¸ thùc tÕ nhËp kho lµ trÞ gi¸ thùc tÕ xuÊt kho vµ chi phÝ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh gia c«ng nh chi phÝ vËn chuyÓn bèc dì, tiÒn thuª gia c«ng, chi phÝ nh©n viªn. – §èi víi hµng ho¸ göi b¸n, hoÆc ®· bÞ kh¸ch hµng tr¶ l¹i nhËp kho th× gi¸ thùc tÕ nhËp kho lµ gi¸ trÞ thùc tÕ ®· x¸c ®Þnh t¹i thêi ®iÓm b¸n hoÆc göi b¸n. * TÝnh gi¸ hµng ho¸ xuÊt kho. Nguyªn t¾c khi h¹ch to¸n gi÷ thùc tÕ cña hµng ho¸ xuÊt kho ph¶i tÝnh trªn c¬ së gi¸ thùc tÕ hµng ho¸ nhËp kho. Tuy nhiªn, c¨n cø vµo ®Æc ®iÓm hµng ho¸ lu©n chuyÓn cña tõng doanh nghiÖp mµ lùa chän, ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thÝch hîp. C¸c ph¬ng ph¸p thêng sö dông. – NhËp tríc - xuÊt tríc (FIFO) – NhËp sau - xuÊt tríc (LIFO) – B×nh qu©n c¶ kú dù tr÷ – B×nh qu©n liªn ho·n, hÖ sè gi¸... c. nhiÖm vô h¹ch to¸n trong doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i. Trong kinh doanh th¬ng m¹i, cÇn xuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm quan hÖ th¬ng m¹i vµ vÞ thÕ kinh doanh víi c¸c b¹n hµng ®Ó t×m ®îc ph¬ng thøc giao dÞch mua b¸n thÝch hîp nh»m ®em l¹i lîi Ých lín nhÊt cho ®¬n vÞ. Do ®ã, kÕ to¸n lu chuyÓn hµng ho¸ nãi chung trong c¸c ®¬n vÞ th¬ng m¹i cÇn thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c nhiÖm vô ®Ó cung cÊp th«ng tin cho ngêi qu¶n lý ®a ra ®îc c¸c quyÕt ®Þnh h÷u hiÖu, ®ã lµ: – Ghi chÐp sè lîng, chÊt lîng vµ gi¸, phÝ chi tiªu mua hµng theo chøng tõ ®· lËp trªn hÖ thèng sè thÝch hîp. – Ph©n bæ hîp lý chi phÝ mua hµng cho lîng hµng ®· b¸n vµ tån cuèi kú. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 4 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé – Ph¶n ¸nh kÞp thêi khèi lîng hµng ho¸, ghi nhËn doanh thu b¸n hµng vµ c¸c chØ tiªu liªn quan kh¸c (gi¸ vèn, doanh thu thuÇn...) cña khèi lîng hµng b¸n. – KÕ to¸n qu¶n lý chÆt chÏ t×nh h×nh biÕn ®éng vµ dù tr÷ kho hµng ho¸, ph¸t hiÖn xö lý kÞp thêi hµng ho¸ ø ®äng. – Lùa chän ph¬ng ph¸p vµ x¸c ®Þnh ®óng gi¸ vèn hµng xuÊt b¸n ®Ó ®¶m b¶o ®é chÝnh x¸c cña chØ tiªu l·i gép hµng ho¸. – X¸c ®Þnh kÕt qu¶ b¸n hµng vµ thùc hiÖn chÕ ®é b¸o c¸o hµng ho¸ vµ b¸o c¸o b¸n hµng. – Theo dâi vµ thanh to¸n kÞp thêi c«ng nî víi nhµ cung cÊp vµ kh¸ch hµng. II. C«ng t¸c h¹ch to¸n lu chuyÓn hµng ho¸ 1. Ph¬ng ph¸p vµ tµi kho¶n h¹ch to¸n lu chuyÓn hµng ho¸. a. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n. Khi h¹ch to¸n kÕ to¸n cã thÓ ¸p dông ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn hoÆc ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú. Ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn lµ ph¬ng ph¸p theo dâi vµ ph¶n ¸nh t×nh h×nh hiÖn cã, biÕn ®éng t¨ng gi¶m hµng ho¸ mét c¸ch thêng xuyªn, liªn tôc trªn c¸c tµi kho¶n tõng lo¹i hµng tån kho. Ph¬ng ph¸p nµy thêng ®îc sö dông ë nh÷ng doanh nghiÖp th¬ng m¹i kinh doanh Ýt mÆt hµng, cã ®iÒu kiÖn kiÓm kª chÝnh x¸c tõng nghiÖp vô nhËp xuÊt kho. Ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú lµ ph¬ng ph¸p kh«ng theo dâi mét c¸ch thêng xuyªn, liªn tôc vÒ t×nh h×nh biÕn ®éng cña hµng ho¸ trªn c¸c tµi kho¶n ph¶n ¸nh tõng lo¹i hµng tån kho mµ chØ ph¶n ¸nh gi¸ trÞ tån kho ®Çu kú vµ cuèi kú cña chóng trªn c¬ së kiÓm kª cuèi kú, x¸c ®Þnh lîng tån kho thùc tÕ víi lîng xuÊt ra. Ph¬ng ph¸p nµy thêng ®îc sö dông ë nh÷ng doanh nghiÖp th¬ng m¹i kinh doanh nhiÒu mÆt hµng hµng ho¸ hoÆc hµng ho¸ ®îc xuÊt thêng xuyªn, kh«ng cã ®iÒu kiÖn lËp chøng tõ cho tõng lÇn xuÊt hµng. b. Tµi kho¶n sö dông. §Ó ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô lu chuyÓn hµng ho¸ trong kinh doanh th¬ng m¹i, kÕ to¸n sö dông c¸c tµi kho¶n sau: * C¸c tµi kho¶n sö dông chung cho c¶ ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn vµ ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú. Thuéc lo¹i nµy bao gåm c¸c tµi kho¶n kh«ng liªn quan ®Õn hµng tån kho mµ chØ liªn quan tíi doanh thu vµ kÕt qu¶ nh c¸c tµi kho¶n 511, 512, 521, 531, 532, 641, 642, 1422, 911... * C¸c tµi kho¶n chØ dïng cho ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 5 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé §èi víi c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn, ngoµi c¸c tµi kho¶n ®· ®a ra ë trªn th× kÕ to¸n cßn sö dông c¸c tµi kho¶n sau: – Tµi kho¶n 156 "Hµng ho¸" Dïng ®Ó ph¶n ¸nh gi¸ thùc tÕ hµng ho¸ t¹i kho, t¹i quÇy, chi tiÕt theo tõng kho, quÇy, tõng lo¹i, nhãm... hµng ho¸. Bªn Nî: Ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô lµm t¨ng gi¸ thùc tÕ hµng ho¸ t¹i kho, t¹i quÇy (gi¸ mua vµ chi phÝ thu mua). Bªn Cã: + TrÞ gi¸ mua thùc tÕ cña hµng xuÊt kho, xuÊt quÇy. + PhÝ thu mua ph©n bæ cho hµng tiªu thô d Nî: TrÞ gi¸ thùc tÕ hµng ho¸ tån kho, tån quÇy. Tµi kho¶n 156 chi tiÕt thµnh: + Tµi kho¶n 1561: Gi¸ mua hµng ho¸ + Tµi kho¶n 1562: Chi phÝ thu mua hµng ho¸. – Tµi kho¶n 157 "Hµng göi b¸n": Ph¶n ¸nh gi¸ trÞ mua hµng cña hµng göi b¸n, ký göi, ®¹i lý cha ®îc chÊp nhËn. Tµi kho¶n nµy ®îc më chi tiÕt theo tõng lo¹i hµng, tõng lÇn göi hµng tõ khi göi ®i ®Õn khi ®îc chÊp nhËn thanh to¸n. Bªn Nî: Ph¶n ¸nh trÞ gi¸ thùc tÕ cña hµng ho¸ ®· chuyÓn b¸n hoÆc giao cho bªn nhËn ®¹i lý, ký göi. Bªn Cã: TrÞ gi¸ hµng ho¸ ®· ®îc kh¸ch hµng chÊp nhËn thanh to¸n hoÆc ®· thanh to¸n. D Nî: TrÞ gi¸ hµng ho¸ ®· göi ®i nhng cha ®îc kh¸ch hµng chÊp nhËn thanh to¸n. – Tµi kho¶n 151 "Hµng mua ®ang ®i trªn ®êng": Dïng ®Ó ph¶n ¸nh trÞ gi¸ thùc tÕ hµng mua ®ang ®i ®êng tµi kho¶n nµy ®îc më chi tiÕt theo tõng chñng lo¹i vµ tõng hîp ®ång kinh tÕ. Bªn Nî: Gi¸ mua theo ho¸ ®¬n ®· nhËn cha cã hµng vµ phÝ tæn kÌm theo. Bªn Cã: Gi¸ mua theo ho¸ ®¬n cña sè hµng ®· kiÓm nhËn kho, hoÆc ®· giao nhËn th¼ng cho kh¸ch hµng mua. D Nî: Hµng mua ®ang trªn ®êng. - Tµi kho¶n 632 "Gi¸ vèn hµng ho¸: Ph¶n ¸nh trÞ gi¸ vèn hµng ®· tiªu thô trong kú bao gåm trÞ gi¸ mua cöa hµng tiªu thô vµ phÝ thu mua ph©n bæ cho hµng tiªu thô. Tµi kho¶n nµy cuèi kú kh«ng cã sè d. Bªn Nî: TËp hîp trÞ gi¸ mua vµ phÝ thu mua ph©n bæ cho hµng tiªu thô trong kú. Bªn Cã: + kÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng tiªu thô trong kú (gi¸ thùc tÕ) + TrÞ gi¸ mua cöa hµng ®· tiªu thô bÞ tr¶ l¹i trong kú. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 6 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé * C¸c tµi kho¶n chØ sö dông cho ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú. §èi víi c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú, ngoµi c¸c tµi kho¶n chung ®· ®a ra ë trªn th× kÕ to¸n cßn sö dông nh÷ng tµi kho¶n sau: - Tµi kho¶n 611 (6112) "Mua hµng ho¸": Tµi kho¶n nµy ph¶n ¸nh trÞ gi¸ hµng ho¸ mua vµo theo gi¸ thùc tÕ vµ ®îc më chi tiÕt theo tõng thø, tõng kho, quÇy hµng ho¸. Tµi kho¶n 6112 cuèi kú kh«ng cã sè d. Bªn Nî: TrÞ gi¸ thùc tÕ hµng ho¸ cha tiªu thô ®Çu kú vµ t¨ng thªm trong kú do c¸c nguyªn nh©n (mua vµo, nhËn cÊp ph¸t, nhËn vèn gãp...) Bªn Cã: + Gi¶m gi¸ hµng mua vµ hµng mua tr¶ l¹i. + TrÞ gi¸ vèn hµng tiªu thô trong kú cßn l¹i cha tiªu thô cuèi kú. – Tµi kho¶n 156 "Hµng ho¸": Ph¶n ¸nh trÞ gi¸ hµng ho¸ tån kho, tån quÇy, chi tiÕt theo tõng thø, tõng lo¹i, tõng n¬i. Bªn Nî: TrÞ gi¸ hµng tån kho, tån quÇy cuèi kú. Bªn Cã: KÕt chuyÓn trÞ gi¸ hµng tån kho, tån quÇy ®Çu kú. D Nî: TrÞ gi¸ hµng tån kho, tån quÇy - Tµi kho¶n 157 "Hµng göi b¸n": Ph¶n ¸nh trÞ gi¸ mua hµng cña hµng göi b¸n, ký göi, ®¹i lý cha ®îc chÊp nhËn. Tµi kho¶n nµy ®îc më chi tiÕt theo tõng lo¹i hµng, tõng lÇn göi hµng tõ khi göi ®Õn khi ®îc chÊp nhËn thanh to¸n. Bªn Nî: TrÞ gi¸ hµng göi b¸n cuèi kú Bªn Cã: KÕt chuyÓn trÞ gi¸ hµng göi b¸n ®Çu kú. D Nî: TrÞ gi¸ hµng göi b¸n cha b¸n ®îc t¹i thêi ®iÓm kiÓm kª. 2. C¸c h×nh thøc sæ ¸p dông trong h¹ch to¸n lu chuyÓn hµng ho¸. a. H×nh thøc NhËt ký - Sæ C¸i (NK - SC) §Æc ®iÓm cña h×nh thøc nµy lµ sö dông mét quyÓn sæ kÕ to¸n tæng hîp lµ NhËt ký - Sæ C¸i ®Ó kÕt hîp gi÷a ghi c¸c nghiÖp vô kinh tÕ theo thêi gian (phÇn nhËt ký) víi ghi theo hÖ thèng vµo tõng tµi kho¶n kÕ to¸n (phÇn sæ C¸i). C¸c chøng tõ gèc (hoÆc b¶ng tæng hîp chøng tõ gèc cïng mét lo¹i ph¸t sinh trong ngµy, hoÆc ®Þnh kú ng¾n nhÊt ®Þnh) sau khi ®îc ®Þnh kho¶n chÝnh x¸c ®îc ghi mét dßng ë NK - SC. b. H×nh thøc Chøng tõ ghi sæ. §Æc ®iÓm h×nh thøc kÕ to¸n nµy lµ mäi nghiÖp vô kinh tÕ ph¶i c¨n cø vµo chøng tõ gèc hoÆc b¶ng tæng hîp chøng tõ gèc cïng lo¹i, cïng kú ®Ó lËp Chøng tõ ghi sæ sau ®ã ghi vµo sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ tríc khi ghi vµo sæ C¸i. Sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ lµ sæ kÕ to¸n tæng hîp dïng ®Ó ghi chÐp c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh theo tr×nh tù thêi gian. Sæ nµy võa dïng ®Ó ®¨ng ký c¸c nghiÖp TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 7 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé vô kinh tÕ ph¸t sinh, qu¶n lý chøng tõ ghi sæ võa ®Ó kiÓm tra, ®èi chiÕu sè liÖu víi b¶ng c©n ®èi ph¸t sinh. Sæ C¸i dïng ®Ó ghi chÐp c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh theo tµi kho¶n kÕ to¸n. Trong lu chuyÓn hµng ho¸, kÕ to¸n nªn sö dông sæ c¸i c¸c tµi kho¶n 156, 511, 632... c. H×nh thøc NhËt ký chung §Æc ®iÓm c¬ b¶n cña h×nh thøc kÕ to¸n NhËt ký chung: TÊt c¶ c¸c nghiÖp vô kinh tÕ tµi chÝnh ph¸t sinh ®Òu ph¶i ®îc ghi vµo sæ NhËt ký, mµ träng t©m lµ sæ NhËt ký chung, theo tr×nh tù thêi gian ph¸t sinh vµ ®Þnh kho¶n kÕ to¸n cña nghiÖp vô ®ã, sau ®ã lÊy sè liÖu trªn c¸c sæ NhËt ký ®Ó ghi sæ C¸i theo tõng nghiÖp vô ph¸t sinh. KÕ to¸n sö dông sæ nhËt ký mua hµng vµ sæ nhËt ký b¸n hµng, sæ NhËt ký chung vµ sæ C¸i c¸c tµi kho¶n 156, 511, 632... ®Ó theo dâi, h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô lu chuyÓn hµng ho¸. d. H×nh thøc nhËt ký - chøng tõ. §Æc ®iÓm cña h×nh thøc nµy lµ mäi nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh ®Òu ph¶i c¨n cø vµo chøng tõ gèc vµ c¸c b¶ng ph©n bæ ®Ó vµo NhËt ký chøng tõ vµ vµo c¸c b¶ng kª cïng víi c¸c sæ chi tiÕt sau ®ã ghi vµo sæ C¸i, sè liÖu tõ sæ C¸i vµ NhËt ký chøng tõ cuèi kú sÏ ®îc ®a lªn b¸o c¸o tµi chÝnh. §Ó h¹ch to¸n vµ theo dâi c«ng t¸c lu chuyÓn hµng ho¸, kÕ to¸n sö dông NhËt ký chøng tõ sè 8 vµ B¶ng kª sè 8, NhËt ký chøng tõ sè 6, NhËt ký chøng tõ sè 10 vµ sæ C¸i c¸c tµi kho¶n t¬ng øng lµ 156, 151, 157, 511, 632. 3. KÕ to¸n giai ®o¹n mua hµng. Mua hµng lµ giai ®o¹n ®Çu tiªn trong c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp th¬ng m¹i. Hµng ho¸ ®îc coi lµ mua vµo khi th«ng qua qu¸ tr×nh mua b¸n vµ doanh nghiÖp th¬ng m¹i ph¶i n¾m ®îc quyÒn së h÷u vÒ hµng ho¸ (®· thanh to¸n tiÒn hµng hoÆc chÊp nhËn nî). Môc ®Ých mua hµng ho¸ lµ ®Ó b¸n(cho nhu cÇu tiªu dïng trong níc vµ mua ®Ó xuÊt khÈu ra níc ngoµi). Ngoµi ra, hµng ho¸ trong c¸c doanh nghiÖp th¬ng m¹i cßn cã thÓ sö dông ®Ó gãp vèn liªn doanh, ®Ó tr¶ l¬ng, thëng, biÕu tÆng, qu¶ng c¸o, chµo hµng, ®Ó ®æi hµng ho¸ kh¸c... c¸ch thøc mua hµng thêng ®îc ¸p dông lµ mua trùc tiÕp cña c¸c ®¬n vÞ, c¸ nh©n s¶n xuÊt hoÆc giao s¶n phÈm gia c«ng, hµng ®æi hµng, bao tiªu, ®Æt hµng, ký kÕt hîp ®ång s¶n xuÊt khai th¸c... ph¬ng thøc thu mua cã thÓ lµ nhËn hµng trùc tiÕp, chuyÓn hµng hay uû th¸c thu mua. a. Ph¬ng ph¸p kÕ to¸n nghiÖp vô mua hµng trong c¸c doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 8 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé – Khi mua hµng ho¸ nhËp kho, c¨n cø vµo ho¸ ®¬n mua hµng (hoÆc b¶ng kª hµng ho¸ thu mua) vµ phiÕu nhËp kho, kÕ to¸n ghi. Nî TK 156 (1561): TrÞ gi¸ mua cña hµng nhËp kho Nî TK 153 (1532): TrÞ gi¸ bao b× tÝnh riªng nhËp kho (nÕu cã) Nî TK 133 (1331): ThuÕ GTGT ®Çu vµo Cã TK liªn quan (331, 311, 111, 112, 336): Tæng gi¸ thanh to¸n. – C¸c kho¶n chi phÝ thu mua thùc tÕ ph¸t sinh Nî TK 156 (1562): TËp hîp chi phÝ thu mua Nî TK 133 (1331): ThuÕ GTGT ®Çu vµo (nÕu cã) Cã TK liªn quan (311, 111, 112...) – C¸c kho¶n gi¶m gi¸ hµng mua, hµng mua tr¶ l¹i chiÕt khÊu th¬ng m¹i (nÕu cã) Nî TK liªn quan (331, 111, 336, 1388…) Cã TK 515: Ghi t¨ng thu nhËp ho¹t ®éng tµi chÝnh – Trêng hîp doanh nghiÖp ph¶i bá chi phÝ ®Ó hoµn thiÖn hµng ho¸ (tù lµm hay thuª ngoµi gia c«ng) Nî TK 154: TrÞ gi¸ thùc tÕ hµng thuª ngoµi gia c«ng Nî TK 133 (1331): ThuÕ GTGT ®Çu vµo. Cã TK 156 (1561): TrÞ gi¸ hµng ho¸ xuÊt chÕ biÕn hoµn thiÖn. Cã TK 331, 111, 112... : C¸c chi phÝ hoµn thiÖn khi hoµn thiÖn hµng ho¸ nhËp kho. Khi hoµn thiÖn hµng ho¸ nhËp kho: Nî TK 156 (1561) Cã TK 154 – Trêng hîp hµng vÒ cha cã chøng tõ mua hµng theo nguyªn t¾c qu¶n lý tµi s¶n, kÕ to¸n tiÕn hµnh thñ tôc kiÓm nhËn nhËp hµng vµ t¹m thêi ghi trÞ gi¸ hµng nhËp theo gi¸ t¹m tÝnh. Nî TK 156 (1561): Gi¸ t¹m tÝnh cña hµng ho¸ thùc nhËp. Cã TK 331: Ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp NhËn ®îc bé chøng tõ cña l« hµng nhËp, c¨n cø gi¸ mua thùc tÕ, kÕ to¸n ®iÒu chØnh gi¸ tÝnh cña l« hµng ®· nhËp theo gi¸ thùc tÕ vµ ph¶n ¸nh thuÕ GTGT. – Trêng hîp ®· nhËn ®îc chøng tõ mua hµng nhng ®Õn cuèi kú hµng ho¸ mua vÉn cha kiÓm nhËn nhËp theo ®Þa ®iÓm quy ®Þnh, th× c¨n cø chøng tõ kÕ to¸n ghi. Nî TK 151: TrÞ gi¸ hµng mua ®ang ®i trªn ®êng. Nî TK 133 (1331): ThuÕ GTGT ®Çu vµo. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 9 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé Cã TK liªn quan (111, 112, 311, 331...): Gi¸ thanh to¸n. Khi hµng vÒ ë kú kÕ to¸n tiÕp theo, c¨n cø thùc tÕ kiÓm nhËn kÕ to¸n ghi. Nî TK 156 (1561): TrÞ gi¸ hµng thùc tÕ nhËp kho Cã TK 151: Hµng mua ®ang ®i trªn ®êng – Trêng hîp nhËp hµng mua thõa, thiÕu so víi ho¸ ®¬n, kÕ to¸n lËp biªn b¶n vµ c¨n cø tÝnh chÊt thõa, thiÕu vµ nguyªn nh©n cô thÓ ®Ó ghi: Trêng hîp hµng thiÕu so víi ho¸ ®¬n Nî TK 156 (1562): ThiÕu trong ®Þnh møc Nî TK 138 (1388): Yªu cÇu båi thêng Nî 138 (1381): Chê xö lý Cã TK liªn quan (111, 112, 311, 331...) Trêng hîp thõa so víi ho¸ ®¬n. Nî TK 156 (1564): TrÞ gi¸ hµng thõa nhËp kho Cã TK 338: Ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n hoÆc chê xö lý b. Ph¬ng ph¸p kÕ to¸n nghiÖp vô mua hµng trong c¸c doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp. – Khi mua hµng ho¸ nhËp kho, c¨n cø vµo ho¸ ®¬n mua hµng (hoÆc b¶ng kª hµng ho¸ thu mua) vµ phiÕu nhËp kho, kÕ to¸n ghi. Nî TK 156 (1561) trÞ gi¸ thanh to¸n cña hµng nhËp kho Nî TK 153 (1532) trÞ gi¸ bao b× tÝnh riªng nhËp kho (nÕu cã) Cã TK liªn quan (331, 311, 111, 112, 336) sè tiÒn ph¶i tr¶, ®· tr¶ cho ngêi b¸n theo gi¸ thanh to¸n. – C¸c kho¶n chi phÝ thu mua thùc tÕ ph¸t sinh Nî TK 156 (1562): TËp hîp chi phÝ thu mua Cã TK liªn quan (331, 111, 112...) – C¸c kho¶n gi¶m gi¸ hµng mua, hµng mua tr¶ l¹i Nî TK liªn quan (331, 111, 336, 1388...): Tæng sè gi¸m gi¸ hµng mua, hµng mua tr¶ l¹i tÝnh theo gi¸ thanh to¸n Cã TK 156 (1561): Sè gi¶m gi¸ hµng mua, trÞ gi¸ mua cña hµng tr¶ l¹i (bao gåm c¶ thuÕ GTGT ®Çu vµo) – C¸c kho¶n chiÕt khÊu thanh to¸n ®îc hëng khi mua hµng h¹ch to¸n gièng nh doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 10 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé 4. KÕ to¸n giai ®o¹n tiªu thô. Tiªu thô hµng ho¸ lµ giai ®o¹n cuèi cïng trong qu¸ tr×nh lu chuyÓn hµng ho¸ cña kinh doanh th¬ng m¹i. H×nh thøc lu chuyÓn hµng hho¸ trªn thÞ trêng bao gåm b¸n bu«n (b¸n bu«n qua kho, kh«ng qua kho, b¸n bu«n vËn chuyÓn th¼ng cã hoÆc kh«ng tham gia thanh to¸n) vµ b¸n lÎ (b¸n lÎ thu tiÒn tËp trung, thu tiÒn trùc tiÕp, b¸n hµng tù chän), b¸n tr¶ gãp vµ ký göi, ®¹i ký. Thêi ®iÓm ghi nhËn doanh thu lµ thêi ®iÓm chuyÓn giao quyÒn së h÷u vÒ hµng ho¸ tõ ngêi b¸n sang ngêi mua. Hµng tiªu thô cã thÓ ®îc ngêi mua thanh to¸n ngay hoÆc thanh to¸n chËm (b¸n chÞu) b»ng tiÒn mÆt hay b»ng chuyÓn kho¶n, cã thÓ b»ng tiÒn ViÖt nam hay ngo¹i tÖ tuú theo tho¶ thuËn, trêng hîp doanh thu b»ng ngo¹i tÖ ph¶i quy ®æi theo tû gi¸ thùc tÕ. ChØ tiªu doanh thu ®îc ghi nhËn ë tµi kho¶n 511, 512, 515 cã thÓ bao gåm c¶ thuÕ GTGT ®Çu ra (nÕu thuÕ GTGT tÝnh theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp hoÆc víi nh÷ng ®èi tîng kh«ng chÞu thuÕ GTGT) hay kh«ng bao gåm thuÕ GTGT ®Çu ra (nÕu tÝnh thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ). a. §Æc ®iÓm kÕ to¸n nghiÖp vô tiªu thô víi doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ * B¸n bu«n theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp. Khi chuyÓn giao hµng ho¸ cho ngêi mua, kÕ to¸n ph¶n ¸nh c¸c bót to¸n. – TrÞ gi¸ mua thùc tÕ cña hµng tiªu thô. Nî TK 632: TrÞ gi¸ mua cöa hµng tiªu thô. Cã TK 156 (1561): B¸n bu«n qua kho. Cã TK 151, 331, 111, 112: B¸n bu«n vËn chuyÓn th¼ng (kh«ng qua kho) cã tham gia thanh to¸n – Doanh thu cöa hµng tiªu thô Nî TK liªn quan (111, 112, 131, 1368...): Tæng gi¸ thanh to¸n Cã TK 511, 512: Doanh thu b¸n hµng (kh«ng cã thuÕ GTGT) Cã TK 3331 (33311): ThuÕ GTGT ®Çu ra ph¶i nép. – Bao b× tÝnh gi¸ riªng vµ c¸c kho¶n chi hé cho bªn mua (nÕu cã) Nî TK 138 (1388) Cã TK liªn quan (1532, 111, 112, 331...) – Kho¶n gi¶m gi¸ hµng ho¸ ph¸t sinh. Nî TK 532: Sè gi¶m gi¸ hµng b¸n (kh«ng kÓ thuÕ GTGT) Nî TK 3331 (33311): ThuÕ GTGT t¬ng øng víi sè gi¶m gi¸ Cã TK liªn quan (131, 111, 112, 3388...): Tæng sè gi¶m gi¸ (c¶ thuÕ GTGT) tr¶ cho kh¸c hµng. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 11 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé – Kho¶n chiÕt khÊu th¬ng m¹i Nî TK 521: Sè chiÕt khÊu th¬ng m¹i (kh«ng kÓ thuÕ GTGT) Nî TK 3331 (33311): ThuÕ GTGT t¬ng øng víi sè gi¶m gi¸ Cã TK liªn quan (131, 111, 112, 3388…): Tæng sè chiÕt khÊu (c¶ thuÕ GTGT) tr¶ cho kh¸ch hµng – Doanh thu hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i. Nî TK 531: Sè doanh thu hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i (kh«ng kÓ thuÕ GTGT) Nî TK 3331 (33311): ThuÕ GTGT t¬ng øng víi sè doanh thu tr¶ l¹i. Cã TK liªn quan (131, 111, 112, 3388...): Tæng sè doanh thu hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i (c¶ thuÕ GTGT) tr¶ cho kh¸ch hµng – Gi¸ vèn hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i. Nî TK liªn quan (1561, 154, 1388, 334, 111...) Cã TK 632 – Sè chiÕt khÊu thanh to¸n ph¸t sinh trong kú. Nî TK 635: Sè chiÕt khÊu thanh to¸n ph¸t sinh Cã TK liªn quan (131, 111, 112, 3388...): Tæng sè chiÕt khÊu thanh to¸n chÊp nhËn ®· tr¶ cho kh¸ch hµng. – C¸c kho¶n chi hé cho bªn mua vµ gi¸ trÞ bao b× tÝnh riªng (nÕu cã) khi ®îc bªn mua thanh to¸n hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n th× ghi. Nî TK 131: Bªn mua chÊp nhËn nhng cha thanh to¸n Nî TK 111, 112... :Sè tiÒn bªn mua ®· thanh to¸n Cã TK 138 (1388): Sè tiÒn ngêi mua chÊp nhËn – Trêng hîp doanh thu b»ng ngo¹i tÖ + NÕu kÕ to¸n kh«ng sö dông tû gi¸ h¹ch to¸n Nî TK liªn quan (1112, 1122, 131, 1368...): Tæng gi¸ thanh to¸n theo tû gi¸ thùc tÕ. Cã TK 511, 512: Doanh thu b¸n hµng theo tû gi¸ thùc tÕ Cã TK 3331 (33311): ThuÕ GTGT ®Çu ra. + NÕu kÕ to¸n sö dông tû gi¸ h¹ch to¸n. Nî TK liªn quan (1112, 1122, 131, 1368...) tæng gi¸ thanh to¸n theo tû gi¸ h¹ch to¸n. Nî (hoÆc Cã) TK 413: PhÇn chªnh lÖch tû gi¸ Cã TK 511, 512: Doanh thu b¸n hµng theo tû gi¸ thùc tÕ Cã TK 3331 (33311): ThuÕ GTGT ®Çu ra. * B¸n bu«n theo ph¬ng thøc chuyÓn hµng, chê chÊp nhËn. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 12 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé – Khi chuyÓn hµng ®Õn cho ngêi mua ghi. Nî TK 157: TrÞ gi¸ mua hµng cña chuyÓn ®i. Nî TK 138 (1388): TrÞ gi¸ bao b× tÝnh riªng. Cã TK 1561, 1532: TrÞ gi¸ mua cña hµng vµ bao b× chuyÓn th¼ng (kh«ng qua kho) cã tham gia thanh to¸n. Khi hµng ho¸ vµ bao b× ®îc chÊp nhËn thanh to¸n hoÆc thanh to¸n – Ph¶n ¸nh doanh thu b¸n hµng vµ bao b× tÝnh riªng. Nî TK liªn quan (131, 136, 111, 112...): Tæng gi¸ thanh to¸n Cã TK 511, 512: Doanh thu b¸n hµng Cã TK 3331 (33311): ThuÕ GTGT ®Çu ra ph¶i nép Cã TK 138 (1388): Bao b× tÝnh riªng. – Ph¶n ¸nh trÞ gi¸ mua cña hµng ®îc chÊp nhËn Nî TK 632 Cã TK 157 C¸c bót to¸n kh¸c (chiÕt khÊu b¸n hµng, gi¶m gi¸ hµng mua...) ph¶n ¸nh nh b¸n bu«n trùc tiÕp. * B¸n bu«n vËn chuyÓn th¼ng, kh«ng tham gia thanh to¸n VÒ thùc chÊt, doanh nghiÖp th¬ng m¹i ®øng ra lµm trung gian, m«i giíi gi÷a bªn b¸n vµ bªn mua ®Ó hëng hoa hång (do bªn b¸n hoÆc bªn mua tr¶) bªn mua chÞu tr¸ch nhiÖm nhËn hµng vµ thanh to¸n cho bªn b¸n. – Sè hoa hång m«i giíi ®îc hëng, ghi Nî TK liªn quan (111, 112, 131...): Tæng sè hoa hång (c¶ thuÕ GTGT) Cã TK 3331 (33311): ThuÕ GTGT ph¶i nép Cã TK 511, 512: Hoa hång m«i giíi ®îc hëng – C¸c chi phÝ liªn quan ®Õn b¸n hµng. Nî TK 641: Chi phÝ b¸n hµng. Nî TK 133 (1331): ThuÕ GTGT ®Çu vµo (nÕu cã) Cã TK liªn quan (334, 338, 111, 112) * B¸n lÎ hµng ho¸ B¸n lÎ t¹i c¸c cöa hµng, quÇy hµng, ®iÓm b¸n cña doanh nghiÖp b¸n lÎ ®îc thùc hiÖn díi c¸c h×nh thøc: b¸n lÎ thu tiÒn t¹i chç, b¸n lÎ thu tiÒn tËp trung, b¸n hµng tù ®éng vµ tù phôc vô. Trêng hîp b¸n lÎ thu tiÒn t¹i chç th× ngêi b¸n hµng thùc hiÖn ®ång thêi 2 chøc n¨ng lµ b¸n hµng vµ thu tiÒn. Cuèi ca (ngµy) nh©n viªn b¸n hµng thùc hiÖn kiÓm tra ®Ó ghi thÎ quÇy vµ lËp c¸c b¸o c¸o b¸n hµng, ®ång thêi nh©n viªn b¸n hµng ph¶i kiÓm tiÒn ®Ó lËp giÊy nép tiÒn. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 13 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé Trêng hîp b¸n lÎ thu tiÒn tËp trung cã ®Æc trng kh¸c vÒ mÆt tæ chøc quÇy b¸n so víi ph¬ng thøc thu tiÒn t¹i chç t¹i ®iÓm b¸n (quÇy, cöa hµng...) nh©n viªn b¸n hµng vµ nh©n viªn thu ng©n thùc hiÖn ®éc lËp chøc n¨ng b¸n hµng vµ chøc n¨ng thu tiÒn. Cuèi ca b¸n nh©n viªn b¸n hµng kiÓm quÇy lËp b¸o c¸o doanh thu trong ca. Nh©n viªn thu ng©n cã nhiÖm vô thu tiÒn, kiÓm tiÒn vµ lËp giÊy nép tiÒn. Trong lo¹i hµng ho¸ b¸n lÎ tù phôc vô hoÆc b¸n hµng tù ®éng t¹i c¸c siªu thÞ th× c«ng viÖc còng tiÕn hµnh gièng c¸c ph¬ng thøc trªn nhng tr¸ch nhiÖm qu¶n lý hµng ho¸ vµ thu tiÒn b¸n hµng lµ cña tËp thÓ nh©n viªn lµm viÖc trong ca (ngµy). – Ph¶n ¸nh doanh thu b¸n hµng (c¨n cø vµo b¸o c¸o b¸n hµng vµ giÊy nép tiÒn vµ b¶ng kª b¶n lÎ hµng ho¸ dÞch vô) Nî TK liªn quan (111, 112, 113) Cã TK 3331 (33311): ThuÕ GTGT ®Çu ra Cã TK 511: Doanh thu b¸n hµng. – Trêng hîp nép thõa tiÒn b¸n hµng (hoÆc thiÕu tiÒn) sè tiÒn thõa (hoÆc thiÕu) cha râ nguyªn nh©n ph¶i chê xö lý ®îc chuyÓn vµo bªn nî TK 1381 (nÕu thiÕu) hoÆc bªn cã TK 3381 (nÕu thõa). Ch¼ng h¹n, nÕu nép thõa Nî TK 111, 112, 112: Sè tiÒn ®· nép Cã TK 511: Doanh thu b¸n hµng Cã TK 3331 (33311): ThuÕ GTGT ®Çu ra Cã TK 338 (3381): Sè tiÒn nép thõa – TrÞ gi¸ mua thùc tÕ cña hµng tiªu thô. Nî TK 632 Cã TK156 (1561) * B¸n hµng ký göi, ®¹i lý Nî TK 157 Cã TK 156 – Khi hµng ho¸ ®îc x¸c ®Þnh ®· tiªu thô Nî TK liªn quan (111, 112, 131): Tæng sè tiÒn thùc nhËn Nî TK 641: Hoa hång ®¹i lý Cã TK 511: Doanh thu cha tÝnh thuÕ GTGT Cã TK 3331: ThuÕ GTGT ®Çu ra – Ph¶n ¸nh gi¸ vèn hµng tiªu thô. Nî TK 632 Cã TK 157 TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 14 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé * T¹i doanh nghiÖp nhËn lµm ®¹i lý – Khi nhËn hµng, kÕ to¸n ghi. Nî TK 003: TrÞ gi¸ xuÊt kho hµng nhËn b¸n hé. – Khi b¸n ®îc hµng, ph¶n ¸nh sè tiÒn ph¶i tr¶ cho chñ hµng Nî TK 111, 112. Cã TK 331 – Sè hoa hång ®îc hëng. Nî TK 331 Cã TK 5113 §ång thêi kÕ to¸n ghi Cã TK 003 (trÞ gi¸ hµng ho¸ ®· b¸n) – Khi thanh to¸n tiÒn cho bªn giao ®¹i lý Nî TK 331 Cã TK 111, 112. * B¸n hµng tr¶ gãp Khu xuÊt b¸n theo ph¬ng thøc tr¶ gãp, kÕ to¸n ghi – TrÞ gi¸ vèn hµnh xuÊt b¸n Nî TK 632 Cã TK 156 – Ph¶n ¸nh doanh thu Nî TK 111, 112: Sè tiÒn thu lÇn ®Çu Nî TK 131: Sè tiÒn cßn ph¶i thu Cã TK 511: Doanh thu cha thuÕ theo gi¸ b¶n thu tiÒn 1 lÇn. Cã TK 515: Chªnh lÖch gi¸ b¸n tr¶ gãp víi gi¸ b¸n thu tiÒn 1 lÇn. Cã TK 3331: ThuÕ GTGT ®Çu ra * B¸n hµng theo ph¬ng thøc kho¸n. Trêng hîp tËp thÓ, c¸ nh©n nhËn kho¸n kh«ng më sæ s¸ch riªng. - Khi giao hµng, tiÒn vèn cho ngêi nhËn kho¸n: Nî TK 138 (1388) Cã TK liªn quan (111, 112, 331, 311...) – Ph¶n ¸nh sè doanh thu kho¸n ph¶i thu hoÆc ®· thu: Nî TK 111, 112, 1388: Tæng sè doanh thu kho¸n (c¶ thuÕ) Cã TK 3331 (33311): ThuÕ GTGT ph¶i nép Cã TK 511: Doanh thu kho¸n (kh«ng thuÕ) – Ph¶n ¸nh c¸c kho¶n chi cho ngêi nhËn kho¸n Nî TK 641: Chi phÝ b¸n hµng. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 15 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé Nî TK 133:ThuÕ GTGT ®Çu vµo (nÕu cã) Cã TK liªn quan (334, 338, 214, 111, 112...) Trêng hîp c¸c tËp thÓ, c¸ nh©n nhËn kho¸n më sæ s¸ch riªng. Mäi quan hÖ thanh to¸n (vèn øng tríc, doanh thu, thu nhËp ph¶i nép) gi÷a c«ng ty vµ ngêi nhËn kho¸n ®îc theo dâi qua TK 1368 vµ TK 336 b. §Æc ®iÓm kÕ to¸n nghiÖp vô tiªu thô víi doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp hoÆc c¸c ®èi tîng kh«ng chÞu thuÕ GTGT §èi víi c¸c doanh nghiÖpnµy, quy tr×nh vµ c¸ch thøc h¹ch to¸n còng t¬ng tù nh c¸c doanh nghiÖp tÝnh thuÕ theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ, chØ kh¸c trong chØ tiªu doanh thu (ghi nhËn ë tµi kho¶n 511, 512 bao gåm c¶ thuÕ GTGT, thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt). ThuÕ GTGT ph¶i nép cuèi kú ghi nhËn vµo chØ tiªu doanh thu. Doanh thu cña hµng tiªu thô Cã TK liªn quan (111, 112, 131, 1368...): Tæng gi¸ thanh to¸n Cã TK 511, 512: Doanh thu b¸n hµng (c¶ thuÕ GTGT) ThuÕ GTGT ph¶i nép trong kú Nî TK 511, 512: Doanh thu b¸n hµng Cã TK 3331:ThuÕ GTGT ph¶i nép 5. KÕ to¸n lu chuyÓn hµng ho¸ theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú. Trong c¸c doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i ¸p dông ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú ®Ó h¹ch to¸n hµng tån kho, tr×nh tù h¹ch to¸n lu chuyÓn hµng ho¸ tiÕn hµnh nh sau: * §Çu kú, kÕt chuyÓn trÞ gi¸ hµng tiªu thô Nî TK 611 (6112): Hµng ho¸ Cã TK 156: Hµng tån kho, tån quÇy ®Çu kú Cã TK 157: Hµng göi b¸n, ký göi ®Çu kú Cã TK 154: Hµng mua ®ang ®i ®êng ®Çu kú * Trong kú, ph¶n ¸nh trÞ gi¸ hµng t¨ng thªm do c¸c nguyªn nh©n (thu mua, nhËn cÊp ph¸t, thuÕ nhËp khÈu, chi phÝ thu mua...) Nî TK 611 (6112): TrÞ gi¸ hµng ho¸ Nî TK 133 (1331): ThuÕ GTGT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ Cã TK liªn quan (334, 411, 111, 112): Gi¸ mua vµ chi phÝ thu mua. – Sè gi¶m gi¸ hµng mua vµ hµng tr¶ l¹i. Nî TK liªn quan (111, 112, 331, 1388...) Cã TK 611 (6112): TrÞ gi¸ mua cña hµng tr¶ l¹i hay ®îc gi¶m gi¸. Cã TK 133 (1331): ThuÕ GTGT t¬ng øng cña hµng gi¶m gi¸, hµng mua tr¶ l¹i. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 16 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé – Sè chiÕt khÊu thanh to¸n ®îc hëng khi mua hµng Nî TK liªn quan (111, 112, 331, 1388...) Cã TK 515: Thu nhËp tµi chÝnh C¸c bót to¸n ph¶n ¸nh doanh thu tiªu thô, chiÕt khÊu thanh to¸n khi b¸n hµng, gi¶m gi¸ hµng b¸n, hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i trong kú ghi gièng c¸c doanh nghiÖp ¸p dông ph¬ng ph¸p kª khai thêng xuyªn. * Cuèi kú c¨n cø vµo kÕt qu¶ kiÓm kª, x¸c ®Þnh hµng ®· tiªu thô vµ cha tiªu thô. – KÕt chuyÓn trÞ gi¸ hµng cßn l¹i, cha tiªu thô Nî TK liªn quan (151, 156, 157): TrÞ gi¸ vèn hµng cha tiªu thô. Cã TK 611 (6112): TrÞ gi¸ vèn hµng cha tiªu thô cuèi kú. – X¸c ®Þnh trÞ gi¸ vèn hµng tiªu thô trong kú Nî TK 632: TrÞ gi¸ vèn hµng ®· tiªu thô Cã TK 611 (6112): TrÞ gi¸ vèn hµng tiªu thô. 6. KÕ to¸n hµng ho¸ tån kho a. T¹i kho Thñ kho tiÕn hµnh ghi chÐp trªn c¸c thÎ kho theo tõng l« hµng hoÆc theo tõng mÆt hµng. §Þnh kú, c¨n cø vµo chøng tõ nhËp, xuÊt kho ®· ghi vµo thÎ kho mµ thñ kho tiÕn hµnh lËp b¶ng kª nhËp xuÊt tån hµng ho¸. b. T¹i quÇy hµng. Nh©n viªn b¸n hµng trùc tiÕp ghi chÐp theo mét trong hai ph¬ng ph¸p sau: Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n vÒ mÆt gi¸ trÞ: nh©n viªn b¸n hµng nhËn hµng ®Ó b¸n tÝnh thµnh tiÒn theo gi¸ b¸n lÎ vµ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ sè hµng ®· nhËn, b¸n ®Õn ®©u nép tiÒn ®Õn ®ã. Cuèi th¸ng (hoÆc ®Þnh kú) nh©n viªn tiÕn hµnh kiÓm kª sè hµng cã ë quÇy, ®èi chiÕu víi sè tiÒn cßn cha thanh to¸n, x¸c ®Þnh sè tiÒn thõa hoÆc thiÕu. Nh©n viªn b¸n hµng ph¶i më sæ nhËn hµng vµ thanh to¸n theo mÉu sau: Sæ nhËn hµng vµ thanh to¸n Chøng tõ SH DiÔn gi¶i NT TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E TrÞ gi¸ hµng ®· Sè tiÒn ®· Sè tiÒn cßn nhËn nép l¹i Trang 17 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n vÒ mÆt sè lîng vµ gi¸ trÞ ë quÇy hµng, nh©n viªn b¸n hµng ph¶i më "ThÎ quÇy hµng" ®Ó theo dâi t×nh h×nh biÕn ®éng theo tõng mÆt hµng. ThÎ quÇy hµng Tê sè............ Tªn hµng......................... Quy c¸ch................... §¬n gi¸.......................... §¬n vÞ Ngµ y th¸ ng Tªn ngêi b¸n hµng A B Tån ®Çu ca (ngµy ) 1 NhËp tõ kho trong ca (ngµy) NhËp kh¸c ca (ngµy) Céng tån vµ nhËp trong ca (ngµy) 2 3 4 XuÊt b¸n XuÊt kh¸c Lîng TiÒn Lîng TiÒn 5 6 7 8 Tån cuèi ca (ngµy 9 Céng §èi víi c¸c ®èi tîng kh«ng thuéc diÖn lËp ho¸ ®¬n b¸n hµng, nh©n viªn b¸n hµng ph¶i lËp b¶ng kª b¸n hµng lÎ theo tõng lÇn b¸n, tõng lo¹i hµng vµ cuèi ngµy lªn b¶ng kª göi bé phËn kÕ to¸n lµm c¨n cø tÝnh thuÕ GTGT. B¶ng kª b¸n lÎ hµng ho¸ Tªn c¬ së kinh doanh....................................... §Þa chØ................M· sè........... Hä tªn ngêi b¸n hµng.................................... §Þa chØ n¬i b¸n hµng................. TT Tªn hµng ho¸ §¬n vÞ tÝnh Sè lîng §¬n gi¸ Thµnh tiÒn Tæng céng tiÒn thanh to¸n Tæng sè tiÒn b»ng ch÷............................................... Ngµy........th¸ng..........n¨m........................ Ngêi b¸n (Ký, ghi râ hä tªn) c. T¹i phßng kÕ to¸n KÕ to¸n tæng hîp sö dông tµi kho¶n 456 hµng ho¸ ®Ó theo dâi hµng tån kho, t¨ng gi¶m trong kú. KÕ to¸n chi tiÕt sö dông ph¬ng ph¸p thÎ song song hoÆc ph¬ng ph¸p sè d ®Ó h¹ch to¸n TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 18 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé phÇn ii: Thùc tr¹ng c«ng t¸c h¹ch to¸n lu chuyÓn hµng ho¸ t¹i c«ng ty ph¸t hµnh s¸ch H¶i Phßng I. §Æc ®iÓm t×nh h×nh chung cña C«ng ty 1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn Ngµy 10/10/1952 Hå Chñ TÞch ký s¾c lÖnh sè 122 thµnh lËp "Nhµ in Quèc gia ViÖt Nam" tiÒn th©n cña Quèc doanh Ph¸t hµnh s¸ch ngµy nay. Tõ n¨m 1955 cho ®Õn n¨m 1960 quyÕt ®Þnh ph©n cÊp vÒ ®Þa ph¬ng lÊy tªn lµ quèc doanh ph¸t hµnh s¸ch tØnh (thµnh phè) ChÝnh tõ ®©y Quèc doanh Ph¸t hµnh s¸ch H¶i Phßng ra ®êi víi nh÷ng bíc kh«ng ngõng ph¸t huy ®Ó tù hoµn thiÖn m×nh. §Õn n¨m 1982 Nhµ níc ta mét lÇn n÷a quyÕt ®Þnh ®æi tªn Quèc doanh Ph¸t hµnh s¸ch thµnh C«ng ty ph¸t hµnh s¸ch tØnh (thµnh phè). Mét lÇn n÷a C«ng ty ph¸t hµnh s¸ch H¶i Phßng víi tªn tuæi míi nh»m phï hîp h¬n víi t×nh h×nh míi. N¨m1993 theo NghÞ ®Þnh 388/1993/N§-TTCP cña Thñ tíng ChÝnh phñ quyÕt ®Þnh chÝnh thøc cho C«ng ty ph¸t hµnh s¸ch c¸c tØnh (thµnh phè) trong ®ã cã C«ng ty Ph¸t hµnh s¸ch H¶i Phßng lµ mét doanh nghiÖp Nhµ níc . Cho ®Õn nay C«ng ty Ph¸t hµnh s¸ch H¶i Phßng vÉn liªn tôc ph¸t triÓn lín m¹nh, quy m« C«ng ty ngµy cµng më réng c¶ vÒ chiÒu réng lÉn chiÒu s©u, thùc hiÖn tèt nhiÖm vô chÝnh trÞ cña m×nh vµ ®¸p øng nhu cÇu mµ thÞ trêng ®ßi hái. 2. NhiÖm vô vµ ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh a. NhiÖm vô C«ng ty ph¸t hµnh s¸ch H¶i Phßng ®îc thµnh lËp víi môc ®Ých lÊy nhiÖm vô chÝnh trÞ ®Æt lªn hµng ®Çu bªn c¹nh ®ã lµ thùc hiÖn nhiÖm vô cung øng ®Çy ®ñ nhu cÇu vÒ sè lîng vµ c¶ chÊt lîng c¸c lo¹i s¸ch trong níc vµ níc ngoµi ë tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc vµ v¨n ho¸ phÈm cho ®Þa bµn c¸c quËn néi thµnh vµ c¸c huyÖn ngo¹i thµnh cña H¶i Phßng. NhiÖm vô cô thÓ cña C«ng ty lµ: – TiÕp nhËn s¸ch vµ v¨n ho¸ phÈm tõ c¸c nhµ xuÊt b¶n trong c¶ níc, ngoµi ra cßn ë kho cña Tæng C«ng ty ph¸t hµnh s¸ch ViÖt Nam, C«ng ty ph¸t hµnh s¸ch Hµ Néi, vÒ kho cña C«ng ty Ph¸t hµnh s¸ch H¶i Phßng. – Tæ chøc b¸n s¸ch vµ v¨n ho¸ phÈm cho c¸c ®¬n vÞ thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ vµ nhu cÇu cña d©n c. TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Trang 19 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp m«n KÕ to¸n Bé – X©y dùng c¬ së vËt chÊt, ph¸t triÓn c¸c m¹ng líi c¸c cöa hµng s¸ch tù chän ®Ó tho¶ m·n ngµy cµng tèt h¬n nhu cÇu thëng thøc vµ sö dông s¸ch, v¨n ho¸ phÈm trªn ®Þa bµn. b. §Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh. C«ng ty Ph¸t hµnh s¸ch H¶i Phßng lµ mét doanh nghiÖp th¬ng m¹i chuyªn kinh doanh s¸ch vµ v¨n ho¸ phÈm díi sù chØ ®¹o trùc tiÕp cña Së v¨n ho¸ th«ng tin H¶i Phßng. Nguån hµng cña C«ng ty ®îc chÝnh c¸c nhµ xuÊt b¶n, Tæng c«ng ty ph¸t hµnh s¸ch cung cÊp. KÕt cÊu mÆt hµng kinh doanh cña C«ng ty ®îc chia thµnh 2 nhãm chÝnh. – Nhãm s¸ch: gåm cã s¸ch gi¸o khoa, s¸ch v¨n häc, s¸ch KTKT, s¸ch chÝnh trÞ, s¸ch ph¸p luËt, s¸ch thiÕu nhi... – Nhãm v¨n ho¸ phÈm: ®å dïng häc sinh, ®å dïng gi¶ng d¹y, v¨n phßng phÈm... C«ng ty thùc hiÖn b¸n hµng theo gi¸ thèng nhÊt do Bé v¨n ho¸ th«ng tin quy ®Þnh víi hai ph¬ng thøc chñ yÕu – B¸n bu«n – B¸n lÎ 3. Tæ chøc bé m¸y qu¶n lý vµ tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n a. Tæ chøc bé m¸y qu¶n lý. Bé m¸y qu¶n lý cña c«ng ty ®îc tæ chøc theo m« h×nh trùc tuyÕn tham mu. Gi¸m ®èc lµ ngêi ®øng ®Çu bé m¸y qu¶n lý, lµ ngêi l·nh ®¹o cao nhÊt, chÞu tr¸ch nhiÖm tríc Nhµ níc vµ cÊp trªn vÒ toµn bé kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty. Gióp viÖc cho Gi¸m ®èc trong ban gi¸m ®èc lµ 2 Phã gi¸m ®èc, mét ngêi phô tr¸ch néi chÝnh vµ mét ngêi phô tr¸ch vÒ kinh doanh . Díi ban gi¸m ®èc lµ c¸c phßng ban nghiÖp vô thùc hiÖn c«ng t¸c chuyªn m«n vµcc cöa hµng s¸ch tù chän trùc thuéc (xem s¬ ®å tæ chøc bé m¸y trang 26) qu¶n lý cña S¬ ®å tæ chøc bé m¸y c«ng ty Ban gi¸m ®èc Phßng tæ chøc hµnh chÝnh TrÇn ThÞ H»ng - KTDN 1E Phßng Kinh doanh Phßng KÕ to¸n Trang 20
- Xem thêm -