Hoàn thiện cơ cấu tổ chức quản lý tổng công ty thương mại sài gòn (2000 - 2010)

  • Số trang: 51 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 15 |
  • Lượt tải: 0
sakura

Đã đăng 9677 tài liệu

Mô tả:

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM PHẠM HẢI LONG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2001 1 ____________________________________________________________________________ MÔÛ ÑAÀU I-SÖÏ CAÀN THIEÁT NGHIEÂN CÖÙU ÑEÀ TAØI : -Toång coâng ty thöông maïi Saøi Goøn laø moät doanh nghieäp nhaø nöôùc theo moâ hình TCTY 90 ñöôïc hình thaønh trong quaù trình saép xeáp vaø ñoài môùi quaûn lyù DN nhaø nöôùc, nhaèm taùch chöùc naêng quaûn lyù kinh doanh ra khoûi quaûn lyù haønh chính , hình thaønh toå chöùc kinh doanh qui moâ lôùn ñuû söùc thöïc hieän lieân doanh, lieân keát, naâng cao naêng löïc caïnh tranh vaø hieäu quaû kinh doanh , goùp phaàn thöïc hieän vai troø ñieàu tieát kinh teá cuûa nhaø nöôùc -Cô sôû phaùp ly ùcuûa moâ hình toå chöùc quaûn lyù cuûa TCTY nhaø nöôùc laø luaät DNNN, Nghò ñònh 39-CP,Nghò ñònh 59-CP,Quyeát ñònh 90/TT vaø nhieàu vaên baûn phaùp qui coù lieân quan khaùc -Nhìn chung,TCTY ñaõ baét ñaàu phaùt huy caùc maët trong hoaït ñoäng saûn xuaát kinh doanh :ñaáu thaàu, hoã trôï doanh nghieäp, baûo laõnh tín duïng, thay ñoåi thieát bò vaø coâng ngheä môùi, toå chöùc caùc loaïi dòch vuï ..nhöng coøn nhieàu vaán ñeà caàn nghieân cöùu veà cô caáu toå chöùc. Caàn xaùc ñònh ñöôïc vai troø cuûa TCTY ñeå phaùt huy tieàm naêng saün coù vaø ñaùp öùng nhieäm vuïï TCTY trong giai ñoaïn hieän nay vaø laâu daøi -TCTY-TMSG hieän nay coù theå hieåu laø giai ñoaïn ñaàu cuûa taäp ñoaøn kinh teá nhaø nöôùc sô khai qui moâ nhoû, con ñöôøng phaùt trieån töøng böôùc cuûng coá ñeå trôû thaønh taäp ñoaøn kinh teá maïnh, qui moâ lôùn, hoaït ñoäng phaïm vi roäng, ñuû söùc caïnh tranh vaø coù hieäu quaû ñeå saün saøng hoäi nhaäp. Toaøn TCTY laø moät theå thoáng nhaát chuyeân moân hoùa, coù ñoäi nguõ caùn boä quaûn lyù ngang taàm caùc coâng ty ña quoác gia (MNCs) II-MUÏC ÑÍCH NGHIEÂN CÖÙU : Töø tình hình treân, muïc ñích nghieân cöùu cuûa ñeà taøi laø : -Töø thöïc traïng cuûa TCTY-TMSG veà cô caáu toå chöùc quaûn lyù , tình hình hoaït ñoäng, phaân tích caùc nguyeân nhaân aûnh höôûng tôùi hoaït ñoäng cuûa TCTY-TMSG töø ñoù ñeà xuaát hoaøn thieän cô caáu toå chöùcù quaûn lyù ñeå töøng böôùc xaây döïng TCTY-TMSG thaønh caùc taäp ñoaøn kinh teá III-PHAÏM VI NGHIEÂN CÖÙU : Ñeà taøi naøy chæ taäp trung nghieân cöùu cô caáu toå chöùc quaûn lyùù qua tình hình toå chöùc saûn xuaát kinh doanh cuûa TCTY-TMSG vaø caùc DNTV. Khoâng ñi saâu vaøo noäi dung quaûn lyù vaø caùc chöùc naêng quaûn lyù cuûa TCTY. Ñeà xuaát cô caáu toå chöùc quaûn lyù töông lai mang tính chaát chuû quan cuûa ngöôøi vieátû ñeå laøm taøi lieäu nghieân cöùu phaùt trieån TCTY trong giai ñoaïn tôùi.Chuùng toâi hoaøn toaøn khoâng coù tham voïng ñoåi môùi cô caáu toå chöùc quaûn lyù cuûa TCTY 2 ____________________________________________________________________________ IV-NOÄI DUNG NGHIEÂN CÖÙU : Ñöa ra moät soá moâ hình veà cô caáu toå chöùc quaûn lyù TCTY hieân nay ñeå laøm cô sôû ñeà xuaát moät vaøi cô caáu nhaèm gôïi môû xu höôùng hình thaønh taäp ñoaøn kinh teá sau naøy. Trong boái caûnh hieän nay TCTY-TMSG laø loaïi hình DN lôùn coù theå phaùt trieån theâm qui moâ, vì vaäy caàn coù söï chuaån bò caû veà maët lyù luaän vaø thöïc tieãn giuùp cho caùc nhaø hoaïch ñònh chieán löôïc phaùt trieån TCTY ôû taàm cao hôn. 3 ____________________________________________________________________________ CHÖÔNG I :LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ CÔ CAÁU TOÅ CHÖÙC QUAÛN LYÙ 1.1-CAÙC CÔ CAÁU LIEÂN KEÁT DOANH NGHIEÄP : Vieäc lieân keát doanh nghieäp thoâng qua vieäc gaén keát nhöõng doanh nghieäp ñang töï chuû veà maët kinh thaønh toå chöùc kinh teá lôùn hôn maø caùc beân lieân keát cuøng coù lôïi. Hình thöùc lieân keát raát ña daïng, trong ñoù muïc ñích cao nhaát cuûa moät doanh nghieäp khi töï nguyeän lieân keát laø taêng cô hoäi ñeå taïo ra lôïi nhuaän cho muïc tieâu tröôùc maét vaø laâu daøi duø phaûi caân nhaéc khi moät phaàn töï chuû veà maët kinh teá bò giôùi haïn * Vieäc lieân keát doanh nghieäp trong sx-kd seõ giuùp cho : - Naâng cao hieäu quaû kinh teá trong phaïm vi moâi tröôøng lôùn hôn - Taêng khaû naêng caïnh tranh thoâng qua caûi thieän vò theá ñoái vôùi khaùch haøng, nhaø cung caáp , caùc toå chöùc khaùc lieân quan ñeán kinh doanh - Giaûm thieåu ruûi ro trong kinh doanh thoâng qua vieäc choïn nhieàu ñoái taùc kinh doanh - Hình thaønh caùc hieäp hoäi kinh teá ñeå baûo veä quyeàn lôïi cuûa doanh nghieäp trong moâi tröôøng kinh doanh Coù caùc loaïi hình lieân keát kinh doanh nhö sau : Lieân keát hôïp taùc theå hieân söï töï nguyeän cuûa caùc doanh nghieäp (DN).Nhöõng doanh nghieäp naøy vaãn giöõ ñöôïc söï töï chuû veà maët kinh teá Lieân keát taäp trung theå hieän söï gaén keát veà kinh teá (chòu söï laõnh ñaïo thoáng nhaát cuûa taäp ñoaøn kinh teá), quyeàn töï chuû veà phaùp luaät cuûa DN ñöôïc baûo veä 1.1.1-Hình thöùc lieân keát hôïp taùc -lieân keát lôïi ích : laø moät söï lieân keát theo hôïp ñoàng thöôøng laø giöõa caùc doanh nghieäp lieân keát ngang. Nhöõng DN tham gia vaãn giöõ laïi söï töï chuû veà kinh teá.Lieân keát lôïi ích thöôøng xuaát hieän ôû caùc lónh vöïc : quaûng caùo chung, mua haøng chung, nghieân cöùu thò tröôøng vaø chieán löôïc kinh doanh chung... -Lieân keát cô hoäi : laø lieân keát cuûa DN lieân keát ngang töï chuû veà maët kinh teá .Noù ñöôïc thaønh laäp nhaèm tieán haønh moät nhieäm vuï nhaát ñònh coù giôùi haïn roõ raøng vaø ñöôïc giaûi theå khi nhieäm vuï ñoù keát thuùc. Hai daïng chuû yeáu cuûa lieân keát cô hoäi laø :lieân keát coâng vieäc vaø con-xooc-xi-um a, Lieân keát coâng vieäc :Thöôøng nhaèm muïc ñích cuøng giaûi quyeát moät nhieäm vuï saûn xuaát.Phaàn lôùn xuaát hieän ôû caùc coâng ty xaây döïng döôùi hình thöùc cuøng nhaän thaàu hôïp ñoàng xaây döïng b, Con-xooc-xi-um :Töông töï nhö lieân keát coâng vieäc.Chuû yeáu trong lónh vöïc ngaân haøng. Nhöõng daïng quan troïng cuûa con-xooc-xi-um laø con-xooc-xi-um phaùt haønh vaø con-xooc-xi-um tín duïng -Lieân doanh:(Joint Venture): Ñaây laø hình thöùc phaùt trieån maïnh trong nhöõng naêm gaàn ñaây treân phaïm vi hôïp taùc.Veà cô baûn coù theå hieåu lieân doanh laø hình thöùc hôïp taùc kinh teá giöõa hai hay nhieàu DN ñoäc laäp ñeå thaønh laäp moät DN töï chuû veà maët kinh teá vaø phaùp luaät nhaèm muïc ñích thöïc hieän lôïi ích chung cuûa caùc beân tham gia.Lieân doanh coù theå toàn taïi döôùi hình thöùc caùc loaïi DN.. Noù 4 ____________________________________________________________________________ khaùc vôùi taäp ñoaøn ôû choã khoâng chòu söï quaûn lyù thoáng nhaát nhö caùc DN thaønh vieân trong taäp ñoaøn -Caùc-ten : laø möùc cao nhaát cuûa lieân keát DN döïa treân cô sôû hôïp taùc kinh teá. ù Laø moät söï lieân keát theo hôïp ñoàng ngang giöõa caùc DN töï chuû veà maët kinh teá vaø phaùp luaät. Muïc ñích cuûa chuùng laø thoâng qua hôïp ñoàng ñeå haïn cheá söï caïnh tranh vaø töø ñoù daønh laáy vò trí chieám lónh thò tröôøng.Coù boán loaïi caùc-ten chuû yeáu : caùc-ten ñieàu kieän, caùc-ten giaù caû, caùc-ten saûn xuaát vaø caùc-ten baùn haøng. Tuy nhieân , neáu xeùt veà caáu truùc toå chöùc, caùc-ten veà cô baûn khoâng thích hôïp vôùi söï caïnh tranh töï do trong cô cheá thò tröôøng 1.1.2-Hình thöùc lieân keát taäp trung : Nhöõng DN lieân keát taäp trung bò giôùi haïn veà quyeàn töï chuû kinh doanhá so vôùi nhöõng DN lieân keát hôïp taùc. Aûnh höôûng ñeán nguyeân taéc töï do caïnh tranh, do ñoù thöôøng chòu söï kieåm tra vaø giaùm saùt cuûa caùc cô quan quaûn lyù .Lieân keát taäp trung bao goàm caùc daïng sau: -DN chieám giöõ vò trí quan troïng : DN chieám giöõ vò trí quan troïng vöaø goùp voán ña soá vöøa coù quyeàn bieåu quyeát caùc vaán ñeà lieân quan ñeánø DN. DN goùp voán nhieàu nhöng coù theå khoâng coù quyeàn bieåu quyeát ña soá (do naém nhieàu coå phieáu öu ñaõi khoâng coù quyeàn bieåu quyeát). Taát caû DN tham gia hình thöùc naøy vaån giöõ laïi quyeàn töï chuû veà phaùp luaät cuûa mình -DN phuï thuoäc vaø DN thoáng trò : Neáu DN ñöôïc goïi laø DN thoáng trò khi noù coù vai troø thoáng trò ñieàu haønh tröïc tieáp hoaëc giaùn tieáp ñoái vôùi moät DN. ÔÛ ñaây caùc DN tham gia coù theå ñaët döôùi söï quaûn lyù thoáng nhaát vaø nhö vaäy chuùng laäp thaønh taäp ñoaøn kinh teá, nhöng khoâng baét buoäc caùc DN phaûi tham gia -Taäp ñoaøn kinh teá : Laø hình thöùc lieân keát taäp trung giöõa caùc CTY, caùc DN ñeå tích tuï taäp trung voán, taêng khaû naêng caïnh tranh cuûa caùc CTY vaø DN thaønh vieân. Söï hình thaønh caùc taäp ñoaøn kinh teá cuõng laø keát quaû cuûa vieäc hình thaønh caùc CTY taøi chính, CTY meï vaø caùc CTY con. Taäp ñoaøn kinh teá coù caùc ñaëc ñieåm sau : -Taäp ñoaøn kinh teá laø moät loaïi hình toå chöùc kinh teá, coù tö caùch phaùp nhaân nhöng khoâng phaûi gioáng nhö CTY hay Hieäp Hoäi, noù khoâng coù tö caùch phaùp nhaân kinh doanh gioáng nhö CTYù, noù laø moät hình thöùc toå chöùc lieân keát kinh teá giöõa caùc DN ñaõ coù saún nhöng cô caáu toå chöùc quaûn lyù taäp trung hôn CTY vaø coù hieäu quaû hôn hieäp hoäi. -Muïc tieâu cuûa taäp ñoaøn kinh teá khoâng phaûi laø tröïc tieáp tìm lôïi nhuaän maø nhaèm taïo ñieàu kieän cho caùc DN thaønh vieân toái ña hoùa lôïi nhuaän. -Thaønh laäp taäp ñoaøn kinh teá khoâng bò raøng buoäc veà voán vì caùc DN trong taäp ñoaøn ñaõ coù voán ñeå kinh doanh tröôùc khi vaøo taäp ñoaøn. Taäp ñoaøn kinh teá khoâng coù qui ñònh soá voán toái thieåu. Cô caáu toå chöùc quaûn lyù cuûa taäp ñoaøn nheï nhaøng, " meàm maïi " ñöôïc hình thaønh treân cô sôû töï nguyeän cuûa caùc DN, nhöng ngöôïc laïi caùc thaønh vieân trong taäp ñoaøn kinh teá coù traùch nhieäm lieân ñôùi voâ haïn. 5 ____________________________________________________________________________ -Taäp ñoaøn kinh teá coù theå tham gia vaøo moïi lónh vöïc trong ñôøi soáng -kinh teá, phaïm vi hoaït ñoäng cuûa taäp ñoaøn kinh teá raát roäng, noù coù theå taäp hôïp caùc loaïi hình saûn xuaát khoâng phaân bieät caùc hình thöùc sôõ höõu vaø bao haøm taát caû caùc ngaønh kinh teá +,Caùc hình thöùc taäp ñoaøn kinh teá : Taäp ñoaøn kinh teá ñöôïc phaân chia theo nhieàu goùc ñoä khaùc nhau :theo höôùng môû roäng kinh doanh vaø theo quan heä sôû höõu, theo daïng quaûn lyù hay phöông tieän lieân keát.ÔÛ ñaây chuùng ta chæ ñeà caäp ñeán nhöõng hình thöùc quan veà maët toå chöùc quaûn lyù cuûa taäp ñoaøn kinh teá a,Theo höôùng môû roäng kinh doanh :Phaân chia thaønh taäp ñoaøn lieân keát ngang vaø taäp ñoaøn lieân keát doïc -Taäp ñoaøn lieân keát ngang : bao goàm nhöõng DN hoaït ñoäng trong nhöõng ngaønh gioáng nhau hoaëc gaàn gioáng nhau. Chuùng toàn taïi ôû haàu heát caùc ngaønh kinh teá -Taäp ñoaøn lieân keát doïc: Bao goàm nhöõng DN thuoäc caùc ngaønh kinh teá khaùc nhau , nhöng coù quan heä noái tieáp nhau trong quaù trình kinh doanh. Chuùng thöôøng xuaát hieän ôû caùc ngaønh coâng nghieäp moû vaø luyeän kim, coâng nghieäp daàu khí. Cuoái cuøng coøn coù nhöõng taäp ñoaøn hoãn hôïp, coøn ñöôïc goïi laø taäp ñoaøn taøi chính hay taäp ñoaøn dò theå. Chuùng bao goàm nhöõng DN thuoäc caùc ngaønh kinh teá khaùc nhau khoâng coù hoaëc coù raát ít caùc moái quan heä veà maët kinh doanh. Ñoái vôùi nhöõng taäp ñoaøn naøy khoâng mang ñaëc ñieåm veà phoái hôïp kinh teá. Ngöôøi ta coøn goïi laø loaïi lieân keát cheùo. CAÙC LOAÏI LIEÂN KEÁT LIEÂN KEÁT NGANG LIEÂN KEÁT DOÏC LIEÂN KEÁT CHEÙO B,Theo quan heä sôû höõu : Ngöôøi ta phaân bieät taäp ñoaøn gia ñình, taäp ñoaøn nhaø nöôùc vaø taäp ñoaøn coå ñoâng. Quan heä veà maët sôû höõu aûnh höôûng tôùi toå chöùc cuûa taäp ñoaøn. C,Theo daïng quaûn lyù : Chia ra thaønh taäp ñoaøn quaûn lyù" cöùng" (taäp trung) vaø taäp ñoaøn quaûn lyù" meàm " (phi taäp trung). Ñaëc ñieåm cuûa taäp ñoaøn naøy laø giôùi haïn veà toå chöùc quaûn lyù giöõa taäp trung vaø phi taäp trung raát roäng. Nhöõng taäp ñoaøn quaûn lyù taäp trung thöïc hieän vieäc saép xeáp DN ñeán töøng thaønh vieân ,nhieàu nhieäm vuï ñöôïc taùch ra töø DN thaønh vieân ñöôïc chuyeån giao cho cô quan quaûn lyù taäp ñoaøn.Ngöïôïc laïi , ôû caùc taäp ñoaøn quaûn lyù phi taäp trung , cô quan quaûn lyù taäp ñoaøn chæ giôùi haïn vaøo vaøo nhöõng nhieäm vuï quaûn lyù quan troïng cuûa vieäc keá hoaïch hoùa toaøn boä vaø xaäy döïng cô cheá quaûn lyù vaø chuyeån giao cho DN thaønh vieân quyeàn töï do quyeát ñònh D,Theo phöông tieän lieân keát : Caùc nhaø kinh teá hoïc phöông Taây coøn phaân bieät taäp ñoaøn tham gia vaø taäp ñoaøn hôïp ñoàng. Ngaøy nay chæ coøn laïi taäp ñoaøn tham gia, caùc taäp ñoaøn 6 ____________________________________________________________________________ naøy taäp hôïp caùc DN thaønh vieân thoâng qua vieäc tham gia taøi chính( thoâng thöôøng lôùn hôn 50% voán ñieàu leä) G,Theo moái quan heä giöõa taäp ñoaøn vaø thaønh vieân : Ngöôøi ta chia ra thaønh taäp ñoaøn thöù baäc vaø taäp ñoaøn bình ñaúng. Nhöõng taäp ñoaøn xuaát hieän thoâng qua moái quan heä phuï thuoäc ñöôïc goïi laø taäp ñoaøn thöù baäc. Ngöôïc laïi, nhöõng taäp ñoaøn khoâng toàn taïi nhöõng moái quan heä phuï thuoäc , nhöng vaãn lieân keát döôùi daïng quaûn lyù thoáng nhaát goïi laø taäp ñoaøn bình ñaúng. +,Söï hình thaønh taäp ñoaøn : Theo kinh nghieäm treân theá giôùi, caùc taäp ñoaøn ñöôïc hình thaønh trong nhöõng tröôøng hôïp sau : -Moät DN mua coå phieáu hoaëc goùp voán vaøo moät DN khaùc ñaëc bieät coù theå ñaït ñeán 100% voán,ñaây laø tröôøng hôïp xaûy ra khi hình thaønh taäp ñoaøn, nhaát laø khi môû roäng taäp ñoaøn -Moät DN mua moät boä phaän cuûa DN khaùc vaø bieán boä phaän naøy thaønh DN töï chuû -Moät DN xaây döïng nhöõng phaân xöôûng môùi vaø quaûn lyù nhöõng phaân xöôûng naøy khoâng phaûi vôùi tö caùch laø nhöõng boä phaän cuûa DN, maø laø nhöõng DN töï chuû veà maët phaùp luaät toàn taïi döôùi hình thöùc coâng ty coå phaàn hay coâng ty traùch nhieäm höõu haïn -Moät DN chia caùc boä phaän cuûa mình thaønh caùc DN rieâng, töï chuû veà maët phaùp luaät, toàn taïi döôùi hình thöùc coâng ty coå phaàn hay coâng ty traùch nhieäm höõu haïn -Moät DN tieáp nhaän vieäc quaûn lyù nhöõng DN khaùc , nhöng khoâng coù goùp voán , maø chæ treân cô sôû hôïp ñoàng quaûn lyù DN, hôïp ñoàng chuyeån giao DN hay hôïp ñoàng thueâ DN. Ñeå ñaït ñöôïc vieäc quaûn lyù DN caàn thaønh laäp moät coâng ty ñaëc bieät -Nhieàu DN töï nguyeän lieân keát vôùi nhau ñeå hình thaønh moät taäp ñoaøn Vieäc quaûn lyù caùc thaønh vieân taäp ñoaøn coù theå thöïc hieän thoâng qua moät coâng ty Holding, coâng ty naøy coù nhieäm vuï quaûn lyù caùc DN thaønh vieân nhöng khoâng tröïc tieáp laøm nhieäm vuï saûn xuaát vaø thöông maïi. Xuaát phaùt töø khía caïnh kinh teá, vieäc thaønh laäp taäp ñoaøn coù theå xaûy ra ôû caùc moái quan heängang hoaëc moái quan heä doïc -DN hôïp nhaát : Neáu nhö caùc DN töï nguyeänâ lieân keát thì sau khi lieân keát chæ coøn laïi moät ñôn vò chòu traùch nhieäm chung tröôùc phaùp luaät. Ngöôøi ta goïi ñoù laø söï hôïp nhaát (fusion). Noù coù theå xaûy ra thoâng qua saùt nhaäp DN hoaëc thaønh laäp DN môùi 7 ____________________________________________________________________________ LIEÂN KEÁT DOANH NGHIEÄP HÔÏP TAÙC TAÄP TRUNG Lieân keát lôïi ích DN chieám giöõ vò trí quan troïng Lieân keát cô hoäi DN phuï thuoäc thoáng trò Lieân doanh Caùc-ten Caùc hieäp hoäi ngaønh T aäp ñoaøn thoáng trò Taäp ñoaøn bình ñaúng DN hôïp nhaát Sô ñoà 1.1:NHÖÕNG HÌNH THÖÙC HÔÏP TAÙC VAØ TAÄP TRUNG DN 1.2- CAÙC CÔ CAÁU TOÅ CHÖÙC QUAÛN LYÙ : Boä maùy toå chöùc quaûn lyù laø söï saép xeáp caùc boä phaän, caùc ñôn vò, trong moät toå chöùc thaønh moät theå thoáng nhaát, vôùi quan heä veà nhieäm vuï vaø quyeàn haønh roõ raøng, nhaèm taïo neân moät moâi tröôøng noäi boä thuaän lôïi cho söï laøm vieäc cuûa moãi caù nhaân, moãi boä phaän, höôùng tôùi muïc tieâu chung.Vieäc xaùc ñònh cô caáu toå chöùc quaûn lyù taïi DN phuï thuoäc vaøo qui moâ, hình thöùc phaùp lyù cuûa DN, vaøo nhieäm vuï muïc tieâu cuï theå, vaøo moâi tröôøng DN cuõng nhö chöùc naêng vaø phaïm vi laõnh thoå hoaït ñoäng cuûa DN. Kinh nghieäm quaûn trò doanh nghieäp treân theá giôùi cho chuùng ta moät soá cô caáu toå chöùc quaûn lyù cô baûn :cô caáu toå chöùc quaûn lyù daïng ñôn giaûn vaø caùc cô caáu toå chöùc quaûn lyù daïng lieân keát 1.2.1-Cô caáu toå chöùc quaûn lyù daïng giaûn ñôn : Cô caáu toå chöùc quaûn lyù daïng giaûn ñôn laø moät caùch toå chöùc heát söùc ñôn giaûn ,khoâng phöùc taïp, ít mang yeáu toá chính thöùc veà phaùp lyù vaø quyeàn haønh taäp trung duy nhaát vaøo moät caù nhaân. Boä maùy toå chöùc ñôn giaûn thöôøng chæ coù 2 hay 3 caáp. Cô caáu naøy thöôøng ñöôïc xöû duïng trong caùc DN nhoû laø nôi maø nhaø quaûn trò gia vaø ngöôøi chuû sôû höõu laø moät. Chaúng haïn nhö caùc hieäu may quaàn aùo, tieäm aên , tieäm baùch hoùa...ñöôïc caùc DN choïn cô caáu toå chöùc naøy vì noù phuø hôïp vôùi qui moâ cuûa hoï. Ñaëc tröng cô baûn cuûa cô caáu naøy laø : Taát caû caùc quyeát ñònh quan troïng trong toå chöùc ñeàu do moät ñieàu haønh.Vì vaäy taát caû quyeàn haønh ñeàu taäp trung vaøo nhaø quaûn trò neân coù taàm hoaït ñoäng quaûn trò bao quaùt Öu ñieåm cuûa cô caáu naøy laø nhanh choùng vaø linh hoaït, ít toán keùm Nhöôïc ñieåm cuûa cô caáu naøy chæ aùp duïng cho caùc DN nhoû .Khi DN phaùt trieån , toå chöùc lôùn leân veà qui moâ phuø hôïp vôùi söï phaùt trieån ñoù thì cô caáu giaûn ñôn naøy khoâng thích hôïp nöõa. Söï taäp trung quaù nhieàu vaøo moät vai troø nhaø quaûn trò seõ daãn ñeán söï quaù taûi vaø ñoäc quyeàn aûnh höôûng ñeán hoaït ñoäng cuûa DN. 8 ____________________________________________________________________________ Ngoaøi ra cô caáu naøy coøn mang tính ruûi ro cao khi coù moät söï coá baát ngôø ( VD: tai naïn, coâng taùc xa daøi ngaøy...)nhaø quaûn trò khoâng theå laøm vieäc tröïc tieáp ñöôïc nöõa thì DN seõ rôi vaøo tình traïng aùch taéc. Cô caáu toå chöùc quaûn lyù tröïc tuyeán -laø hình thöùc coù qui moâ cao hôn vaø tính toå chöùc cuï theå cuõng nhö tính phaùp lyù roõ hôn so vôùi hình thöùc giaûn ñôn. Hình thöùc naøy ñöôïc xaây döïng treân caùc nguyeân lyù sau : -Moãi ngöôøi caáp döôùi chæ coù moät caáp treân tröïc tieáp theo nguyeân taéc thoáng nhaát chæ huy " Moät ngöôøi, moät caáp, moät thuû tröôûng " -Moái quan heä chuû yeáu tieán haønh theo chieàu doïc -Coâng vieäc quaûn trò tieán haønh theo tuyeán Öu ñieåm :Taïo söï thoáng nhaát taäp trung cao ñoä, cheá ñoä traùch nhieäm roõ raøng Nhöôïc ñieåm :Noù ñoøi hoûi ngöôøi laõnh ñaïo phaûi coù naêng löïc ( ñieàu naøy khoâng ñaùp öùng ñöôïc khi qui moâ toå chöùc taêng vaø khoái löôïng coâng vieäc quaûn trò nhieàu), haïn cheá söû duïng caùc chuyeân gia cao veà töøng maët, taïo söï ngaên caùch giöõa caùc boä phaän trong DN, thieáu söï phoái hôïp giöõa chuùng, tính saùng taïo khoâng ñöôïc phaùt huy, nguy cô xuaát hieän chuû nghóa quan lieâu trong quaûn lyù : Sô ñoà 1.2 : CÔ CAÁU TOÅ CHÖÙC QUAÛN LYÙ TRÖÏC TUYEÁN NGÖÔØi LAÕNH ÑAÏO NGÖÔØI LAÕNH ÑAÏO TUYEÁN 1 ÑÔN VÒ SX 1 ÑÔN VÒ SX 2 ÑÔN VÒ SX 3 NGÖÔØI LAÕNH ÑAÏO TUYEÁN 2 ......... ......... ......... Ngaøy nay kieåu cô caáu tröïc tuyeán vaãn coøn ñöôïc aùp duïng ôû nhöõng ñôn vò qui moâ nhoû, ôû caáp quaûn trò thaáp : toå , ñoäi. Khi qui moâ vaø phaïm vi chuyeân moân taêng leân , cô caáu naøy khoâng thích hôïp ñoøi hoûi giaûi phaùp khaùc. 1.2.2-Cô caáu toå chöùc quaûn lyù daïng lieân keát : a,Cô caáu toå chöùc quaûn lyù theo chöùc naêng Laø loaïi cô caáu ñöôïc xaây döïng treân cô sôû nhieäm vuï quaûn lyù ñöôïc phaân chia cho caùc ñôn vò rieâng bieät theo chöùc naêng quaûn lyù cuï theå.Ngöôøi laõnh ñaïo ôû moãi ñôn vò theo chöùc naêng ñeàu coù quyeàn löïc nhö ngöôøi laõnh ñaïo tröïc tuyeán, song chæ giaûi quyeát nhöõng nhieäm vuï thuoäc veà chöùc naêng quaûn lyù cuûa mình. Cô caáu naøy xaây döïng theo nguyeân lyù :vieäc quaûn trò thöïc hieän theo chöùc naêng, khoâng theo tuyeán, moãi ngöôøi caáp döôùi coù theå coù nhieàu ngöôøi caáp treân tröïc tieáp cuûa mình 9 ____________________________________________________________________________ Öu ñieåm :Khoâng ñoøi hoûi ngöôøi laõnh ñaïo phaûi coù kieán thöùc toaøn dieän, coù söï giuùp söùc cuûa caùc chuyeân gia neân giaûi quyeát hieäu quaû chuyeân moân toát hôn, phaùt huy taøi naêng nhaân vieân Nhöôïc ñieåm : saâu söï phaân chia giöõa caùc ñôn vò chöùc naêng.Moãi ñôn vò chöùc naêng chæ chaêm chuù theo ñuoåi muïc tieâu rieâng cuûa mình maø boû queân muïc tieâu cuûa toå chöcù, deã daãn ñeán phaù vôõ tính thoáng nhaát quaûn lyù trong heä thoáng toå chöùc DN. Ngoaøi ra, cô caáu naøy deã ñöa ñeán thuùc ñaåy hình thaønh caùc lôïi ích cuïc boä, gaây neân söï phaân taùn traùch nhieäm, thaäm chí coù theå gaây maát ñoaøn keát: NGÖÔØI LAÕNH ÑAÏO TOÅ CHÖÙC NGÖÔØI LAÕNH ÑAÏO CHÖÙC NAÊNG A ÑÔN VÒ SX 1 ÑÔN VÒ SX 2 NGÖÔØI LAÕNH ÑAÏO CHÖÙC NAÊNG B ÑÔN VÒ SX 3 ......... ......... ......... Sô ñoà 1.3 : CÔ CAÁU TOÅ CHÖÙC QUAÛN LYÙ THEO CHÖÙC NAÊNG b,Cô caáu toå chöùc quaûn lyù hoãn hôïp tröïc tuyeán-chöùc naêng Laø cô caáu phoái hôïp hai loaïi : tröïc tuyeán vaø chöùc naêng. Trong cô caáu naøy, ngoaøi caùc ñôn vò tröïc tuyeán ñöôïc toå chöùc ( theo saûn phaåm , laõnh thoå, khaùch haøng...), DN coøn toå chöùc theâm nhöõng boä phaän chöùc naêng ( nhö keá hoaïch , taøi vuï, lao ñoäng tieàn löông... ) ôû caáp trung öông cuûa DN, coù nhieäm vuï thöïc hieän caùc hoaït ñoäng chöùc naêng cho caùc ñôn vò tröïc tuyeán NGÖÔØi LAÕNH ÑAÏO TOÅ CHÖÙC NGÖÔØI LAÕNH ÑAÏO TUYEÁN 1 ÑÔN VÒ SX 1 Sô ñoà 1.4 : ÑÔN VÒ SX 2 ngöôøi laõnh ñaïo chöùc naêng A ÑÔN VÒ SX 3 ngöôùi laõnh ñaïo chöùc naêng B ......... NGÖÔØI LAÕNH ÑAÏO TUYEÁN 2 ......... CÔ CAÁU TOÅ CHÖÙC QUAÛN LYÙ TRÖÏC TUYEÁN CHÖÙC NAÊNG ......... 10 ____________________________________________________________________________ Öu ñieåm :Taïo ñieàu kieän thuaän lôïi cho söï phoái hôïp hoaït ñoäng ñeå hoaøn thaønh muïc tieâu chung, baûo ñaûm söï thích nghi theo yeâu caàu khaùch haøng nhöng ñoàng thôøi vaãn tieát kieäm ñöôïc chi phí Nhöôïc ñieåm :Thöôøng xaûy ra maâu thuaãn giöõa boä phaän tröïc tuyeán vaø boä phaän chöùc naêng, chaäm ñaùp öùng ñöôïc vôùi caùc tình huoáng ñaëc bieät. Caàn traùnh vieäc laäp quaù nhieàu phoøng ban, deã daãn ñeán taêng chi phí giaùn tieáp vaø hoäi hoïp Cô caáu naøy ñöôïc söû duïng khaù roäng raõi, tuy nhieân cuõng nhö caùc cô caáu treân thöôøng thích öùng trong ñieàu kieän moâi tröôøng oån ñònh vaø phuø hôïp cho caùc DN ít chuûng loaïi ngaønh haøng vaø ñôn ngaønh Caùc daïng cuï theå cuûa cô caáu naøy : TOÅNG GIAÙM ÑOÁC PHOÙ TOÅNG GIAÙM ÑOÁC NGHIEÂN CÖÙU PHAÙT TRIEÅN PHOÙ TOÅNG GIAÙM ÑOÁC MARKETING GIAÙM ÑOÁC NHOÙM SAÛN PHAÅM A PHOÙ TOÅNG GIAÙM ÑOÁC SAÛN XUAÁT GIAÙM ÑOÁC NHOÙM SAÛN PHAÅM B PHOÙ TOÅNG GIAÙM ÑOÁC TAØI CHÍNH GIAÙM ÑOÁC NHOÙM SAÛN PHAÅM C Sô ñoà 1.5 :Cô caáu toå chöùc quaûn lyù theo saûn phaåm TOÅNG GIAÙM ÑOÁC PHOÙ TOÅNG GIAÙM ÑOÁC NGUOÀN NHAÂN SÖÏ GIAÙM ÑOÁC BAÉC MYÕ PHOÙ TOÅNG GIAÙM ÑOÁC MARKETING PHOÙ TOÅNG GIAÙM ÑOÁC SAÛN XUAÁT GIAÙM ÑOÁC MYÕ LA TINH &VIEÃN ÑOÂNG PHOÙ TOÅNG GIAÙM ÑOÁC TAØI CHÍNH GIAÙM ÑOÁC AÂU PHI &TRUNG ÑOÂNG Sô ñoà 1.6 : Cô caáu toå chöùc quaûn lyù theo thò tröôøng c,Cô caáu toå chöùc quaûn lyù kieåu ma traän Ñaây laø hình thöùc ngaøy caøng ñöôïc söû duïng nhieàu, thöïc chaát laø aùp duïng keát hôïp hai loaïi caùch thöùc phaân coâng vaø thaønh laäp ñôn vò , chuû yeáu keát hôïp ñôn vò theo chöùc naêng vôùi caùc ñôn vò thaønh laäp theo saûn phaåm hay khaùch haøng.Sô ñoà sau ñaây laø ví duï veà cô caáu toå chöùc quaûn lyù theo ma traän daïng Saûn phaåm-Khu vöïc : 11 ____________________________________________________________________________ Khu vöïc Quoác gia Quoác gia Quoác gia Saûn phaåm A B C Saûn phaåm1 Saûn phaåm 2 Saûn phaåm 3 Trong thieát keá cô caáu toå chöùc quaûn lyù ma traän naøy coù ba daïng quaûn trò gia : Quaûn trò gia khu vöïc, quaûn trò gia veà saûn phaåm, vaø quaûn tri gia cho caû ma traän.Giaùm ñoác hay quaûn trò gia khu vöïc seõ chòu traùch nhieäm veà hoaït ñoäng kinh doanh taïi thò tröôøng maø hoï phuï traùch. Giaùm ñoác saûn phaåm seõ chòu traùch nhieäm veà khaû naêng sinh lôïi veà maët haøng (hay nhoùm haøng) maø mình phuï traùch. Nhö vaäy giaùm ñoác ma traän seõ chòu traùch nhieäm tröôùc caû giaùm ñoác saûn phaåm vaø khu vöïc trong phaïm vi hoï phuï traùch. Ñaëc ñieåm cuûa cô caáu naøy laø ngoaøi nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo theo tuyeán vaø theo chöùc naêng, ngöôøi laõnh ñaïo cuûa toå chöùc coøn ñöôïc söï giuùp söùc cuûa nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo theo saûn phaåm ñeå phoái hôïp chung cuûa caùc ñôn vò tuyeán vaø caùc boä phaän chöùc naêng nhaèm thöïc hieän moät döï aùn naøo ñoù.Ngöôøi laõnh ñaïo cuûa toå chöùc thöïc hieän söï phaân boá taøi nguyeân cho caùc ñeà aùn, caùc chöông trình treân cô sôû ñaûm baûo vieäc thöïc hieän chieán löôïc vaø muïc tieâu khaùc nhau cuûa toå chöùc. Trong cô caáu naøy moãi thaønh vieân( hay boä phaän) cuûa caùc boä phaän tröïc tuyeán vaø caùc boä phaän chöùc naêng ñöôïc gaén lieàn vôùi vieäc thöïc hieän moät ñeà aùn treân moät khu vöïc ñòa lyù nhaát ñònh. Ngöôøi laõnh ñao toå chöùc ngöôøi laõnh ñaïo tuyeán 1 ngöôøi laõnh ñaïo tuyeán 2 ngöôùi laõnh ñaïo chöùc naêng A ngöôøi laõnh ñaïo chöùc naêng B Muïc ngöôøi LÑ ñeà aùn tieâu 1 ngöôøi LÑ ñeà aùn Muïc tieâu 2 Sô ñoà 1.7 : CÔ CAÁU TOÅ CHÖÙC QUAÛN LYÙ DAÏNG MA TRAÄN 12 ____________________________________________________________________________ Sau khi hoaøn thaønh döï aùn, nhöõng nhaân vieân trong boä phaän tröïc tuyeán vaø chöùc naêng khoâng coøn chòu söï laõnh ñaïo tröïc tieáp cuûa nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo ñeà aùn nöõa , maø trôû veà theo ñôn vò tröïc tuyeán hay chöùc naêng cuõ cuûa mình. Cô caáu toå chöùc quaûn lyù daïng ma traän cho pheùp thöïc hieän cuøng moät luùc nhieàu döï aùn, saûn xuaát moät luùc nhieàu saûn phaåm, ña daïng, hôn nöõa noù cho pheùp vöøa coù theå tieán haønh saûn xuaát kinh doanh, vöøa tieán haønh nghieân cöùu thöû nghieäm. Öu ñieåm :tính naêng ñoäng vaø muïc tieâu cao, vieäc hình thaønh vaø giaûi theå caùc cô caáu nhanh deã daøng hoaùn chuyeån nhaân vieân töø vieäc thöïc hieän döï aùn naøy sang döï aùn khaùc coù hieäu quaû hôn. Haïn cheá ñöôïc nguy cô phaïm sai laàm khi ra quyeát ñònh vì coù nhieàu ngöôøi tham gia, maët khaùc vaãn duy trì quan heä laõnh ñaïo tröïc tuyeán giöõa ngöôøi laõnh ñaïo vaø ngöôøi thöïc hieän vì cô caáu naøy vaãn döïa vaøo nguyeân taéc taäp trung laõnh ñaïo vaø thoáng nhaát chó huy vaøo moät ñaàu moái Nhöôïc ñieåm: deã xaûy ra tranh chaáp aûnh höôûng giöõa nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo ñoái vôùi boä phaän nhaân vieân caáp döôùi, ñoøi hoõi phaõi coù nhöõng qui ñònh veà ñieàu leä, theå thöùc, qui taéc roõ raøng vaø chaët cheõ. Phaïm vi aùp duïng cô caáu raát roäng ñaëc bieät ôû caùc vieän, tröôøng ñaïi hoïc, DN, taäp ñoaøn lôùn, caùc coâng ty ña quoác gia d,Cô caáu toå chöùc quaûn lyù hoãn hôïp : Cô caáu naøy laø söï phoái hôïp ña daïng caùc kieåu cô caáu treân khi qui moâ vaø tính ña daïng, ña ngaønh, ña hình thöùc, sôû höõu cuûa toå chöùc taêng leân..Cô caáu naøy ñöôïc söû duïng ñeå lieân keát nhöõng DN theo chieàu doïc hoaëc theo chieàu ngang, coù phaùp nhaân ñoäc laäp, nhöng goùp chung nguoàn löïc ñeå thöïc hieän nhöõng hoaït ñoäng vôùi qui moâ lôùn vaø ña daïng hôn maø baûn thaân DN rieâng leû khoâng ñaûm ñöông noåi. Ngoaøi ra ,cô caáu naøy ñoøi hoûi nhaø quaûn trò cao caáp phaûi hieåu bieát roäng treân nhieàu lónh vöïc ñeå hoaïch ñònh chieán löôïc , chính saùch. Ñieàu naøy treân thöïc teá raát khoù vaø vì vaäy ñoøi hoûi söï phaân caáp phaân quyeàn maïnh hôn cho caáp döôùi 13 ____________________________________________________________________________ HOÄI ÑOÀNG QUAÛN TRÒ BAN KIEÅM SOAÙT TGÑ TOÅNG COÂNG TY BAN THAM MÖU TOÅNG COÂNG TY PHOÙ TOÅNG GIAÙM ÑOÁC TAØI CHÍNH GÑ Ctylieân doanh PHOÙ TGÑ SAÛN XUAÁT GÑ cty saûn xuaát GÑ cty kinh doanh PHOÙ TGÑ TOÅ CHÖÙCQUAÛN LYÙ &HAØNH CHAÙNH PHOÙ TGÑ KD XNK GÑ cty dòch vuï GÑ NHTM coå phaàn GÑ cty kinh doanh nhaø Sô ñoà 1.8 : CÔ CAÁU TOÅ CHÖÙC QUAÛN LYÙ HOÃN HÔÏP 1.3-YEÂU CAÀU HOAØN THIEÄN CÔ CAÁU TOÅ CHÖÙC QUAÛN LYÙ: 1.3.1-Cô caáu toå chöùc quaûn lyù laø heä thoáng môû : Baát kyø moät boä phaän naøo caáu thaønh trong DN ñeàu coù taùc ñoäng ñeán toång theå hoaït ñoäng cuûa DN vaø ngöôïc laïi söï thay ñoåi veà qui moâ DN, veà chuûng loaïi saûn phaåm…ñeàu coù söï taùc ñoäng ñeán caùc boä phaän caáu thaønh DN. Söï taùc ñoäng naøy naûy sinh cô caáu toå chöùc moät DN caàn phaûi phuø hôïp vôùi qui moâ DN.Khi qui moâ DN nhoû thì cô caáu toå chöùc quaûn lyù giaûn ñôn.Nhöng khi DN phaùt trieån taát yeáu caàn phaûi ñieàu chænh laïi cô caáu toå chöùc quaûn lyù cuûa DN cho thích hôïp 1.3.2-Cô caáu toå chöùc quaûn lyù vaø moâi tröôøng beân ngoaøi Vieäc phaân tích moâi tröôøng beân ngoaøi giuùp cho DN traû lôøi caâu hoûi : --Ñieàu gì ñang xaûy ra trong moâi tröôøng kinh doanh beân ngoaøi? --Nhöõng söï thay ñoåi vaø phaùt trieån naøy coù taùc ñoäng theá naøo ñoái vôùi DN? Moâi tröôøng vó moâ (moâi tröôøng toång quaùt) a, Caùc yeáu toá kinh teá : Caùc aûnh höôûng chuû yeáu veà kinh teá goàm :laõi suaát ngaân haøng, caùn caân thanh toaùn, chính saùch taøi chính tieàn teä...coù lieân quan ñeán hoaït ñoäng ngoaïi thöông. Xem xeùt yeáu toá naøo aûnh höôõng tröïc tieáp ñeán DN. DN phaûi ñaùnh giaù taàm quan troïng cuûa hoaït ñoäng kinh doanh quoác teá ôû thôøi ñieåm hieän taïi vaø döï baùo nhöõng tình huoáng coù theå xaûy ra trong töông lai ( cuï theå töø 3 ñeán 5 14 ____________________________________________________________________________ naêm tôùi).Ñoái vôùi moät DN baét ñaàu vaøo thò tröôøng quoác teá, noù thöôøng xem hoaït ñoäng kinh doanh quoác teá chæ laø vieäc môû roäng theâm thò phaàn taïi moät thò tröôøng môùi. Nhö vaäy thò tröôøng chuû yeáu cuûa noù vaãn laø thò tröôøng noäi ñòa, coøn thò tröôøng quoác teá ñoùng vai troø thöù yeáu, do ñoù DN thöôøng khoâng coù boä phaän rieâng ñeå theo doõi hoaït ñoäng naøy. Tuy nhieân neáu thò tröôøng ñaày trieån voïng thì noù caàn coù moät vai troø tích cöïc hôn, ñieàu naøy xaûy ra thì chieán löôïc veà cô caáu toå chöùc cuûa DN seõ phaûi thay ñoåi. Noùi caùch khaùc khi möùc ñoä phaïm vi quoác teá hoùa hoaït ñoäng kinh doanh cuûa moät DN caøng lôùn thì noù phaûi löïa choïn cho mình moät cô caáu toå chöùc quaûn lyù thích öùng hôn b, Yeáu toá Chính Phuû vaø chính trò: Noù bao goàm heä thoáng caùc quan ñieåm , phaùp luaät , ñöôøng loái , chính saùch, caùc dieãn bieán chính trò trong nöôùc , khu vöïc, toaøn caàu vaø quan heä ñoái ngoaïi cuûa moät quoác gia. Chính trò gaén chaët vôùi kinh teá, chöùa ñöïng nhöõng ñe doïa , hoaëc cô hoäi vôùi söï hoaït ñoäng cuûa DN vaø do ñoù noù aûnh höôûng tröïc tieáp ñeán chieán löôïc phaùt trieån cuûa DN cuõng nhö cô caáu toå chöùc cuûa DN ñoù. Chaúng haïn ñoái vôùi nhöõng khu vöïc coù chính trò baát oån, thì ña soá caùc hoaït ñoäng kinh doanh quoác teá ñöôïc tieán haønh theo töøng thöông vuï. Do ñoù caùc DN thieát keá ñôn giaûn ñeå theo doõi caùc hoaït ñoäng naøy maø khoâng caàn toå chöùc boä phaän rieâng reõ. Ngoaøi ra coøn coù caùc yeáu toá veà maët xaõ hoäi nhöng thöôøng khoù nhaän ra, nhöõng thoâng tin vaø kieán thöùc xaõ hoäi giuùp nhaø quaûn trò traùnh ñöôïc nhöõng sai laàm trong khi quaûn trò DN mình. Nhöõng tieán boä coâng ngheä trong nhöõng naêm gaàn ñaây ñaõ ñöa laïi cô hoäi cuõng nhö ñe doïa vôùi DN.Söï caïnh tranh veà coâng ngheä ngaøy caøng khoác lieät, nhaát laø söï caïnh tranh veà caùc saûn phaåm thay theá.Nhöõng DN naøo khoâng ñuû khaûõ naêng aùp duïng nhanh choùng coâng ngheä môùi vaøo saûn xuaát thì raát coù theå bò thaát baïi .Vieäc ñaàu tö moät coâng ngheä coù ñoä beàn cao, thôøi haïn khaáu hao laâu trong moät soá tröôøng hôïp khoâng hieäu quaû vôùi xu höôùng hieän nay, cuõng nhö vieäc xaây döïng caùc xí nghieäp coù qui moâ quaù lôùn coù theå taïo trì treä trong vieäc ñoåi môùi coâng ngheä. Hôn nöõa coù nhieàu vieäc ñoåi môùi coâng ngheä thuoäc veà naêng löïc cuûa DN nhö : naâng cao ñoäi nguõ caùn boâ quaûn lyù vaø coâng nhaân kyõ thuaät, taêng cöôøng naêng löïc cuûa caùc boä phaän thí nghieäm -thieát keá -cheá taïo-dòch vuï kyõ thuaät, phaùt trieån quan heä lieân keát giöõa DN vôùi caùc toå chöùc khoa hoïc trong vieäc nghieân cöùu aùp duïng tieán boä khoa hoïc...Vaø vì vaäy caùc yeáu toá treân ñeàu coù aûnh höôûng tröïc tieáp hoaëc giaùn tieáp ñeán cô caáu toå chöùc quaûn lyù cuûa DN trong hieän taïi vaø töông lai Moâi tröôøng vi moâ (moâi tröôøng taùc nghieäp) Phaàn lôùn hoaït ñoäng cuûa DN ñeàu chòu söï taùc ñoäng tröïc tieáp cuûa loaïi moâi tröôøng naøy. Moät caùch tieáp caän thoâng thöôøng nhaát laø tieán haønh ñaùnh giaù toång quaùt döïa vaøo 5 löïc caïnh tranh trong ngaønh coâng nghieäp (theo lyù thuyeát cuûa Micheal Porter) :löïc maëc caû cuûa ngöôøi mua, aùp löïc nhaø cung caáp, aùp löïc ngöôøi môùi nhaäp cuoäc, caïnh tranh noäi boä ngaønh (ñoái thuû caïnh tranh) 15 ____________________________________________________________________________ a, Caùc ñoái thuû caïnh tranh : Caùc DN thöôøng phaân tích ñoáu thuû caïnh tranh ôû caùc noäi dung :muïc tieâu töông lai, nhaän ñònh cuûa hoï ñoái vôùi baûn thaân vaø vôùi chuùng ta, chieán löôïc hoï ñang thöïc hieän,tieàm naêng hoï coù, ñeå chuû ñoäng hieåu ñöôïc möùc ñoä phaûn öùng cuûa hoï.Thoâng thöôøng caùc coâng ty ña quoác gia (MNC)thöôøng aùp duïng nhöõng chieán löôïc nhaèm duy trì vaø phaùt trieån söùc maïnh caïnh tranh nhö: giôùi thieäu vaø phaùt trieån saûn phaåm môùi, taêng naêng suaát giaûm chi phí, taïo cho saûn phaåm khaùc bieät, taêng chaát löôïng haønh hoùa vaø dòch vuï, phaân khuùc thò tröôøng voùi chieán löôïc thò tröôøng thích hôïp.Vaø nhö vaäy laøm taêng cöôøng caùc boä phaän chöùc naêng laøm cho toå chöùc cuûa DN thay ñoåi caû chieàu roäng laãn chieàu saâu taêng söùc caïnh tranh DN b, Löïc maëc caû cuûa ngöôøi mua: DN caàn phaûi khaûo saùt ñeå döï ñoaùn khaû naêng duy trì khaùch haøng cuûa mình. Neáu DN thaáy nguy cô khaùch haøng di chuyeån töø loaïi haøng cuûa mình sang ñoái thuû caïnh tranh thì DN caàn phaûi xaäy döïng chieán löôïc ñeå ngaên chaën söï dòch chuyeån naøy , luùc ñaàu coù theå laø chieán luôïc giaûm giaù hoaëc gia taêng dòch vuï cung öùng cho khaùch haøng c, AÙp löïc nhaø cung caáp : Nhaø cung caáp vaãn ñaët aùp löïc leân DN baèng vieäc taêng giaù, giaûm chaát löôïng, dòch vuï, hay ñe doïa.Ñeå giaûm aùp löïc naày caùc DN thöôøng coá gaéng phaù vôõ hay ngaên chaën moái lieân keát giöõa caùc nhaø cung caáp hoaëc duøng hình thöùc mua coå phaàn ñeå taïo moái lieân keát vôùi nhaø cung caáp d,AÙp löïc ngöôøi môùi nhaäp cuoäc : Moái ñe doïa ngöôøi môùi nhaäp cuoäc phuï thuoäc vaøo raøo caûn khi vaøo ngaønh cuõng nhö nhöõng phaûn öùng töø DN trong ngaønh. Caùc DN thöôøng aùp duïng hai caùch thöùc ñeå giaûm thieåu söï ñe doïa naøy baèng caùch :giöõ chi phí saûn xuaát caïnh tranh vaø khaùch haøng trung thaønh; ñeà nghò nhaø nöôùc taêng cöôøng caùc bieän phaùp haïn cheá haøng ngoaïi nhaäp thoâng qua haïn ngaïch, thueá quan… e, Ñe doïa saûn phaåm thay theá: Söùc eùp do coù saûn phaåm thay theá laøm haïn cheá lôïi nhuaän cuûa ngaønh do möùc giaù cao nhaát bò khoáng cheá, DN coù theå bò tuït laïi taïi caùc thò tröôøng nhoû beù. Phaàn lôùn saûn phaåm thay theá môùi laø keát quaû cuûa buøng noå coâng ngheä.DN caàn daønh nguoàn löïc ñeå phaùt trieån vaø aùp duïng coâng ngheä môùi vaøo chieán löôïc cuûa mình. Coù theå söû duïng caùc caùch khaùc ñeå giaûm aùp löïc naày nhö :haï thaáp giaù caû, chaøo môøi saûn phaåm töông töï, gia taêng dòch vuï khaùch haøng... Toùm laïi, vieäc phaân tích moâi tröôøng thoâng qua 5 aùp löïc caïnh tranh giuùp cho DN xaùc ñònh cô hoäi vaø ñe doïa trong kinh doanh, töø ñoù giuùp cho DN naày nhaän daïng ñöôïc chieán löôïc, qua ñoù xaây döïng cô caáu toå chöùc quaûn lyù phuø hôïp ñeå caûi thieän vò theá thò tröôøng cuõng nhö khaû naêng sinh lôïi 1.3.3-Cô caáu toå chöùc quaûn lyù vaø moâi tröôøng beân trong ; a, Nguoàn löïc vaät chaát: laø nhöõng taøi saûn maø DN söû duïng ñeå thöïc hieän chieán löôïc(theå hieän treân baûng toång keát taøi saûn)...Tuy nhieân chuùng chöa phaûi laø taát caû. Vò trí ñòa lyù vaø söï 16 ____________________________________________________________________________ phaân boá nguoàn löïc naøy laø raát quan troïng :moät coâng ty ña quoác gia vôùi caùc nhaø maùy ñöôïc phaân boå ôû caùc luïc ñòa seõ coù moät vò theá ñòa lyù toát hôn so vôùi moät coâng ty maø nhaø maùy cuûa noù chæ phaân boå ôû moät khu vöïc ñòa lyù nhaát ñònh. Hôn nöõa ñoái vôùi nhöõng coâng ty ña quoác gia lôùn thöôøng coù khuynh höôùng phaân chia nguoàn löïc thaønh nhöõng ñôn vò kinh doanh chieán löôïc (SBU). Nhöõng ñôn vò naày hoaït ñoäng theo chieán löôïc rieâng, saûn xuaát vaø baùn saûn phaåm cho nhöõng phaân khuùc thò tröôøng vaø ñoái thuû caïnh tranh rieâng, tuy vaäy noù vaãn quan heä chi phoái hoã trôï chaët cheõ döôùi söï quaûn lyù thoáng nhaát cuûa taäp ñoaøn. Naêng löïc nhaân vieân theå hieän khaû naêng, taøi naêng cuûa con ngöôøi- theå hieän ñieåm maïnh, ñieåm yeáu cuûa DN.Bôûi neáu DN coù boä phaän R&D phaùt trieån maïnh thì noù coù theá maïnh trong vieäc phaùt trieån saûn phaåm môùi hoaëc saûn phaåm coù chaát löôïng cao.Tuy nhieân neáu DN khoâng coù löïc löôïng baùn haøng maïnh, noù coù theå baùn saûn phaåm cuûa mình cho moät DN khaùc coù hoaït ñoäng Marketing hay phaân phoái toát hôn.Ngöôïc laïi,DN coù boä phaän R&D yeáu nhöng coù löïc löôïng baùn haøng coù kinh nghieäm thì noù coù theå döïa vaøo nhöõng nghieân cöùu cuûa DN khaùc vaø söû duïng nguoàn nhaân löïc cuûa mình ñeå trieån khai, cuï theå hoùa caùc nghieân cöùu naày ñeå laøm ra caùc saûn phaåm töông töï.Chieán löôïc naày thöôøng ñöôïc caùc DN saûn xuaát maùy tính aùp duïng-caùch laøm naøy giaûm ñöôïc phí toån quaûn lyù thay vì phaûi theâm boä phaän chöùc naêng maø chöa chaéc coù hieäu quaû. b,Phaân tích xích giaù trò : Caùc hoaït ñoäng hoã trôï trong xích giaù trò goàm : -caáu truùc/cô sôû vaät chaát cuûa DN: laø taát caû nhöõng gì tham gia vaøo vieäc taùc ñoäng, hình thaønh neân phong caùch, phöông thöùc quaûn lyù cuõng nhö vieäc tieán haønh caùc chöùc naêng quaûn lyù trong moät DN -vaán ñeà quaûn trò nguoàn nhaân löïc: goàm lónh vöïc tuyeån choïn, thay theá,boå nhieäm, ñaùnh giaù, ñoäng vieân ñaøo taïo, phaùt trieån nhaân löïc trong DN... Vieäc phaân tích xích giaù trò goùp phaàn cho DN xaùc ñònh loaïi chieán löôïc coù hieäu quaû nhaát phuø hôïp vôùi thöïc traïng cuûa DN c,Vaên hoùa cuûa toå chöùc : Vaên hoaù toå chöùc ñöôïc ñònh nghóa nhö laø nhöõng chuaån möïc ñaïo ñöùc, tieâu chuaån giaù trò, trieát lyù, quy luaät, vaø moâi tröôøng maø ngöôøi lao ñoäng laøm vieäc theo söï raøng buoäc cuûa noù.Vaên hoùa toå chöùc ñoùng moät vai troø quan troïng trong vieäc quaûn trò kinh doanh quoác teá bôûi vì noù giuùp xaùc ñònh phöông thöùc ñeå cho moät DN coù nhöõng chi nhaùnh khu vöïc khaùc nhau cuøng hoaït ñoäng vôùi nhau moät caùch toát ñeïp vaø hieäu quaû.Ví duï vaên hoùa toå chöùc cuûa caùc coâng ty ña quoác gia Hoa Kyø thöôøng khuyeán khích vieäc phaân caáp trong vieäc ra quyeát ñònh vaø xaây döïng nhöõng cô caáu toå chöùc quaûn lyù theo tình huoáng, nhöng ñoái vôùi coâng ty ña quoác gia Ñöùc thì vaên hoùa toå chöùc thöôøng ñöôïc ñaëc tröng bôûi tính chaát taäp trung hoùa trong vieäc ra quyeát ñònh vaø cô caáu toå chöùc quaûn lyù thöôøng mang tính chaát haønh chính, chính thöùc 17 ____________________________________________________________________________ Vaên hoùa toå chöùc seõ chòu taùc ñoäng bôûi vaên hoùa quoác gia, tuy nhieân noù coøn chòu taùc ñoäng bôûi nhöõng yeáu toá khaùc ví duï nhö thöïc tieãn nôi laøm vieäc. Vaên hoùa toå chöùc hình thaønh raát ña daïng, neáu noù phuø hôïp vôùi ñaëc ñieåm vaø trình ñoä phaùt trieån cuûa toå chöùc thì noù seõ thuùc ñaåy toå chöùc hoaït ñoäng coù hieäu quaû.Ngöôïc laïi, noù seõ kìm haõm vaø caûn trôû vieäc thöïc hieän caùc muïc tieâu, nhieäm vuï cuûa toå chöùc vaø trình ñoä phaùt trieån cuûa toå chöùc. Vì vaäy noù coù yù nghóa quan troïng Toùm laïi: Vieäc nghieân cöùu moâi tröôøng beân ngoaøi giuùp chuùng ta nhaän thöùc veà nhöõng cô hoäi vaø ñe doïa coù theå gaëp phaûi trong quaù trình hoaït ñoäng DN.Coøn nghieân cöùu moâi tröôøng noäi boä seõ giuùp chuùng ta nhaän thöùc roõ hôn ñieåm maïnh, ñieåm yeáu cuûa DN. Ñoù laø nhöõng döõ lieäu quan troïng giuùp chuùng ta xaäy döïng löïa choïn muïc tieâu, chieán löôïc cuõng nhö cô caáu toå chöùc quaûn lyù phuø hôïp Ñeå hoaøn thieän cô caáu toå chöùc quaûn lyù caàn chuù yù moät soá noäi dung sau : --Ñaùnh giaù hieän taïi vaø döï baùo hoaït ñoäng kinh doanh cuûa DN töø 3 ñeán 5 naêm tôùi.Neáu DN ñang coù doanh soá ôû nöôùc ngoaøi laø 5% vaø vieäc kinh doanh naøy ñöôïc quaûn lyù bôûi boä phaän phuï traùch xuaát khaåu, thì cô caáu hieän nay laø phuø hôïp. Tuy nhieân neáu DN kinh doanh seõ gia taêng ñeán 25% so vôùi toång doanh thu thì DN phaûi hình thaønh boä phaän quaûn lyù kinh doanh ôû nöôùc ngoaøi hoaëc löïa choïn moät trong nhöõng daïng toå chöùc quaûn lyù caáu truùc mang tính toaøn caàu --DN phaûi chuù yù ñeán söï phaùt trieån trong töông lai vaø nhöõng kinh nghieäm trong hoaït ñoäng kinh doanh xuaát nhaäp khaùc. Neáu DN khoâng coù nhieàu kinh nghieäm trong hoaït ñoäng kinh doanh XNK vaø voán ít thì DN coù theå choïn nhöõng cô caáu toå chöùc quaûn lyù ñôn giaûn. DN ñaõ coù kinh nghieäm kinh doanh nhieàu naêm ,ù coù saün ñoäi nguõ nhaân vieân quaûn trò kinh nghieäm trong vieäc ñieàu haønh sx-kd coù theå löïa choïn nhöõng cô caáu toå chöùc quaûn lyù nhö: cô caáu hoãn hôïp, cô caáu ma traän --DN kinh doanh chuûng loaïi saûn phaåm ít thì chæ caàn moät cô caáu toå chöùc quaûn lyùnhoû ñeå ñaùp öùng nhu caàu töøng ñòa phöông. Ngöôïc laïi, neáu saûn phaåm chuûng loaïi nhieàu caàn phaûi coù cô caáu toå chöùc naêng ñoäng hôn ñeå ñaùp öùng veà yeâu caàu ñòa lyù vaø khu vöïc maø DN hoaït ñoäng . 18 ____________________________________________________________________________ CHÖÔNG 2: THÖÏC TRAÏNG CÔ CAÁU TOÅ CHÖÙC QUAÛN LYÙ TOÅNG COÂNG TY THÖÔNG MAÏI SAØI GOØN THÔØI GIAN QUA 2.1- QUAÙ TRÌNHÏ HÌNH THAØNH VAØ PHAÙT TRIEÅN TOÅNG CTY THÖÔNG MAÏI SAIGON 2.1.1- Muïc ñích thaønh laäp Toång Cty Thöông Maïi Saigon : Heä thoáng thöông nghieäp quoác doanh treân ñòa baøn Tp.HCM hoaït ñoäng soâi ñoäng vaø caàn coù moät toå chöùc kinh teá, moät cô caáu quaûn lyù môùi ñeå thöïc hieän vai troø chuû ñaïo quaûn lyù nhaø nöôùc, taïo ra nhöõng phöông tieän kinh teá taäp trung ñeå nhaø nöôùc chuû ñoäng hôn trong vieäc thöïc hieän chöùc naêng ñieàu tieát neàn kinh teá, thöïc hieän chuû tröông xoùa boû daàn caáp quaûn lyù haønh chính ñoái vôùi DNNN .Ñoàng thôøi taùch chöùc naêêng quaûn lyù kinh doanh ra khoûi quaûn lyù nhaø nöôùc töø Sôû Thöông Maïi TP. Xuaát phaùt töø nhu caàu ñoài môùi cô caáu toå chöùc, cô cheá quaûn lyù caùc TCTY theo luaät DNNN, taïo ñieàu kieän thuùc ñaåy quaù trình tích tuï vaø taäp trung voán, hình thaønh caùc ñôn vò chuû löïc cuûa neàn kinh teá, naâng cao uy tín vaø khaø naõng caïnh tranh taïo ra toå chöùc kinh doanh coù taàm voùc quoác teá Ngaøy 21/02/1995, UBND/TP ra quyeát ñònh soá 7472/QÑ-UB-NCVX thaønh laäp Toång Cty Thöông Maïi Saigon theo uûy quyeàn cuûa Thuû töôùng Chính phuû taïi vaên baûn soá 5212/ÑMDN ngaøy 19/9/1995 vaø ñöôïc UÛy ban Keá hoaïch thaønh phoá (nay laø Sôû Keá hoaïch Ñaàu tö) caáp giaáy chöùng nhaän ñaêng kyù kinh doanh soá 102274 ngaøy 28/12/1995. TCTY-TMSG chính thöùc hoaït ñoäng töø thaùng 02/1996, ñeán ngaøy 13/12/1998 ñöôïc Chính phuû ra quyeát ñònh soá 24/1999/QÑ-TTg xeáp haïng doanh nghieäp ñaëc bieät TCTY-TMSG .Do ñoøi hoûi cuûa nhöõng nhu caàu treân, neân khi thaønh laäp TCTY-TMSG moät soá ñieàu kieän khaùc chöa ñöôïc chuù yù ñaày ñuû nhö khaû naêng lieân keát giöõa caùc thaønh vieân, ñieàu kieân taøi chính, ñoäi nguõ caùn boä quaûn lyù chuû choát...Ñieáu ñoù coù aûnh höôûng nhaát ñònh ñeán quaù trình toå chöùc vaø hoaït ñoäng cuûa TCTY-TMSG 2.1.2- Ñaëc ñieåm cuûa Toång Cty Thöông Maïi Saigon khi thaønh laäp : - TCTY-TMSG thaønh laäp theo moâ hình Toång coâng ty 90, ban ñaàu coù 27 doanh nghieäp thaønh vieân haïch toaùn ñoäc laäp maø tröôùc khi trôû thaønh TCTY caùc DN thaønh vieân chöa coù moái lieân keát vaø hôïp taùc trong SX-KD. TCTY ñöôïc thaønh laäp baèng quyeát ñònh haønh chính cuûa Uûy Ban nhaân daân Thaønh phoá HCM, khoâng phaûi do caùc DN töï nguyeän lieân keát ñeå thaønh laäp TCTY. Ñaëc ñieåm cô baûn cuûa TCTY khi môùi thaønh laäp laø : - TCTY-TMSG hoaït ñoäng raát ña daïng :Kinh doanh noäi thöông, ngoaïi thöông, dòch vuï, saûn xuaát, cheá bieán, nhieàu doanh nghieäp thaønh vieân coù chöùc naêng hoaït ñoäng truøng laép vaø caïnh tranh laãn nhau. - Phaàn lôùn caùc doanh nghieäp thaønh vieân ñeàu thieáu voán hoaït ñoäng ; sôû höõu nhieàu maët baèng, nhaø xöôûng nhöng chöa khai thaùc heát coâng suaát: coù hôn 500 haïng muïc baát ñoäng saûn, trong ñoù coù theå chuyeån thaønh voán löu ñoäng. Tuy nhieân vieäc chuyeån ñoåi cô caáu voán ñang gaëp khoù khaên veà thuû tuïc haønh chính... 19 ____________________________________________________________________________ - Khoâng coù doanh nghieäp thaønh vieân naøo trong TCTY ñuû maïnh veà taøi chính vaø kinh doanh ñoùng vai troø laø coâng ty noøng coát (CTY chuû) cuûa TCTY ñeâå thöùc ñaåy caùc thaønh vieân khaùc phaùt trieån, thöïc hieän caùc lôïi ích chung. - TCTY coù chöùc naêng nhaän voán cuûa Nhaø nöôùc vaø giao laïi voán cho caùc DN thaønh vieân. Do ñoù baûn thaân TCTY khoâng coù thöïc löïc veà taøi chính ñeå thöïc hieän vai troø toå chöùc phoái hôïp cuûa mình. - Khi thaønh laäp TCTY haàu heát laø caùn boä töø Sôû Thöông Maïi ñöôïc chuyeån sang. Do vaäy, vieäc thöïc hieän chöùc naêng quaûn lyù kinh doanh coøn nhieàu baát caäp do moät soá caùn boä chöa coù kinh nghieäm trong quaûn lyù vaø ñieàu haønh tröïc tieáp Chöùc naêng hoaït ñoäng cuûa Toång Coâng ty a, Ngaønh ngheà kinh doanh, lónh vöïc kinh doanh. -NGAØNH NGHEÀ KINH DOANH : Kinh doanh trong lónh vöïc thöông maïi cuûa caùc ngaønh haøng nhö : caùc khaâu cheá bieán caát giöõ, vaän chuyeån, dòch vuï, xuaát nhaäp khaåu vaø löu thoâng vaät tö, thieát bò, löông thöïc, thöïc phaåm, haøng hoùa vaø tieán haønh caùc hoaït ñoäng kinh doanh theo phaùp luaät. Rieâng xuaát khaåu gaïo Toång Coâng ty thöïc hieän theo quyeát ñònh cuûa Thuû töôùng Chính phuû. -LÓNH VÖÏC KINH DOANH: * Kinh doanh noäi ñòa: +Saûn xuaát, cheá bieán, kinh doanh rau quaû caùc loaïi, rau quaû cheá bieán, caùc loaïi gia vò, noâng saûn, löông thöïc, laâm saûn, thuûy haûi saûn, suùc saûn. +Cung öùng taøu bieån dòch vuï toång hôïp. +Ñaïi lyù moâi giôùi vaø giao nhaän haøng hoùa xuaát nhaäp khaåu +Kinh doanh dòch vuï haøng haûi, dòch vuï du lòch vaø dòch vuï kieàu hoái. +Nuoâi troàng ñaùnh baét, khai thaùc, cheá bieán noâng laâm haûi saûn. +Dòch vuï uûy thaùc XNK, dòch vuï phuïc vuï thuûy thuû, dòch vuï söûa chöõa taøu thuyeàn. +Kinh doanh ngaønh haøng toång hôïp, coâng ngheä phaåm, noâng saûn, thöïc phaåm. * Xuaát khaåu: +Saûn phaåm cheá bieán noâng saûn, thuûy haûi saûn, thöïc phaåm coâng ngheä, thuû coâng myõ ngheä, saûn phaåm da, quaàn aùo may saün, tuùi xaùch, haøng moäc tinh cheá, rau quaû caùc loaïi, rau quaû cheá bieán, caùc loaïi gia vò, löông thöïc (gaïo)... * Nhaäp khaåu: Nguyeân lieäu, phaân boùn, thuoác tröø saâu, xaêng daàu, haøng hoùa khaùc phuïc vuï saûn xuaát vaø kinh doanh, thieát bò, phuï tuøng, vaät tö vaø haøng hoùa tieâu duøng khaùc.Maùy moùc, thieát bò, phuï tuøng, vaät tö hoùa chaát, coâng ngheä phaåm, haøng tieâu duøng, nguyeân lieäu, phöông tieän vaän taûi, vaät lieäu xaây döïng, trang trí noäi thaát. b, Voán kinh doanh : - Voán kinh doanh (theo quyeát ñònh thaønh laäp TCTY vaø giaáy pheùp ñaêng kyù kinh doanh) khi môùi thaønh laäp : Toång voán : 893.559 trieäu ñoàng Trong ñoù : + Voán coá ñònh 541.070 trieäu ñoàng + Voán löu ñoäng 276.969 trieäu ñoàng
- Xem thêm -