Giáo án tự chọn vật lý 11

  • Số trang: 78 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 98 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

Trường THPT NCT Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản Ngày soạn 19/8/2013 Tiết 1: BÀI TẬP ĐỊNH LUẬT CULÔNG I.MỤC TIÊU - Nắm và vận dụng được định luật Culong để giải thích và giải được các bài tập về tương tác điện - Rèn luyện kĩ năng tính toán và suy luận II.CHUẨN BỊ 1/ Giáo viên: Một số dạng bài tập về tương tác định 2/ Học sinh: Nắm kĩ nội dung của bài định luật Culong III.LÊN LỚP 1.Ổn định lớp 2.Tiến trình bài giảng Hoaït ñoäng 1 (10 phuùt) : Kieåm tra baøi cuõ vaø toùm taét nhöõng kieán thöùc lieân quan ñeán caùc baøi taäp caàn giaûi 1/ Xác định các đại lượng liên quan đến lực tương tác: Áp dụng công thức F = - Phương: Trùng với đường thẳng nối giữa hai điện tích điểm ấy - Chiều: Hướng vào nhau nếu hay điện tích trái dấu, hướng ra xa nếu hai điện tích cùng dấu * Lực tương tác tổng hợp tổng hợp: F  F12  F22  2 F1 F2 . cos( F 1 ; F 2 ) 2/ Cân bằng điện tích: Xét 2 điện tích điểm q1 và q2 đặt tại A và B tác dụng lên điện tích q0 thì q1 q 0 q 2 q0 r q  k F01  F02 0 <=> F01   F02 Độ lớn: F10 = F20 <=> k <=> 1  1 (1) 2 2 r2 q2 r1 r2 - Nếu q1 và q2 cùng dấu thì vị trí đặt q0 trong đoạn q1 và q2: r1 + r2 = AB (2) Từ (1) và (2) => Vị trí đặt điện tích q0 - Nếu q1 và q2 trái dấu thì vị trí đặt q0 ngoài đoạn AB và gần về phía điện tích có độ lớn nhỏ hơn + Nếu |q1| > |q2| thì: r1 – r2 = AB (3). Từ (1) và (3) suy ra vị trí đặt q0 + Nếu |q1| < |q2| thì: r2 – r1 = AB (4). Từ (1) và (4) suy ra vị trí đặt q0 Hoaït ñoäng 2 (10 phuùt) :Hướng dẫn giaûi caùc caâu hoûi traéc nghieäm Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn YC HS Giaûi thích löïa HS Giaûi thích löïa choïn các câu choïn các câu TN trong TN trong phiếu học tập. HS theo doõi vaø naém caùch laäp phiếu học tập Hướng dẫn luaän Hoaït ñoäng 3 (20 phuùt) : Giaûi caùc baøi taäptự luận Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn - Hãy xác định vị trí đặt q3 HS xác định vị trí các điểm Bài tập tự luận : tại C ở đâu? Vì sao? - Vì CA + CB = AB => C nằm 2/ Hai điện tích điểm q1 = 8.10-8 C,q2 = trên phương AB và như hình -8.10-8C đặt tại hai điểm A, B trong - Điện tích q3 chịu tác dụng không khí AB = 6cm. Tính lực tác của những lực nào? Và do - Điện tích q3 do các điện tích q1 dụng lên q3 = 8.10-8 C trong các trường uu v uu v điện tích nào gây ra? hợp sau: và q2 tác dụng lên là F1 ; F2 uu r - Đặc điểm của lực điện a/ CA = 4cm, CB = 2cm - F1 có: trường như thế nào? b/ CA = 4cm , CB = 10cm + Điểm đặt tại C - CT tính độ lớn của lực c/ CA = 8cm; CB = 10cm + Phương AC, chiều A → C điện trường ? q .q a/ Các lực do q1, q2 tác dụng lên q3 là uu v uu v + Độ lớn: F1  k . 1 23 F1 ; F2 có phương, chiều như hình: AC uu r q3 - Học sinh trả lời F2 ….. A B - Lực tổng hợp tác dụng lên ur uu r uur  q - Lực tổng hợp: F  F1  F2 q3 xác định thế nào? q1 2 C F 1 Trường THPT NCT ur - Cách tính lực tổng hợp F ? - Độ lớn của F xác định thế nào? Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản - Tính hợp lực theo quy tắc hình bình u hành u r - Vì F1 cùng phương, chiều với uu r F2 => F = F1 + F2 = 0,18 N Hoaït ñoäng4 (5 phuùt) Giao nhiệm vụ về nhà HOẠT ĐỘNG CỦA G.V Xem laïi caùc baøi taäp ñaõ giaûi Laøm tieáp caùc baøi taäp trắc nghiệm q1.q3 = 36.10-3N 2 AC q .q F2  k . 2 23 = 144.10-3N BC ur uu r uur - Lực tổng hợp: F  F1  F2 uu r uu r Vì F1 cùng phương, chiều với F2 => F = F1 + F2 = 0,18 N - Độ lớn: F1  k . HOẠT ĐỘNG CỦA HS Xem laïi caùc baøi taäp ñaõ giaûi Ghi caùc baøi taäp veà nhaø laøm : 1/ Chất nào sau đây không có hằng số điện môi? A. Sắt B. nước nguyên chất C. giấy D. thủy tinh 2/ Hai quả cầu nhỏ tích điện có điện tích lần lượt là q1 và q2 tác dụng với nhau một lực bằng F trong chân không. Nhúng hệ thống vào chất lỏng có hằng số điện môi   9 . Để lực tác dụng giữa hai quả cầu vẫn bằng F thì khoảng cách giữa chúng phải bằng: A. giảm 3 lần B. tăng 9 lần C. giảm 9 lần D. tăng 3 lần 3/ Hai điện tích điểm trong chân không cách nhau 4cm đẩy nhau một lức F = 10N. Để lực đẩy giữa chúng là 2,5N thì khoảng cách giữa chúng là: A. 1cm B. 4cm C. 8cm D. không tính được RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY : ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 2 Trường THPT NCT Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản Ngày soạn 26/8/2013 Tiết 2: BÀI TẬP ĐIỆN TRƯỜNG. CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG( T1 ) I.MỤC TIÊU - Vận dụng được các công thức xác định lực điện trong điện trường đều và xác định điện trường do điện tích điểm gây ra - Giải được một số dạng toán của điện trường: Tìm điện trường tổng hợp, xác định vị trí cường độ điện trường bằng 0 - Rèn luyện kĩ năng tính toán và suy luận cho học sinh II.CHUẨN BỊ 1/ Giáo viên: Một số dạng bài tập về xác định lực và cường độ điện trường tổng hợp 2/ Học sinh: Ôn lại cưởng độ điện trường và các công thức lượng giác II. TIEÁN TRÌNH DAÏY – HOÏC Hoaït ñoäng 1 (10 phuùt) : Kieåm tra baøi cuõ vaø toùm taét nhöõng kieán thöùc lieân quan ñeán caùc baøi taäp caàn giaûi 1/Lực điện trường tác dụng lên một điện tích điểm có độ lớn: F = q.E (E: cường độ điện trường tại điểm đặt q ) 2/ Cường độ điện trường tạo bởi một điện tích: q q r E M EM M M r - Điểm đặt: tại điểm đang xét Phương: đường thẳng nối điện tích điểm với điểm đang xét Chiều: + Hướng ra xa q nếu q > 0 + Hướng về phía q nếu q < 0 3/ Nguyên lý chồng chất điện trường: Điện trường tổng hợp E : E  E1  E 2  .... Tổng hợp hai vecto: E  E1  E 2 . Độ lớn: E  E12  E 22  2 E1 .E 2 cos( E1 ; E 2 ) Hoaït ñoäng 2 (10 phuùt) :Hướng dẫn giaûi caùc caâu hoûi traéc nghieäm Hoaït ñoäng cuûa Hoaït ñoäng cuûa Noäi dung cô baûn giaùo vieân hoïc sinh Giaûi thích löïa HS tự giải câu 1/ Độ mạnh yếu của điện trường tại một điểm được xác định 2 ( BT định bởi: choïn. A. đường sức điện B. độ lớn điện tích thử Giaûi thích löïa lượng ) C. cường độ điện trường D. hằng số điện môi choïn. 2/ Một điện tích điểm q = 5.10-9C, đặt tại điểm M trong điện trường, chịu tác dụng của một lức điện F = 3.10-4N. Biết 2 điện tích đặt trong chân không, cường độ điện trường tại M bằng: A. 6.104V/m B. 3.104 V/m C. 5/3.104 V/m D. 15.104 V/m Hoaït ñoäng 3 (25 phuùt) : Giaûi caùc baøi taäp Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Câu hỏi ? - Ta dung cách nào xác định lực tương tác giữa hai điện tích? Xác định cường độ điện trường: Noäi dung cô baûn HS trả lời : Ta dùng ĐL Coulomb : qq F  k 1 2 2 và thực hiện phép r tính 2/ Xác định cường độ điện trường Hai điện tích điểm q1 = 4.10-8C và q2 = - 4.10-8C nằm cố định tại hai điểm AB cách nhau 20 cm trong chân không. 1/ Tính lực tương tác giữa 2 điện tích. 2/ Tính cường độ điện trường tại: a/ điểm M là trung điểm của AB. b/ điểm N cách A 10cm, cách B 30 cm. 3 Trường THPT NCT - Xác định vị trí M ? - Cường độ điện trường tại M do những điện tích nào gây ra? Phương, chiều và độ lớn của các vecto cường độ điện trường đó? - Cường độ điện trường tổng hợp xác định như thế nào? ( có thể gợi ỳ : nguyên lý chồng chất ) Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản a/ M trung điệm AB: MA = MB = 10cm = 10.10-2 m - Cường độ điện trường tại M do uu rq1 và q2 gây ra là: E1 có: + Phương: đường thẳng AB + Chiều: M → B + Độ lớn: q E1  k 1 2  36.103 (V / m) uur MA E2 có: + Phương: đường thẳng AB + Chiều: M → B + Độ lớn: q E2  k 2 2  36.103 (V / m) MB - Cường độ điện trường tổng hợp: Điện trường tổng hợp E : E  E1  E 2  .... HS thực hiện các câu còn lại - Yêu cầu học sinh lên bảng thực hiện ? GV hướng dẩn vẽ hình các trường hợp tam giác Hoaït ñoäng4 (5 phuùt) Giao nhiệm vụ về nhà HOẠT ĐỘNG CỦA G.V Xem laïi caùc baøi taäp ñaõ giaûi Laøm tieáp caùc baøi taäp trắc nghiệm Xem laïi caùc baøi taäp ñaõ giaûi Ghi caùc baøi taäp veà nhaø laøm : c/ điểm I cách A 16cm, cách B 12 cm. d/ điểm J nằm trên đường trung trực của AB cách AB một đoạn 10 3 cm Lực tương tác giữa 2 điện tích: F k q1.q2  .r 2  9.10 . 9 4.108.(4.108 )  0, 2  2  36.10 5 ( N ) 2/ Cường độ điện trường tại M: r r a/ Vectơ cđđt E1M ; E2 M do điện tích q1; q2 gây ra tại M có: - Điểm đặt: Tại M. - Phương, chiều: như hình vẽ : q1 M - Độ lớn: E1M  E2 M  k q  .r  9.10 . 9 2 r Er1M E2M 4.108  0,1 2 q2  36.103 (V / m) - Vectơ cường độ điện trường tổng hợp: r r r r r E  E1M  E2 M Vì E1M Z Z E2 M nên ta có E = E1M + E2M = 72.103 (V / m) HOẠT ĐỘNG CỦA HS RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY : ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ………………….………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 4 Trường THPT NCT Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản Ngày soạn 3/9/2013 Tiết 3: BÀI TẬP ĐIỆN TRƯỜNG. CƯỜNG ĐỘ ĐIỆN TRƯỜNG( T2 ) I.MỤC TIÊU - Vận dụng được các công thức xác định lực điện trong điện trường đều và xác định điện trường do điện tích điểm gây ra - Giải được một số dạng toán của điện trường: Tìm điện trường tổng hợp, xác định vị trí cường độ điện trường bằng 0 - Rèn luyện kĩ năng tính toán và suy luận cho học sinh II.CHUẨN BỊ 1/ Giáo viên: Một số dạng bài tập về xác định lực và cường độ điện trường tổng hợp 2/ Học sinh: Ôn lại cưởng độ điện trường và các công thức lượng giác II. TIEÁN TRÌNH DAÏY – HOÏC Hoaït ñoäng 1 (5 phuùt): toùm taét nhanh nhöõng kieán thöùc lieân quan ñeán caùc baøi taäp caàn giaûi (CT như tiết 2) Hoaït ñoäng 2 (10 phuùt) :Hướng dẫn giaûi caùc caâu hoûi traéc nghieäm Hoaït ñoäng cuûa giaùo Hoaït ñoäng cuûa Noäi dung cô baûn vieân hoïc sinh 1/ Một điện tích q = 5.10-9C đặt tại một điệm M trong điện GV hướng dẫn HS HS tự giải -4 ( BT định lượng ) trường , chịu tác dụng của một lực F = 3.10 N. cường độ điện tự giải, nhận xét. trường tại M là: A. 6.104 V/m B. 3.104 V/m C. 5/3.104 V/m 4 D. 15.10 V/m 2/ Cho hai điện tích q1 = 9.10-7 C và q2 = -10-7C đặt cố định và cách nhau đoạn 20cm. Vị trí có cường độ điện trường gây ra bởi hệ bằng không: A. cách q1 10cm và q2 10cm B. Cách q1 20cm và q2 20cm C. cách q1 10cm và q2 30cm D. cách q1 30cm và q2 10 cm Hoaït ñoäng 3 (25 phuùt) : Giaûi caùc baøi taäp Hoaït ñoäng cuûa giaùo Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh vieân GV đọc đề, HS ghi vào vở, GV tóm tắt lên bảng - Cường độ điện trường - Cường độ điện trường tại I tại I do những điện tích do q1 và q2 gây ra là E1 và nào gây ra? E 2 có điểm đặt tại I và có - Hãy xác định phương, phương chiều và độ lớn ( Học chiều và độ lớn của các sinh lên bảng thực hiện) điện tích đó? - Gọi học sinh lên bảng thực hiện - Cường độ điện trường tổng hợp tại I xác định thế nào? + Xác định phương, chiều của cường độ điện trường tổng hợp? + Độ lớn của E tổng - Học sinh trả lời và lên bảng thực hiện Noäi dung cô baûn Bài Tập 1 : Tại hai điểm A và B đặt hai điện tích điểm q1 = 20 C và q2 = -10 C cách nhau 40 cm trong chân không. a) Tính cường độ điện trường tổng hợp tại trung điểm AB. b) Tìm vị trí cường độ điện trường gây bởi hai điện tích bằng 0 ? 1/ Tính lực tương tác giữa 2 điện tích. ur ur Gọi E1 và E 2 vecto là cường độ điện trường do q1 và q2 gây ra tại trung điểm A, B. - Điểm đặt : tại I - Phương, chiều : như hình vẽ q1 A E1  k E2  k q1 IA 2 q2 IB 2 q2 E2 I E1 - Độ lớn : 5 E B Trường THPT NCT Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản ur - Gọi E là vecto cường độ điện trường tổng uu r ur ur hợp tại I : E  E 1  E 2 Vậy : E = E1 + E2 = 6,75.106 V/m. ur r b) Gọi C là điểm có cddt tổng hợp E c  0 uur uur hợp xác định thế nào? Gọi C là điểm có cddt tổng hợp bằng 0 - Nêu cách xác định vị trí của M khi vecto CĐĐT tại đó bằng 0 ? - Yêu cầu học sinh lên bảng thực hiện? E1/ , E / 2 là vecto cddt do q1 và q2 gây ra tại C. uur uur uuu r r uur uuu r Có : E /  E1/  E2 /  0 � E1/   E2 / Do q1 > |q2| nên C nằm gần q2 HS nhắc lại - E1'' và E 2' cùng phương, ngược chiều => C nằm trên đường thẳng AB - Vì q1 và q2 trái dấu nên C nằm ngoài AB và vì |q1| > |q2| nên C nằm gần q2 E1/  E2 / � K - Học sinh lên bảng thực hiện q �40  x � 40  x � 1 � � x  96,6 cm �� 2  q2 x � x � x Đặt CB = x � AC  40  x , có : q1 A q2 q1  40  x  2 k C r / r/ E2 E1 q2 B x2 2 r E2 M  r E1 q  GV hướng dẫn HS vẽ A d d 1 hình các vecto, HS thực hiện phần còn lại. Hoaït ñoäng4 (5 phuùt) Giao nhiệm vụ về nhà HOẠT ĐỘNG CỦA G.V Xem laïi caùc baøi taäp ñaõ giaûi Laøm tieáp caùc baøi taäp trắc nghiệm Bài Tập 2 : Hai điện tích điểm q1 = 1.10-8 C và q2 = -1.108 C đặt tại hai điểm A và B cách nhau một khoảng 2d = 6cm. Điểm M nằm trên đường trung trực AB, cách AB một khoảng 3 cm. a) Tính cường độ điện trường tổng hợp tại M. b) Tính lực điện trường tác dụng lên điện tích q = 2.10-9 C đặt tại M. r E q 2 B HOẠT ĐỘNG CỦA HS Xem laïi caùc baøi taäp ñaõ giaûi Ghi caùc baøi taäp veà nhaø laøm : RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY : Ngày soạn 9/9/2013 6 Trường THPT NCT Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản Tiết 4: BÀI TẬP CÔNG CỦA LỰC ĐIỆN. HIỆU ĐIỆN THẾ I.MỤC TIÊU - Vận dụng được các công thức tính công của lực điện để giải các bài tập về công - Nắm và vận dụng được các công thức tính hiệu điện thế để giải các bài tập về điện thế và hiệu điện thế - Rèn luện kĩ năng tính toán và suy luaận của học sinh II.CHUẨN BỊ 1/ Giáo viên: Một số bài toán về công của lực điện và phương pháp giải 2/ Học sinh: Ôn lại công thức tính công và định lí động năng III. TIEÁN TRÌNH DAÏY – HOÏC Hoaït ñoäng 1 (5 phuùt) : toùm taét nhanh nhöõng kieán thöùc lieân quan ñeán caùc baøi taäp caàn giaûi - Coâng cuûa löïc ñieän trong ñieän tröông ñeàu : AMN= qFd - Theá naêng cuûa moät ñieän tích trong ñieän tröôøng : WM = AM � Theá naêng tæ leä thuaän vôùi q WM A  M - Ñieän theá taïi ñieåm M : VM = q q - Ñaëc ñieåm cuûa ñieän theá : Ñieän theá laø ñaïi löôïng ñaïi soá. + Neáu AM > 0 thì VM > 0. + Neáu AM < 0 thì VM < 0. + Ñieän theá cuûa ñaát vaø moät ñieåm ôû voâ cöïc thöôøng ñöôïc choïn laøm moác ( baèng O) AMN - UMN = VM – VN UMN = q AMN U - UMN = = Ed Hay : E  q d Hoaït ñoäng 2 (10 phuùt) :Hướng dẫn giaûi caùc caâu hoûi traéc nghieäm Hoaït ñoäng cuûa giaùo Hoaït ñoäng cuûa Noäi dung cô baûn vieân hoïc sinh 1/ Một electron bay từ điểm M đến điểm N trong điện trường đều, GV hướng dẫn HS HS tự giải ( BT định lượng ) giữa hai điểm có hiệu điện thế UMN = 250V. công do lực điện sinh ra tự giải, nhận xét. là A. 6,4.10-19 J B. – 2,5.10-17 J C. 400eV D. – 400eV 2/ Một electron được tăng tốc từ trạng thái đứng yên nhờ hiệu điện thế U = 50V. Vận tốc cuối mà electron đạt được là: A. 420 000 m/s B. 4,2.106 m/s C. 2,1.105 m/s D. 2,1.106 m/s Hoaït ñoäng 3 (15 phuùt) : Giaûi caùc baøi taäp Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh GV cho HS đọc đề, GV tóm tắt trên bảng HS đọc đề và ghi tóm tắt Cho HS nhắc lại các CT: - Công của lực điện xác định thế nào? ( hướng của E và hướng dịch chuyển) Công của lực điện: A = q.E.d Với d là hình chiếu của E lên hướng dịch chuyển Áp dụng định lí động năng: Wđ 2  Wđ 1  A - Vận tốc của điện tích khi Noäi dung cô baûn Bài Tập 1 : Hai bản kim loại phẳng song song mang điện tích trái dấu đặt cách nhau 2cm. Cường độ điện trường giữa hai bản là E = 3000V/m. Sát bản mang điện dương, ta đặt một hạt mang điện dương có khối lượng m = 4,5.10 -6 g và có điện tích q = 1,5.10-2 C.tính a) Công của lực điện trường khi hạt mang điện chuyển động từ bản dương sang bản âm. b) Vận tốc của hạt mang điện khi nó đập vào bản âm. Lược giải a/ Công của lực điện trường là: A= qEd = 0,9 J. b/ Vận tốc của hạt mang điện - Áp dụng định lý động năng 7 Trường THPT NCT đập vào bản âm xác định thế nào? - Công ABC được tính thế nào? + Tính công trên đoạn AB ? + Tính công trên đoạn BC ? Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản <=> 1 mv 22  A => v2 = ? 2 A ABC = A AB + A BC A AB = qEd 1 - Học sinh lên bảng xác định góc ur giữa E và hướng dịch chuyển A BC = qEd 2 - Thực hiện tính toán v2  2. A 2.0,9   2.10 4 m/s. 9 m 4,5.10 Bài Tập 2 : Ñieän tích q =4.10  8 C chuyeån trong ñieän tröôøng ñeàu coù cöôøng ñoä E =100 V/m theo ñöôøng gaáp khuùc ABC.Ñoaïn AB daøi 20cm vaø vectô ñoä dôøi 0 AB laøm vôùi ñöôøng söùc 1 goùc 30 .Ñoaïn BC daøi 40cm vaø vectô ñoä dôøi BC laøm vôùi caùc ñöôøng söùc ñieän 1 goùc 120 0 .Tính coâng ABC? Lược giải Công của lực điện trường: + A = A + A BC A = qEd 1 ; d = ABcos30 0 = 0,173 m.  A = 0,692.10  6 J + A = qEd 2 ; d 2 = BCcos120 0 = -0,2m A = -0,8.10  6 J. Vaäy: A = -0,108.10  6 J Hoaït ñoäng 4 (10 phuùt) : Giaûi caùc baøi taäp Hiệu điện thế Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Noäi dung cô baûn Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh GV cho HS đọc đề, GV tóm tắt trên bảng HS đọc đề và ghi tóm tắt - Công của điện trường được tính bằng công thức nào? Lưu ý cho HS hướng dịch chuyển của điện tích Điện tích dương ? Điện tích âm ? - Học sinh trả lời và lên bảng thực hiện Điện tích dương di chuyển cùng chiều điện trường, điện tích âm thì ngược lại Bài Tập 1 : Hiệu điện thế giữa hai điểm M, N trong điện trường là UMN = 100V. a) Tính công điện trường làm dịch chuyển proton từ M đến N. b) Tính công điện trường làm dịch chuyển electron từ M đến N. c) Nêu ý nghĩa sự khác nhau trong kết quả tính được theo câu a và câu b. Giải a/ Công điện trường thực hiện proton dịch chuyển từ M đến N. A1  qp .U MN  1,6.1019.100  1,6.1017 J b/ Công điện trường thực hiện electron dịch chuyển từ M đến N. A2  qe .U MN  1,6.1019.100  1,6.1017 J Ý nghĩa của hai giá trị công tính ở câu a và b là gì? GV cho HS đọc đề, GV tóm tắt trên bảng Học sinh suy nghĩ và trả lời c/ A1 > 0, có nghĩa là điện trường thực sự làm việc dịch chuyển proton từ M đến N. A2 < 0, điện trường chống lại sự dịch chuyển đó, muốn đưa electron từ M đến N thì ngoại lực phải -17 thực hiện công đúng bằng 1,6.10B J. E Bài Tập 2 : ABC là một tam giác vuông góc tại A được đặt ur trong điện trường đều E .Biết C � ABC  60 0 , A  ur AB P E . BC = 6cm,UBC = 120V ur a). Tìm UAC,UBA và độ lớn E . 8 Trường THPT NCT Nhận xét gì về tam giác ABC ? - Sự tương quan giữa các cạnh? - Từ đó suy ra UBA và UAC ? Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản b). Đặt thêm ở C một điện tích q = 9.10-10 C.Tính cường độ điện trường tổng hợp tại A Giải a/ ABC là ½ tam giác đều, vậy nếu BC = ABC là nửa tam giác đều HS trả lời : 6cm.=>: BA = 3cm và AC = => UBA = UBC = 120V, UAC = 0 UBA = UBC = 120V, UAC = 0 U U BA   4000V / m . d BA ur ur ur b/ E A  E C  E � E A  E 2C  E 2 = 5000V/m. E= - Tìm cường độ điện trường ? Cường độ điện trường tại A do những cường độ điện trường nào gây ra? - Xác định cường độ điện trường tổng hợp ? 6 3 3 3 2 Cường độ điện trường tại A là điện trường tổng hợp của cường độ điện trường đều và do điện tích q gây ra Hoaït ñoäng5 (5 phuùt) Giao nhiệm vụ về nhà HOẠT ĐỘNG CỦA G.V Xem laïi caùc baøi taäp ñaõ giaûi Laøm tieáp caùc baøi taäp trắc nghiệm HOẠT ĐỘNG CỦA HS Xem laïi caùc baøi taäp ñaõ giaûi Ghi caùc baøi taäp veà nhaø laøm : RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 9 Trường THPT NCT Ngày soạn 16/9/2013 Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản Tiết 5: BAØI TAÄP TUÏ ÑIEÄN I. MUÏC TIEÂU 1. Kieán thöùc : - Coâng cuûa löïc ñieän - Ñieän theá, hieäu ñieän theá, lieân heä giöõa hieäu ñieän theá vaø cöôøng ñoä ñieän tröôøng. - Tuï ñieän, ñieän dung cuûa tuï ñieän, naêng löôïng cuûa tuï ñieän ñaõ ñöôïc tích ñieän. 2. Kyõ naêng : - Giaûi ñöôïc caùc baøi toaùn tính coâng cuûa löïc ñieän. - Giaûi ñöôïc caùc baøi toaùn tính hieäu ñieän theá, lieân heä giöõa E, U vaø A. - Giaûi ñöôïc caùc baøi toaùn veà moái lieân heä giöõa Q, C, U vaø W II. TIEÁN TRÌNH DAÏY – HOÏC Hoaït ñoäng 1 (10 phuùt) : Kieåm tra baøi cuõ vaø toùm taét nhöõng kieán thöùc lieân quan ñeán caùc baøi taäp caàn giaûi + Khaùi nieäm ñieän theá, hieäu ñieän theá, lieân heä giöõa U vaø E. + Caùc coâng thöùc cuûa tuï ñieän. + Neâu ñònh nghóa tuï ñieän, ñieän dung cuûa tuï ñieän. Hoaït ñoäng 2 (10 phuùt) : Giaûi caùc caâu hoûi traéc nghieäm Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Noäi dung cô baûn Yeâu caàu hs traû lôøi taïi sao choïn C. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 1 trang 13 : C Yeâu caàu hs traû lôøi taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 2 trang 13 : D Yeâu caàu hs traû lôøi taïi sao choïn B. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 3 trang 13 : B Yeâu caàu hs traû lôøi taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 4 trang 13 : D Yeâu caàu hs traû lôøi taïi sao choïn D. Giaûi thích löïa choïn. Caâu 5 trang 13 : D Hoaït ñoäng 3 (20 phuùt) : Giaûi caùc baøi taäp Hoaït ñoäng cuûa giaùo vieân Hoaït ñoäng cuûa hoïc sinh Cho hoïc sinh phaân tích maïch Phaân tích vaø tính ñieän dung cuûa boä tuï? Höôùng daãn ñeå hoïc sinh tính ñieän tích cuûa moãi tuï ñieän. Phaân tích maïch. Tính ñieän dung töông ñöông cuûa boä tuï. Tính ñieän tích treân töøng tuï. Noäi dung cô baûn Baøi 6 trang 14 SBT a) Ñieän dung töông ñöông cuûa boä tuï Ta coù : C12 = C1 + C2 = 1 + 2 = 3(F) C= C12 .C3 3.6  = 2(F) C12  C3 3  6 b) Ñieän tích cuûa moãi tuï ñieän Ta coù : Q = q12 = q3 = C.U = 2.10-6.30 = 6.10-5 (C) q12 6.10  5  U12 = U1 = U2 = C12 3.10  6 = 20 (V) q1 = C1.U1 = 10-6.20 = 2.10-5 (C) q2 = C2.U2 = 2.10-6.20 = 4.10-5 (C) Yeâu caàu hoïc sinh tính ñieän Tính ñieän tích cuûa moãi tuï ñieän khi tích cuûa moãi tuï khi ñaõ tích ñaõ ñöôïc tích ñieän. ñieän. Höôùng daãn ñeå hoïc sinh tính ñieän tích, ñieän dung cuûa boä tuï vaø hieäu ñieän theá treân töøng tuï Baøi 7 trang 14SBT Ñieän tích cuûa caùc tuï ñieän khi ñaõ ñöôïc tích ñieän q1 = C1.U1 = 10-5.30 = 3.10-4 (C) q1 = C2.U2 = 2.10-5.10 = 2.10-4 (C) a) Khi caùc baûn cuøng daáu cuûa hai tuï ñieän ñöôïc noái vôùi nhau Ta coù Q = q1 + q2 = 3.10-4 + 2.10-4 = 5.10-4 (C) 10 Trường THPT NCT khi caùc baûn cuøng daáu cuûa hai tuï ñieän ñöôïc noái vôùi nhau. Höôùng daãn ñeå hoïc sinh tính ñieän tích, ñieän dung cuûa boä tuï vaø hieäu ñieän theá treân töøng tuï khi caùc baûn traùi daáu cuûa hai tuï ñieän ñöôïc noái vôùi nhau. Tính ñieän tích cuûa boä tuï Tính ñieän dung cuûa boä tuï. Tính hieäu ñieän theá treân moãi tuï. Tính ñieän tích cuûa boä tuï Tính ñieän dung cuûa boä tuï. Tính hieäu ñieän theá treân moãi tuï. Hoaït ñoäng4 (5 phuùt) Giao nhiệm vụ về nhà HOẠT ĐỘNG CỦA G.V Xem laïi caùc baøi taäp ñaõ giaûi Laøm tieáp caùc baøi taäp trắc nghiệm Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản C = C1 + C2 = 10-5 + 2.10-5 = 3.10-5 (C) U = U’1 = U’2 = Q 5.10  4  = 16,7 (V) C 3.10  5 b) Khi caùc baûn traùi daáu cuûa hai tuï ñieän ñöôïc noái vôùi nhau Ta coù Q = q1 - q2 = 3.10-4 - 2.10-4 = 10-4 (C) C = C1 + C2 = 10-5 + 2.10-5 = 3.10-5 (C) U = U’1 = U’2 = Q 10  4  = 3,3 (V) C 3.10  5 HOẠT ĐỘNG CỦA HS Xem laïi caùc baøi taäp ñaõ giaûi Ghi caùc baøi taäp veà nhaø laøm : RUÙT KINH NGHIEÄM TIEÁT DAÏY : ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 11 Trường THPT NCT Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản Ngày soạn 24/9/2013 Tiết 6: NGUỒN ĐIỆN. SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CỦA NGUỒN ĐIỆN I. MUÏC TIEÂU 1. Kieán thöùc - Phaùt bieåu ñöôïc ñònh nghóa cöôøng ñoä doøng ñieän vaø vieát ñöôïc coâng thöùc theå hieän ñònh nghóa naøy. - Neâu ñöôïc ñieàu kieän ñeå coù doøng ñieän. - Ñònh nghóa doøng ñieän, quy öôùc chieàu cuûa doøng ñieän vaø taùc duïng cuûa doøng ñieän -Phaùt bieåu ñöôïc suaát ñieän ñoäng cuûa nguoàn ñieän vaø vieát ñöôïc coâng thöùc theå hieän ñònh nghóa naøy 2. Kó naêng- Giaûi thích ñöôïc vì sao nguoàn ñieän coù theå duy trì hieäu ñieän theá giöõa hai cöïc cuûa noù. A q q - Giaûi ñöôïc caùc baøi toaùn coù lieân quan ñeán caùc heä thöùc : I = ;I= vaø E = . q t t 3. Thaùi ñoä: Bieát ñöôïc nhöõng kieán thöùc thöïc teá trong cuoäc soáng (ñoù laø doøng ñieän ) theâm yeâu thích moân hoïc II. CHUAÅN BÒ 1. Giaùo vieân- Xem laïi nhöõng kieán thöùc lieân quan ñeán baøi daïy, chuẩn bị một số bài tập nâng cao kiến thức học sinh 2. Hoïc sinh: Những kiến thức có liên quan đến bài học III. HOAÏT ÑOÄNG DAÏY HOÏC 1.Oån ñònh lôùp 2. Kieåm tra baøi cuõ: Vieát coâng thöùc tính ñieän dung cuûa tuï ñieän vaø coâng thöùc tính naêng löôïng töø tröôøng cuûa tuï ñieän, giaûi thích caùc ñaïi löôïng Viết công thức điện dung, điện tích, hiệu điện thế của bộ tụ ghép nối tiếp và ghép song song. 3 Baøi môùi Hoạt động 1: Tìm hiểu những kiến thức về nguồn điện và suất điện động của nguồn điện TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản GV: Thế nào là cường độ dòng 1. Cöôøng ñoä doøng ñieän điện ? Laø ñaïi löôïng ñaëc tröng cho taùc duïng maïnh, yeáu cuûa doøng ñieän. Noù ñöôïc xaùc ñònh baèng GV: Cường độ dòng điện được thöông soá cuûa ñieän löôïng q đo như thế nào ? dòch chuyeån qua tieát dieän thaúng cuûa vaät daãn trong khoaûng thôøi gian t vaø khoaûng thôøi gian ñoù. GV: Điều kiện để có dòng điện q như thế nào ? I= t 2. Ñieàu kieän ñeå coù doøng ñieän GV:Thế nào là suất điện động Laø phaûi coù moät hieäu ñieän theá của nguồn điện ? Nó được đo ñaët vaøo hai ñaàu vaät daãn ñieän. như thế nào ? 3. Suaát ñieän ñoäng cuûa nguoàn ñieän a) Ñònh nghóa GV: Số vôn ghi trên mỗi Suaát ñieän ñoäng  cuûa nguoàn nguồn chỉ giá trị gì ? ñieän laø ñaïi löôïng ñaëc tröng cho khaû naêng thöïc hieän coâng cuûa nguoàn ñieän vaø ñöôïc ño baèng thöông soá giöõa coâng A GV: Khi nguồn điện không nối cuûa löïc laï thöïc hieän khi dòch với mạch ngoài thì suất điện chuyeån moät ñieän tích döông q động tính như thế nào ? ngöôïc chieàu ñieän tröôøng vaø ñoä lôùn cuûa ñieän tích ñoù. b) Coâng thöùc 12 Trường THPT NCT GV: Chỉnh sửa những câu trả lời của học sinh. HS: Laø ñaïi löôïng ñaëc tröng cho taùc duïng maïnh, yeáu cuûa doøng ñieän. HS: Noù ñöôïc xaùc ñònh baèng thöông soá cuûa ñieän löôïng q dòch chuyeån qua tieát dieän thaúng cuûa vaät daãn trong khoaûng thôøi gian t vaø khoaûng thôøi gian ñoù. HS:Phải có một điện trường(có một hiệu điện thế đặc vào vật dẫn ) và có hạt mang điện. HS: laø ñaïi löôïng ñaëc tröng cho khaû naêng thöïc hieän coâng cuûa nguoàn ñieän vaø ñöôïc ño Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản A  = q c) Chú ý:- Soá voân ghi treân moãi nguoàn ñieän cho bieát trò soá cuûa suaát ñieän ñoäng cuûa nguoàn ñieän ñoù. - Suaát ñieän ñoäng cuûa nguoàn ñieän coù giaù trò baèng hieäu ñieän theá giöõa hai cöïc cuûa noù khi maïch ngoaøi hôû. - Moãi nguoàn ñieän coù moät ñieän trôû goïi laø ñieän trôû trong cuûa nguoàn ñieän. A  = q HS: Soá voân ghi treân moãi nguoàn ñieän cho bieát trò soá cuûa suaát ñieän ñoäng cuûa nguoàn ñieän ñoù. HS: Suaát ñieän ñoäng cuûa nguoàn ñieän coù giaù trò baèng hieäu ñieän theá giöõa hai cöïc cuûa noù khi maïch ngoaøi hôû. Hoạt động 2: Tìm hiểu một số bài toán về nguồn điện và suất điện động của nguồn điện. 1. Dòng điện được định nghĩa là A. dòng chuyển dời có hướng của các điện tích. B. dòng chuyển động của các điện tích. C. là dòng chuyển dời có hướng của electron. D. là dòng chuyển dời có hướng của ion dương. 2. Dòng điện trong kim loại là dòng chuyển dời có hướng của A. các ion dương. B. các electron. C. các ion âm. D. các nguyên tử. 3. Trong các nhận định dưới đây, nhận định không đúng về dòng điện là: A. Đơn vị của cường độ dòng điện là A. B. Cường độ dòng điện được đo bằng ampe kế. C. Cường độ dòng điện càng lớn thì trong một đơn vị thời gian điện lượng chuyển qua tiết diện thẳng của vật dẫn càng nhiều. D. Dòng điện không đổi là dòng điện chỉ có chiều không thay đổi theo thời gian. 4. Điều kiện để có dòng điện là A. có hiệu điện thế. B. có điện tích tự do. C. có hiệu điện thế và điện tích tự do. D. có nguồn điện. 5. Nguồn điện tạo ra hiệu điện thế giữa hai cực bằng cách A. tách electron ra khỏi nguyên tử và chuyển electron và ion về các cực của nguồn. B. sinh ra electron ở cực âm. C. sinh ra ion dương ở cực dương. D. làm biến mất electron ở cực dương. 6. Trong các nhận định về suất điện động, nhận định không đúng là: A. Suất điện động là đại lượng đặc trưng cho khả năng sinh công của nguồn điện. B. Suất điện động được đo bằng thương số công của lực lạ dịch chuyển điện tích ngược chiều điện trường và độ lớn điện tích dịch chuyển. 13 Trường THPT NCT Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản C. Đơn vị của suất điện động là Jun. D. Suất điện động của nguồn có trị số bằng hiệu điện thế giữa hai cực khi mạch ngoài hở. 9. Nhận xét không đúng trong các nhận xét sau về acquy chì là: A. Ác quy chì có một cực làm bằng chì vào một cực là chì đioxit. B. Hai cực của acquy chì được ngâm trong dung dịc axit sunfuric loãng. C. Khi nạp điện cho acquy, dòng điện đi vào cực âm và đi ra từ cực dương. D. Ác quy là nguồn điện có thể nạp lại để sử dụng nhiều lần. 10. Cho một dòng điện không đổi trong 10 s, điện lượng chuyển qua một tiết diện thẳng là 2 C. Sau 50 s, điện lượng chuyển qua tiết diện thẳng đó là? A. 5 C. B.10 C. C. 50 C. D. 25 C. 11. Một dòng điện không đổi, sau 2 phút có một điện lượng 24 C chuyển qua một tiết diện thẳng. Cường độ của dòng điện đó là? A. 12 A. B. 1/12 A. C. 0,2 A. D.48A. 12. Một dòng điện không đổi có cường độ 3 A thì sau một khoảng thời gian có một điện lượng 4 C chuyển qua một tiết diện thẳng. Cùng thời gian đó, với dòng điện 4,5 A thì có một điện lượng chuyển qua tiết diện thẳng là A. 4 C. B. 8 C. C. 4,5 C. D. 6 C. 13. Trong dây dẫn kim loại có một dòng điện không đổi chạy qua có cường độ là 1,6 mA chạy qua. Trong một phút số lượng electron chuyển qua một tiết diện thẳng là A. 6.1020 electron. B. 6.1019 electron. C. 6.1018 electron. D. 6.1017 electron. 14. Một nguồn điện có suất điện động 200 mV. Để chuyển một điện lượng 10 C qua nguồn thì lực lạ phải sinh một công là? A. 20 J. A. 0,05 J. B. 2000 J. D. 2 J. 15. Một tụ điện có điện dung 6 μC được tích điện bằng một hiệu điện thế 3V. Sau đó nối hai cực của bản tụ lại với nhau, thời gian điện tích trung hòa là 10-4 s. Cường độ dòng điện trung bình chạy qua dây nối trong thời gian đó là A. 1,8 A. B. 180 mA. TL Hoạt động của giáo viên Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn A. Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn B. C. 600 mA. Hoạt động của học sinh Câu 1: chọn A D. 1/2 A. Nội dung cơ bản Câu 2: chọn B Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn C. Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn A. Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn C. Câu 3: chọn D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn C. Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn B. Câu 9: chọn C Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn C. Câu 11: chọn C Câu 4: chọn C Câu 5: chọn A Câu 6:chọn C Câu 10: chọn B 14 Trường THPT NCT Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản Câu 12: chọn D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Câu 13: chọn D Câu 14: chọn D Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn B. Câu 15: chọn B. Giaûi thích löïa choïn:Dòng điện là dòng chuyển dời có hướng của các điện tích. Giaûi thích löïa choïn: Dòng điện trong kim loại là dòng chuyển dời có hướng của các electron. Giaûi thích löïa choïn. Giaûi thích löïa choïn. Giaûi thích löïa choïn. Giaûi thích löïa choïn Giaûi thích löïa choïn. Giaûi thích löïa choïn: q1  I .t1 � I  q2  I .t2  Giaûi q1 t1 q1 .t2 t2 thích löïa choïn: q 24 I  = 0,2 A t 120 Giaûi thích löïa choïn: I1  q1 q �t  1 t I1 q2  I 2 .t  I 2 . q1 I1 löïa q choïn: Giaûi thích = I.t = 3 1, 6.10 .60 C 15 Trường THPT NCT n Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản q  6.1017 electron e Giaûi thích löïa choïn : A = U.q = 2 J Giaûi thích löïa choïn: q = CU = 6. 106 .3 = 18.106 ( C ) I q 18.106   18.102 t 104 A = 180 mA 4. Củng cố - dặn dò: Định nghĩa cường độ dòng điện, biểu thức I = q . Điều kiện để có dòng điện t Định nghĩa cường độ dòng điện , biểu thức  = A , chú ý q Làm lại các bài tập đã giải IV. RÚT KINH NGHIỆM ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… Ngày soạn 1/10/2013 Tiết 7: ĐIỆN NĂNG – CÔNG SUẤT ĐIỆN. ĐỊNH LUẬT JUN-LEN-XƠ I. MUÏC TIEÂU 1. Kieán thöùc: - Neâu ñöôïc coâng cuûa doøng ñieän laø soá ño ñieän naêng maø ñoaïn maïch tieâu thuï khi coù doøng ñieän chaïy qua. Chæ ra ñöôïc löïc naøo thöïc hieän coâng aáy. - Chæ ra ñöôïc moái lieân heä giöõa coâng cuûa löïc laï thöïc hieän beân trong nguoàn ñieän vaø ñieän naêng tieâu thuï trong maïch kín 2. Kó naêng:- Tính ñöôïc ñieän naêng tieâu thuï vaø coâng suaát ñieän cuûa moät ñoaïn maïch theo caùc ñaïi löôïng lieân quan vaø ngöôïc laïi. - Tính ñöôïc coâng vaø coâng suaát cuûa nguoàn ñieän theo caùc ñaïi löôïng lieân quan vaø ngöôïc laïi. II. CHUAÅN BÒ 1. Giaùo vieân: Tìm hiểu veà coâng, coâng suaát cuûa doøng ñieän, Ñònh luaät Jun – Len-xô vaø chuaån bò caùc caâu hoûi höôùng daãn hoïc sinh oân taäp. 2. Hoïc sinh: Ôn tập về công , công suất và định luật Jun- Len-xơ. III. HOAÏT ÑOÄNG DAÏY HOÏC 1. Oån ñònh lôùp 2. Kieåm tra baøi cuõ : Neâu định nghĩa cường độ dòng điện, suất điện động của nguồn điện, viết biểu thức và giải thích các đại lượng trong biểu thức. 3. Baøi môùi Hoạt động 1: Tìm hiểu về công, công suất của đoạn mạch và nguồn điện. TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản GV: Điện năng tiêu thụ của 1. Ñieän naêng tieâu thuï cuûa đoạn mạch được tính như thế ñoaïn maïch nào ? Ñieän naêng tieâu thuï cuûa moät ñoaïn maïch baèng : A = Uq = GV: Công suất tiêu thụ của UIt một đoạn mạch được tính 2. Coâng suaát ñieän như thế nào ? Coâng suaát ñieän cuûa moät GV: Nêu nội dung của định ñoaïn maïch laø: 16 Trường THPT NCT luaät Jun – Len-xô trong một đoạn mạch. GV: Công suất tỏa nhiệt của vật dẫn khi có dòng điện chạy qua tính như thế nào ? GV: Công của nguồn điện khi có dòng điện chạy qua như thế nào ? GV: Công của nguồn điện khi có dòng điện chạy qua như thế nào ? GV: Chỉnh sửa những câu trả lời của học sinh HS: Ñieän naêng tieâu thuï cuûa moät ñoaïn maïch baèng A = Uq = UIt HS: Coâng suaát ñieän cuûa moät ñoaïn maïch laø: A P = = UI t HS: Nhieät löôïng toaû ra ôû moät vaät daãn tæ leä thuaän vôùi ñieän trôû cuûa vaät ñaõn, vôùi bình phöông cöôøng ñoä doøng ñieän vaø vôùi thôøi gian doøng ñieän chaïy qua vaät daãn ñoù Q = RI2t HS: Coâng suaát toaû nhieät ôû vaät daãn khi coù doøng ñieän chaïy qua ñöôïc xaùc ñònh baèng Q P = = UI2 t HS: Coâng cuûa nguoàn ñieän baèng ñieän naêng tieâu thuï trong toaøn maïch: Ang = qE = E Tt HS: Coâng suaát cuûa nguoàn ñieän baèng coâng suaát tieâu thuï ñieän naêng cuûa toaøn maïch. Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản A = UI t 3. Ñònh luaät Jun – Len-xô Nhieät löôïng toaû ra ôû moät vaät daãn tæ leä thuaän vôùi ñieän trôû cuûa vaät ñaõn, vôùi bình phöông cöôøng ñoä doøng ñieän vaø vôùi thôøi gian doøng ñieän chaïy qua vaät daãn ñoù Q = RI2t 4. Coâng suaát toaû nhieät cuûa vaät daãn khi coù doøng ñieän chaïy qua Coâng suaát toaû nhieät ôû vaät daãn khi coù doøng ñieän chaïy qua ñöôïc xaùc ñònh baèng Q U2 P = = RI 2  = UI2 t R P = 5. Coâng cuûa nguoàn ñieän Coâng cuûa nguoàn ñieän baèng ñieän naêng tieâu thuï trong toaøn maïch: Ang = qE = E Tt 6. Coâng suaát cuûa nguoàn ñieän Coâng suaát cuûa nguoàn ñieän baèng coâng suaát tieâu thuï ñieän naêng cuûa toaøn maïch. 17 Trường THPT NCT Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản Ang P ng = = E .I t Hoạt động 2: Tìm hiểu một số bài tập về công và công suất của dòng điện, nguồn điện 1. Điện năng tiêu thụ của đoạn mạch không tỉ lệ thuận với A. hiệu điện thế hai đầu mạch. B. nhiệt độ của vật dẫn trong mạch. C. cường độ dòng điện trong mạch. C. thời gian dòng điện chạy qua mạch. 2. Cho đoạn mạch có hiệu điện thế hai đầu không đổi, khi điện trở trong mạch được điều chỉnh tăng 2 lần thì trong cùng khoảng thời gian, năng lượng tiêu thụ của mạch A. giảm 2 lần. B. giảm 4 lần. C. tăng 2 lần. D. không đổi. 3. Cho một đoạn mạch có điện trở không đổi. Nếu hiệu điện thế hai đầu mạch tăng 2 lần thì trong cùng khoảng thời gian năng lượng tiêu thụ của mạch A. tăng 4 lần. B. tăng 2 lần. C. không đổi. D. giảm 2 lần. 4. Trong các nhận xét sau về công suất điện của một đoạn mạch, nhận xét không đúng là: A. Công suất tỉ lệ thuận với hiệu điện thế hai đầu mạch. B. Công suất tỉ lệ thuận với cường độ dòng điện chạy qua mạch. C. Công suất tỉ lệ nghịch với thời gian dòng điện chạy qua mạch. D. Công suất có đơn vị là W. 5. Hai đầu đoạn mạch có một hiệu điện thế không đổi, nếu điện trở của mạch giảm 2 lần thì công suất điện của mạch A. tăng 4 lần. B. không đổi. C. giảm 4 lần. D. tăng 2 lần. 6. Trong đoạn mạch chỉ có điện trở thuần, với thời gian như nhau, nếu cường độ dòng điện giảm 2 lần thì nhiệt lượng tỏa ra trên mạch A. giảm 2 lần. B. giảm 4 lần. C. tăng 2 lần.D. tăng 4 lần. 7. Trong một đoạn mạch có điện trở thuần không đổi, nếu muốn tăng công suất tỏa nhiệt lên 4 lần thì phải A. tăng hiệu điện thế 2 lần. B. tăng hiệu điện thế 4 lần. C. giảm hiệu điện thế 2 lần. D. giảm hiệu điện thế 4 lần. 8. Công của nguồn điện là công của A. lực lạ trong nguồn. B. lực điện trường dịch chuyển điện tích ở mạch ngoài. C. lực cơ học mà dòng điện đó có thể sinh ra. D. lực dịch chuyển nguồn điện từ vị trí này đến vị trí khác. 9. Cho đoạn mạch điện trở 10 Ω, hiệu điện thế 2 đầu mạch là 20 V. Trong 1 phút điện năng tiêu thụ của mạch là A. 2,4 kJ. B. 40 J. C. 24 kJ. D. 120 J. 10. Một đoạn mạch xác định trong 1 phút tiêu thụ một điện năng là 2 kJ, trong 2 giờ tiêu thụ điện năng là A. 4 kJ. B. 240 kJ. C. 120 kJ. D. 1000 J. 11. Một đoạn mạch tiêu thụ có công suất 100 W, trong 20 phút nó tiêu thụ một năng lượng A. 2000 J. B. 5 J. C. 120 kJ. D. 10 kJ. 12. Nhiệt lượng tỏa ra trong 2 phút khi một dòng điện 2A chạy qua một điện trở thuần 100 Ω là A. 48 kJ. B. 48 J. D. 48000 kJ. D. 4800 J. 13. Một nguồn điện có suất điện động 2 V thì khi thực hiện một công 10 J, lực lạ đã dịch chuyển một điện lượng qua nguồn là? A. 5 J. B. 20 J. C. 20 C. D. 5 C. 14. Người ta làm nóng 1 kg nước thêm 10C bằng cách cho dòng điện 1 A đi qua một điện trở 7 Ω. Biết nhiệt dung riêng của nước là 4200 J/kg.K. Thời gian cần thiết là A. 10 phút. B. 600 phút. C. 10 s. D. 1 h. TL Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung cơ bản Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn B. Giaûi thích löïa choïn. U2 U2 P  , P  1 Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn A. Giaûi thích löïa choïn: R R1 18 Trường THPT NCT Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn A. Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản P1 R 1 P   � P1  P R1 2 2 Giaûi thích löïa choïn: P  Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn C. P1 U12   4 � P1  4 P P U2 Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn B. P Giaûi thích löïa choïn: Giaûi Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn A. U2 U2 , P1  1 R R thích U2 U2 ; P1  R R1 P1 R  2 P R1 löïa Q  RI 2t ; Q1  RI12t Q1 I12 1   Q I2 4 Q1  choïn : Q 4 Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn A. Giaûi thích löïa choïn. Q U2 2 P = = RI  = UI2 t R Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn A. Giaûi thích löïa choïn. Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn A. Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn D. Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn A. Giaûi thích löïa choïn: A = P.t = 100.20.60 =120000J=120 kJ Giaûi thích löïa choïn: Q = RI2t = 48 kJ Giaûi thích löïa choïn: U2 Giaûi thích löïa choïn: A = t = 2,4kJ Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn B. R Giaûi thích löïa choïn: A = UI.t ; A1  UIt1 A1 t1  � A1  A.120  240kJ Yeâu caàu hs giaûi thích taïi sao choïn C. A t A = 5C  Giaûi thích löïa choïn: Q  m.C t = 4200 J Q Q  RI 2t � t   600 s = 10 phút R.I 2 Ang = qE ; q  Câu 1: chọn B Câu 2: chọn A Câu 3: chọn A Câu 4: chọn C Câu 5:chọn D 19 Trường THPT NCT Giáo án tự chọn bám sát 11 cơ bản Câu 6: chọn B Câu 7: chọn A Câu 8: chọn A Câu 9: chọn A Câu 10: chọn B Câu 11: chọn C Câu 12: chọn A Câu 13: chọn D Câu 14: chọn A. 4 Củng cố - dặn dò: Ñieän naêng tieâu thuï cuûa moät ñoaïn maïch baèng : A = Uq = UIt A Coâng suaát ñieän cuûa moät đoạn mạch P = = UI t Nhieät löôïng toaû ra ôû moät vaät daãn :Q = RI2t Q U2 Coâng suaát toaû nhieät ôû vaät daãn khi coù doøng ñieän chaïy qua ñöôïc xaùc ñònh baèng: P = = RI 2  = UI2 t R Coâng cuûa nguoàn ñieän baèng ñieän naêng tieâu thuï trong toaøn maïch: A ng = qE = E Tt Coâng suaát cuûa nguoàn ñieän baèng coâng suaát tieâu thuï ñieän naêng cuûa toaøn maïch.P Làm lại các bài tập đã giải và xem phần: Định IV. RÚT KINH NGHIỆM: ng = Ang t = E .I luật ôm đối với toàn mạch Ngày soạn 9/10/2013 Tiết 8: BÀI TẬP ĐỊNH LUẬT ÔM CHO TOÀN MẠCH I. MUÏC TIEÂU 1. Kieán thöùc:- Phaùt bieåu ñöôïc quan heä suaát ñieän ñoäng cuûa nguoàn vaø toång ñoä giaûm theá trong vaø ngoaøi nguoàn - Phaùt bieåu ñöôïc noäi dung ñònh luaät OÂm cho toaøn maïch. - Töï suy ra ñöôïc ñònh luaät OÂm cho toaøn maïch töø ñònh luaät baûo toaøn naêng löôïng. - Trình baøy ñöôïc khaùi nieäm hieäu suaát cuûa nguoàn ñieän. E 2. Kĩ năng: Vận dụng các công thức : Biểu thức thức định luật ôm I = .Hiệu điện thế của mạch ngoài RN  r 20
- Xem thêm -