Giao an ngu van 6

  • Số trang: 247 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 35 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 TuÇn 1 : Bµi 1 ®¹t TiÕt 1,2 : Con Rång, ch¸u Tiªn B¸nh chng, b¸nh giÇy TiÕt 3 : Tõ vµ cÊu t¹o tõ tiÕng viÖt TiÕt 4 : Giao tiÕp, v¨n b¶n vµ ph¬ng thøc biÓu TiÕt 1,2 : Ngµy so¹n : Ngµy d¹y : Con Rång, ch¸u Tiªn B¸nh chng, b¸nh giÇy a. Môc tiªu : - HiÓu ®Þnh nghÜa s¬ lîc vÒ truyÒn thuyÕt. - HiÓu néi dung, ý nghÜa cña hai truyÒn thuyÕt : Con rång, ch¸u tiªn vµ B¸nh chng, b¸nh giÇy. - HiÓu ra vµ hiÓu ®îc nh÷ng ý nghÜa cña nh÷ng chi tiÕt tëng tîng, kú ¶o cña hai truyÖn. - KÓ ®îc hai truyÖn. B. ChuÈn bÞ cña GV- HS: - Gi¸o viªn: So¹n gi¸o ¸n, chuÈn bÞ b¶ng phô, - Häc sinh: So¹n bµi. C. TiÕn tr×nh tæ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y vµ häc 1. æn ®Þnh tæ chøc : 2. KiÓm tra bµi cò : 3. Bµi Míi : V¨n b¶n: Con Rång, Ch¸u Tiªn Ho¹t ®éng cña GV- HS Néi dung - Gv kiÓm tra bµi so¹n cña häc sinh, giíi thiÖu bµi míi. * Giíi thiÖu bµi: Cè thñ tíng Ph¹m V¨n §ång nãi: “Nh÷ng truyÒn thuyÕt d©n gian thêng cã c¸i cèt lâi lµ sù thËt lÞch sö mµ nh©n d©n ta, qua nhiÒu thÕ hÖ, ®· lý tëng hãa, göi g¾m vµo ®ã t©m t×nh thiÕt tha cña m×nh, cïng víi th¬ vµ méng, ch¾p ®«i c¸nh cña trÝ tëng tîng d©n gian, lµm nªn nh÷ng t¸c phÈm v¨n ho¸ mµ ®êi ®êi con ngêi cßn a thÝch”. Néi dung, ý nghÜa cña truyÖn con Rång ch¸u Tiªn lµ g×? V× sao d©n gian ta qua bao ®êi, rÊt tù hµo vµ yªu thÝch c©u chuyÖn nµy? Ho¹t ®éng 1: - GV ®äc diÔn c¶m mét ®o¹n cña v¨n b¶n. - Cã thÓ t¹m ph©n truyÖn thµnh 3 ®o¹n, yªu cÇu 3 häc sinh ®äc. - Häc sinh ®äc - GV nhËn xÐt g¾n gän vµ gãp ý. Mçi ®o¹n nªn chän mét chç I. §äc : 1.§äc v¨n b¶n: - §o¹n 1: Tõ ®Çu ®Õn “ Long Trang” - §o¹n 2: TiÕp theo ®Õn “ lªn ®êng” - §o¹n 3: PhÇn cßn l¹i. §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 1 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 ®Ó söa c¸ch ®äc cho häc sinh. - PhÇn chó thÝch cã thÓ t¸ch riªng hoÆc tiÕn hµnh khi häc sinh ®äc tõng ®o¹n - GV híng dÉn häc sinh n¾m ®îc mÊy ý quan träng trong ®Þnh nghÜa. - Häc sinh nghe. Ho¹t ®éng 2: GV t×m nh÷ng chi tiÕt trong truyÖn thÓ hiÖn tÝnh chÊt kú l¹ lín lao, phi thêng vÒ nguån gèc vµ h×nh d¹ng cña L¹c Long Qu©n vµ ¢u C¬. - GV : Nh÷ng chi tiÕt nµo thÓ hiÖn hµnh ®éng cña L¹c Long Qu©n phi thêng? 2.T×m hiÓu chó thÝch: - §Þnh nghÜa truyÒn thuyÕt. - TruyÒn thuyÕt lµ lo¹i truyÖn d©n gian truyÒn miÖng, kÓ vÒ c¸c nh©n vËt vµ sù kiÖn liªn quan ®Õn lÞch sö thêi qu¸ khø. - Thêng cã yÕu tè tëng tîng, kú ¶o - ThÓ hiÖn th¸i ®é vµ c¸ch ®¸nh gi¸ cña nh©n d©n ®èi víi c¸c sù kiÖn vµ nh©n vËt lÞch sö. II. T×m hiÓu v¨n b¶n : 1. Nh÷ng chi tiÕt tëng tîng, kú ¶o vÒ L¹c Long Qu©n vµ ¢u C¬: + VÒ nguån gèc vµ h×nh d¹ng : - L¹c Long Qu©n vµ ¢u C¬ ®Òu lµ “ ThÇn”. Long Qu©n lµ thÇn nßi rång, ¢u C¬ thuéc dßng tiªn. - Long Qu©n søc khoÎ v« ®Þch, cã nhiÒu phÐp l¹”, ¢u C¬ “ xinh ®Ñp tuyÖt trÇ n”. + VÒ sù nghiÖp më níc : - Long Qu©n gióp d©n diÖt trõ nh÷ng loµi yªu qu¸i ®Ó æn ®Þnh cuéc sèng, d¹y d©n c¸ch trång trät ch¨n nu«i, ¨n ë. - GV : Tõ viÖc t×m nh÷ng chi tiÕt tëng tîng, kú ¶o, em hiÓu thÕ nµo lµ nh÷ng chi tiÕt tëng tîng, kú ¶o? H·y nãi râ vai trß cña chóng trong truyÖn ? - GV : ViÖc kÕt duyªn cña Long Qu©n vµ ¢u C¬ vµ viÖc ¢u C¬ sinh në cã g× l¹? Long Qu©n vµ ¢u C¬ chia con nh thÕ nµo vµ ®Ó lµm g×? Theo truyÖn nµy th× ngêi ViÖt lµ con ch¸u cña ai? + VÒ chuyÖn sinh në : c¸i bäc tr¨m trøng. + Nh÷ng chi tiÕt tëng tîng, kú ¶o : ®îc hiÓu lµ nh÷ng chi tiÕt kh«ng cã thËt, ®îc t¸c gi¶ d©n gian s¸ng t¹o nh»m môc ®Ých nhÊt ®Þnh. + Vai trß cña nh÷ng chi tiÕt tëng tîng, kú ¶o trong truyÖn : - T« ®Ëm tÝnh chÊt kú l¹, lín lao, ®Ñp ®Ï cña nh©n vËt, sù kiÖn. - ThÇn kú ho¸, linh thiªng ho¸ nguån gèc gièng nßi, d©n téc ®Ó chóng ta thªm tù hµo, tin yªu, t«n kÝnh tæ tiªn, d©n téc m×nh. - Lµm t¨ng søc hÊp dÉn cña t¸c phÈm. + Häc sinh th¶o luËn, tr¶ lêi: - Chi tiÕt tëng tîng, kú ¶o thÓ hiÖn ë chuyÖn ¢u C¬ sinh në c¸i bäc tr¨m trøng. - L¹c Long Qu©n vµ ¢u C¬ chia con ®Ó cai qu¶n vµ g©y dùng ®Êt níc - Ngêi ViÖt lµ Con Rång, Ch¸u Tiªn. - Häc sinh th¶o luËn ë líp : TruyÖn Con Rång, Ch¸u Tiªn cã 2. ý nghÜa cña truyÖn Con Rång, Ch¸u ý nghÜa g×? Nh»m gi¶i thÝch §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 2 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 ®iÒu g×? - Chi tiÕt c¸i bäc tr¨m trøng kh¼ng ®Þnh ®iÒu g×? - Häc sinh ®äc l¹i lêi hÑn cña Long Qu©n, thÓ hiÖn ý nguyÖn g× cña ngêi xa? - §Õn ®©y cã thÓ gi¶i thÝch tõ “§ång Bµo” - GV híng dÉn ®äc: §äc thªm ®Ó hiÓu ®Çy ®ñ ý nghÜa cña truyÖn. Tiªn: + Gi¶i thÝch, suy t«n nguån gèc cao quý, thiªng liªng cña céng ®ång ngêi ViÖt. Tõ bao ®êi ngêi ViÖt tin vµo tÝnh x¸c thùc cña nh÷ng ®iÒu “truyÒn thuyÕt” vÒ sù tÝch tæ tiªn vµ tù hµo vÒ nguån gèc, gißng gièng tiªn Rång rÊt cao quý, linh thiªng cña m×nh. + §Ò cao nguån gèc chung vµ biÓu hiÖn ý nguyÖn ®oµn kÕt, thèng nhÊt cña nh©n d©n ë mäi miÒn ®Êt níc. Ngêi ViÖt Nam, dï miÒn xu«i hay miÒn ngîc, dï ë ®ång b»ng, miÒn nói hay ven biÓn, trong níc hay níc ngoµi ®Òu cã chung céi nguån, ®Òu lµ con mÑ ¢u C¬ ( ®ång bµo – cïng mét bäc ) , v× vËy ph¶i th¬ng yªu, ®oµn kÕt. C¸c ý nghÜa Êy gãp phÇn quan träng vµo viÖc x©y dùng, båi ®¾p nh÷ng søc m¹nh tinh thÇn d©n téc. Ho¹t ®éng 3 - Häc sinh ®äc phÇn ghi nhí - Häc sinh häc thuéc lßng phÇn ghi nhí. - GV : Sù gièng nhau Êy kh¼ng ®Þnh sù gÇn gòi vÒ céi nguån vµ sù giao lu v¨n ho¸ gi÷a c¸c téc ngêi trªn ®Êt níc ta. Bµi tËp vÒ nhµ : C©u 2,4,5 ( trang 3) III. Ghi nhí : - SGK trang 8 IV. LuyÖn tËp : Häc sinh tr¶ lêi c©u hái phÇn luyÖn tËp. C©u 1: TruyÖn “Qu¶ trøng në ra tr¨m con ngêi” – D©n téc Mêng, TruyÖn “ Qu¶ bÇu mÑ” – D©n téc Kh¬mó C©u 2: Häc sinh kÓ l¹i chuyÖn Con Rång, Ch¸u Tiªn víi nh÷ng yªu cÇu sau: + §óng cèt truyÖn, chi tiÕt c¬ b¶n. + Cè g¾ng dïng lêi v¨n ( nãi) cña m×nh ®Ó kÓ. + KÓ diÔn c¶m. * Rót kinh nghiÖm : V¨n b¶n: B¸nh chng, b¸nh giÇy ( Híng dÉn ®äc thªm ) 1. æn ®Þnh tæ chøc : 2. KiÓm tra bµi cò : 3. Bµi míi : Ho¹t ®éng cña GV - HS Néi dung  Giíi thiÖu bµi: §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 3 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 H§ 1 - Gi¸o viªn cho häc sinh ®äc l¹i truyÖn, mçi häc sinh ®äc mét ®o¹n. - GV nhËn xÐt ng¾n gän, söa c¸ch ®äc cho häc sinh. H§ 2 Gv híng dÉn häc sinh th¶o luËn theo c©u hái phÇn “ §äc hiÓu v¨n b¶n”. + C©u hái 1 : Vua Hïng chän ngêi nèi ng«i trong hoµ c¶nh nµo? víi ý ®Þnh ra sao vµ b»ng h×nh thøc g×? + C©u hái 2 : V× sao trong c¸c con vua, chØ cã Lang Liªu ®îc thÇn gióp ®ì? I . §äc: 1. §äc v¨n b¶n: - §o¹n 1 : Tõ ®Çu ®Õn “ chøng gi¸m” - §o¹n 2 : TiÕp theo ®Õn “ h×nh trßn” - §o¹n 3 : PhÇn cßn l¹i. 2. §äc chó thÝch II . T×m hiÓu v¨n b¶n : - Hoµn c¶nh: GiÆc ngoµi ®· yªn, Vua cã thÓ tËp trung lo cho d©n ®îc no Êm. Vua giµ, muèn truyÒn ng«i. - ý cña vua: Ngêi nèi ng«i ph¶i nèi tiÕp chÝ híng vua, kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i con trëng. - H×nh thøc: §iÒu vua ®ßi hái mang tÝnh chÊt mét c©u ®è ®Æc biÖt ®Ó thö tµi. Trong truyÖn cæ d©n gian, gi¶i ®è lµ mét trong nh÷ng thö th¸ch ®èi víi nh©n vËt. - Trong c¸c Lang, Lang Liªu lµ ngêi thiÖt thßi nhÊt. - Tuy lµ Lang nhng chµng sím lµm viÖc ®ång ¸ng, gÇn gòi víi d©n thêng. - Chµng lµ ngêi duy nhÊt hiÓu ®îc ý thÇn, vµ thùc hiÖn ®îc ý thÇn. ThÇn ë ®©y lµ nh©n d©n. Ai cã thÓ suy nghÜ vÒ lóa g¹o s©u s¾c, tr©n träng lóa g¹o cña trêi ®Êt vµ còng + C©u hái 3 : V× sao hai thø b¸nh lµ kÕt qu¶ cña må h«i, c«ng søc con ngêi cña Lang Liªu ®îc Vua cha chän nh nh©n d©n. Nh©n d©n rÊt quý träng c¸i ®Ó tÕ Trêi, §Êt, Tiªn v¬ng vµ Lang nu«i sèng m×nh, c¸i m×nh lµm ra ®îc. Liªu ®îc chän nèi ng«i vua? - Hai thø b¸nh cã ý nghÜa thùc tÕ ( quý träng nghÒ n«ng, quý träng h¹t g¹o nu«i sèng con ngêi vµ lµ s¶n phÈm do chÝnh con ngêi lµm ra) - Hai thø b¸nh cã ý nghÜa s©u xa: tîng trêi, tîng ®Êt, tîng mu«n loµi. - Hai thø b¸nh hîp ý Vua, chøng tá ®îc tµi ®øc con ngêi cã thÓ nèi chÝ Vua. §em + C©u hái 4 : ý nghÜa cña truyÒn c¸i quý nhÊt trong trêi ®Êt, cña ®ång ruéng, thuyÕt “ B¸nh chng, b¸nh giÇy” do chÝnh tay m×nh lµm ra mµ tiÕn cóng Tiªn v¬ng, d©ng lªn cha th× ®óng lµ ngêi con tµi n¨ng, th«ng minh, hiÕu th¶o, tr©n träng nh÷ng ngêi sinh thµnh ra m×nh. - TruyÖn nh»m gi¶i thÝch nguån gèc sù vËt: Hai thø b¸nh - b¸nh Chng, b¸nh GiÇy. Nguån gèc nµy g¾n liÒn víi ý nghÜa s©u xa §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 4 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 cña hai lo¹i b¸nh: B¸nh GiÇy tîng trng cho bÇutrêi, B¸nh Chng tîng trng cho mÆt ®Êt. - GV híng dÉn häc sinh ®äc - §Ò cao lao ®éng, ®Ò cao nghÒ n«ng. - Yªu cÇu häc sinh häc thuéc Lang Liªu – nh©n vËt chÝnh, hiÖn lªn nh mét ngêi anh hïng v¨n ho¸. B¸nh chng, b¸nh giÇy cµng cã ý nghÜa bao nhiªu th× 1.Trao ®æi ý kiÕn ë líp: ý nghÜa cµng nãi lªn tµi n¨ng, phÈm chÊt cña Lang cña phong tôc ngµy TÕt nh©n d©n Liªu bÊy nhiªu. ta lµm b¸nh chng, b¸nh giÇy. III . Ghi nhí : SGK ( Trang 12 ) IV . LuyÖn tËp: 1. ý nghÜa phong tôc ngµy TÕt nh©n d©n 2. §äc truyÖn nµy, em thÝch chi ta lµm b¸nh chng, b¸nh giÇy lµ ®Ò cao nghÒ n«ng, ®Ò cao sù thê cóng Trêi, §Êt vµ tæ tiªn tiÕt nµo? V× sao? GV gîi ý. Häc sinh chØ ra vµ cña nh©n d©n ta. Cha «ng ®· x©y dùng ph©n tÝch mét chi tiÕt mµ häc sinh phong tôc tËp qu¸n cña m×nh tõ nh÷ng ®iÒu gi¶n dÞ nhng rÊt thiªng liªng, giµu ý nghÜa. c¶m thÊy thÝch nhÊt. Quang c¶nh ngµy TÕt nh©n d©n ta gãi hai thø b¸nh nµy cßn cã ý nghÜa gi÷ g×n truyÒn thèng v¨n ho¸, ®Ëm ®µ b¶n s¾c d©n téc vµ lµm sèng l¹i c©u chuyÖn “ B¸nh chng, b¸nh giÇy” trong kho tµng truyÖn cæ d©n gian ViÖt Nam. Bµi tËp vÒ nhµ: C©u 4, 5 ( SBT, tr3) 2. Gîi ý hai chi tiÕt ®Æc s¾c vµ giµu ý nghÜa: + Lang Liªu n»m méng thÊy thÇn ®Õn khuyªn b¶o “ ...” . §©y lµ chi tiÕt thÇn kú lµm t¨ng søc hÊp hÉn cho truyÖn. Chi tiÕt nµy cßn nªu bËt gi¸ trÞ cña h¹t g¹o ë mét ®Êt níc mµ c d©n sèng b»ng nghÒ n«ng vµ g¹o lµ l¬ng thùc chÝnh, ®îc a thÝch cña nh©n d©n. §ång thêi chi tiÕt nµy cßn nªu bËt gi¸ trÞ cña h¹t g¹o mét c¸ch s©u s¾c, ®¸ng quý, ®¸ng tr©n träng cña s¶n phÈm do con ngêi tù lµm. + Lêi Vua nãi víi mäi ngêi vÒ hai lo¹i b¸nh. §©y lµ c¸ch “ ®oc”, c¸ch thëng thøc, nhËn xÐt vÒ v¨n ho¸. Nh÷ng c¸i b×nh thêng, gi¶n dÞ song l¹i chøa ®ùng rÊt nhiÒu ý nghÜa s©u s¾c. NhËn xÐt cña Vua vÒ b¸nh chng, b¸nh giÇy còng chÝnh lµ ý nghÜa, t tëng, t×nh c¶m cña nh©n d©n vÒ hai lo¹i b¸nh nãi riªng vµ vÒ phong tôc lµm hai lo¹i b¸nh vµo ngµy TÕt. *rót kinh nghiÖm : §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 5 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 Ngµy so¹n : Ngµy d¹y : TiÕt 3: Tõ vµ cÊu t¹o tõ tiÕng viÖt A. Môc tiªu Gióp häc sinh hiÓu ®îc thÕ nµo lµ tõ vµ ®Æc ®iÓm cÊu t¹o cña tõ TiÕng ViÖt. - Kh¸i niÖm vÒ tõ - §¬n vÞ cÊu t¹o cña tõ ( tiÕng) - c¸c kiÓu cÊu t¹o tõ ( tõ ®¬n, tõ phøc, tõ ghÐp, tõ l¸y) B. ChuÈn bÞ cña GV- HS: - Gi¸o viªn: §äc SGK, SGV, S¸ch tham kh¶o, soan bµi, b¶ng phô.. - Häc sinh: §äc tríc bµi. C. TiÕn tr×nh tæ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y vµ häc 1. æn ®Þnh tæ chøc : 2. KiÓm tra bµi cò : 3. Bµi Míi : Ho¹t ®éng cña GV - HS Néi dung KiÓm tra bµi cò: H·y tr×nh bµy ng¾n ngän nh÷ng ®Æc ®iÓm tiªu biÓu cña thÓ lo¹i TruyÒn ThuyÕt. Bµi míi: Trong truyÒn thuyÕt Con Rång, Ch¸u Tiªn em thÝch chi I. Tõ lµ g×? tiÕt nµo nhÊt? v× sao? 1. LËp danh s¸ch tõ vµ tiÕng trong c©u Ho¹t ®éng 1  ThÇn/ d¹y/ d©n/ c¸ch/ trång trät,/  LËp danh s¸ch c¸c tiÕng vµ ch¨n nu«i / vµ / c¸ch/ ¨n ë.( Con Rång, ch¸u Tiªn) c¸c tõ trong c©u sau  C©u v¨n ®îc t¹o bëi 9 tõ, 12 tiÕng ( cã  C©u v¨n trªn ®îc t¹o bëi bao 3 tõ gåm 2 tiÕng) nhiªu tõ ? bao nhiªu tiÕng?  GV ®a thªm vÝ dô 2. C¸c ®¬n vÞ ®îc gäi lµ tõ vµ tiÕng cã g× Ho¹t ®éng 2 kh¸c nhau?  Mçi lo¹i ®¬n vÞ tiÕng dïng  TiÕng dïng ®Ó t¹o tõ ®Ó lµm g×? §¬n vÞ tõ dïng ®Ó lµm  Tõ dïng ®Ó t¹o c©u g×?  Khi mét tiÕng cã thÓ dïng ®Ó t¹o  Khi nµo mét tiÕng ®îc gäi lµ c©u, tiÕng Êy cã thÓ trë thµnh tõ. mét tõ? VD : Trong trêi ®Êt, kh«ng cã g× quý b»ng  GV ®a vÝ dô, häc sinh lËp h¹t g¹o. ( 8 tõ, 9 tiÕng) danh s¸ch tõ vµ tiÕng trong c©u.  Tõ nh÷ng vÝ dô trªn, gi¸o  Ghi nhí: Tõ lµ ®¬n vÞ ng«n ng÷ nhá viªn gióp häc sinh rót ra ®Þnh nhÊt dïng ®Ó t¹o c©u. nghÜa vÒ tõ ( SGK . 13) II. Tõ ®¬n vµ tõ phøc: Ho¹t ®éng 3 §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 6 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 1. Dùa vµo nh÷ng kiÕn thøc ®· häc ë bËc TiÓu häc, h·y ®iÒn c¸c tõ trong c©u díi ®©y  Häc sinh t×m tõ mét tiÕng vµo b¶ng ph©n lo¹i. vµ tõ hai tiÕng cã trong c©u. VD : Tõ/ ®Êy,/ níc/ ta/ ch¨m/ nghÒ/ trång trät,/ ch¨n nu«i/ vµ/ cã/ tôc/ ngµy/ TÕt/ lµm/ b¸nh chng/ b¸nh giÇy. ( B¸nh chng, b¸nh giÇy)  Häc sinh ghi ®óng c¸c tõ  Cét tõ ®¬n : Tõ, ®Êy, níc, ta, mét tiÕng vµ tõ hai tiÕng vµo c¸c ch¨m, nghÒ, vµ, cã, tôc, ngµy, TÕt, lµm. cét theo b¶ng mÉu trong s¸ch  Cét tõ l¸y : trång trät gi¸o khoa.  Cét tõ ghÐp : ch¨n nu«i, b¸nh chng, b¸nh giÇy. Ho¹t ®éng 4 3. CÊu t¹o cña tõ ghÐp vµ tõ l¸y cã g× gièng nhau vµ kh¸c nhau? Ph©n tÝch ®Æc ®iÓm cña tõ vµ ®¬n vÞ cÊu t¹o tõ.  Ph©n biÖt tõ ®¬n vµ tõ phøc : Tõ gåm  Dùa vµo b¶ng häc sinh ®· 1 tiÕng lµ tõ ®¬n, tõ gåm 2 hay nhiÒu tiÕng lµ lËp gi¸o viªn gióp häc sinh lÇn l- tõ phøc. ît t×m hiÓu c¸c néi dung.  Ph©n biÖt tõ ®¬n vµ tõ phøc : Nh÷ng tõ phøc ®îc t¹o ra b»ng c¸ch ghÐp nh÷ng tiÕng cã quan hÖ víi nhau vÒ nghÜa ®îc gäi lµ tõ ghÐp, cßn nh÷ng tõ phøc cã quan hÖ l¸y ©m gi÷a c¸c tiÕng gäi lµ tõ l¸y.  §¬n vÞ cÊu t¹o cña TiÕng ViÖt lµ tiÕng. Ho¹t ®éng 5 HÖ thèng ho¸ kiÕn thøc Ho¹t ®éng 6  Ghi nhí : SGK- tr 14. III. LuyÖn tËp: Bµi tËp 1. ( tr.14) a) C¸c tõ : nguån gèc, con ch¸u thuéc kiÓu tõ ghÐp. b) Tõ ®ång nghÜa víi nguån gèc : céi nguån, gèc g¸c. c) Tõ ghÐp chØ quan hÖ th©n thuéc : cËu mî, c« d×, chó ch¸u, anh em,… Bµi tËp 2 (tr.14)  Theo giíi tÝnh( nam, n÷ ) : «ng bµ, cha mÑ, anh chÞ, cËu mî, chó d×, chó thÝm.  Cã thÓ cã nh÷ng kh¶ n¨ng  Theo bËc ( trªn díi) : b¸c ch¸u, chÞ s¾p xÕp tõ nh sau em, anh em, d× ch¸u, cha con, mÑ con,… Bµi tËp 3 (tr.14)  C¸ch chÕ biÕn : B¸nh r¸n, b¸nh níng, b¸nh hÊp, b¸nh nhóng, b¸nh tr¸ng,…  ChÊt liÖu lµm b¸nh : B¸nh nÕp, b¸nh §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 7 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 tÎ, b¸nh ®Ëu xanh, b¸nh khoai, b¸nh cèm, b¸nh kem …  TÝnh chÊt cña b¸nh : B¸nh dÎo, b¸nh phång,..  H×nh d¸ng b¸nh : b¸nh gãi, b¸nh quÊn thõng, b¸nh tai voi, b¸nh cuèn,… Tõ l¸y miªu t¶ c¸i g×? NghÜ tñi th©n, c«ng chóa ót ngåi khãc thót thÝt BT5: Thi t×m nhanh c¸c tõ l¸y. Bµi tËp 4 :  Miªu t¶ tiÕng khãc cña con ngêi.  Nh÷ng tõ l¸y kh¸c cã cïng t¸c dông : Nøc në, sôt sïi, rng røc, Bµi tËp 5: a) T¶ tiÕng cêi: khóc khÝch, s»ng sÆc, h« h«, ha h¶, hÒnh hÖch, b) T¶ tiÕng nãi : khµn khµn, lÌ nhÌ, thá thÎ, lÐo nhÐo, lÇu bÇu, c) T¶ d¸ng ®iÖu : lõ ®õ, l¶ lít, nghªnh ngang, ng«ng nghªnh,  Rót kinh nghiÖm : TiÕt 4: Ngµy so¹n : Ngµy d¹y : giao tiÕp, v¨n b¶n vµ ph¬ng thøc biÓu ®¹t a. Môc tiªu - Huy ®éng kiÕn thøc cña häc sinh vÒ c¸c lo¹i v¨n b¶n mµ häc sinh tõng biÕt. - H×nh thµnh s¬ bé kh¸i niÖm: v¨n b¶n, môc ®Ých giao tiÕp, ph¬ng thøc biÓu ®¹t. B. ChuÈn bÞ cña GV- HS: - Gi¸o viªn: §äc SGK, SGV, S¸ch tham kh¶o, soan bµi, b¶ng phô… - Häc sinh: §äc tríc bµi. C. TiÕn tr×nh tæ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y vµ häc 1. æn ®Þnh tæ chøc : 2. KiÓm tra bµi cò : 3. Bµi míi : + Giíi thiÖu bµi : Thùc tÕ cuéc sèng chóng ta ®· ®îc tiÕp xóc vµ sö dông nhiÒu §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 8 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 víi c¸c lo¹i s¸ch b¸o, ®äc truyÖn, viÕt th, viÕt ®¬n… nhng cã thÓ cha biÕt gäi chóng lµ v¨n b¶n hoÆc cha biÕt dïng ®óng môc ®Ých. Giê häc h«m nay sÏ I. T×m hiÓu chung vÒ v¨n b¶n vµ ph¬ng gióp chóng ta s¬ bé hiÓu ®îc v¨n thøc biÓu ®¹t b¶n lµ g×? cã nh÷ng kiÓu v¨n b¶n nµo vµ môc ®Ých sö dông cô thÓ a) Khi cÇn biÓu ®¹t mét t tëng, nguyÖn cña v¨n b¶n ra sao väng, t×nh c¶m ®Ó ngêi kh¸c biÕt ta cã thÓ nãi Ho¹t ®éng 1 hay viÕt, cã thÓ nãi mét tiÕng, mét c©u hay nhiÒu c©u.  GV : Trong ®êi sèng, khi b) Khi muèn biÓu ®¹t t tëng, t×nh c¶m, cã mét t tëng, t×nh c¶m, nguyÖn nguyÖn väng Êy mét c¸ch trän vÑn, ta nãi hay väng,… cÇn biÓu ®¹t cho mäi ngêi hay ai ®ã biÕt, th× em lµm viÕt ph¶i ®Çy ®ñ, râ rµng ý ®Ó ngêi kh¸c hiÓu (cã nghÜa lµ nãi cã ®Çu cã ®u«i, m¹ch l¹c, cã thÕ nµo? lý lÏ,..)  Khi muèn biÓu ®¹t t tëng, t×nh c¶m, nguyÖn väng Êy mét c¸ch ®Çy ®ñ, trän vÑn, em ph¶i lµm thÕ nµo? Nh vËy lµ ta ®· t¹o lËp ®îc v¨n b¶n, ®· thùc hiÖn ®îc ho¹t ®éng giao tiÕp. c) §äc c©u ca dao vµ tr¶ lêi c©u hái cña  Häc sinh ®äc c©u ca dao ®Ó gi¸o viªn: BÇu ¬i th¬ng lÊy bÝ cïng t×m hiÓu tÝnh chÊt v¨n b¶n.( GV Tuy r»ng kh¸c gièng nhng chung mét giµn. thay néi dung bµi ca dao kh¸c ). C©u ca dao nh»m khuyªn nhñ, nh¾c nhë vÒ  C©u ca dao nµy ®îc s¸ng sù ®oµn kÕt, ®ïm bäc lÉn nhau cña con ngêi t¸c ®Ó lµm g×? nã muèn nãi lªn trong cïng mét tËp thÓ, mét x· héi, mét céng ®ång. vÊn ®Ò ( chñ ®Ò ) g×? Sù liªn kÕt gi÷a c©u 6 vµ c©u 8 rÊt chÆt chÏ:  Hai c©u 6 vµ 8 liªn kÕt - VÒ luËt thi : TiÕng thø 6 cña c©u 6 vÇn víi nhau nh thÕ nµo? ( VÒ luËt th¬ tiÕng thø 6 cña c©u 8 : cïng- chung. vµ vÒ ý) - VÒ ý : C©u ca dao gåm 2 c©u: C©u 1 nãi râ ý khuyªn nhñ, chñ ®Ò lµ ®oµn kÕt th¬ng yªu. C©u 2 nãi râ thªm v× sao ph¶i ®oµn kÕt, th¬ng yªu gi÷a con ngêi víi con ngêi. C©u sau lµm râ ý c©u tríc  Nh thÕ ®· biÓu ®¹t trän vÑn C©u ca dao ®· biÓu ®¹t trän vÑn 1 ý, gi÷a mét ý cha? Theo em c©u ca dao ®· coi lµ mét v¨n b¶n hay cha? hai c©u v¨n cã chñ ®Ò thèng nhÊt, cã sù liªn kÕt chÆt chÏ C©u ca dao lµ mét v¨n b¶n Ho¹t ®éng 2 d) Lêi ph¸t biÓu còng lµ v¨n b¶n v× lµ chuçi lêi cã chñ ®Ò. Chñ ®Ò lêi ph¸t biÓu cña thÇy  Lêi ph¸t biÓu cña thÇy hiÖu trëng thêng nªu thµnh tÝch nh÷ng n¨m ( c«) hiÖu trëng trong lÔ khai häc qua, nªu nhiÖm vô n¨m häc míi, kªu gäi, gi¶ng n¨m häc míi cã ph¶i lµ cæ vò häc sinh, GV hoµn thµnh tèt nhiÖm vô mét v¨n b¶n hay kh«ng? V× n¨m häc. §©y lµ v¨n b¶n nãi. sao? §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 9 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 e)Bøc th lµ v¨n b¶n viÕt, cã thÓ thøc, cã chñ ®Ò xuyªn suèt lµ th«ng b¸o t×nh h×nh vµ quan t©m ®Õn ngêi nhËn th.  Bøc th em viÕt cho b¹n bÌ f) C¸c thiÕp mêi, ®¬n tõ ®Òu lµ v¨n b¶n v× hay cho ngêi th©n cã ph¶i lµ chóng cã môc ®Ých, yªu cÇu th«ng tin vµ cã mét v¨n b¶n kh«ng? thÓ thøc nhÊt ®Þnh.  Nh÷ng ®¬n xin häc, bµi V¨n b¶n lµ chuçi lêi nãi th¬, truyÖn cæ tÝch, c©u ®èi, miÖng hay viÕt cã chñ ®Ò thèng nhÊt, cã liªn thiÕp mêi dù ®¸m cíi,… cã ph¶i kÕt, m¹ch l¹c, vËn dông ph¬ng thøc biÓu ®¹t ®Òu lµ v¨n b¶n hay kh«ng? phï hîp ®Ó thùc hiÖn môc ®Ých giao tiÕp.  Tõ nh÷ng vÝ dô trªn, c¸c em hiÓu thÕ nµo lµ V¨n b¶n? 2. v¨n b¶n vµ ph¬ng thøc biÓu ®¹t v¨n b¶n: TT 1 2 3 4 5 6 KiÓu v¨n b¶n Ph¬ng thøc Môc ®Ých giao tiÕp VÝ dô v¨n b¶n cô thÓ biÓu ®¹t Tù sù Tr×nh bµy diÔn biÕn sù viÖc TruyÖn TÊm C¸m Miªu t¶ T¸i hiÖn tr¹ng th¸i sù vËt con ngêi BiÓu c¶m Bµy tá t×nh c¶m, c¶m xóc. C©u ca dao : Anh ®i anh nhí quª nhµ Nhí canh rau muèng, nhí cµ dÇm t¬ng. NghÞ luËn Bµn luËn, nªu ý kiÕn ®¸nh gi¸ Tôc ng÷ : Tay lµm hµm nhai, tay quai miÖng trÔ. Cã hµm ý nghÞ luËn ThuyÕt minh Giíi thiÖu ®Æc ®iÓm, tÝnh chÊt, Nh÷ng tê híng dÉn sö dông ph¬ng ph¸p thuèc, ®å dïng. Hµnh chÝnh Tr×nh bµy ý muèn, quyÕt ®Þnh, §¬n tõ, b¸o c¸o, giÊy mêi c«ng vô thÓ hiÖn quyÒn h¹n, tr¸ch nhiÖm gi÷a ngêi vµ ngêi. 3. Ghi nhí:  Giao tiÕp lµ ho¹t ®éng truyÒn ®¹t, tiÕp nhËn t tëng, t×nh c¶m b»ng ph¬ng tiÖn ng«n tõ.  V¨n b¶n lµ mét chuçi lêi nãi miÖng hay bµi viÕt cã chñ ®Ò thèng nhÊt, cã liªn kÕt, m¹ch l¹c, vËn dông ph¬ng thøc biÓu ®¹t phï hîp ®Ó thùc hiÖn môc ®Ých giao tiÕp.  Cã 6 kiÓu v¨n b¶n thêng gÆp víi c¸c ph¬ng thøc biÓu ®¹t t¬ng øng: tù sù, miªu t¶, biÓu c¶m, nghÞ luËn, thuyÕt minh, hµnh chÝnh- c«ng vô. Mçi kiÓu v¨n b¶n cã môc ®Ých giao tiÕp riªng. II. LuyÖn tËp: §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 10 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 1. C¸c ®o¹n v¨n, th¬ díi ®©y thuéc ph¬ng thøc biÓu ®¹t nµo? a) Tù sù b) Miªu t¶ c) NghÞ luËn d) BiÓu c¶m e) ThuyÕt minh 2.TruyÒn thuyÕt “ Con Rång, Ch¸u Tiªn” thuéc kiÓu v¨n b¶n nµo ? v× sao em biÕt nh vËy? TruyÒn thuyÕt “ Con Rång, Ch¸u Tiªn” thuéc kiÓu v¨n b¶n Tù sù v× c©u chuyÖn ®· kÓ l¹i diÔn biÕn sù viÖc vÒ thÇn L¹c Long Qu©n vµ ¢u C¬, vÒ triÒu ®¹i Vua Hïng. 3. ( SBT . 8 ) a) Hai bµi ca dao thuéc ph¬ng thøc biÓu c¶m nh»m béc lé c¶m xóc, c¶m th¸n, t¸c gi¶ bµi ca mong ®îc sù c¶m th«ng.Bµi ca dao kÓ mét c©u chuyÖn vÒ 2 nh©n vËt lµ tß vß vµ nhÖn : ph¬ng thøc tù sù. Rót kinh nghiÖm : TuÇn 2 - Bµi 2 TiÕt 5 : TiÕt 6 : TiÕt 7, 8 : v¨n tù sù Ti 5 Th¸nh Giãng Tõ mîn T×m hiÓu chung vÒ Õt Ngµy so¹n : Ngµy d¹y : A- Môc tiªu -N¾m ®îc néi dung, ý nghÜa vµ mét sè nÐt nghÖ thuËt tiªu biÓu cña truyÖn “Th¸nh Giãng KÓ l¹i ®îc truyÖn nµy B. ChuÈn bÞ cña GV- HS: - Gi¸o viªn: So¹n gi¸o ¸n, chuÈn bÞ b¶ng phô, - Häc sinh: So¹n bµi. C. TiÕn tr×nh tæ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y vµ häc 1. æn ®Þnh tæ chøc : 2. KiÓm tra bµi cò : 3. Bµi míi : Ho¹t ®éng cña GV Néi dung HS Giíi thiÖu bµi: KiÓm tra bµi cò: §¸nh giÆc cøu níc th¾ng lîi lµ chñ ®Ò lín, ThÕ nµo lµ v¨n b¶n? Nªu c¬ b¶n, xuyªn suèt lÞch sö V¨n häc ViÖt Nam nh÷ng kiÓu v¨n b¶n thêng gÆp nãi chung, V¨n häc d©n gian nãi riªng. §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 11 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 víi c¸c ph¬ng thøc biÓu ®¹t cña “Th¸nh Giãng” lµ truyÖn d©n gian thÓ hiÖn rÊt tõng kiÓu v¨n b¶n. tiªu biÓu vµ ®éc ®¸o chñ ®Ò nµy. TruyÖn kÓ vÒ ý thøc vµ søc m¹nh ®¸nh giÆc cã tõ rÊt sím cña ngêi ViÖt cæ. “ Th¸nh Giãng” cã nhiÒu chi tiÕt nghÖ thuËt hay vµ ®Ñp, chøng tá tµi n¨ng s¸ng t¹o cña tËp thÓ nh©n d©n ë nhiÒu n¬i, nhiÒu thêi. C©u truyÖn d©n gian nµy ®ãng vai trß quan träng trong viÖc gi¸o dôc lßng yªu níc vµ b¶o vÖ truyÒn thèng anh hïng d©n téc qua c¸c thêi ®¹i cho ®Õn ngµy nay. Ho¹t ®éng1  GV chia truyÖn thµnh 4 ®o¹n, gäi häc sinh ®äc vµ nhËn xÐt vÒ c¸ch ®äc. Ho¹t ®éng2  Trong truyÖn “ Th¸nh Giãng” cã nh÷ng nh©n vËt nµo? Ai lµ nh©n vËt chÝnh?  Em h·y t×m, liÖt kª vµ nªu râ ý nghÜa cña nh÷ng chi tiÕt ®ã?  Häc sinh th¶o luËn theo nhãm sau ®ã tr×nh bµy.  Lª TrÝ ViÕn viÕt : “ Kh«ng nãi lµ ®Ó b¾t ®Çu nãi lêi quan träng, nãi lêi yªu níc, lêi cøu níc”.  Hå ChÝ Minh : “ Ai cã sóng dïng sóng, ai cã g¬m dïng g¬m, kh«ng cã g¬m th× dïng cuèc, thuæng, gËy géc” I. §äc : - §o¹n 1 : Tõ ®Çu ®Õn “ n¨m ®Êy” - §o¹n 2 : tiÕp theo ®Õn “ cøu níc” - §o¹n 3 : phÇn cßn l¹i + §äc chó thÝch : chó ý c¸c chó thÝch khã (1), (2), (10),… II. T×m hiÓu v¨n b¶n : 1. H×nh tîng ngêi anh hïng lµng Giãng  GV : Trong truyÖn cã nhiÒu nh©n vËt : bµ mÑ, sø gi¶, nhµ vua, d©n lµng, Th¸nh Giãng. Nh©n vËt Th¸nh Giãng lµ nh©n vËt chÝnh ®îc x©y dùng b»ng rÊt nhiÒu chi tiÕt tëng tîng, kú ¶o vµ giµu ý nghÜa.  VÒ nguån gèc ra ®êi : Sù ra ®êi thÇn kú (NhiÒu diÔn b¶n kh¸c cña truyÖn Th¸nh Giãng cã hµm ý g¾n Giãng víi L¹c Long Qu©n : Long Qu©n b¶o cho vua Hïng biÕt cßn 3 n¨m n÷a giÆc sÏ ®Õn , lóc ®ã cho ngêi ®i kh¾p níc cÇu ngêi tµi giái, thÇn tíng sÏ xuÊt hiÖn – B¶n kÓ trong LÜnh Nam ChÝch Qu¸i)  VÒ nh÷ng ®Æc ®iÓm næi bËt: + TiÕng nãi ®Çu tiªn cña Th¸nh Giãng lµ tiÕng nãi ®ßi ®¸nh giÆc : ca gîi ý thøc ®¸nh giÆc, cøu níc; ý thøc ®¸nh giÆc cøu níc t¹o cho ngêi anh hïng nh÷ng kh¶ n¨ng, hµnh ®éng kh¸c thêng, thÇn kú. Giãng lµ h×nh ¶nh cña nh©n d©n, lóc b×nh thêng th× lu«n ©m thÇm nhng khi níc nhµ gÆp c¬n nguy hiÓm, hä liÒn s½n sµng ®¸p lêi cøu níc. + Giãng ®ßi ngùa s¾t, roi s¾t, gi¸p s¾t ®Ó ®¸nh giÆc. GËy s¨t g·y, nhæ tre bªn ®êng ®Ó ®¸nh giÆc : ®Ó ®¸nh giÆc ta ph¶i chuÈn bÞ tõ l¬ng thùc, ®a c¶ nh÷ng thµnh tùu v¨n ho¸, kü thuËt vµo cuéc chiÕn ®Êu; Giãng ®¸nh giÆc  B¶y nong c¬m, ba nong kh«ng chØ b»ng vò khÝ, mµ b»ng c¶ c©y cá cña ®Êt níc, b»ng g× cã thÓ giÕt ®îc giÆc. §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 12 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 cµ, uèng mét ly níc, c¹n ®· khóc s«ng + Bµ con lµng xãm vui lßng gãp g¹o nu«i ( DÞ B¶n Kh¾c ) cËu bÐ: Giãng lín lªn tõ thøc ¨n, ®å mÆc cña nh©n d©n, søc m¹nh dòng sÜ cña Giãng ®îc nu«i dìng tõ nh÷ng c¸i b×nh thêng, gi¶n dÞ, nh©n d©n ta rÊt yªu níc, ai còng mong Giãng lín nhanh ®¸nh giÆc cøu níc. C¶ d©n lµng  Sù v¬n vai cña Giãng cã ®ïm bäc, nu«i dìng Giãng, Giãng ®©u chØ lµ liªn quan ®Õn truyÒn thèng con cña mét bµ mÑ, mµ lµ cña nh©n d©n. truyÖn cæ d©n gian. Thêi cæ, Giãng tiªu biÓu cho søc m¹nh cña toµn d©n. nh©n d©n quan niÖm ngêi anh + Giãng lín nhanh nh thæi, v¬n vai thµnh hïng ph¶i khæng lå vÒ thÓ tr¸ng sÜ : ThÓ hiÖn tÝnh chÊt phi thêng cña x¸c, søc m¹nh vµ chiÕn c«ng. nh©n vËt, viÖc cøu níc dêng nh lµm cho Giãng lín lªn, kh«ng lín lªn nhanh th× lµm sao ®¸p øng ®îc nhiÖm vô cøu níc. Giãng v¬n vai lµ thÓ hiÖn sù trëng thµnh vît bËc, vÒ hïng khÝ, tinh thÇn cña mét d©n téc tríc n¹n ngo¹i x©m. + §¸nh giÆc xong, Giãng cëi ¸o gi¸p s¾t ®Ó l¹i vµ bay th¼ng vÒ trêi : Giãng ra ®êi ®· phi thêng th× ra ®i còng phi thêng. Nh©n d©n yªu mÕn tr©n träng, muèn gi÷ m·i h×nh ¶nh ngêi anh hïng nªn ®· ®Ó Giãng trë vÒ víi câi v« biªn, bÊt tö. H×nh tîng Giãng ®îc bÊt tö ho¸ b»ng c¸ch Êy. Bay lªn trêi, Giãng lµ non níc, lµ ®Êt trêi, lµ biÓu tîng cña ngêi d©n V¨n Lang. Giãng vÉn sèng m·i, ®¸nh giÆc xong, kh«ng trë vÒ lÜnh thëng, Giãng kh«ng hÒ ®ßi hái c«ng danh. DÊu tÝch chiÕn c«ng Giãng ®Ó l¹i cho quª h¬ng, xø së.  H·y nªu ý nghÜa cña h×nh tîng Giãng? 2. ý nghÜa cña h×nh tîng Giãng: Giãng lµ h×nh tîng tiÓu biÓu, rùc rì cña ngêi anh hïng ®¸nh giÆc gi÷ níc. Trong V¨n häc d©n gian nãi riªng, VHVN nãi chung, ®©y lµ h×nh tîng ngêi anh hïng ®¸nh giÆc ®Çu tiªn, rÊt tiªu biÓu cho lßng yªu níc cña nh©n d©n ta. Giãng lµ ngêi anh hïng mang trong m×nh søc m¹nh cña c¶ céng ®ång ë buæi ®Çu dùng níc, søc m¹nh cña tæ tiªn thÇn th¸nh. ( sù ra ®êi thÇn kú ) søc m¹nh cña tËp thÓ céng ®ång (bµ con hµng xãm gãp g¹o nu«i Giãng); søc m¹nh cña thiªn nhiªn, v¨n ho¸, kü thuËt . H×nh tîng khæng lå, ®Ñp nh Giãng míi nãi ®îc lßng yªu níc, kh¶ n¨ng vµ søc m¹nh quËt khëi cña nh©n d©n ta trong cuéc ®Êu tranh chèng ngo¹i x©m.  Th¶o luËn: TruyÒn thuyÕt Vµo thêi Hïng V¬ng, chiÕn tranh tù vÖ thêng liªn quan ®Õn sù thËt ngµy cµng trë nªn ¸c liÖt, ®ßi hái ph¶i huy lÞch sö. ®éng søc m¹nh cña c¶ céng ®ång. §©y lµ c©u hái liªn quan ®Õn Sè lîng vµ kiÓu lo¹i vò khÝ cña ngêi ViÖt c¶m nhËn, së thÝch c¸ nh©n cña häc sinh. GV t«n träng, khuyÕn cæ t¨ng lªn tõ giai ®o¹n Phïng Nguyªn ®Õn §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 13 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 khÝch nh÷ng ý kiÕn ®ã giai ®o¹n §«ng S¬n. Vµo thêi vua Hïng, ( chiÕn tranh tù vÖ) c d©n ViÖt cæ tuy nhá nhng ®· kiªn quyÕt chèng l¹i mäi ®¹o qu©n x©m lîc ®Ó b¶o vÖ céng ®ång. Ghi nhí : SGK . 23 III. LuyÖn tËp : HĐ3 C©u 1 : CÇn chó ý mÊy ®iÓm - H×nh ¶nh ®Ñp ph¶i cã ý nghÜa vÒ néi dung hay vÒ nghÖ thuËt. - Gäi tªn ( ng¾n gän ) ®îc h×nh ¶nh ®ã vµ tr×nh bµy lý do v× sao häc sinh thÝch. C©u 2 : Héi thi thÓ thao trong nhµ trêng phæ th«ng mang tªn Héi KhoÎ Phï §æng v× : + §©y lµ héi thi thÓ thao dµnh cho løa tuæi thiÕu niªn, häc sinh – løa tuæi cña Giãng, trong thêi ®¹i míi. + Môc ®Ých héi thi lµ kháe ®Ó häc tËp tèt, gãp phÇn vµo sù nghiÖp x©y dùng vµ b¶o vÖ tæ quèc. H Đ 4: HD v ề nhà Rót kinh nghiÖm Ngµy so¹n : Ngµy d¹y : TiÕt 6: Tõ mîn a. Môc tiªu Gióp häc sinh hiÓu: - ThÕ nµo lµ tõ mîn - C¸c h×nh thøc mîn - Sö dông tõ mîn hîp lý trong c¸ch nãi vµ viÕt B. ChuÈn bÞ cña GV- HS: - Gi¸o viªn: §äc SGK, SGV, S¸ch tham kh¶o, soan bµi, b¶ng phô - Häc sinh: §äc tríc bµi. C. TiÕn tr×nh tæ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y vµ häc 1. æn ®Þnh tæ chøc : 2. KiÓm tra bµi cò : 3. Bµi míi : Ho¹t ®éng cña GV - HS Néi dung -KiÓm tra bµi cò §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 14 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 -Giíi thiÖu bµi míi Ho¹t ®éng 1 H·y gi¶i thÝch c¸c tõ “ trîng”, “tr¸ng sÜ” trong c©u v¨n? Hai tõ trªn thêng thÊy xuÊt hiÖn trong lêi tho¹i phim níc nµo? Ho¹t ®éng 2 I. Tõ thuÇn ViÖt vµ tõ mîn 1) VD : Chó bÐ vïng dËy, v¬n vai mét c¸i biÕn thµnh ngêi tr¸ng sÜ m×nh cao h¬n trîng. ( Th¸nh Giãng) - trîng : §¬n vÞ ®o ®é dµi b»ng 10 thíc Trung Quèc (3,33m) ë ®©y hiÓu lµ rÊt cao. - tr¸ng sÜ : ngêi cã søc lùc khoÎ m¹nh, chÝ khÜ m¹nh mÏ, hay lµm viÖc lín. ( tr¸ng : khoÎ m¹nh, to lín,…; sÜ : trÝ thøc thêi xa vµ nh÷ng ngêi ®îc t«n träng nãi chung ) * Nguån gèc : Tõ Trung Quèc - tiÕng H¸n. 2) XÐt c¸c tõ sau: Sø gi¶, ti vi, xµ phßng, buåm, mÝt tinh, raTrong sè c¸c tõ díi ®©y, nh÷ng tõ ®i-«, gan, ®iÖn, ga, b¬m, X« ViÕt, giang san, nµo ®îc mîn tõ tiÕng H¸n? nh÷ng in-t¬-nÐt. tõ nµo ®îc mîn tõ ng«n ng÷ níc Tõ mîn tiÕng H¸n : Sø gi¶, giang s¬n, gan. kh¸c? Tõ mîn ph¬ng T©y (ng«n ng÷ Ên ¢ u): ra®i-«, in-t¬-net. Tõ cã nguån gèc Ên ¢u ®· ®îc ViÖt hãa : Tivi, xµ phßng, mÝt tinh, ga, b¬m,… Ho¹t ®éng 3 C¸ch viÕt: + Tõ mîn ®îc ViÖt ho¸ cao : viÕt nh tiÕng H·y ph©n lo¹i c¸ch viÕt cña ViÖt nh÷ng tõ trªn + Tõ mîn cha ®îc ViÖt hãa hoµn toµn: dïng dÊu g¹ch ngang ®Ó nèi : Ra-®i-«, B«n-sª-vich,… Tõ viÖc t×m hiÓu trªn em hiÓu thÕ nµo lµ tõ mîn? ghi nhí : SGK . Ho¹t ®éng 4 §äc ®o¹n v¨n , B¸c Hå khuyªn chóng ta ®iÒu g×? Ho¹t ®éng 5 - Ghi l¹i c¸c tõ mîn cã trong nh÷ng c©u sau ®©y. - H·y x¸c ®Þnh nghÜa cña tõng tiÕng t¹o thµnh c¸c tõ H¸n ViÖt II. Nguyªn t¾c tõ mîn: - Mîn tõ : Lµm giµu ng«n ng÷ d©n téc. - Tiªu cùc : L¹m dông sÏ lµm ng«n ng÷ d©n téc bÞ pha t¹p. III. LuyÖn tËp: Bµi 1 : (SGK . 26) a) H¸n ViÖt : v« cïng, ng¹c nhiªn, tù nhiªn, sÝnh lÔ. b) H¸n ViÖt : gia nh©n c) Anh : p«p, in-t¬-net Bµi 2 : (SGK. 26) a) Kh¸n gi¶  kh¸n : xem, gi¶ : ngêi thÝnh gi¶  thÝnh : nghe, gi¶ : ngêi §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 15 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 ®éc gi¶  ®éc : ®äc ; gi¶ : ngêi b) +YÕu ®iÓm : ®iÓm : ®iÓm ; yÕu : quan träng + yÕu lîc yÕu : quan träng, lîc : tãm t¾t + yÕu nh©n yÕu : quan träng, nh©n : ngêi - H·y kÓ mét sè tõ mîn Bµi 3: (SGK. 26) - Nh÷ng tõ nµo trong c¸c cÆp tõ díi ®©y lµ tõ mîn? Cã thÓ dïng trong hoµn c¶nh nµo? Víi ®èi tîng nµo? - §Æt c©u a. lµ tªn ®¬n vÞ ®o lêng : mÐt, lÝt, ki-l«-mÐt b. tªn c¸c bé phËn xe ®¹p : pª ®an, g¸c ®¬ bu, ghi ®«ng c. Tªn mét sè ®å vËt: cat –sÐt, ra-®i-«, vi-«- -l«ng, pi-a-n« Bµi 4 : (SGK. 26) C¸c tõ mîn : ph«n-fan, n«c- ao Cã thÓ dïng trong c¸c hoµn c¶nh giao tiÕp th©n mËt, víi b¹n bÌ, ngêi th©n. Còng cã thÓ viÕt trong nh÷ng tin trªn b¸o. ¦u ®iÓm cña chóng lµ ng¾n ngän. Tuy nhiªn chóng kh«ng mang s¾c th¸i trang träng kh«ng phï hîp trong giao tiÕp chÝnh thøc. Bµi 5 : (SBT.11) Chó ý tõ H¸n ViÖt thêng cã s¾c th¸i trang träng thÝch hîp víi hoµn c¶nh trang träng, - H·y x¸c ®Þnh nghÜa cña tõ “®¹i” nghi lÔ. Bµi 6 : (SBT , 11) Rót kinh nghiÖm Ngµy so¹n : Ngµy d¹y : TiÕt 7, 8: §¹i ch©u (1) §¹i lÝ (1) §¹i chiÕu (1) §¹i lé (1) §¹i d¬ng(1) §¹i ý (1) (1) : lín (2) : thay (3) : ®êi (4) : míi §¹i diÖn (2) §¹i biÓu (2) §¹i tõ (2) Tø ®¹i ®ång ®êng(3) CËn ®¹i (4) HiÖn ®¹i (4) t×m hiÓu chung vÒ v¨n tù sù §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 16 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 A- Môc tiªu: gióp häc sinh:  N¾m ®îc môc ®Ých giao tiÕp cña tù sù  Cã kh¸i niÖm s¬ bé vÒ ph¬ng thøc tù sù trªn c¬ së hiÓu ®îc môc ®Ých giao tiÕp cña tù sù vµ bíc ®Çu biÕt ph©n tÝch c¸c sù viÖc trong tù sù. B. ChuÈn bÞ cña GV- HS: - Gi¸o viªn: §äc SGK, SGV, S¸ch tham kh¶o, soan bµi, b¶ng phô… - Häc sinh: §äc tríc bµi. C.TiÕn tr×nh tæ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y vµ häc 1. æn ®Þnh tæ chøc : 2. KiÓm tra bµi cò : 3. Bµi míi : Ho¹t ®éng cña GV - HS Néi dung Ho¹t ®éng 1 KiÓm tra bµi cò Giíi thiÖu bµi míi I. ý nghÜa vµ ®Æc ®iÓm chung cña ph¬ng thøc tù sù :  TruyÖn Th¸nh Giãng ®îc kÓ TruyÖn “ Th¸nh Giãng”, c¸c sù viÖc : l¹i b»ng nh÷ng sù viÖc nµo? h·y 1. Sù ra ®êi cña Th¸nh Giãng nªu l¹i? 2. Th¸nh Giãng biÕt nãi, nhËn nhiÖm vô ®¸nh giÆc 3.Giãng lín nhanh nh thæi 4.Giãng v¬n vai thµnh tr¸ng sÜ, cìi ngùa s¾t, mÆc ¸o gi¸p s¾t, cÇm roi s¾t ®i ®¸nh giÆc. 5.Giãng ®¸nh tan giÆc 6.Giãng lªn nói, cëi bá gi¸p s¾t bay vÒ trêi 7.Vua lËp ®Òn thê phong danh hiÖu Th¸nh Giãng 8.Nh÷ng dÊu tÝch cßn l¹i vÒ Th¸nh Giãng. KÕt thóc: nh÷ng dÊu tÝch cßn l¹i liªn quan ®Õn Th¸nh Giãng. Cã thÓ ®¶o vÞ trÝ c¸c sù viÖc kh«ng ? v× sao? ( kh«ng v× sù viÖc nµy dÉn ®Õn sù viÖc kia liªn kÕt thµnh chuçi chÆt chÏ). KÕt thóc cña c¸c sù viÖc nµy lµ g×? C¸c sù viÖc liªn hÖ thµnh chuçi GV : ChÝnh nh÷ng sù viÖc ®îc liªn kÕt thµnh chuçi dÉn ®Õn mét kÕt thóc nh vËy nªn Th¸nh Giãng ®îc coi lµ mét v¨n b¶n tù sù. Tù Sù : - KÓ chuyÖn - Tr×nh bµy chuçi sù viÖc. - Béc lé mét ý nghÜa nhÊt ®Þnh KÓ chuyÖn Th¸nh Giãng: + T×m hiÓu vÒ con ngêi : Th¸nh Giãng lµ  TruyÖn Th¸nh Giãng gióp ta ngêi anh hïng. t×m hiÓu vÒ ai? + Gi¶i thÝch : §Òn thê Giãng, ao , hå liªn tiÕp, lµng Ch¸y,… + VÊn ®Ò ®îc nªu : GiÆc ¢n x©m lîc thÊt  TruyÖn gi¶i thÝch ®iÒu g×? b¹i. XuÊt hiÖn ngêi anh hïng trong cuéc  Qua truyÖn hiÓu ®îc mét thùc kh¸ng chiÕn. §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 17 Theo em hiÓu, Tù sù cã nh÷ng ®Æc ®iÓm g×? Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 tÕ g×? + Bµy tá th¸i ®é : Ca gîi, t«n vinh ngêi anh hïng.  Nh©n d©n ta ®· bµy tá mét th¸i ®é g× víi nh©n vËt Th¸nh - Tù sù gióp ngêi kÓ gi¶i thÝch sù viÖc, t×m Giãng? hiÓu con ngêi, nªu nh÷ng vÊn ®Ò vµ bµy tá  VËy tù sù gióp ngêi kÓ thùc th¸i ®é. hiÖn ®îc nh÷ng môc ®Ých nh thÕ - Trong ®êi thêng cã nh÷ng t×nh huèng mµ nµo? ta ph¶i sö dông ph¬ng thøc tù sù. VÝ dô : + Bµ ¬i, kÓ chuyÖn cæ tÝch (Nªu vÊn  Trong 4 t×nh huèng nªu ë SGK môc 1 ( trang 27 ), t×nh ®Ò) + KÓ Lan lµ ngêi thÕ nµo ( T×m hiÓu huèng nµo môc ®Ých nªu vÊn ®Ò? con ngêi) T×nh huèng nµo muèn t×m hiÓu vÒ + V× sao An nghØ häc ( Gi¶i thÝch) con ngêi, gi¶i thÝch? - Ghi nhí : SGK  VËy, Em hiÓu thÕ nµo vÒ tù sù? II. LuyÖn TËp : Bµi 1 :(SGK . 28) Ho¹t ®éng 2 TruyÖn nµy ph¬ng thøc tù sù thÓ hiÖn nh thÕ nµo? C©u chuyÖn thÓ hiÖn ý nghÜa g×? TruyÖn “ ¤ng giµ vµ ThÇn ChÕt” Cã mét chuçi sù viÖc ®îc liªn kÕt chÆt chÏ: 1. ¤ng giµ ®èn cñi, mÖt, mong gÆp thÇn chÕt. 2. ThÇn ChÕt xuÊt hiÖn sî nãi chuyÖn kh¸c. ýnghÜa : Kh¼ng ®Þnh lßng ham sèng sî chÕt (T×nh yªu cuéc sèng) mét c¸ch hãm hØnh. Bµi 2 : (SGK . 28)- Bµi th¬ : Sa BÉy Bµi th¬ cã ph¶i lµ tù sù kh«ng? V× sao? H·y kÓ c©u chuyÖn b»ng miÖng. Bµi th¬ ®îc lµm theo ph¬ng thøc tù sù v× cã mét chuçi sù viÖc ®îc tr×nh bµy: - M©y vµ MÌo bÉy chuét - MÌo thÌm qu¸ liÒn chui ngay vµo bÉy ¨n tranh phÇn chuét. Bµi 3 : (SGK . 29) – V¨n b¶n Häc sinh ®äc 2 v¨n b¶n. Hai v¨n b¶n ®ã cã néi dung tù sù kh«ng? V× sao? Tù sù ë ®©y cã vai trß g×? tÕ 1) HuÕ khai m¹c tr¹i ®iªu kh¾c quèc 2) Ngêi ¢u L¹c ®¸nh tan qu©n TÇn x©m lîc  C¶ hai v¨n b¶n ®Òu cã néi dung tù sù v×: VB 1 : ThuËt l¹i ng¾n ngän sù viÖc HuÕ khai m¹c tr¹i ®iªu kh¾c. VB 2 : Tr×nh bµy sù kiÖn lÞch sö cña ngêi ¢u L¹c. Tù sù cã vai trß th«ng tin ( ®a tin) lµ chÝnh chø kh«ng cèt tr×nh bµy ®Çy ®ñ §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 18 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 diÔn biÕn sù viÖc. Bµi 4 : (SGK . 29) Yªu cÇu gi¶i thÝch nªn häc sinh chØ cÇn kÓ tãm t¾t. Rót kinh nghiÖm Ngêi ViÖt vÉn thêng tù hµo m×nh lµ Con Rång Ch¸u Tiªn. Nguån gèc vµ niÒm tù hµo Êy b¾t nguån tõ c©u chuyÖn kÓ xa xa vÒ L¹c Long Qu©n vµ ¢u C¬. L¹c Long Qu©n con thÇn Long N÷, m×nh rång, thêng gióp d©n diÖt trõ yªu qu¸i, æn ®Þnh cuéc sèng. ¢u C¬ con thÇn N«ng t×m ®Õn vïng ®Êt L¹c ViÖt hoa th¬m cá l¹. Hai ngêi gÆp nhau, nªn duyªn vî chång. ¢u C¬ ®Î ra bäc tr¨m trøng, në thµnh tr¨m ngêi con. Con trëng lµm Vua, tù xng lµ Hïng V¬ng ®ãng ®« ë Phong Ch©u, lËp triÒu ®¹i ®Çu tiªn ë ®Êt ViÖt, ®êi ®êi cha truyÒn con nèi. Bëi vËy, ngêi ViÖt vÉn tù xng lµ Con Rång Ch¸u Tiªn. TuÇn 3 - Bµi 3 TiÕt 9: TiÕt 10, 11 : TiÕt 12 : sù TiÕt 9: Ngµy so¹n : Ngµy d¹y : S¬n Tinh, Thuû Tinh NghÜa cña tõ Sù viÖc vµ nh©n vËt trong v¨n tù s¬n tinh, thuû tinh. a. Môc tiªu Gióp häc sinh hiÓu : +TruyÒn thuyÕt S¬n Tinh – Thuû Tinh nh»m gi¶i thÝch hiÖn tîng ma lò thêng x¶y ra ë ®ång b»ng B¾c Bé. +ThÓ hiÖn kh¸t väng cña ngêi ViÖt cæ trong viÖc chinh phôc, chÕ ngù thiªn tai lò lôt, b¶o vÖ cuéc sèng. B. ChuÈn bÞ cña GV- HS: - Gi¸o viªn: So¹n gi¸o ¸n, chuÈn bÞ b¶ng phô, - Häc sinh: So¹n bµi. C. TiÕn tr×nh tæ chøc c¸c ho¹t ®éng d¹y vµ häc 1. æn ®Þnh tæ chøc : 2. KiÓm tra bµi cò : 3. Bµi míi : Ho¹t ®éng cña GV - HS Néi dung §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 19 Gi¸o ¸n Ng÷ V¨n 6 - N¨m häc 2007 -2008 KiÓm tra 15 phót : T¹i sao dÑp tan giÆc ¢n, Giãng l¹i bay vÒ trêi? ý nghÜa h×nh tîng Th¸nh Giãng? Giíi thiÖu bµi míi: I. GTVB S¬n Tinh- Thuû Tinh lµ thÇn tho¹i cæ ®· ®îc lÞch sö ho¸, trë thµnh mét truyÒn thuyÕt tiªu biÓu, næi tiÕng trong chuçi truyÒn thuyÕt vÒ thêi ®¹i c¸c Vua Hïng. TruyÖn g¾n víi thêi ®¹i Hïng V¬ng. “S¬n Tinh- Thuû Tinh” lµ c©u chuyÖn hoang ®êng, tëng tîng nhng cã c¬ së thùc tÕ. TruyÖn rÊt giµu gi¸ trÞ vÒ néi dung còng nh nghÖ thuËt. Ngµy nay, mét sè nhµ th¬, nh¹c sÜ,.. vÉn lÊy c¶m høng, h×nh tîng tõ t¸c phÈm nµy ®Ó s¸ng t¸c th¬ ca. Ho¹t ®éng 2 II §äc v¨n b¶n: Chia lµm 3 ®o¹n: - GV híng dÉn ®äc vµ chia ®o¹n v¨n b¶n. - §o¹n 1 : Tõ ®Çu ®Õn “ mçi thø mét ®«i” . . - Theo em mçi ®o¹n thÓ hiÖn néi - §o¹n 2 : tiÕp theo ®Õn “ thÇn níc dung g×? TruyÖn g¾n víi thêi ®¹i nµo ®µnh rót qu©n” - S¬n Tinh- Thuû Tinh trong lÞch sö ViÖt Nam. cÇu h«n vµ cuéc giao tranh cña hai vÞ thÇn. - §äc nhanh, gÊp. - §o¹n 3 : phÇn cßn l¹i – Sù tr¶ thï hµng n¨m vÒ sau cña Thuû Tinh vµ chiÕn th¾ng cña S¬n Tinh. - §äc chËm l¹i - GV gi¶i thÝch thªm mét sè tõ khã hiÓu. Ho¹t ®éng 3 - Häc sinh nªu chuçi sù viÖc liªn tiÕp ®îc kÓ - Theo em bøc tranh trong s¸ch gi¸o khoa minh ho¹ cho sù viÖc nµo? H·y ®Æt tªn cho bøc tranh? Ho¹t ®éng 4 H·y x¸c ®Þnh nh©n vËt chÝnh cña truyÖn? Sù xuÊt hiÖn cña nh©n vËt - §äc chó thÝch - Tõ gi¶i thÝch thªm: + Cån : d¶i ®Êt næi lªn gi÷a s«ng hoÆc bê biÓn. + v¸n( c¬m nÕp) : m©m + nÖp( b¸nh chng) : cÆp, ®«i -- KÓ tãm t¾t: - Vua Hïng thø 18 kÐn chång cho con g¸i - S¬n Tinh- Thuû Tinh cïng ®Õn cÇu h«n - C¶ hai ngang søc ngang tµi- Vua ra sÝnh lÔ. - S¬n Tinh mang ®Õn tríc, lÊy ®îc MÞ N¬ng. - Thuû Tinh ®Õn sau, næi giËn ®¸nh S¬n Tinh. - S¬n Tinh b×nh tÜnh chèng tr¶, Thuû Tinh thua. - Hµng n¨m Thuû Tinh vÉn d©ng n- §oµn ThÞ TÊm - Trêng THCS Giao Hµ – Giao Thuû - Nam §Þnh 20
- Xem thêm -