Giáo án gdcd lớp 10 chuẩn ktkn_bộ 1

  • Số trang: 81 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 57 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

Tiết thứ: 1 Ngày soạn: 02/09/2013 PHẦN THỨ NHẤT CÔNG DÂN VỚI VIỆC HÌNH THÀNH THẾ GIỚI QUAN, PHƯƠNG PHÁP LUẬN KHOA HỌC Bài 1: THẾ GIỚI QUAN DUY VẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN BIỆN CHỨNG (Tiết 1) I/MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1Kiến thức: - Nhận biết được TGQ, PPL của triết học. - Nhận biết được nội dung cơ bản của CNDV và CNDT, PPLBC và PPLSH - Nêu được CNDVBC là sự thống nhất hữu cơ giữa TGQDV và PPLBC. 2.Kỹ năng: Nhận xét đánh giá được một số biểu hiện của quan điểm DV, DT…trong cuộc sống hàng ngày. 3.Thái độ: Có ý thức trau dồi TGQDV và PPLBC. II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI: Kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng giải quyết vấn đề III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC: Thảo luận nhóm, xử lí tình huống IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: 1. Chuẩn bị của giáo viên: Bảng so sánh đối tượng nghiên cứu của triết học và các môn khoa học cụ thể; thế giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm; PPLBC và PPLSH. 2.Chuẩn bị của học sinh: SGK, Tranh , ảnh, sơ đồ có liên quan nội dung bài học. V/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1/Ổn định tổ chức: 2/Kiểm tra bài cũ: 3/Bài mới: a)/Khám phá: b)/Kết nối: Hoạt động 1: Vai trò TGQ và PPL của triết học Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức Thảo luận Tổ: Tìm hiểu vai trò TGQ, PPL của 1. Thế giới quan và phương pháp luận triết học. a. Vai trò TGQ và PPL của triết học - GV: Lập bảng so sánh - Triết học: Là hệ thống các quan điểm lý luận chung - HS: Đọc SGK trình bày nội dung nhất về thế giới và vị trí của con người trong thế giới Câu hỏi: Hãy cho biết đối tượng nghiên cứu đó của các bộ môn khoa học cụ thể (Toán, Lý, - Triết học N/C: Những quy luật chung nhất của sự VĐ Hoá, Văn, Sử...) và phát triển của TN-XH-TD. (VC-YT, TTXH-YTXH, - HS: nêu KL: Triết học có vai trò TGQ, PPL Lý luận và thực tiễn). chung cho mọi hoạt động thực tiễn và hđ nhận => Triết học có vai trò là thế giới quan, phương pháp thức của con người. luận chung cho mọi hoạt động thực tiễn và hoạt động nhận thức của con người Hoạt động 2: Thế giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức - Thảo luận Tổ: Thế nào là TGQ? b. Thế giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm - HS đọc SGK trình bày - TGQ: Là quan điểm, niềm tin, định hướng hoạt động - GV: * TGQ của người nguyên thuỷ là sự của con người trong cuộc sống. hoà quyện giữa cảm - TGQ duy vật cho rằng giữa vật chất và ý thức thì vật xúc và lý trí, lý trí và tín ngưỡng, chất là cái có trước, cái quyết định ý thức. hiện thực và tưởng tượng, cái thực ảo, thần Thế giới vật chất tồn tại khách quan độc lập với ý thức và người... của con người, không ai có thể sáng tạo ra và không ai * Dựa vào tri thức KH cụ thể, triết học diễn có thể tiêu diệt được tả TGQ dưới dạng một HT các cặp phạm trù -TGQ duy tâm cho rằng ý thức là cái có trước là cái QL chung nhất. Từ đó, tạo niềm tin và định sản sinh ra giới tự nhiên  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 1 hướng cho HĐ con người. =>TGQ duy vật đúng đắn vì gắn liền với khoa học và * Quan điểm của CNDV và CNDT là cuộc có vai trò tích cực trong việc phát triển khoa học, TGQ đấu tranh giữa hai trường phái triết học trong duy vật là cơ sở giúp con người nhận thức và hành suốt quá trình phát triển lịch sử. động đúng đắn * Nêu quan điểm của CNDV và CNDT về vấn đề cơ bản của triết học. Hoạt động 3: Phương pháp luận biện chứng và phương pháp luận siêu hình. Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức - Thảo luận Tổ: Thế nào là PP và PPL c. Phương pháp luận biện chứng và phương pháp - HS đọc SGK luận siêu hình. - GV: * Mỗi môn khoa học có PPL thế nào? - PP là cách thức để đạt mục đích đã đặt ra. (Toán học, Sử học...) - PPL là học thuyết về phương pháp nhận thức khoa * Trong lịch sử có 2 PPL đối lập nhau: học và cải tạo thế giới PPLBC và PPLSH. - PPL biện chứng xem xét sự, vật hiện tượng trong sự - HS: * PPLBC xem xét SV, HT ràng buộc lẫn nhau giữa chúng, trong sự vận động và trong mối quan hệ, liên hệ, vận động và phát phát triển không ngừng của chúng triển. -PPL siêu hình xem xét sự, vật hiện một cách phiến * PPLSH xem xét SV, HT trong trạng diện, chỉ thấy chúng tồn tại trong trạng thái cô lập, thái cô lập, bất biến, không vận động. không vận động, không phát triển, áp dụng một cách máy móc đặc tính của sự vật này vào sự vật khác. c/Thực hành, luyện tập: Hoạt động của thầy và trò * Bảng so sánh về đối tượng nghiên cứu của triết học với các môn KH cụ thể. Nội dung kiến thức cơ bản Triết học *Bảng so sánh về TGQDV và TGQDT Những QL Ví dụ *Bảng so sánh về PPLBC và PPLSH. Q.hệ giữa VC-YT Ví dụ Các môn KH cụ thể TGQDV PPLBC TGQDT PPLSH Q.hệ giữa SV-HT, VĐ-PT Ví dụ 4/Củng cố, vận dụng: -Hướng dẫn lập bảng so sánh từng nội dung bài. -Cần nắm: Vai trò TGQ và PPL của triết học, TGQDV và TGQDT, PPLBC và PPLSH 5/Hướng dẫn về nhà: - Giáo viên phát phiếu học tập đã chuẩn bị sẵn cho học sinh và yêu cầu các em làm bài vào phiếu. - Gọi từ 1 - 2 HS trình bày bài làm của mình, các HS khác nhận xét. - GV nhận xét chốt lại ý chính và đưa ra đáp án đúng. - Dặn dò: xem lại các nội dung đã học, xem tiếp phần còn lại của bài chuẩn bị cho tiết sau. VI/ RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY: ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………….  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 2 Tiết thứ: 2 Ngày soạn: 06/09/2013 Bài 1: THẾ GIỚI QUAN DUY VẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP LUẬN BIỆN CHỨNG (Tiết 2) I/MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1.Kiến thức: -CNDVBC- Sự thống nhất hữu cơ giữa TGQDV & PPLBC - Nhận biết được nội dung cơ bản của CNDV và CNDT, PPLBC và PPLSH - Nêu được CNDVBC là sự thống nhất hữu cơ giữa TGQDV và PPLBC. 2.Kỹ năng: Nhận xét đánh giá được một số biểu hiện của quan điểm DV, DT… trong cuộc sống hàng ngày. 3.Thái độ: Có ý thức trau dồi TGQDV và PPLBC. II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI: Kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng giải quyết vấn đề III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC: Thảo luận nhóm, xử lí tình huống IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: 1. Chuẩn bị của giáo viên: Bảng so sánh đối tượng nghiên cứu của triết học và các môn khoa học cụ thể; thế giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm; PPLBC và PPLSH. 2.Chuẩn bị của học sinh: SGK, Tranh , ảnh, sơ đồ có liên quan nội dung bài học. V/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1/Ổn định tổ chức: 2/Kiểm tra bài cũ: 3/Bài mới: a)/Khám phá: b)/Kết nối: Hoạt động 1: CNDVBC- Sự thống nhất hữu cơ giữa TGQDV & PPLBC Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức - Thảo luận nhóm: 2. CNDVBC - Sự thống nhất hữu cơ giữa TGQDV - GV: Tại sao triết học trước Mác thiếu triệt & PPLBC để? - Trong triế học Mác, TGQDV và PPLBC thống nhất - HS: N/ cứu SGK hữu cơ với nhau. Thế giới VC là cái có trước, TGVC - HS trả lời: Vì nó chưa đạt sự thống nhất luôn luôn vận động và phát triển theo những quy luật giữa TGQDV và PPLBC(tiêu biểu là triết học khách quan. Những quy luật này được con người nhận Phoi-ơ-bắc & Hê-ghen) thức và xây dựng thành PPL. - GV: Tại sao triết học Mác-Lê nin là đỉnh cao sự phát triển triết học? - TGQDV và PPLBC gắn bó với nhau và không tách - HS: N/cứu SGK rời nhau. - HS Trả lời: Vì nó khắc phục được hạn chế về TGQDT và PPLSH, nó kế thừa cải tạo & - Sự thống nhất này đòi hỏi con người trong từng vấn phát triển các yếu tố DV & BC của hệ thống đề, từng trường hợp cụ thể phải xem xét chúng với triết học trước đó- Đó là sự thống nhất hữu cơ quan điểm duy vật biện chứng. giữa TGQDV và PPLBC. - HS: Đọc SGK, ví dụ: Phoi-ơ-bắc, Hê-ghen. Hoạt động 2: Kết luận Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức - Thảo luận Tổ * Các nhà BC trước Mác: - GV: Tại sao các nhà BC trước Mác lại trên - Có tư tưởng BC về PPL, nhưng lại đứng trên lập lập trường DT? trường duy tâm. - HS: trả lời (SGK)  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 3 - GV: Nêu ví dụ: * Platôn “Bản chất thế giới là tinh thần, ý - PBC của họ không phải là phản ảnh sv,ht khách quan, niệm’’. mà PBC của ý niệm- ý niệm là cái có trước quyết định * Bec-cơ-li: “Không có sự vật nằm ngoài sv,ht (Platôn, Hê-ghen). cảm giác’’(DT chủ quan) * Khổng Tử: “Sống chết có mệnh, giàu sang có trời’’(DT khách quan) Hoạt động 3: TGQDV & PPLBC thống nhất hữu cơ với nhau. Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức - Thảo luận Tổ: Tóm lại: - GV: Tại sao triết học M-LN là sự thống nhất Trong triết học Mác, TGQDV và PPLBC thống nhất hữu cơ giữa TGQDV & PPLBC? với nhau- trở thành cơ sở khoa học để nhận thức và cải - HS: N/cứu SGK tạo thế giới theo hướng tiến bộ. Vì vậy để có nhận thức - HS: Trả lời nội dung và hoạt động thực tiễn đúng đắn cần phải có sự kết hợp - GV: Nêu ví dụ để so sánh các nhà BC trước giữa TGQDV và PPLBC và khi nghiên cứu nhìn nhận, Mác: đánh giá sự vật hiện tượng phải dựa trên quan điểm duy * Hê-ra-clit “Không ai tắm hai lần trên cùng vật biện chứng. một dòng sông”(qđ’BC) * Đê-mô-crit “VC là bản chất của thế giới”. c/Thực hành, luyện tập: Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức cơ bản TGQDV *Bảng so sánh về TGQDV và TGQDT - TGQDT - 4/ Củng cố, vận dụng: Để làm rõ nội dung của PPLBC hãy giải thích câu nói của Hê-ra-clit “Không ai tắm hai lần trên cùng một dòng sông” 5/Hướng dẫn về nhà: - Giáo viên phát phiếu học tập đã chuẩn bị sẵn cho học sinh và yêu cầu các em làm bài vào phiếu. - Gọi từ 1 - 2 HS trình bày bài làm của mình, các HS khác nhận xét. - GV nhận xét chốt lại ý chính và đưa ra đáp án đúng. - Chuẩn bị trước nội dung bài 3 “Sự vận động và phát triển của thế giới vật chất” VI/ RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY: ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………….  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 4 Tiết thứ: 3 Ngày soạn: 13/9/2013 Bài 3: SỰ VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THẾ GIỚI VẬT CHẤT (Tiết 1) I/MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1- Về kiến thức: - Hiểu được khái niệm vận động theo quan điểm của CNDVBC. - Biết được vận động là phương thức tồn tại của vật chất. 2- Về kỹ năng: - Phân loại được 5 hình thức vận động cơ bản của thế giới vật chất. - So sánh được sự giống nhau và khác nhau giữa vận dộng và phát triển của sv,ht. 3- Về thái độ: Xem xét SVHT trong sự vận động và phát triển không ngừng của chúng, khắc phục thái độ cứng nhắc, thành kiến, bảo thủ trong cuộc sống cá nhân, tập thể. II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI: KN hợp tác, KN phản hồi/lắng nghe tích cực, KN so sánh, KN giải quyết vấn đề III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC: Xử lý tình huống, động não, thảo luận lớp, thảo luận nhóm IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: 1- Phương tiện: Máy chiếu hoặc băng hình (nếu có), có thể chiếu đoạn phim về sự hình thành vỏ trái đất, hình thành các giống loài, giấy khổ to, bút dạ, kéo, hồ dán. 2- Thiết bị: Tranh, ảnh, sơ đồ liên quan đến nội dung bài học. IV/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1/Ổn định tổ chức: 2/Kiểm tra bài cũ: Bằng kiến thức đã học và thực tế cuộc sống, hãy chứng minh một vài sv,ht trong giới tự nhiên tồn tại khách quan. 3/Bài mới: a)/Khám phá: b)/Kết nối: Hoạt động của thầy và trò Hoạt động 1: Thế giới vật chất luôn luôn vận động - Thảo luận lớp - GV: * Em hãy quan sát xung quanh và cho biết có sv,ht nào không vận động không? Nếu như có người nói: “Con tàu thì vận động, nhưng đường tàu thì không’’, ý kiến của em thế nào? * Theo em vận động chỉ là sự thay đổi vị trí các vật thể trong không gian(vận động cơ học), hoặc VĐ chỉ là hình thức hoạt động riêng của xã hội (vận động viên điền kinh, vận động bầu cử...)? Ăng-Ghen: “Một vật không vận động thì không có gì nói cả’’. - HS: N/cứu SGK- trả lời - GV: Chốt ý kiến HS, nhận xét, đánh giá. - Thảo luận lớp - GV: * Nếu không có vận động thì thế giới VC có tồn tại không? vì sao? nêu ví dụ? Hoạt động 2: Vận động là phương thức tồn tại của thế giới vật chất Nội dung chính của bài 1. Thế giới vật chất luôn luôn vận động a) Thế nào là vận động - Quan sát các sv,ht trong TGKQ, ta thấy có mối quan hệ hữu cơ với nhau, luôn biến đổi, chuyển hoá từ cái này thành cái khác. - Có những biến đổi, chuyển hoá ta có thể trực tiếp quan sát được (người nông dân đang cày cấy, gieo hạt...) - Có những biến đổi, chuyển hoá ta không thể trực tiếp quan sát được (sự biến đổi của các hạt cơ bản, của từ trường, của sóng điện từ...). Những sự biến đổi chuyển hoá đó là khách quan, gắn liền các dạng cụ thể của thế giới vật chất. - KL: Triết học Mác-Lênin: Vận động là mọi sự biến đổi (biến hoá) nói chung của SV, HT trong giới TN và đời sống xã hội b) Vận động là phương thức tồn tại của thế giới vật chất - Chúng ta biết rằng:  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 5 - Thảo luận lớp - GV: * Mọi SV, HT trong TGKQ có hình thức VĐ và có quan hệ như thế nào? * Hãy nêu những hình thức VĐ cơ bản của thế giới VC từ thấp đến cao? - HS: N/c SGK trả lời - GV: Tổng hợp ý kiến HS, bổ xung, nhận xét, đánh giá. * Trái đất chỉ có thể tồn tại khi tự quay xung quanh trục của nó và quay xung quanh mặt trời. * Sự sống chỉ tồn tại khi có trao đổi chất với môi trường. - VC và VĐ của VC không tách rời nhau, VC biểu hiện sự tồn tại của mình bằng VĐ (nếu không có VĐ thì không có VC và ngược lại). =>Vì vậy, VĐ là thuộc tính vốn có, là phương thức tồn tại vủa VC. c) Các hình thức vận động cơ bản của thế giới Hoạt động 3: Các hình thức vận động vật chất - Mọi SVHT trong thế giới KQ có hình thức VĐ đặc trưng, từ thấp đến cao và có quan hệ hữu cơ với nhau, chuyển hoá lẫn nhau. - KL: Các hình thức VĐ tuy có đặc điểm riêng, - Triết học M-LN khái quát 5 hình thức VĐ cơ nhưng giữa chúng có mối quan hệ hữu cơ với nhau bản của thế giới VC: và trong điều kiện nhất định có thể chuyển hoá lẫn * VĐ cơ học: Sự di chuyển vị trí của các vật thể nhau. trong không gian - Khi xem xét các sv,ht trong TN, trong XH, phải * VĐ lý học: Sự VĐ của các phân tử, các hạt cơ trong trạng thái VĐ, không ngừng biến đổi, tránh bản, các quá trình nhiệt, điện... quan niệm cứng nhắc, bất biến. * VĐ hoá học: Quá trình hoá hợp và phân giải các chất. * VĐ sinh học: Sự trao đổi chất giữa cơ thể sống và môi trường. * VĐ trong xã hội: Sự biến đổi, thay thế các xã hội trong lịch sử. c/Thực hành, luyện tập: Sơ đồ quan hệ giữa 5 hình thức vận động XH S H L C XH S Chú thích & Bài tập số 6 SGK H - C: Vận động cơ học (a,d) - L: Vận động lý học (c,g) L - H: vận động hoá học (đ) - S: Vận động sinh học (e,h) - XH: Vận động xã hội (b,i) C 4/Củng cố, vận dụng: - Nắm vững thế giới VC luôn luôn VĐ và phát triển - Khi xem xét, đánh giá con người phải trên quan điểm DVBC 5/Hướng dẫn về nhà: Học và trả lời các câu hỏi SGK, làm bài tập, xem tiếp các nội dung còn lại của bài VI/ RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY: ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………….  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 6 Tiết thứ: 4 Ngày soạn: 20/9/2013 Bài 3: SỰ VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THẾ GIỚI VẬT CHẤT (Tiết 2) I/MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1- Về kiến thức - Hiểu được thế giới vật chất luôn luôn phát triển. - Biết được vận động là phương thức tồn tại của vật chất. 2- Về kỹ năng: So sánh được sự giống nhau và khác nhau giữa vận dộng và phát triển của sv,ht. 3- Về thái độ: Xem xét SVHT trong sự vận động và phát triển không ngừng của chúng, khắc phục thái độ cứng nhắc, thành kiến, bảo thủ trong cuộc sống cá nhân, tập thể. II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI: KN hợp tác, KN phản hồi/lắng nghe tích cực, KN so sánh, KN giải quyết vấn đề III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC: Xử lý tình huống, động não, thảo luận lớp, thảo luận nhóm IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: 1- Phương tiện - Máy chiếu hoặc băng hình (nếu có), có thể chiếu đoạn phim về sự hình thành vỏ trái đất, hình thành các giống loài... - Giấy khổ to, bút dạ, kéo, hồ dán. 2- Thiết bị: Tranh, ảnh, sơ đồ liên quan đến nội dung bài học. IV/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1/Ổn định tổ chức: 2/Kiểm tra bài cũ: 1- Bằng kiến thức đã học và thực tế cuộc sống, hãy chứng minh một vài sv,ht trong giới tự nhiên tồn tại khách quan. 2- Em hãy giải thích quan điểm: Con người và xã hội loài người là sản phẩm của giới tự nhiên. 3- Bằng kiến thức đã học, em hãy cho biết: Con người có hạn chế được lũ lụt không? 3/Bài mới: a)/Khám phá: b)/Kết nối: Hoạt động của thầy và trò Hoạt động 1: Phát triển - Thảo luận lớp - GV: *Thế nào là phát triển? *Theo em sự biến hoá nào dưới đây được coi là phát triển: + Sự biến hoá của sinh vật từ đơn bào đến đa bào + Sự thoái hoá của một loài động vật + Nước bị đun nóng bốc thành hơi, hơi nước gặp lạnh ngưng tụ thành nước. *Theo em thế nào là cái mới? * Thế nào là cái tiến bộ? - HS: N/c SGK trả lời - GV: tổng hợp, bổ xung, nhận xét, đánh giá. Hoạt động 2: Phát triển là khuynh hướng chung của quá trình vận động của SVHT - Thảo luận - GV: * Em hiểu phát triển là khuynh hướng chung Nội dung chính của bài 2. Thế giới vật chất luôn luôn phát triển a) Thế nào là phát triển - Phát triển là khái niệm dùng để khái quát những VĐ theo chiều hướng tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn. Cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ ra đời thay thế cái lạc hậu. - Cái mới là cái ra đời trên cơ sở của cái cũ (cái mới thay thế cái cũ, không phải vứt bỏ hoàn toàn cái cũ, mà có yếu tố kế thừa) - Cái mới tiêu biểu cho sự phát triển, là cái tiến bộ. (trên quan điểm DV lịch sử khẳng định cái mới, cái tiến bộ) b) Phát triển là khuynh hướng tất yếu của thế giới vật chất. - Vận động có nhiều khuynh hướng (tiến lên, thụt lùi, tuần hoàn). Trong đó vận động tiến lên (phát  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 7 của quá trình vận động của sv,ht thế nào? triển) là khuynh hướng tất yếu, khuynh hướng * Vận dụng quan điểm trên, em hãy phân tích thống trị. cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nước ta giai - Quá trình phát triển của SV, HT không diễn ra đoạn từ 1930-1945 đơn giản, thẳng tắp, mà quanh co, phức tạp, có - HS: N/c trả lời khi thụt lùi tạm thời. Song, khuynh hướng tất yếu - GV: Tổng hợp, bổ xung, nhận xét, đánh giá. của quá trình đó là cái mới ra đời thay thế cái cũ, - KL: Khi xem xét sv,ht hoặc đánh giá con người cái tiến bộ thay thế cái lạc hậu. phải phát hiện nét mới, ủng hộ cái tiến bộ, tránh thái độ thành kiến, bảo thủ. c/Thực hành, luyện tập: Sơ đồ quan hệ giữa 5 hình thức vận động Phát triển Vận động 4/Củng cố, vận dụng: - Nắm vững thế giới VC luôn luôn VĐ và phát triển - khi xem xét, đánh giá con người phải trên quan điểm DVBC: toàn diện, lịch sử, cụ thể và phát triển. 5/Hướng dẫn về nhà: -Học và trả lời các câu hỏi SGK -Làm bài tập -Chuẩn bị bài tiếp theo. VI/ RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY: ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………….  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 8 Tiết thứ: 5 Ngày soạn: 27/9/2013 BÀI 4: NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG (Tiết 1) I/MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1- Về kiến thức - Hiểu được khái niệm mâu thuẫn theo quan điểm của CNDCBC. 2. Về kỹ năng: Biết phân tích một số mâu thuẫn trong các SVHT 3. Về thái độ: Có ý thức tham gia giải quyết một số mâu thuẫn trong cuộc sống II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI: KN phân tích, KN giải quyết vấn đề, KN phản hồi/lắng nghe tích cực, KN quản lý thời gian khi trình bày 1 phút. III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC: Thảo luận lớp, xử lí tình huống, thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày 1 phút IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: 1. Phương tiện - Máy chiếu hoặc băng hình (nếu có), - Giấy khổ to, bút dạ, kéo, hồ dán. 2. Thiết bị: Tranh, ảnh, sơ đồ liên quan đến nội dung bài học. V/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1/Ổn định tổ chức: 2/Kiểm tra bài cũ: ? Thế nào là vận động? Vì sao vận động là phương thức tồn tại của VC? 3/Bài mới: a)/Khám phá: b)/Kết nối: Hoạt động 1: Khái nệm mâu thuẫn Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính của bài GV: +Em hãy đưa ra một vài ví dụ về mâu thuẫn, 1- Thế nào là mâu thuẫn và cho nhận xét về mâu thuẫn? * Mặt đồng hoá ở cơ thể A & mặt dị hoá ở cơ thể +Mặt đồng hoá ở cơ thể A & mặt dị hoá ở cơ thể B B không tạo thành mâu thuẫn, vì chỉ hai mặt đối có tạo thành mâu thuẫn không? Vì sao? lập ràng buộc nhau, tác động nhau trong một SV, HS: N/c SGK trả lời - Ví dụ: HT mới tạo thành mâu thuẫn. - Nguyên tử: Điện tích (+) và điện tích (-) Như vậy, bất kỳ SV, HT nào cũng chứa đựng - Tư tưởng: Nhận thức Đúng - Sai những mặt đối lập. Hai mặt đối lập ràng buộc - XH: g/c VS - TS nhau, tác động lẫn nhau tạo thành mâu thuẫn GV: Nhận xét, bổ xung, đánh giá. * KL: Triết học Mác - Lê Nin, mâu thuẫn là một * Vậy thế nào là mặt đối lập? Thế nào là sự thống chỉnh thể, trong đó hai mặt đối lập vừa thống nhất & đấu tranh giữa các mặt đối lập? nhất, vừa đấu tranh với nhau. Hoạt động 2 : Mặt đối lập của mâu thuẫn Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính của bài - Thảo luận nhóm a) Mặt đối lập của mâu thuẫn - GV: * Điện tích âm & đ.tích dương trong sự vật * Mặt đối lập của mâu thuẫn là những khuynh A. Đ.tích âm trong sv A & đ.tích dương trong sv B, hướng, tính chất, đặc điểm...mà trong quá trình tình huống nào tạo thành mặt đối lập của m.thuẫn, VĐ, phát triển của sv,ht chúng phát triển theo tạo thành m.thuẫn? Vì sao? những chiều hướng trái ngược nhau. * Thế nào là mặt đối lập của mâu thuẫn? - HS: N/c SGK trả lời  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 9 - GV: Nhận xét, bổ xung, đánh giá. Hoạt động 3: Sự thống nhất giữa các mặt đối lập Hoạt động của thầy và trò - Thảo luận - GV: * Hãy cho ví dụ, phân tích hai mặt đối lập liên hệ gắn bó, làm tiền đề cho nhau (thống nhất với nhau)? * sự thống nhất giữa các mặt đối lập? - HS: N/c SGK trả lời - GV: Nhận xét, bổ xung, đánh giá. * Cần phân biệt KN “thống nhất’’ trong ql m.thuẫn với thống nhất về tư tưởng, hành động Hoạt động 4: Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập Hoạt động của thầy và trò - Thảo luận - GV: * Hãy cho ví dụ, phân tích sự đấu tranh giữa các mặt đối lập? * Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là gì? - HS: N/c SGK trả lời - GV: Nhận xét, bổ xung, đánh giá * Cần lưu ý: Sự thống nhất giữa các mặt đối lập (đứng im) chỉ là tương đối, tạm thời, thoáng qua, còn đấu tranh là tuyệt đối, làm cho sv,ht phát triển không ngừng. c/Thực hành, luyện tập: Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng đấu tranh Hoạt động của thầy và trò * Thảo luận - Mâu thuẫn, mặt đối lập của mâu thuẫn - Sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập. Lấy ví dụ chứng minh Nội dung chính của bài b) Sự thống nhất giữa các mặt đối lập - VD: Trong nhận thức: cái đúng - cái sai Hai mặt đối lập cùng tồn tại bên nhau, cái này không thể thiếu cái kia, làm tiền đề cho nhau để tồn tại, phát triển trong cùng một mâu thuẫn. (trong mỗi sv,ht) - Vậy, trong mỗi mâu thuẫn, hai mặt đối lập liên hệ gắn bó với nhau, làm tiền đề tồn tại cho nhau. Triết học gọi đó là sự thống nhất giữa các mặt đối lập. Nội dung chính của bài c) Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập - VD: nguyên tử: điện tích âm - điện tích dương Hai mặt đối lập tồn tại bên nhau, vận động và phát triển theo chiều hướng trái ngược nhau, nên chúng bài trừ, gạt bỏ nhau đó là sự đấu tranh giữa hai mặt đối lập - KL: Trong mỗi mâu thuẫn, các mặt đối lập tồn tại bên nhau, vận động và phát triển theo chiều hướng trái ngược nhau, nên chúng luôn tác động bài trừ, gạt bỏ nhau. Triết học gọi đó là sự đấu tranh giữa các mặt đối lập Nội dung chính của bài 4/Củng cố, vận dụng: - Cần nắm mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của sv,ht. - Cần vận dụng trong cuộc sống hang ngày để giải quyết mâu thuẫn. - Bài tập sgk tr 29 - đáp án (d) là đúng vì: (a) hình thức sự phát triển là “xoắn ốc’’, (b) nội dung sự phát triển là cái mới ra đời. (c) điều kiện của sự phát triển là giải quyết mâu thuẫn. 5/Hướng dẫn về nhà: - Giáo viên phát phiếu học tập đã chuẩn bị sẵn cho học sinh và yêu cầu các em làm bài vào phiếu. - Gọi từ 1 - 2 HS trình bày bài làm của mình, các HS khác nhận xét. - GV nhận xét chốt lại ý chính và đưa ra đáp án đúng. - Dặn dò; xem trước nội dung phần 2 chuẩn bị cho tiết sau VI/ RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY: ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………….  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 10 Tiết thứ: 6 Ngày soạn: 5/10/2013 Bài 4: NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG (Tiết 2) I/MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1- Về kiến thức: Mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng 2. Về kỹ năng: Biết phân tích một số mâu thuẫn trong các SVHT 3. Về thái độ: Có ý thức tham gia giải quyết một số mâu thuẫn trong cuộc sống II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI: KN phân tích, KN giải quyết vấn đề, KN phản hồi/lắng nghe tích cực, KN quản lý thời gian khi trình bày 1 phút. III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC: Thảo luận lớp, xử lí tình huống, thảo luận nhóm, kĩ thuật trình bày 1 phút IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: 1. Phương tiện - Máy chiếu hoặc băng hình (nếu có), - Giấy khổ to, bút dạ, kéo, hồ dán. 2. Thiết bị: Tranh, ảnh, sơ đồ liên quan đến nội dung bài học. V/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1/Ổn định tổ chức: 2/Kiểm tra bài cũ: ? Thế nào là vận động? Vì sao vận động là phương thức tồn tại của VC? 3/Bài mới: a)/Khám phá: b)/Kết nối: Hoạt động 1: Mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng Hoạt động của thầy và trò Nội dung chính của bài * Thảo luận 2. Mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát - GV: triển của sự vật và hiện tượng * Em hãy tìm một mâu thuẫn trong lớp. Nếu giải a) Giải quyết mâu thuẫn quyết được mâu thuẫn đó, sẽ có tác dụng như thế VD: nào? Vì sao? *Trong TN có được giống loai mới là nhờ có sự * Các SVHT trong TGKQ VĐ và phát được là nhờ đấu tranh giữa di truyền và biến dị đâu? Nêu ví dụ chứng minh? * Trong XH có chế độ mới tiến bộ là có sự đấu tranh giữa các lực lượng tiến bộ và lạc hậu trong XH. * Trong nhận thức có tư tưởng khoa học phát * Kết quả của sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là triển là có sự đấu tranh giữa nhận thức đúng và gì? Vì sao? Nguyên nhân, động lực bên trong của nhận thức sai. sự VĐ, phát triển của SV, HT? - Kết quả của sự ĐT giữa các mặt ĐL là m.thuẫn - HS: N/c SGK - Trả lời được giải quyết, mâu thuẫn cũ mất đi, mâu thuẫn - GV: Nhận xét, bổ xung, đánh giá. mới hình thành, SV-HT cũ được thay thế bằng SV, HT mới. Quá trình này diễn ra liên tục, tạo nên sự PT không ngừng của thế giới. Vì mỗi mâu thuẫn đều bao hàm sự thống nhất và ĐT giữa các * KL:- Nguyên nhân, động lực bên trong của sự mặt đối lập. Sự ĐT giữa các mặt đối lập làm cho  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 11 VĐ, phát triển của SV, HT là sự đấu tranh giữa các mặt đối lập của m.thuẫn. - Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc VĐ, phát triển của SV, HT. c/ Hoạt động 2:Thực hành, luyện tập: Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng đấu tranh Hoạt động của thầy và trò * Thảo luận - GV: Theo em mâu thuẫn được giải quyết bằng con đường điều hoà không? Vì sao? * Vận dụng trong cuộc sống hàng ngày để giải quyết mâu thuẫn cần phải làm gì? liên hệ bản thân. - HS: N/c SGK - Trả lời - GV: Nhận xét, bổ xung, đánh giá. SV, HT không thể giữ nguyên trạng thái cũ. *Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc vận động phát triển của sự vật hiện tượng Nội dung chính của bài b) Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng đấu tranh - Mâu thuẫn không được giải quyết bằng con đường điều hoà. Vì mâu thuẫn chỉ được giải quyết khi sự đấu tranh giữa các mặt đối lập đã lên tới đỉnh điểm và có điều kiện thích hợp. - Vận dụng trong cuộc sống hàng ngày, phải biết phân tích mâu thuẫn trong nhận thức, trong rèn luyện đạo đức. Phân biệt đâu là đúng, sai, cái tiến bộ, lạc hậu để nâng cao nhận thức khoa học, phát triển nhân cách. Biện pháp: là phải đấu tranh phê bình và tự phê bình, tránh thái độ xê xoa, “dĩ hoà vi quí’’ không giám đấu tranh chống lại các hiện tượng tiêu cực. 4/Củng cố, vận dụng: - Mâu thuẫn, mặt đối lập của mâu thuẫn - Sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập. Lấy ví dụ chứng minh - Cần nắm mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của sv,ht. - Cần vận dụng trong cuộc sống hang ngày để giải quyết mâu thuẫn. - Bài tập sgk tr 29 - đáp án (d) là đúng vì: (a) hình thức sự phát triển là “xoắn ốc’’, (b) nội dung sự phát triển là cái mới ra đời. (c) điều kiện của sự phát triển là giải quyết mâu thuẫn. 5/Hướng dẫn về nhà: - Giáo viên phát phiếu học tập đã chuẩn bị sẵn cho học sinh và yêu cầu các em làm bài vào phiếu. - Gọi từ 1 - 2 HS trình bày bài làm của mình, các HS khác nhận xét. - GV nhận xét chốt lại ý chính và đưa ra đáp án đúng. - Dặn dò trả lời câu hỏi SGK, xem lại nội dung của các bài 1, 3, 4 để tiết sau kiểm tra 1 tiết VI/ RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY: ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………….  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 12 Tiết thứ: 7 Ngày soạn: 20/10/2013 KIỂM TRA 1 TIẾT I/MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1. Kiến thức: Giúp HS ôn tập lại kiến thức từ tiết 1- 6 .Thông qua bài kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS từ đó có phương hướng cho các bài học sau. 2. Kĩ năng : -Từ những kiến thức đã được học, HS hoàn thành bài kiểm tra đạt từ 5 điểm trở lên -Kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng giải quyết vấn đề, KN ứng phó với căng thẳng 3. Thái độ : Giáo dục ý thức tự giác, tích cực, trung thực, HS nghiêm túc trong giờ kiểm tra. -Củng cố - khắc sâu kiến thức về các nội dung thế giới quan và PPL đã học -Rèn kỹ năng làm bài, ghi nhớ -Có Phương pháp trắc nghiệm khách quan, trắc nghiệm tự luận II/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: Đề kiểm tra , đáp án, biểu điểm III/TIẾN TRÌNH LÊN LỚP : I. Ổn định tổ chức lớp : 2.Kiểm tra sự chuẩn bị của HS 3.Chuẩn bị: Bước 1- Xây dựng ma trận đề: Ma trận đề kiểm tra GDCD 10 - 1 Tiêt - KY 1 Cấp độ Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Cộng Chủ đề Cấp độ thấp Cấp độ cao 1. Thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng. Số câu: Số điểm: Tỉ lệ: 2. Sự Khái niệm VĐ và phát triểnvận động của thế giới vật chất Số câu: 1 Số điểm: 0,5 Tỉ lệ: 5% 3. Nguồn gốc vận động và phát triển Khái niệm Mâu thuẫn Hiểu các hình thức cơ bản của vận động 1 1,25 12,5% Biết được sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc Nhận xét đánh giá được một số biểu hiện của quan điểm DV hoặc DT trong cuộc sống hàng ngày 1 3,0 30% Nêu được ví dụ về các hình thức VĐ cơ bản của TGVC. 1 1,25 12,5% 1 3,0 30% 3 3 30% Có ý thức tham gia giải quyết  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 13 của sự vật, hiện tượng khách quan của mọi một số mâu sự VĐ, phát triển của thuẫn trong cuộc SVHT sống, trong học tập Số câu: 1 1 1 3 Số điểm: 0,5 1,5 2 4 Tỉ lệ: 5% 15% 20% 40% Tổng số câu: 2 2 2 1 7 Tổng số điểm: 1 2,75 4,25 2 10 Tỉ lệ: 10% 27,5% 42,5% 20% 100% Bước 2:- Biên soạn Đề kiểm tra Câu 1 : ( 3,0 điểm ) Đã gần đến kì thi học kỳ I mà Trang vẫn mải mê đi chơi, không chịu học bài. Thấy vậy Hà khuyên Trang hãy tập trung vào việc ôn thi nhưng Trang không để ý đến lời khuyên của Hà. Trang cho rằng việc thi cử là do vận may quyết định, không cứ gì phải học giỏi, cứ đi khấn lễ thường xuyên là sẽ gặp may trong thi cử . Hỏi: Vận dụng nội dung của Thế giới quan và PPL, em có nhận xét thế nào về suy nghĩ và biểu hiện của Trang ? Câu 2: (3,0 điểm) Vận động là gì? Trình bày các hình thức vận động cơ bản của thế giới vật chất? Các hình thức vận động đó có mối liên hệ với nhau không? Vì sao, lấy ví dụ cụ thể? Câu 3: ( 4,0 điểm ) Mâu thuẫn là gì? Tại sao nói sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc khách quan của mọi sự vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng? Hãy nêu các ví dụ về mâu thuẫn trong xã hội, trong học tập và nêu cách giải quyết các mâu thuẫn đó? Bước 3: Xây dựng đáp án, thang điểm và hướng dẫn chấm . Câu 1: -Phê phán quan điểm duy tâm của Trang -Chứng minh được có học mới nắm được kiến thức -Có ôn bài mói nhớ -Việc khấn lễ chùa là mê tín dị đoan -… Câu 2: -Học sinh trình bày được khái niệm vận động - 0,5 điểm -Trình bày được 5 dạng vận động - 1,25 điểm -Giải thích được các hình thức vận động đó có mối liên hệ hữu cơ với nhau - 1,25 điểm Câu 3: HS trình bày được khái niệm mâu thuẫn - 0,5 điểm -Giải thích được sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc khách quan của mọi sự vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng – 1,5 điểm - Nêu được các ví dụ về mâu thuẫn trong xã hội, trong học tập và nêu cách giải quyết các mâu thuẫn đó – 2 điểm 4/Hướng dẫn về nhà: -GV nhận xét ý thức thái độ làm bài kiểm tra của học sinh -Những tồn tại cần rút kinh nghiệm -Chuẩn bị trước bài 5 VI/ RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY: ............................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 14 Tiết thứ: 8 Ngày soạn: 22/10/2013 Bài 5: CÁCH THỨC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG (Tiết 1) I/MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1. Về kiến thức - Nêu được khái niệm chất và lượng của sự vật, hiện tượng. - Biết được mối quan hệ biện chứng giữa sự biến đổi về lượng và sự biến đổi về chất của SV, HT 2. Về kỹ năng: -Chỉ ra được sự khác nhau giữa chất và lượng, sự biến đổi của lượng và chất. 3. Về thái độ Có ý thức kiên trì học tập và rèn luyện, không coi thường việc nhỏ, tránh các biểu hiện nôn nóng trong cuộc sống. II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI: KN hợp tác khi thảo luận tìm hiểu các khái niệm, KN phân tích, so sánh khái quát III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC: -Bản đồ tư duy, thảo luận nhóm, đàm thoại thuyết trình phân tích… IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: 1- Phương tiện: - Máy chiếu hoặc băng hình (nếu có), giấy khổ to, bút dạ, kéo, hồ dán. 2- Thiết bị: - Máy vi tính, máy Projector, sơ đồ liên quan đến nội dung bài học. V/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1/Ổn định tổ chức: 2/Kiểm tra bài cũ: 3/Bài mới: a)/Khám phá: b)/Kết nối: Trong sự vận động biến đổi không ngừng của thế giới các sự vật hiện tượng cúng như trong cuộc sống, nhiều khi chúng ta chỉ cần thêm một chút, hoặc bớt đi một chút là sự vật hiện tượng có thể biến đổi thành cái khác: Tích tiểu thành đại, Kiến tha lâu củng đầy tổ, Có công mài sắt có ngày nên kim, Năng mưa thì giếng năng đầy/Anh năng đi lại thì mẹ thầy năng thương...Tại sao lại như vậy? Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta lí giải được vấn đề này! Hoạt động 1: Chất Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức GV: -Cho HS thảo luận 4 nhóm -Giao cho nhóm 1và 3 một li đường Mỗi sự vật hiện tượng (SV, HT) trong -Giao cho nhóm 2 và 4 một li muối thế giới đều có hai mặt; chất và lượng thống nhất - GV: Các em hãy quan sát các sự vật và nêu lên với nhau các thuộc tính của nó hãy nêu một vài ví dụ để làm rõ những đặc tính cơ bản của nó HS các nhóm thảo luận 1. Chất GV: Căn cứ vào đâu để các em có thể phân biệt  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 15 được các sự vật hiện tượng đó? HS: Căn cứ vào những thuộc tính của SVHT có thể phân biệt được các SVHT đó GV: Những thuộc tính nào giúp chúng ta phân biệt được đường, muối? Những thuộc tính này do chúng tự có hay do ai áp đặt cho chúng? HS: Đường ngọt, muối mặn GV: Đường ngọt, muối mặn đó là những thuộc tính vốn có của sự vật hiện tượng tồn tại khách quan GV: Vì sao các em biết là đường có vị ngọt? Nếu không tiếp xúc bằng vị giác thì có biết được không? Vậy nhờ vào đâu mà thuộc tính của nó được bộc lộ? HS: Thuộc tính của sự vật hiện tượng được bộc lộ thông qua mối quan hệ cụ thể nào đó GV: Mỗi sự vật hiện tượng chỉ tham gia một quan hệ hay nhiều quan hệ khác nhau? Điều đó cho biết sự vật hiện tượng chỉ có một hay nhiều thuộc tính? HS: Trả lời GV: Ví dụ: Ở trường: Nguyễn Văn A Lớp 10B1 Ở nhà: Con Bệnh viện: Bệnh nhân GV: Vậy để phân biệt các SVHT với nhau có nhất thiết phải căn cứ vào tất cả các thuộc tính mà chúng đang có hay không? HS: Thường thì người ta chỉ căn cứ vào những thuộc tính cơ bản vì những thuộc tính cơ bản sẽ tiêu biểu cho SVHT đó GV: Qua phân tich trên em nào có thể nêu được định nghĩa về chất theo nghĩa triết học? GV: Chất là những thuộc tính cơ bản vốn có của SVHT, SVHT lại có rất nhiều thuộc tính. Vậy SVHT có thể có nhiều chất hay không? HS: SVHT có nhiều chất vì chúng có nhiều thuộc tính, những thuộc tính cơ bản tạo nên chất cơ bản của sự vật Lưu ý: Chất theo nghĩa của triết học là khái niệm trừu tượng, khái quát những thuộc tính cơ bản tiêu biểu cho SVHT do đó, khác với cách hiểu thông thường đồng nhất khái niệm chất với chất liệu tạo nên SVHT Hoạt động 2: Tìm hiểu khái niệm lượng GV: -Trường ta có bao nhiêu lớp? bao nhiêu học sinh? bao nhiêu Đoàn viên? Tỉ lệ thi đỗ Đại họcCao đẳng bao nhiêu HS? So với năm trước? -Những con số trên phản ánh điều gì? HS: Những con số trên phản ánh quy mô, số lượng, tốc độ phát triển, trình độ phát triển của nhà trường GV: Tình yêu thương con người dành cho nhau có SVHT có nhiều mối quan hệ khác nhau do đó sẽ có nhiều thuộc tính khác nhau, trong đó có những thuộc tính cơ bản và những thuộc tính không cơ bản *KL: Khái niệm Chất dùng để chỉ những thuộc tính cơ bản vốn có của SV,HT , tiêu biểu cho SV,HT đó, phân biệt nó với các SV,HT khác. 2.Lượng  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 16 thể đo đếm bằng các con số, đại lượng cụ thể hay không? Vì sao? HS: suy nghĩ trả lời GV: Có những sự vật hiện tượng phức tạp trừu tượng (thường là những hiện tượng thuộc lĩnh vực tâm lí tình cảm của con người) nên lượng của chúng khó biểu thị bằng những con số hoặc đại lượng chính xác được GV: Vậy theo em lượng là gì? HS: Trình bày khái niệm như SGK GV: Mối sự vật hiện tượng đều có mặt chất và mặt lượng, chúng đều là những thuộc tính vốn có của sự vật và hiện tượng tồn tại thống nhất không thể tách rời c/Thực hành, luyện tập: Hoạt động của thầy và trò GV: * Cách thức vận động và phát triển của sv,ht có ý nghĩa quan trọng với chúng ta trong cuộc sống hàng ngày- cần liên hệ bản thân với mỗi học sinh. * Quá trình học tập, rèn luyện, bản thân phải kiên trì nhẫn nại, không coi thường việc nhỏ, mọi hành động nôn nóng hoặc nửa vời đều không đem lại kết quả như mong muốn. 4/Củng cố, vận dụng: 1. Bảng so sánh chất và lượng Chất Sự - Là những thuộc tính vốn có của sv,ht. giống - Bao giờ cũng có mối quan hệ với nhau lượng Sự khác - Thuộc tính cơ bản, dùng để phân biệt nhau nó với sv,ht khác. - Biến đổi nhanh chóng khi lượng đạt tới điểm giới hạn (điểm nút). Lượng là khái niệm dùng để chỉ những thuộc tính cơ bản vốn có của SV,HT biểu thị quy mô, số lượng, trình độ và tốc độ... vận động, phát triển.của SV, HT. Nội dung kiến thức cơ bản * Vì mỗi sv,ht đều có chất và lượng đặc trưng phù hợp với nó, khi chất mới ra đời lại bao hàm một lượng mới để tạo sự thống nhất mới giữa chất và lượng. Chú ý: Khi chất mới ra đời, lại hình thành một lượng mới, tạo thành sự thống nhất giữa chất và lượng. Như vậy, mỗi bước nhảy, chất mới ra đời thay thế chất cũ là một sự đứt đoạn liên tục của quá trình phát triển của sự vật. Lượng - Là những thuộc tính vốn có của sv,ht. - Bao giờ cũng có mối quan hệ qua lại với chất. - Thuộc tính chỉ trình độ phát triển, qui mô, tốc độ vận động, số lượng... của sv,ht. - Biến đổi trước. - Biến đổi từ từ theo hướng tăng dần, hoặc giảm dần. 2. Bài tập số5 SGK (CM tháng Tám 1945 dẫn đến việc thành lập nước VN DC CH là chất. Cao trào Xô viết Nghệ- Tĩnh, cuộc vận động dân chủ (36-39), phong trào giải phóng dân tộc (39-45) là lượng). 5/Hướng dẫn về nhà: -Học và trả lời các câu hỏi SGK (Phần đã học) - Đọc trước nội dung còn lại của bài VI/ RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY: ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………….  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 17 Tiết thứ: 9 Ngày soạn: 27/10/2013 Bài 5: CÁCH THỨC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG (Tiết 2) I/MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1. Về kiến thức Biết được mối quan hệ biện chứng giữa sự biến đổi về lượng và sự biến đổi về chất của SV, HT 2. Về kỹ năng: Chỉ ra được sự khác nhau giữa chất và lượng, sự biến đổi của lượng và chất. 3. Về thái độ: Có ý thức kiên trì học tập và rèn luyện, không coi thường việc nhỏ, tránh các biểu hiện nôn nóng trong cuộc sống. II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI: KN hợp tác khi thảo luận tìm hiểu các khái niệm, KN phân tích, so sánh khái quát III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC: -Bản đồ tư duy, thảo luận nhóm, đàm thoại thuyết trình phân tích… IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: 1- Phương tiện: - Máy chiếu hoặc băng hình (nếu có), giấy khổ to, bút dạ, kéo, hồ dán. 2- Thiết bị: - Máy vi tính, máy Projector, sơ đồ liên quan đến nội dung bài học. V/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1/Ổn định tổ chức: 2/Kiểm tra bài cũ: Trình bày khái niệm Chất , lượng theo nghĩa triết học? 3/Bài mới: a)/Khám phá: b)/Kết nối: Hoạt động 1: Quan hệ giữa sự biến đổi về lượng và sự biến đổi về chất Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức * Thảo luận 3/Quan hệ giữa sự biến đổi về lượng và sự biến - GV: * Nêu ví dụ phân tích mối quan hệ giữa sự đổi về chất biến đổi về lượng và sự biến đổi về chất? a) Sự biến đổi về lượng dẫn đến sự biến đổi về * Nêu nhận xét về sự biến đổi về lượng dẫn chất tới sự biến đổi về chất? - Ví dụ: Trong điều kiện bình thường đồng (Cu) ở - HS: N/c - trả lời trạng thái rắn. Nếu tăng dần nhiệt độ đến 1083 oC, - GV: N/xét, bổ xung, đánh giá. đồng sẽ nóng chảy - Chú ý: * Giới hạn trong đó sự biến đổi về lượng - Phân tích: * Giới hạn trong đó nhiệt độ của (Cu) chưa làm thay đổi về chất của sv,ht gọi là độ. chưa đạt tới 1083oC gọi là độ. * Điểm giới hạn mà tại đó sự biến đổi của * Giới hạn nhiệt độ của (Cu) đạt tới lượng làm thay đổi chất của sv,ht gọi là điểm nút. 1083oC gọi là điểm nút. - KL: Sự biến đổi về chất của SV,HT bao giờ  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 18 * Thảo luận - GV: * Nêu ví dụ phân tích chất mới ra đời lại bao hàm một lượng mới phù hợp? * Từ quan điểm về sự biến đổi của lượng và chất, trong quá trình học tập, rèn luyện , bản thân phải làm gì? - HS: N/c SGK - trả lời. - GV: N/xét, bổ xung, đánh giá. cũng bắt đầu từ sự biến đổi dần dần về lượng, khi đạt tới giới hạn độ (điểm nút), thì chất biến đổi (phá vỡ sự thống nhất giữa chất và lượng), chất mới ra đời thay thế chất cũ, SV,HT mới thay thế SV,HT cũ. b) Chất mới ra đời lại bao hàm một lượng mới tương ứng - Chất biến đổi nhanh chóng (đột biến). Khi chất biến đổi gọi là bước nhảy (nhảy vọt), trong các hình thức của bước nhảy có hình thức bước nhảy dần dần. Vì vậy cần phân biệt “dần dần” trong trường hợp lượng đổi và trong trường hợp chất đổi. - Vai trò biến đổi của chất: Chất đổi là kết thúc một giai đoạn biến đổi của lượng, chất mới ra đời thay thế chất cũ, sự vật mới thay thế sự vật cũ. Đây là điểm nút trong quá trình vận động liên tục của SV, HT c/Thực hành, luyện tập: Trong quá trình học tập rèn luyện cungs như trong cuộc sống, đẻ đạt mực tiêu đề ra đòi hỏi mỗi người phải không ngừng kiên trì, nỗ lực với cả một quá trình… Để thực hiện được những mục đích lớn lao thì trước hết phải bắt đầu từ những công việc nhỏ, đơn giản bình thường nhất, cần tránh chủ quan nóng vội hấp tấp. 4/Củng cố, vận dụng: 1. Bảng so sánh chất và lượng Lượng Sự biến đổi dần về lượng - Chất - 2. Bài tập 5/Hướng dẫn về nhà: -Học và trả lời các câu hỏi SGK (Phần đã học) - Đọc trước nội dung bài 6 VI/ RÚT KINH NGHIỆM TIẾT DẠY: ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………….  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 19 Tiết thứ: 10 Ngày soạn: 05/11/2013 Bài 6: KHUYNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG (Tiết 1) I/MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1. Về kiến thức - Nêu được khái niệm phủ định, phủ định biện chứng và phủ định siêu hình. - Biết được phát triển là khuynh hướng chung của sv,ht. 2. Về kỹ năng - Liệt kê được sự khác nhau giữa phủ định biện chứng và phủ định siêu hình. - Mô tả được hình “xoắn ốc’’ của sự phát triển. 3. Về thái độ - Phê phán thái độ phủ định sạch trơn quá khứ hoặc kế thừa thiếu chọn lọc đối với cái cũ. - Ủng hộ cái mới, bảo vệ cái mới, cái tiến bộ. II/CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC: KN tìm kiếm và xử lí thông tin, KN phân tích, so sánh, KN tư duy phê phán, KN hợp tác, KN trình bày suy nghĩ/ý tưởng khi thảo luận III/CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC: Thảo luận lớp, thảo luận nhóm, xử lí tình huống, kĩ thuật trình bày 1 phút IV/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC: - Máy chiếu hoặc băng hình (nếu có), giấy khổ to, bút dạ, kéo, hồ dán. - Tranh, ảnh, sơ đồ liên quan đến nội dung .(về các giống loài, sự hình thành vỏ trái đất...) V/TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1/Ổn định tổ chức: 2/Kiểm tra bài cũ: Trong những câu dưới đây, câu nào thể hiện mối quan hệ lượng đổi dẫn đến chất đổi? Tại sao? Chín quá hoá nẫu/ Có công mài sắt có ngày nên kim/ Kiến tha lâu cũng đầy tổ/ Đánh bùn sang ao. 3/Bài mới: a)/Khám phá: b)/Kết nối: Hoạt động 1: Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình  Giáo án môn: GDCD - Lớp:10 - Ban cơ bản  Người soạn: Lê Ngọc Tài- Trường THPT Tân Lâm - Quảng trị Trang: 20
- Xem thêm -