Giải pháp tăng thu nhập từ dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam - chi nhánh 7 luận văn thạc sĩ 2013

  • Số trang: 117 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 26 |
  • Lượt tải: 0
sakura

Đã đăng 9522 tài liệu

Mô tả:

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Tp. HCM PHÙNG HẢI YẾN GIẢI PHÁP TĂNG THU NHẬP TỪ DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM- CHI NHÁNH 7 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ Tp. HCM PHÙNG HẢI YẾN GIẢI PHÁP TĂNG THU NHẬP TỪ DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM- CHI NHÁNH 7 Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS. TRẦN HUY HOÀNG TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ kinh tế này do chính tôi nghiên cứu và thực hiện với sự hƣớng dẫn của PGS.TS. Trần Huy Hoàng. Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong đề tài này là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố trong bất cứ công trình nào. Những số liệu trong các bảng biểu phục vụ cho việc phân tích, nhận xét, đánh giá đƣợc chính tác giả thu thập từ các nguồn khác nhau có ghi trong phần tài liệu tham khảo. Học viên Phùng Hải Yến MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU .............................................................................................................1 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG VÀ THU NHẬP TỪ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI .......................4 1.1. Khái niệm về dịch vụ phi tín dụng ..................................................................4 1.1.1. Khái niệm ....................................................................................................4 1.1.2. Đặc điểm .....................................................................................................4 1.1.3. Các loại hình dịch vụ phi tín dụng ..............................................................5 1.2. Thu nhập từ hoạt động dịch vụ của NHTM ....................................................9 1.2.1. Cơ cấu thu nhập từ hoạt động dịch vụ của NHTM .....................................9 1.2.1.1. Thu nhập từ hoạt động dịch vụ tín dụng .................................................9 1.2.1.2. Thu nhập từ hoạt động dịch vụ phi tín dụng .........................................10 1.2.2. Sự cần thiết của việc tăng thu từ dịch vụ phi tín dụng ..............................11 1.2.3. Cơ cấu hợp lý trong thu nhập từ hoạt động dịch vụ của NHTM ..............14 1.3. Các nhân tố ảnh hƣởng đến thu nhập từ hoạt động dịch vụ phi tín dụng của NHTM .......................................................................................................................15 1.4. Phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến sự hài lòng của khách hàng về chất lƣợng dịch vụ phi tín dụng của NHTM .....................................................................17 1.4.1. Quan hệ giữa chất lƣợng dịch vụ và sự hài lòng của khách hàng .............17 1.4.2. Các mô hình nghiên cứu về chất lƣợng dịch vụ trong ngân hàng thƣơng mại 1.5. ...................................................................................................................17 Kinh nghiệm phát triển dịch vụ phi tín dụng của một số NHTM .................26 1.5.1. Kinh nghiệm của Ngân hàng Bangkok – Thái Lan ...................................26 1.5.2. Kinh nghiệm của Citibank tại Nhật Bản ...................................................27 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG VÀ CƠ CẤU THU NHẬP CỦA NGÂN HÀNG No&PTNT VIỆT NAM CHI NHÁNH 7 .........................................................................................................30 2.1. Giới thiệu chung ............................................................................................30 2.1.1. Sơ lƣợc về vị trí địa lý, đặc điểm kinh tế của quận 7- Thành phố Hồ Chí Minh ...................................................................................................................30 2.1.2. Giới thiệu sơ lƣợc về ngân hàng No&PTNT VN- Chi nhánh 7 ...............31 2.2. Thực trạng hoạt động kinh doanh dịch vụ phi tín dụng tại ngân hàng No & PTNT Chi nhánh 7 giai đoạn 2009-2012 ..................................................................33 2.2.1. Dịch vụ thanh toán ....................................................................................34 2.2.2. Kinh doanh ngoại tệ ..................................................................................37 2.2.3. Dịch vụ thanh toán và phát hành thẻ .........................................................39 2.2.4. Dịch vụ kiều hối ........................................................................................40 2.3. Cơ cấu thu nhập của Ngân hàng No&PTNT Chi nhánh 7 ............................41 2.4. Hạn chế trong cơ cấu thu nhập của Ngân hàng No&PTNT Chi nhánh 7 .....43 2.5. Nguyên nhân của những tồn tại trong quá trình phát triển dịch vụ phi tín dụng tại Ngân hàng No&PTNT Chi nhánh 7 ............................................................44 2.5.1. Nguyên nhân từ Ngân hàng No&PTNT Việt Nam ...................................44 2.5.2. Nguyên nhân từ Chi nhánh 7 ....................................................................45 2.6. Mô hình nghiên cứu các nhân tố tác động đến sự hài lòng của khách hàng về dịch vụ phi tín dụng tại Agribank Chi nhánh 7 .........................................................46 2.6.1. Mô hình nghiên cứu ..................................................................................46 2.6.2. Phƣơng pháp nghiên cứu...........................................................................49 2.6.2.1. Nghiên cứu định tính .............................................................................50 2.6.2.2. Nghiên cứu định lƣợng .........................................................................52 2.6.2.3. Một số phƣơng pháp phân tích đƣợc sử dụng trong nghiên cứu ..........53 2.6.3. Kết quả nghiên cứu ...................................................................................56 2.6.3.1. Thông tin chung về mẫu nghiên cứu .....................................................56 2.6.3.2. Xác định nhu cầu của khách hàng .........................................................57 2.6.3.3. Đánh giá thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach alpha .........................58 2.6.3.4. Đánh giá thang đo bằng phân tích nhân tố khám phá EFA ..................60 2.6.3.5. Mô hình hiệu chỉnh ...............................................................................63 2.6.3.6. Xây dựng mô hình .................................................................................63 2.6.3.7. Kết quả nghiên cứu ...............................................................................67 CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG THU NHẬP TỪ DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM - CHI NHÁNH 7 .............................................................................................73 3.1. Một số đề xuất để tăng thu nhập từ dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng No&PTNT Việt Nam- Chi nhánh 7 ..........................................................................73 3.1.1. Xây dựng kế hoạch phát triển dịch vụ phi tín dụng ......................................73 3.1.2. Chú trọng xây dựng chiến lƣợc Marketing ...................................................73 3.1.3. Nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực............................................................75 3.1.4. Hoàn thiện dữ liệu khách hàng, tăng cƣờng công tác quản lý, chăm sóc khách hàng.................................................................................................................77 3.1.5. Hoàn thiện các dịch vụ phi tín dụng đang cung cấp .....................................79 3.1.6. Phát triển thêm các dịch vụ phi tín dụng mới ...............................................81 3.2. Hạn chế và các nghiên cứu tiếp theo .............................................................83 KẾT LUẬN ...............................................................................................................85 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT AGRIBANK: Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam ATM: Máy rút tiền tự động KH: Khách hàng L/C: Thƣ tín dụng chứng từ NHNN: Ngân hàng Nhà nƣớc NHTM: Ngân hàng thƣơng mại NH : Ngân hàng No&PTNT: Nông nghiệp và phát triển nông thôn POS: (Point of Sale) Điểm bán hàng có chấp nhận thẻ TTQT: Thanh toán quốc tế TK: Tài khoản USD: Đồng Đô la Mỹ DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU Bảng 1.1: Khái niệm 5 tiêu chí của thang đo Servqual Bảng 1.2: Các mục của thang đo Servqual Bảng 2.1: Thu nhập từ dịch vụ thanh toán trong nƣớc giai đoạn 2008-2012 Bảng 2.2: Thu nhập từ dịch vụ thanh toán quốc tế giai đoạn 2008-2012 Bảng 2.3: Lợi nhuân từ hoạt động kinh doanh ngoại tệ giai đoạn 2008-2012 Bảng 2.4: Thu nhập từ dịch vụ thanh toán và phát hành thẻ giai đoạn 2008-2012 Bảng 2.5: Thu nhập từ dịch vụ chi trả kiều hối giai đoạn 2008-2012 Bảng 2.6: Mã hóa các thang đo chất lƣợng dịch vụ phi tín dụng Bảng 2.7: Mẫu phân bổ theo đối tƣợng phỏng vấn Bảng 2.8: Thống kê mô tả các mong đợi của khách hàng Bảng 2.9: Hệ số Cronbach alpha của các thành phần thang đo Bảng 2.10: Kết quả phân tích nhân tố khám phá lần 4 Bảng 2.11: Ma trận tƣơng quan giữa các biến Bảng 2.12: Đánh giá độ phù hợp của mô hình qua bảng Model Summary Bảng 2.13: Bảng phân tích ANOVAc Bảng 2.14: Các thông số thống kê của từng biến trong phƣơng trình Bảng 2.15: Thống kê mô tả giá trị trung bình của các nhân tố Bảng 2.16: Giá trị trung bình các biến quan sát thuộc thành phần chất lƣợng chức năng Bảng 2.17: Giá trị trung bình các biến quan sát thuộc thành phần chất lƣợng kỹ thuật DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1.1: Mô hình chất lƣợng dịch vụ của Grongroos, 1984 Hình 2.1: Mô hình nghiên cứu các nhân tố tác động đến sự hài lòng khách hàng Hình 2.2: Quy trình thực hiện nghiên cứu DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Thu nhập ròng từ dịch vụ phi tín dụng giai đoạn 2008 -2012 Biểu đồ 2.2: Doanh số dịch vụ thanh toán trong nƣớc giai đoạn 2008-2012 Biểu đồ 2.3: Doanh số dịch vụ thanh toán quốc tế giai đoạn 2008-2012 Biểu đồ 2.4: Doanh số kinh doanh ngoại tệ giai đoạn 2008-2012 Biểu đồ 2.5: Doanh số chi trả kiều hối giai đoạn 2008-2012: Biểu đồ 2.6: Cơ cấu thu nhập của Chi nhánh 7 giai đoạn 2008-2012 1 LỜI MỞ ĐẦU Lợi nhuận của các ngân hàng thƣơng mại đa số có nguồn gốc từ thu dịch vụ cấp tín dụng. Đây là nguồn mang lại lợi nhuận lớn và nhanh chóng. Tuy nhiên dịch vụ cấp tín dụng lại ẩn chứa rất nhiều rủi ro, trong đó rủi ro lớn nhất là không thu đủ vốn dẫn đến mất vốn. Để phân tán rủi ro và đảm bảo duy trì đƣợc hoạt động của ngân hàng khi ngân hàng gặp khó khăn, các ngân hàng thƣơng mại lớn luôn chú trọng đến việc phát triển các dịch vụ phi tín dụng. Các sản phẩm dịch vụ phi tín dụng luôn là nguồn thu an toàn và ổn định mà các ngân hàng thƣơng mại muốn hƣớng đến. Ngân hàng No&PTNT Việt Nam- Chi nhánh 7 là một chi nhánh của ngân hàng No&PTNT Việt Nam, tuy mới thành lập nhƣng cũng rơi vào lối mòn chỉ chú trọng phát triển dịch vụ tín dụng mà không quan tâm nhiều đến các dịch vụ phi tín dụng. Hậu quả là chi nhánh đã rất vất vả trong việc giải quyết nợ quá hạn và tìm kiếm nguồn thu thay thế dịch vụ tín dụng đang bị thu hẹp. Với mong muốn tìm một hƣớng đi đúng đắn cho chi nhánh để giải quyết vấn đề tăng thu nhập trong dài hạn, tác giả đề xuất đến vấn đề phát triển dịch vụ phi tín dụng. Từ những yêu cầu đó, tác giả đã chọn đề tài “Giải pháp tăng thu nhập từ dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam- Chi nhánh 7” để nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu: Căn cứ vào tình hình hoạt động của ngân hàng No&PTNT Việt Nam- Chi nhánh 7, đề tài xây dựng những mục tiêu nghiên cứu sau: - Xác định các mong muốn của khách hàng đối với các dịch vụ phi tín dụng. - Xây dựng mô hình nghiên cứu đo lƣờng sự hài lòng của khách hàng dựa trên việc tìm hiểu các nhân tố tác động đến sự hài lòng của khách hàng đối với các dịch vụ phi tín dụng. - Kiến nghị một số biện pháp nhằm nâng cao chất lƣợng dịch vụ phi tín dụng, từ đó tăng thu nhập từ dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam- Chi nhánh 7. 2 Đối tƣợng, phƣơng pháp và phạm vi nghiên cứu: Đối tƣợng nghiên cứu: Nhóm khách hàng cá nhân đang sử dụng dịch vụ phi - tín dụng tại ngân hàng. Phạm vi nghiên cứu: Các khách hàng đang sử dụng dịch vụ phi tín dụng tại - NH No&PTNT Chi nhánh 7 Phƣơng pháp nghiên cứu: - + Đề tài áp dụng phƣơng pháp nghiên cứu định lƣợng để đánh giá các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng dịch vụ phi tín dụng thông qua nghiên cứu. + Đánh giá tình hình hoạt động chung, tình hình triển khai các sản phẩm - dịch vụ, cơ cấu thu nhập, thực trạng và định hƣớng phát triển của chi nhánh trong giai đoạn phát triển. + Tham khảo một số nghiên cứu của các tác giả khác để làm rõ vấn đề nghiên cứu. Mục đích của đề tài: - Xác định các yếu tố tác động đến mức độ hài lòng của khách hàng, giúp ngân hàng có những thay đổi thích hợp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động dịch vụ phi tín dụng của mình. - Giúp hiểu rõ hơn về nhu cầu của khách hàng và chất lƣợng dịch vụ mà ngân hàng đang cung cấp. - Là cơ sở phục vụ cho việc triển khai các sản phẩm dịch vụ mới đáp ứng nhu cầu của khách hàng. - Giúp ngân hàng No&PTNT VN- Chi nhánh 7 xây dựng một chiến lƣợc kinh doanh để có đƣợc một cơ cấu thu nhập hợp lý. Kết cấu của đề tài: Đề tài gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: cơ sở lý luận về dịch vụ phi tín dụng và thu nhập từ hoạt động dịch vụ của Ngân hàng thƣơng mại 3 Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động kinh doanh dịch vụ phi tín dụng và cơ cấu thu nhập của ngân hàng No&PTNT Việt Nam - Chi nhánh 7 Chƣơng 3: Giải pháp tăng thu nhập từ dịch vụ phi tín dụng của ngân hàng No&PTNT Việt Nam - Chi nhánh 7 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ PHI TÍN DỤNG VÀ THU NHẬP TỪ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1. Khái niệm về dịch vụ phi tín dụng 1.1.1. Khái niệm Theo Wikipedia: Dịch vụ trong kinh tế học, đƣợc hiểu là những thứ tƣơng tự nhƣ hàng hóa nhƣng là phi vật chất. Có những sản phẩm thiên về sản phẩm hữu hình và những sản phẩm thiên hẳn về sản phẩm dịch vụ, tuy nhiên đa số là những sản phẩm nằm trong khoảng giữa sản phẩm hàng hóa-dịch vụ. Trong từ điển thuật ngữ ngân hàng của tác giả Thomas P.Fitch, edition 5th, nhà xuất bản giáo dục Barron, dịch vụ phi tín dụng là các dịch vụ ngân hàng dựa trên lệ phí không liên quan đến việc mở rộng tín dụng mà ngân hàng cung cấp cho các ngân hàng đại lý hoặc các khách hàng doanh nghiệp. Dịch vụ phi tín dụng là khái niệm để chỉ các sản phẩm mà ngân hàng thƣơng mại “bán” cho các khách hàng tổ chức và cá nhân nhằm thu lợi nhuận. Các dịch vụ này nằm ngoài việc cấp tín dụng, không làm cho nguồn vốn dùng để cấp tín dụng thay đổi. Dịch vụ phi tín dụng chỉ đơn thuần là các nghiệp vụ ngoài nghiệp vụ huy động vốn và cho vay, mà ngân hàng với chức năng đặc biệt của mình là một định chế tài chính trung gian có thể thực hiện, giúp cho việc lƣu thông nguồn vốn trong nền kinh tế trở nên hiệu quả hơn. Các doanh nghiệp khác khó hoặc không thể thực hiện đƣợc các dịch vụ này do không thuận tiện và cũng có thể do những hạn chế từ chính phủ. Có thể tóm gọn khái niệm này nhƣ sau: Dịch vụ phi tín dụng là các dịch vụ có thu phí không liên quan đến việc mở rộng tín dụng mà ngân hàng cung cấp cho khách hàng. Dịch vụ phi tín dụng cho phép một ngân hàng phát triển doanh thu mà không phải khiến nguồn vốn của mình có thể gặp rủi ro. 1.1.2. Đặc điểm Dịch vụ phi tín dụng cũng nhƣ các loại hình dịch vụ khác, có các đặc tính sau: 5  Tính không thể tách rời (Inseparability): Tính không thể tách rời của dịch vụ thể hiện ở việc khâu sản xuất và khâu tiêu dùng dịch vụ xảy ra đồng thời; không thể tách rời rạch ròi đƣợc. Sự tạo thành và sử dụng dịch vụ thông thƣờng diễn ra đồng thời cùng lúc với nhau. Hàng hóa có thể đƣợc tạo thành ngay từ khâu sản xuất nhƣng dịch vụ thì cần cả hai giai đoạn sản xuất và tiêu dùng thì mới hoàn tất và không thể thiếu một trong hai giai đoạn này. Đối với sản phẩm hàng hóa, ngƣời tiêu dùng chỉ sử dụng ở giai đoạn cuối cùng, khi hàng hóa đã đƣợc tạo ra. Còn đối với dịch vụ, khách hàng tham gia trong suốt hoặc một phần của quá trình tạo ra dịch vụ.  Tính không đồng nhất (Variability): Dịch vụ không có chất lƣợng đồng nhất; Cùng một loại hình dịch vụ nhƣng mỗi sản phẩm dịch vụ lại có chất lƣợng khác nhau, tùy thuộc vào từng nhà cung cấp dịch vụ, cách thức phục vụ của nhân viên, đối tƣợng phục vụ, địa điểm và thời gian phục vụ… Do đó việc đánh giá chất lƣợng hoàn hảo hay yếu kém là khá cảm tính, không có một thƣớc đo chuẩn, và phải xét đến nhiều yếu tố liên quan trong từng trƣờng hợp cụ thể.  Tính vô hình (Intangibility): Khác với hàng hóa, dịch vụ không có hình dáng cụ thể, không thể nhìn thấy, sờ mó, cân đong, đo đếm đƣợc. Khách hàng không thể thấy đƣợc trƣớc khi tiêu dùng, cũng nhƣ không thể dùng thử để kiểm tra trƣớc khi quyết định sử dụng đƣợc. Do tính chất này nên lần phục vụ đầu tiên sẽ quyết định khách hàng có quay lại lần hai hay không.  Tính không lƣu trữ đƣợc (Unstored): Dịch vụ không lập kho để lƣu trữ nhƣ hàng hóa đƣợc. Dịch vụ đƣợc sinh ra là đƣợc sử dụng ngay, không thể để dành, cũng không thể cất đi để tái sử dụng đƣợc. Nó là sản phẩm đƣợc tạo thành và kết thúc ngay sau đó. 1.1.3. Các loại hình dịch vụ phi tín dụng 1.1.3.1. Dịch vụ thanh toán trong nƣớc Với mạng lƣới trải rộng khắp cả nƣớc, các NHTM đã tận dụng lợi thế để thực hiện chức năng trung gian thanh toán trong nền kinh tế. Đồng tiền đƣợc chuyển từ nơi này sang nơi khác không phải là tiền mặt mà là tiền chuyển khoản, do đó tiết kiệm đƣợc thời gian và công sức vận chuyển. Việc thực hiện thanh toán thông qua 6 ngân hàng của cá nhân và doanh nghiệp trở nên đơn giản và rẻ hơn. Mặc dù dịch vụ này thông thƣờng có mức phí trên một giao dịch không cao nhƣng do số lƣợng giao dịch lớn, số tiền phí thu đƣợc không phải là nhỏ. Ngoài ra, nhờ có dịch vụ thanh toán trong nƣớc mà các NHTM tận dụng đƣợc số dƣ trên tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng với chi phí khá thấp. Có rất nhiều phƣơng thức thanh toán qua hệ thống ngân hàng nhƣ: chuyển khoản, chuyển tiền cho ngƣời nhận bằng chứng minh nhân dân, thanh toán bằng ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, … Ngoài ra, còn có các giao dịch thanh toán giữa các ngân hàng nhƣ: thanh toán qua Ngân hàng Nhà nƣớc, thanh toán bù trừ, thanh toán song biên, … 1.1.3.2. Dịch vụ thanh toán quốc tế Ngân hàng đóng vai trò là trung gian thanh toán giữa các khách hàng trong nƣớc và nƣớc ngoài thông qua các dịch vụ chuyển tiền quốc tế, thanh toán xuất, nhập khẩu. Hơn nữa với uy tín của mình, ngân hàng còn đứng ra bảo lãnh cho khách hàng trong nƣớc với đối tác nƣớc ngoài khi nhập khẩu hàng hóa thông qua các hình thức mở L/C (trả chậm, trả ngay), nhờ thu (D/A, D/P). Cung cấp các dịch vụ này cho khách hàng, ngân hàng sẽ thu đƣợc các loại phí từ phía khách hàng và cũng nâng cao uy tín của mình trên thị trƣờng tài chính quốc tế. 1.1.3.3. Kinh doanh ngoại hối Ngân hàng đứng ra làm trung gian mua từ nơi thừa, bán cho khách hàng có nhu cầu phù hợp với quy định của Nhà nƣớc về quản lý ngoại hối và hƣởng chênh lệch từ hoạt động kinh doanh này. Ngân hàng thƣờng giao dịch mua bán ngoại tệ với khách hàng là doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. Các công ty xuất khẩu thu đƣợc ngoại tệ từ hoạt động kinh doanh có nhu cầu bán ngoại tệ để lấy đồng Việt Nam hay các loại ngoại tệ khác phục vụ cho nhu cầu chi tiêu của mình. Ngƣợc lại, các công ty nhập khẩu hàng hóa lại có nhu cầu mua ngoại tệ để thanh toán các hợp đồng nhập khẩu đến hạn. 7 Bên cạnh đó, ngân hàng còn cung cấp ngoại tệ cho khách hàng có nhu cầu nhƣ: đi công tác nƣớc ngoài, đi khám chữa bệnh, du học, du lịch, … 1.1.3.4. Dịch vụ chi trả kiều hối Là dịch vụ mà các ngân hàng làm trung gian để chuyển nguồn tiền của kiều bào về nƣớc cho thân nhân để đầu tƣ, mua nhà ở, tài sản…Các ngân hàng thƣờng liên kết với các tổ chức chuyên về dịch vụ chuyển tiền cá nhân quốc tế phục vụ nhu cầu chuyển tiền về nƣớc của kiều bào (Western Union, Moneygram…). Đây là một loại hình dịch vụ phí khá hấp dẫn khi môi trƣờng kinh tế xã hội của Việt Nam ngày càng ổn định làm an tâm kiều bào ở các nƣớc, giúp cho doanh số chuyển tiền kiều hối qua hệ thống ngân hàng tăng dần qua các năm. Ngoài các khoản phí chuyển tiền kiều hối thu đƣợc, các ngân hàng có cơ hội thu lợi nhuận từ hoạt động chuyển đổi ngoại tệ trong các giao dịch kiều hối. 1.1.3.5. Dịch vụ thẻ Thẻ thanh toán là phƣơng tiện thanh toán không dùng tiền mặt hiện đại do tổ chức tín dụng phát hành để khách hàng rút tiền mặt hoặc thanh toán tiền mua hàng hoá, dịch vụ tại các điểm chấp nhận thanh toán bằng thẻ theo hợp đồng ký kết giữa ngân hàng và khách hàng. 1.1.3.6. Dịch vụ ngân hàng điện tử Đây là sự kết hợp giữa hoạt động dịch vụ ngân hàng với những tiến bộ khoa học kỹ thuật trên thế giới mà đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ thông tin. Các ngân hàng thƣờng xuyên cập nhật những sản phẩm công nghệ ngân hàng mới để cung cấp những sản phẩm dịch vụ ngày càng đa dạng, phong phú, hiện đại và hữu dụng cho khách hàng. Thực chất đây là những kênh phân phối mới thông qua các công cụ hỗ trợ nhƣ điện thoại, máy vi tính, mạng internet, … khách hàng có thể hoạt động giao dịch, thanh toán, xem thông tin tại nhà, giám sát tình hình tài chính của khách hàng bất kỳ thời điểm nào khách hàng muốn mà không cần phải đến ngân hàng. 8 1.1.3.7. Dịch vụ ủy thác Đây là loại hình dịch vụ mà ngân hàng thực hiện việc quản lý tài sản, quản lý hoạt động tài chính cho khách hàng để thu phí hay hoa hồng. Hầu hết các ngân hàng đều cung cấp cả hai loại: Ủy thác thông thƣờng cho cá nhân, hộ gia đình, Ủy thác thƣơng mại cho các doanh nghiệp. Các nghiệp vụ ủy thác bao gồm: - Quản lý di sản: quản lý tài sản của ngƣời đã khuất theo chúc thƣ. - Quản lý tài sản theo hợp đồng đã ký kết: ngân hàng đứng ra quản lý hộ tài sản cho khách hàng theo thỏa thuận đƣợc ký kết trong hợp đồng - Ủy thác giám hộ: ngân hàng đứng ra quản lý toàn bộ tài sản của ngƣời chƣa đến tuổi thành niên, ngƣời bị bệnh tâm thần, ngƣời bị bệnh nặng hay theo phán quyết của tòa. 1.1.3.8. Dịch vụ giữ hộ và ký gửi Các ngân hàng nhận giữ hộ các tài sản quý, các giấy tờ có giá, tài liệu quan trọng, … cho khách hàng. Các loại tài sản này đƣợc bảo quản trong kho theo cách ghi chi tiết những gì đƣợc lƣu giữ hay giữ trong những phong bì dán kín có niêm phong, trong hộp khoá kín mà khách hàng là ngƣời giữ chìa khóa. Dịch vụ này đã phát triển rộng trên thế giới nhƣng chỉ mới đƣợc triển khai ở số ít trong các NHTM tại Việt Nam. Nguyên nhân chính là do chi phí đầu tƣ cho cơ sở hạ tầng tƣơng đối cao và thói quen lƣu giữ tài sản có giá tại ngân hàng vẫn ít xuất hiện trong nếp nghĩ của số đông ngƣời dân Việt Nam. 1.1.3.9. Dịch vụ lƣu ký chứng khoán Lƣu ký chứng khoán là việc nhận ký gửi, bảo quản, chuyển giao chứng khoán cho khách hàng, giúp khách hàng thực hiện các quyền liên quan đến sở hữu chứng khoán. Thành viên lƣu ký có thể là công ty chứng khoán hoặc NHTM hoạt động tại Việt Nam đƣợc Ủy ban chứng khoán nhà nƣớc cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động lƣu ký chứng khoán và đƣợc Trung tâm lƣu ký chứng khoán chấp thuận cho trở thành thành viên lƣu ký. 9 1.1.3.10. Dịch vụ thông tin tƣ vấn Ngân hàng chọn lọc và cung cấp cho khách hàng những thông tin nhƣ giá cả hàng hóa, tỷ giá hối đoái, thị trƣờng chứng khoán, tình hình tài chính của khách hàng chuẩn bị giao dịch với doanh nghiệp…Ngoài ra hoạt động tƣ vấn của ngân hàng cho khách hàng còn có các dịch vụ: quản lý hiệu quả dòng tiền, xác định một cơ cấu vốn hiệu quả, tƣ vấn trong quản lý rủi ro trong kinh doanh… 1.1.3.11. Dịch vụ ngân quỹ Thu chi hộ tiền mặt, kiểm đếm, phân loại, bảo quản vận chuyển tiền mặt… theo yêu cầu của khách hàng và có thu phí. Mặc dù khoản phí này không đáng kể nhƣng nó đem lại sự thuận lợi và tăng mức độ gắn bó của khách hàng với ngân hàng. 1.2. Thu nhập từ hoạt động dịch vụ của NHTM 1.2.1. Cơ cấu thu nhập từ hoạt động dịch vụ của NHTM Thu nhập của NHTM là tổng số tiền thu đƣợc do các hoạt động kinh doanh tiền tệ, dịch vụ ngân hàng và các hoạt động kinh doanh hợp pháp khác mang lại trong một thời gian nhất định. Cơ cấu thu nhập từ hoạt động dịch vụ của NHTM là sự phân chia thu nhập theo những tiêu chí nhất định. Có thể phân chia cơ cấu thu nhập từ hoạt động dịch vụ thành hai loại: Thu nhập từ hoạt động dịch vụ tín dụng và thu nhập từ hoạt động dịch vụ phi tín dụng. 1.2.1.1. Thu nhập từ hoạt động dịch vụ tín dụng Thu nhập từ hoạt động dịch vụ tín dụng: bao gồm thu lãi cho vay, thu từ nghiệp vụ cho thuê tài chính và cá khoản thu khác từ nghiệp vụ cấp tín dụng.  Thu lãi cho vay là số tiền lãi phát sinh từ hoạt động nghiệp vụ cho vay của ngân hàng gồm thu lãi cho vay đối với các loại cho vay ngắn, trung và dài hạn; lãi cho vay chiết khấu giấy tờ có giá; lãi thấu chi tài khoản tiền gửi…  Thu từ nghiệp vụ cho thuê tài chính: là khoản thu đƣợc từ việc cho thuê tài chính gồm thu lãi và các khoản thu khác phát sinh trong thời gian cho thuê. 10  Thu khác từ hoạt động tín dụng: là các khoản thu khác từ hoạt động tín dụng ngoài các nội dung trên. 1.2.1.2. Thu nhập từ hoạt động dịch vụ phi tín dụng Thu nhập từ hoạt động dịch vụ phi tín dụng là toàn bộ tiền thu đƣợc từ việc cung ứng dịch vụ phát sinh trong kỳ đƣợc khách hàng chấp nhận thanh toán sau khi trừ khoản chiết khấu thƣơng mại, giảm giá hàng bán và giá trị hàng bán bị trả lại, trong đó:  Thu từ dịch vụ thanh toán: là khoản thu từ dịch vụ thanh toán, chuyển tiền trong nƣớc và quốc tế, và các dịch vụ thanh toán khác mà ngân hàng cung cấp cho khách hàng bao gồm: + Thu từ dịch vụ thanh toán trong nƣớc: các khoản phí phát sinh liên quan đến giao dịch tài khoản tiền gửi thanh toán, tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn, giao dịch tiền mặt nhƣ: phí chuyển tiền từ tài khoản tiền gửi để thanh toán, phí nộp/ rút tiền mặt từ tài khoản, phí tra soát, … + Thu từ dịch vụ thanh toán quốc tế nhƣ phí chuyển tiền ra nƣớc ngoài, phí chuyển tiền đến, phí tra soát, phí phát hành L/C, phí thanh toán bộ chứng từ đòi tiền theo L/C, phí nhờ thu, điện phí…  Thu từ hoạt động kinh doanh ngoại hối và vàng: là các khoản thu trực tiếp từ hoạt động kinh doanh ngoại tệ, vàng, giao dịch tài chính phái sinh nhƣ: thu từ chênh lệch giá mua bán ngoại tệ, vàng; thu từ chênh lệch do đánh giá lại tỷ giá ngoại tệ, giá vàng; thu phí từ các giao dịch phái sinh nhƣ giao dịch kỳ hạn, giao dịch hoán đổi, giao dịch quyền chọn, giao dịch tƣơng lai.  Thu phí dịch vụ thẻ: là khoản thu phí trong quá trình phát hành và sử dụng dịch vụ thẻ ATM của ngân hàng. Các loại phí gồm phí phát hành thẻ, phí thƣờng niên, phí thanh toán thẻ, phí in sao kê tài khoản, phí kiểm tra số dƣ tài khoản…  Thu từ dịch vụ ngân hàng điện tử: khoản phí thu đƣợc từ các dịch vụ internet banking, mobile banking.  Thu từ dịch vụ tƣ vấn: phí thu từ các loại dịch vụ tƣ vấn mà ngân hàng cung cấp cho khách hàng. 11  Thu từ dịch vụ ngân quỹ: bao gồm các khoản phí kiểm đếm tiền mặt theo yêu cầu của khách hàng, phí thu đổi tiền không đủ chuẩn lƣu thông, phí dịch vụ lƣu giữ và cho thuê két sắt, phí thu chi hộ tiền mặt…  Thu phí nghiệp vụ ủy thác, đại lý: là các khoản thu phí trong hoạt động ngân hàng thực hiện dịch vụ của ngân hàng đại lý, nhận ủy thác cho vay, ủy thác quản lý tiền vay…  Thu từ hoạt động bảo hiểm: là khoàn thu từ việc làm đại lý cung cấp dịch vụ bảo hiểm, thu từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm.  Thu từ các dịch vụ phi tín dụng khác: các khoản phí khác thu đƣợc từ việc thực hiện các dịch vụ. 1.2.2. Sự cần thiết của việc tăng thu từ dịch vụ phi tín dụng Tăng tỷ từ hoạt động dịch vụ phi tín dụng tức là chú trọng việc phát triển dịch vụ phi tín dụng, nó đóng một vai trò rất quan trọng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng vì: Thứ nhất, phát triển dịch vụ phi tín dụng giúp ngân hàng đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, nâng cao năng lực cạnh tranh. Nghiệp vụ chính của ngân hàng thƣơng mại vẫn là huy động và cho vay vốn. Tuy nhiên, trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng phát triển, có nhiều ngân hàng cùng hoạt động kinh doanh, và các ngân hàng này cùng cung cấp những dịch vụ tín dụng giống nhau, thì việc phát triển dịch vụ phi tín dụng là một hƣớng đi đúng đắn nhằm tạo dựng sự khác biệt, thu hút khách hàng. Việc mở rộng thêm các dịch vụ phi tín dụng mới sẽ tạo điều kiện cho ngân hàng đa dạng hóa các dịch vụ cung cấp đến khách hàng, tăng thêm các tiện ích tài chính, đáp ứng tối đa nhu cầu của khách hàng. Dịch vụ phi tín dụng góp phần giúp ngân hàng mở rộng thị phần, tạo dựng danh tiếng và uy tín cao hơn, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây là những yếu tố quan trọng giúp ngân hàng phát triển bền vững. Thứ hai, phát triển dịch vụ phi tín dụng giúp NHTM giảm rủi ro trong kinh doanh. Dịch vụ phi tín dụng là một lĩnh vực kinh doanh tƣơng đối an toàn, có rủi ro thấp hơn nhiều so với hoạt động tín dụng. Với việc phát triển dịch vụ phi tín dụng,
- Xem thêm -