Giải pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro tín dụng tại nhno&ptnt huyện như xuân tỉnh thanh hoáfh

  • Số trang: 39 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 13 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24939 tài liệu

Mô tả:

Lêi Më ®Çu Víi môc tiªu ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ trêng, ®Þnh híng XHCN cã sù qu¶n lý cña Nhµ Níc, trong nh÷ng n¨m qua, díi sù l·nh ®¹o cña §¶ng vµ Nhµ Níc, nÒn kinh tÕ níc ta ®· cã nh÷ng bíc ph¸t triÓn, t¨ng trëng toµn diÖn vµ bÒn v÷ng. BiÓu hiÖn ë tèc ®é t¨ng GDP ®¹t ë møc t¬ng ®èi cao, nh÷ng n¨m gÇn ®©y lu«n ë møc gÇn 10%, tõ ®ã thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña nhiÒu ngµnh nghÒ, ®ång thêi c¶i thiÖn ®îc nhiÒu lÜnh vùc ®êi sèng cña nh©n d©n. Cã ®îc nh÷ng thµnh tùu ®ã mét phÇn kh«ng nhá lµ sù ®èng gãp cña c¸c NHTM. Víi c¸c chøc n¨ng cña m×nh ®Æc biÖt lµ chøc n¨ng trung gian tÝn dông, c¸c NHTM thùc sù lµ ®ßn bÈy thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. Bªn c¹nh nh÷ng ®ãng gãp chung cho nÒn kinh tÕ, b¶n th©n c¸c NHTM cßn t×m kiÕm lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. Khi ®ã tÊt yÕu hä ph¶i ®èi mÆt víi nh÷ng rñi ro. Víi c¸c NHTM thùc hiÖn qu¸ tr×nh kinh doanh nh»m môc tiªu tèi ®a ho¸ lîi nhuËn nhng viÖc t×m kiÕm lîi nhuËn vÉn chñ yÕu tõ ho¹t ®éng tÝn dông.C¸c NHTM hiÖn nay ®Òu cã chiÕn lîc më réng thÞ phÇn tÝn dông v× thÕ RRTD sÏ g©y ra nh÷ng thiÖt h¹i rÊt lín cho c¸c NH vµ nã trë thµnh vÊn ®Ò næi cém cÇn ®îc c¸c NH quan t©m gi¶i quyÕt. §Ó ®¶m b¶o an toµn cho ho¹t ®éng cña c¸c NH trªn con ®êng t×m kiÕm lîi nhuËn th× viÖc phßng ngõa vµ h¹n chÕ RRTD lµ mét trong nh÷ng nhiÖm vô quan träng hµng ®Çu, tõ ®ã ®¶m b¶o an toµn vèn, kÕt hîp ë møc tèi u nh÷ng lîi nhuËn vµ rñi ro, n©ng cao møc c¹nh tranh, tõ ®ã b¶o ®¶m cho sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña mçi NH. Do ®ã phßng ngõa vµ h¹n chÕ RRTD ®· vµ ®ang lµ vÊn ®Ò ®îc quan t©m hµng ®Çu cña c¸c NHTM hiÖn nay. Tõ nh÷ng nhËn thøc ®ã cïng víi nh÷ng g× ®· ®îc häc ë trêng C§ Tµi chÝnh-Qu¶n trÞ kinh doanh vµ sù híng dÉn nhiÖt t×nh cña c« gi¸o em ®· chän ®Ò tµi” Gi¶i ph¸p phßng ngõa vµ h¹n chÕ rñi ro tÝn dông t¹i NHNo&PTNT HuyÖn Nh Xu©n TØnh Thanh Ho¸” ®Ó lµm chuyªn ®Ò tèt nghiÖp cña m×nh. Thùc hiÖn ®Ò tµi nµy gióp em ®¸nh gi¸ ®îc nh÷ng vÊn ®Ò mang tÝnh lý luËn vÒ RRTD trong H§KD cña NHTM nãi chung tõ ®ã vËn dông thùc tiÔn vµo qu¸ tr×nh c«ng t¸c sau khi ra trêng. KÕt cÊu kho¸ luËn gåm 3 ch¬ng: Ch¬ng I: Nh÷ng lý luËn c¬ b¶n vÒ rñi ro tÝn dông cña ng©n hµng th¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng Ch¬ng II: Thùc tr¹ng rñi ro tÝn dông t¹i NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n tØnh Thanh Ho¸. Ch¬ng III: Nh÷ng gi¶i ph¸p nh»m h¹n chÕ rñi ro tÝn dông t¹i NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n tØnh Thanh Ho¸. ch¬ng I nh÷ng lý luËn c¬ b¶n vÒ rñi ro tÝn dông cña ng©n hµng th¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng 1. ho¹t ®éng cña NHTM trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng vµ rñi ro trong ho¹t ®éng kinh doanh cña NHTM. 1.1- Ho¹t ®éng c¬ b¶n cña NHTM trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. 1.1.1- Kh¸i niÖm NHTM. NHTM lµ lo¹i h×nh tæ chøc tÝn dông ®îc tham gia thùc hiÖn toµn bé ho¹t ®éng ng©n hµng vµ ho¹t ®éng kh¸c cã liªn quan v× môc tiªu lîi nhuËn. 1 Theo ph¸p lÖnh Ng©n hµng ngµy 23/3/1990: NHTM lµ 1 tæ chøckinh doanh tiÒn tÖ mµ ho¹t ®éng thêng xuyªn lµ nhËn tiÒn göi tõ kh¸ch hµng víi tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶ vµ sö dông sè tiÒn ®ã ®Ó cho vay, thùc hiÖn nghiÖp vô chiÕt khÊu vµ lµm ph¬ng tiÖn thanh to¸n. C¸c NHTM cã thÓ ®îc tæ chøc díi c¸c h×nh thøc së h÷u kh¸c nhau nh: NH së h÷u NN, NH cæ phÇn, NH liªn doanh, chi nh¸nh NH níc ngoµi. Ho¹t ®éng truyÒn thèng cña c¸c NHTM lµ huy ®éng vèn, nhËn tiÒn göi kh«ng ký h¹n, lµm trung gian thanh to¸n, cho vay ng¾n, trung vµ dµi h¹n. 1.1.2- Vai trß cña NHTM - Trung gian tÝn dông: NHTM tËp trung thu hót nh÷ng nguån tiÒn nhµn rçi trong x· héi t¹o thµnh quü cho vay, trªn c¬ së ®ã ®Ó cho vay, ®¸p øng mäi nhu cÇu vÒ vèn cho nÒn kinh tÕ. Víi vai trß nµy NHTM ®· kh¾c phôc ®îc h¹n chÕ tõ TD trùc tiÕp. §Ó thùc hiÖn vai trß nµy NHTM cÇn gi¶i quyÕt c©u hái: Thu hót vèn tõ lÜnh vùc nµo? chñ thÓ nµo? ®¸p øng vèn cho nhu cÇu g×? chñ thÓ nµo? - Trung gian thanh to¸n: XuÊt ph¸t tõ ho¹t ®éng thêng xuyªn vµ chñ yÕu cña NHTM lµ nhËn tiÒn göi, tõ ®ã NH trë thµnh thñ quü cho mäi chñ thÓ trong x· héi, nh vËy nã trë thµnh trung gian thanh to¸n. Víi vai trß nµy NHTM ®· gãp phÇn tiÕt kiÖm chi phÝ lu th«ng, t¨ng nhanh tèc ®é lu©n chuyÓn vèn. - Gãp phÇn t¨ng cêng thu hót vèn ®Çu t nø¬c ngoµi vµ më réng ®Çu t ra níc ngoµi. +Thu hót vèn ®Çu t níc ngoµi: §Çu t trùc tiÕp (FDI): HÖ thèng c¸c NHTM cung cÊp c¸c dÞch vô NH, qua ®ã t¹o lËp c¬ së h¹ tÇng vÒ tµi chÝnh, ®©y lµ mét trong nh÷ng yÕu tè mµ nhµ ®Çu t níc ngoµi c©n nh¾c khi hä ®a ra quyÕt ®Þnh. §Çu t gi¸n tiÕp (®Çu t vµo c¸c danh môc chøng kho¸n): NHTM tham gia ho¹t ®éng trªn thÞ trêng chøng kho¸n víi t c¸ch m«i giíi, b¶o l·nh ph¸t hµnh, t vÊn ®Çu t, t doanh, tõ ®ã gãp phÇn vµo sù ph¸t triÓn cña thÞ trêng chøng kho¸n vµ t¹o m«i trêng thu hót vèn ®Çu t níc ngoµi. + §Çu t níc ngoµi: B»ng viÖc më réng ho¹t ®éng ra níc ngoµi, c¸c NHTM sÏ cã kh¶ n¨ng tiÕp tôc cung øng c¸c dÞch vô NH cho c¸c nhµ ®Çu t ra níc ngoµi, qua ®ã t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc ®Çu t vèn ra nø¬c ngoµi. - Cung cÊp c¸c dÞch vô tµi chÝnh kh¸c cho nÒn kinh tÕ. + Kinh doanh dÞch vô: ChuyÓn tiÒn, t vÊn, uû th¸c(nhËn uû th¸c trong viÖc qu¶n lý TS, ph©n chia TS, b¶o qu¶n TS), kinh doanh dÞch vô b¶o hiÓm. + Thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô ph¸i sinh: §ã lµ c¸c giao dÞch vÒ kú h¹n, t¬ng lai quyÒn chän, ho¸n ®æi... + NghiÖp vô ngo¹i b¶ng: Lµ c¸c nghiÖp vô b¶o l·nh NH, c¸c cam kÕt kh¸c. 1.1.3- Ho¹t ®éng c¬ b¶n cña NHTM. Ho¹t ®éng thêng xuyªn vµ chñ yÕu cña NHTM lµ nhËn tiÒn göi vµ kinh doanh tiÒn tÖ. ThÓ hiÖn: Trªn b¸o c¸o c©n ®èi TS: Tæng huy ®éng tiÒn göi cho tæng vèn; Tæng cho vay trªn tæng TS chiÕm tû träng lín. Trªn b¸o c¸o thu nhËp, chi phÝ: Thu l·i cho vay, tr¶ l·i tiÒn göi chiÕm tû träng lín nhÊt. 2 Tõ ®ã chóng ta cã thÓ nhËn xÐt: §Ó ®¶m b¶o sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn NH cÇn quan t©m ®Õn c¸c biÖn ph¸p b¶o ®¶m an toµn trong kinh doanh, qua ®ã duy tr× uy tÝn víi kh¸ch hµng. 1.2- Rñi ro trong ho¹t ®éng kinh doanh cña NHTM. 1.2.1- Rñi ro l·i suÊt. - Kh¸i niÖm: RR l·i suÊt lµ tæn thÊt mµ ng©n hµng gÆp ph¶i khi cã sù biÕn ®éng vÒ l·i suÊt trªn thÞ trêng. - Nguyªn nh©n g©y ra RR l·i suÊt: + Do sù kh«ng c©n xøng vÒ kú h¹n TS cã vµ kú h¹n TS nî. + Do l·i suÊt trªn thÞ trêng thay ®æi lµm dÞch chuyÓn ®êng cÇu tiÒn hoÆc ®êng cung tiÒn. 1.2.2- Rñi ro hèi ®o¸i. - Kh¸i niÖm: RR hèi ®o¸i lµ kho¶n lç tiÒm tµng mµ ng©n hµng ph¶i g¸nh chÞu khi cã sù thay ®æi vÒ tØ gi¸ hèi ®o¸i trªn thÞ trêng. - Nguyªn nh©n: + Do tr¹ng th¸i lo¹i tiÒn kh«ng c©n xøng (chªnh lÖch vÒ TS cã ngo¹i tÖ vµ TS nî ngo¹i tÖ). + Do tû gi¸ thay ®æi: Tû gi¸ thay ®æi tõ c¸c nguyªn nh©n nh: Chªnh lÖch gi¸ c¶ hµng ho¸ c¸c quèc gia, chªnh lÖch l·i suÊt 2 ®ång tiÒn, thÞ hiÕu ngêi tiªu dïng, chÝnh s¸ch chÝnh phñ... 1.2.3- Rñi ro tÝn dông. - Kh¸i niÖm: RRTD lµ kho¶n lç tiÒm tµng mµ Ng©n hµng gÆp ph¶i khi cÊp tÝn dông cho kh¸ch hµng. - C¸c lo¹i RRTD: +Rñi ro ®äng vèn: Liªn quan vÒ mÆt thêi gian khi ®Õn h¹n kh¸ch hµng kh«ng tr¶ ®îc nî ngay ¶nh hëng ®Õn kÕ ho¹ch KD. + Rñi ro mÊt vèn: Liªn quan vÒ mÆt sè lîng. Kh¸ch hµng kh«ng tr¶ mét phÇn hoÆc toµn bé nî cho NH. 1.2.4- Rñi ro kh¸c. -Rñi ro thanh kho¶n: RR thanh kho¶n lµ kho¶n lç tiÒm tµng mµ ng©n hµng ph¶i g¸nh chÞu khi kh«ng cã ®ñ vèn ®¸p øng nhu cÇu thanh kho¶n. Nguyªn nh©n dÉn ®Õn RR thanh kho¶n: Do sù kh«ng c©n xøng vÒ kú h¹n; d©n chóng mÊt lßng tin vµo ng©n hµng do sù thay ®æi l·i suÊt trªn thÞ trêng; do sù thay ®æi së thÝch cña c¸c nhµ ®Çu t; do tr×nh ®é qu¶n lÝ cña c¸c nhµ qu¶n trÞ NH. -RR ho¹t ®éng ngo¹i b¶ng: Lµ kho¶n lç tiÒm tµng khi ng©n hµng ph¶i sö dông vèn kinh doanh cña m×nh ®Ó thùc hiÖn nghÜa vô ph¸t sinh theo cam kÕt trong hîp ®ång ngo¹i b¶ng. -RR c«ng nghÖ vµ ho¹t ®éng: RR c«ng nghÖ ph¸t sinh khi nh÷ng kho¶n ®Çu t cho ph¸t triÓn c«ng nghÖ kh«ng t¹o ra ®îc nh÷ng kho¶n tiÕt kiÖm kh«ng chi phÝ nh ®· tÝnh khi më réng quy m« ho¹t ®éng. RR ho¹t ®éng x¶y ra khi ho¹t ®éng cña ng©n hµng kh«ng ®îc th«ng suèt lam ph¸t sinh nh÷ng nguån chi phÝ ngoµi dù tÝnh (thêng bÞ ¶nh hëng bëi do rñi ro c«ng nghÖ). -RR quèc gia: Lµ nh÷ng RR mµ ng©n hµng gÆp ph¶i khi chÞu sù ®iªu chØnh kh«ng cã lîi tõ ph¸p luËt, chÝnh s¸ch cña quèc gia. Th«ng thêng liªn quan ®Õn viÖc thu håi tµi s¶n cña NH. 2. rñi ro tÝn dông trong ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng. 2.1- Kh¸i niÖm vÒ rñi ro tÝn dông. 3 RRTD ph¸t sinh trong trêng hîp NH kh«ng thu ®îc ®Çy ®ñ c¶ gèc vµ l·i cña kho¶n vay hoÆc lµ viÖc thanh to¸n nî gèc vµ l·i kh«ng ®óng h¹n. Trong trêng hîp ngêi vay tiÒn ph¸ s¶n th× viÖc thu håi gèc vµ l·i TD ®Çy ®ñ lµ kh«ng ch¾c ch¾n, do ®ã NH cã thÓ gÆp RRTD. Nh vËy: RRTD lµ kho¶n lç tiÒm tµng mµ Ng©n hµng gÆp ph¶i khi cÊp tÝn dông cho kh¸ch hµng. Hay chóng ta cßn cã thÓ kh¸i niÖm vÒ RRTD mét c¸ch ®Çy ®ñ nh sau: “RRTD lµ nh÷ng thiÖt h¹i, mÊt m¸t mµ Ng©n hµng ph¶i g¸nh chÞu do ngêi vay vèn hay ngêi sö dông vèn cña Ng©n hµng kh«ng tr¶ ®óng h¹n, kh«ng thùc hiÖn ®óng nghÜa vô ®· cam kÕt trong hîp ®ång tÝn dông víi bÊt k× lÝ do nµo.” §èi víi NHTM hiÖn nay ho¹t ®éng TD vÉn lµ ho¹t ®éng chñ yÕu, nã ®em l¹i lîi nhuËn lín nhÊt trong H§KD cña NHTM, tuy nhiªn nã còng tiÒm Èn RR rÊt lín. V× vËy, viÖc më réng ho¹t ®éng cÊp TD cÇn ph¶i cã c¨n cø ph©n tÝch hÕt søc chÆt chÏ ®Ó h¹n chÕ RRTD ë møc chÊp nhËn ®îc. 2.2- C¸c lo¹i RRTD. RRTD ®îc ®¸nh gi¸ trªn c¬ së thu håi vèn vay, c¸c NHTM cã thÓ gÆp ph¶i c¸c trêng hîp nh thu håi kh«ng ®ñ vèn, thu håi ®ñ vèn nhng kh«ng ®óng kú h¹n, thu håi kh«ng ®ñ vèn vµ kh«ng ®óng kú h¹n. Nh vËy chóng ta cã thÓ ®¸nh gi¸ RRTD theo 2 lo¹i lµ RR ®äng vèn vµ RR mÊt vèn. 2.2.1- Rñi ro ®äng vèn. RR ®äng vèn x¶y ra khi Ng©n hµng cÊp tÝn dông cho kh¸ch hµng mµ ®Õn k× h¹n tr¶ nî kh¸ch hµng kh«ng tr¶ nî ngay nh ®· cam kÕt, tõ ®ã ¶nh hëng ®Õn kÕ ho¹ch H§KD cña Ng©n hµng. RR ®äng vèn liªn quan vÒ mÆt thêi gian tr¶ nî. §èi víi NHTM th× viÖc kh¸ch hµng tr¶ nî ®óng h¹n l¹i rÊt quan träng, nã liªn quan ®Õn kh¶ n¨ng thanh kho¶n cña NH. ViÖc kh¸ch hµng chËm tr¶ nî sÏ cã thÓ dÉn ®Õn NH thiÕu ®i kh¶ n¨ng thanh to¸n nh÷ng hîp ®ång huy ®éng vèn ®¸o h¹n. Khi gÆp RR ®äng vèn, nh÷ng ¶nh hëng c¬ b¶n mµ NHTM ph¶i g¸nh chÞu ®ã lµ: - VÒ kinh tÕ: NHTM khi thiÕu hôt kh¶ n¨ng thanh kho¶n sÏ kh«ng chñ ®éng ®îc vèn, c¸ch gi¶i quyÕt th«ng thêng lµ c¸c NHTM sÏ ®i vay hoÆc chñ b¸n chøng kho¸n ®Çu t...cho dï gi¶i quyÕt b»ng c¸ch nµo ®i n÷a th× chóng ta còng cã thÓ nh×n thÊy r»ng chi phÝ biªn cho h×nh thøc nµy sÏ cao h¬n viÖc NH tù c©n ®èi vèn theo KHKD. Mét mÆt ph¶i t¨ng chi phÝ huy ®éng vèn míi, mÆt kh¸c c¸c mãn vay ®äng vèn rÊt khã cã kh¶ n¨ng thu ®ñ l·i, tõ ®ã võa gia t¨ng chi phÝ võa gi¶m thu nhËp cho c¸c NHTM. Bªn c¹nh ®ã lµ viÖc ph¸t sinh nî qu¸ h¹n buéc NHTM ph¶i t¨ng chi phÝ cho viÖc trÝch lËp dù phßng RRTD. - VÒ qu¶n lý: Khi gÆp RR ®äng vèn, nhµ qu¶n lý sÏ bÞ ®éng, kh«ng thùc hiÖn ®óng theo KHKD, tÊt yÕu chÝnh s¸ch qu¶n lý sÏ cÇn ®ù¬c thay ®æi cho phï hîp víi ®iÒu chØnh KHKD. - VÒ uy tÝn NH: Trong m«i trêng KD hiÖn nay viÖc gi÷ uy tÝn lµ vÊn ®Ò hÕt søc quan träng cho sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña NHTM. Khi gÆp RR ®äng vèn nÕu kh«ng gi¶i quyÕt kÞp thêi ®Ó cã nguån vèn bï ®¾p phÇn vèn ®äng, thanh to¸n ®óng thêi h¹n cho c¸c hîp ®ång huy ®éng vèn ®¸o h¹n th× NHTM sÏ mÊt uy tÝn víi kh¸ch hµng. 2.2.2- Rñi ro mÊt vèn. RR mÊt vèn khi NH cÊp tÝn dông cho kh¸ch hµng mµ ®Õn kú h¹n tr¶ nî kh¸ch hµng kh«ng hoµn tr¶ mét phÇn hoÆc toµn bé nî cho NH. 4 RR mÊt vèn liªn quan vÒ mÆt sè lîng tiÒn vay: NH kh«ng thu ®îc mét phÇn hoÆc toµn bé nî vay kh¸ch hµng. Khi gÆp RR mÊt vèn NH gÆp ph¶i nh÷ng thiÖt h¹i nh sau: - VÒ kinh tÕ: HiÖu qu¶ KD gi¶m, NH bÞ thÊt tho¸t vèn ®ång thêi lµm gi¶m vèn tù cã, ®Õn mét møc nµo ®ã NHTM cã thÓ ph¶i ®øng tríc nguy c¬ ph¸ s¶n. Bªn c¹nh viÖc mÊt vèn th× nh÷ng kho¶n nî nµy còng sÏ kh«ng thu håi ®ñ l·i, viÖc nµy sÏ lµm thu hÑp chªnh lÖch l·i suÊt cña NHTM. - VÒ qu¶n lý: Nhµ qu¶n lý sÏ kh«ng chñ ®éng vÒ vèn, kh«ng thùc hiÖn ®îc KHKD. MÊt vèn thêng ®îc ®¸nh gi¸ do kh¶ n¨ng qu¶n lý yÕu kÐm. - VÒ uy tÝn: C¸c NHTM cã tû lÖ vèn bÞ thÊt tho¸t cao sÏ mÊt uy tÝn trªn thÞ trêng tiÒn tÖ, thÞ trêng liªn NH, thÞ trêng chøng kho¸n vµ mÊt c¶ uy tÝn víi kh¸ch hµng göi tiÒn v× hä thÊy kh¶ n¨ng qu¶n lý vèn kÐm cña NH. Nh vËy: RR ®äng vèn vµ mÊt vèn ®Òu khiÕn c¸c NHTM gÆp nhiÒu thiÖt h¹i lín vÒ kinh tÕ, qu¶n lý vµ uy tÝn. ViÖc x©y dùng mét tû lÖ RR cho phÐp lµ rÊt cÇn thiÕt ®èi víi c¸c NHTM. 2.3- Mét sè chØ tiªu vµ m« h×nh ®o lêng RRTD. 2.3.1- C¸c chØ tiªu ®o lêng RRTD §Ó cã møc ®é RRTD hîp lý trong H§KD cña NHTM th× viÖc ®o lêng RRTD sÏ lµ cÇn thiÕt tõ ®ã gióp c¸c nhµ qu¶n lý cã ®îc biÖn ph¸p phßng ngõa vµ h¹n chÕ RRTD, viÖc ®o lêng ®ã ph¶i mang tÝnh chÊt thêng xuyªn, cã ph©n tÝch ®¸nh gi¸ qua sù kÕt hîp víi c¸c sè liÖu lÞch sö. C¸c chØ tiªu c¬ b¶n ®Ó ®o lêng RRTD gåm: + C¬ cÊu d nî vµ kÕt cÊu nî theo ngµnh nghÒ: Thùc tÕ chóng ta cã thÓ thÊy r»ng: §èi víi viÖc qu¶n lý nî ng¾n h¹n sÏ chÆt chÏ h¬n nî trung vµ dµi h¹n, chÝnh v× vËy víi mét NH cã tû träng nî trung vµ dµi h¹n c¸ng lín th× sÏ tiÒm Èn nhiÒu RR h¬n. §èi víi kÕt cÊu d nî: NÕu d nî tËp trung qu¸ vµo mét kh¸ch hµng, mét ngµnh nghÒ, thµnh phÇn kinh tÕ...sÏ tiÒm Èn nhiÒu RR. ChÝnh v× vËy viÑc ®Ò ra giíi h¹n cho vay tèi ®a lµ hÕt søc quan träng cho viÖc chia sÎ RR. + Tû lÖ nî xÊu: Theo Q§ 493 th× nî xÊu bao gåm: Nî díi tiªu chuÈn, nî nghi ngê, nî cã kh¶ n¨ng mÊt vèn. Ba nhãm nî nµy lµ c¬ së ®Ó ®o lêng chÊt lîng TD cña NHTM. Tû lÖ nî xÊu cµng cao th× nî cã vÊn ®Ò cµng lín, tuy nhiªn kh«ng ph¶i kho¶n nî xÊu nµo còng dÉn ®Õn RRTD v× vÒ mÆt ®Þnh tÝnh cã thÓ cã nh÷ng mãn nî n»m trong nhãm nµy nhng kh«ng ph¶i do ®äng vèn còng kh«ng h¼n ®· mÊt vèn. + Tû lÖ: Nî xÊu cã kh¶ n¨ng tæn thÊt/ Tæng nî xÊu: §©y lµ chØ tiªu trùc tiÕp ph¶n ¸nh RR, víi nî nhãm 5 th× møc ®é RR gÇn nh 100%, víi nhãm nµy do thêi gian qu¸ h¹n dµi, hoÆc nh÷ng mãn nî ®¸nh gi¸ theo ®Þnh tÝnh cã møc RR 100%, nh vËy kÕt qu¶ xö lý thu håi vµ qua ®¸nh gi¸ th× nî nhãm nµy rÊt khã thu. Víi lo¹i nµy sau khi ®· xö lý TSB§ ®Ó thu håi nî mµ kh«ng ®ñ sÏ ph¶i dïng ®Õn quü DPRR nî khã ®ßi ®Ó xö lý. + Tû lÖ: Quü DPRR/ Nî cã kh¶ n¨ng mÊt vèn: Tû lÖ nµy ph¶n ¸nh kh¶ n¨ng chèng ®ì RRTD tõ quü dù phßng. Th«ng thêng th× tû lÖ nµy lín h¬n 100% v× riªng nî nhãm 5 ®· ph¶i trÝch ®ñ 100% sè tiÒn ®Ó ®a vµo quü dù phßng RR nî khã ®ßi. Tuy nhiªn vÒ mÆt lý thuyÕt chóng ta cã thÓ thÊy nÕu mét NHTM cã nî nhãm 5 qu¸ lín, gi¶ sö khi ®ã kh¶ n¨ng tµi chÝnh kh«ng ®ñ ®Ó trÝch dù phßng, khi ®ã sÏ kh«ng ®ñ quü dù phßng ®Ó xö lý RRTD vµ NHTM ph¶i ®èi mÆt víi nguy c¬ ph¸ s¶n. V× thÕ chØ tiªu nµy cµng lín cµng ®¶m b¶o tÝnh an toµn trong HDKD cña NHTM. + Tû lÖ: L·i treo/ Tæng d nî: L·i treo lµ sè tiÒn kh¸ch hµng kh«ng tr¶ ®îc khi ®Õn h¹n thanh to¸n l·i. L·i treo c¸ng lín th× quü dù phßng l·i ph¶i thu 5 cµng cao. §©y còng lµ mét dÊu hiÖu quan träng ®Ó nhËn biÕt RRTD v× l·i kh«ng thu ®îc th«ng thêng sÏ dÉn ®Õn mÊt vèn. Trªn thùc tÕ ®a sè c¸c NHTM thay tû lÖ nµy b»ng tû lÖ l·i suÊt ®Çu ra ®Ó so s¸nh víi l·i ph¶i thu. 2.3.2- M« h×nh ®o lêng RRTD C¸c nhµ kinh tÕ, nhµ ph©n tÝch NH ®· sö dông nhiÒu m« h×nh kh¸c nhau ®Ó ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng TD. C¸c m« h×nh nµy rÊt ®a d¹ng bao gåm c¸c m« h×nh ph¶n ¸nh vÒ mÆt ®Þnh lîng vµ nh÷ng m« h×nh ph¶n ¸nh vÒ mÆt ®Þnh tÝnh. Th«ng thêng c¸c NH sö dông ®ång thêi nhiÒu m« h×nh ®Ó ph©n tÝch, ®¸nh gÝa møc ®é RR. - M« h×nh ®Þnh tÝnh vÒ RRTD: + Ph©n tÝch TD: §èi víi mçi ®Ò nghÞ vay vèn, CBTD cÇn ph¶i tr¶ lêi ®îc c¸c c©u hái c¨n b¶n sau: Ngêi vay cã thÓ tÝn nhiÖm? CBTD biÕt hä nh thÕ nµo? Hîp ®ång TD cã ®îc ký kÕt mét c¸ch ®óng ®¾n vµ hîp lÖ kh«ng? Ngêi xin vay cã kh¶ n¨ng hoµn tr¶ nî vay kh«ng? Trong trêng hîp kh¸ch hµng kh«ng tr¶ nî liÖu NH cã thÓ thu håi nî b»ng TS, thu nhËp cña ngêi vay mét c¸ch nhanh chãng víi chi phÝ vµ RR thÊp? + KiÓm tra TD: KiÓm tra TD rÊt cÇn thiÕt ®Ó h×nh thµnh chÝnh s¸ch cho vay cña NH mét c¸ch lµnh m¹nh. Nã kh«ng ngõng gióp cho nhµ qu¶n lý nh©nj ra nh÷ng vÊn ®Ò mét c¸ch nhanh chãng mµ cßn cã t¸c dung kiÓm tra thêng xuyªn xem CBTD cã chÊp hµnh ®óng chÝnh s¸ch cho vay cña NH kh«ng. Víi lý do nµy ®ång thêi t¨ng cêng tÝnh kh¸ch quan cña c«ng t¸c TD, kiÓm tra TD ®éc lËp gióp nhµ qu¶n lý ®¸nh gi¸ toµn bé tiÒm Èn RR ®èi víi NH. Tõ ®ã ®Ò ra c¸c biÖn ph¸p phßng chèng còng nh ®Þnh híng chÝnh s¸ch quü dù tr÷ bï ®¾p RR, chiÕn lîc t¨ng vèn chñ së h÷u cña NH trong t¬ng lai. + Xö lý TD cã vÊn ®Ò: Gi¶i ph¸p tèi u lµ ph¶i b¶o ®¶m thu håi ®îc nî ®ång thêi t¹o c¬ héi cho kh¸ch hµng cã thÓ duy tr× ho¹t ®éng tiÕp theo mét c¸ch b×nh thêng. Mét hîp ®ång TD cña NH th× khi trë thµnh kho¶n TD cã vÊn ®Ò, nhng mÆt kh¸c, mét hîp ®ång TD kh«ng ®óng ®¾n, cã sai sãt cã thÓ gãp phÇn lµm cho kh¸ch hµng gÆp ph¶i c¸c vÊn ®Ò vÒ tµi chÝnh vµ lµ nguyªn nh©n khiÕn cho kh¸ch hµng cã thÓ trë nªn bÞ vì nî. + HÖ thèng chØ tiªu tµi chÝnh ®¸nh gi¸ kh¸ch hµng: HÖ thèng chØ tiªu nµy gåm: Nhãm chØ tiªu thanh kho¶n, nhãm chØ tiªu ho¹t ®éng, nhãm chØ tiªu ®ßn bÈy, nhãm chØ tiªu kh¶ n¨ng sinh lêi. Tãm l¹i: TD lu«n lµ chøc n¨ng kinh tÕ c¬ b¶n cña NH, nhng ®ång thêi còng chøa ®ùng tiÒm Èn RR cao. §Ó cã thÓ kiÓm so¸t ®îc RRTD th× chøc n¨ng cho vay cña NH ph¶i ®îc thùc hiÖn mét c¸ch chÆt chÏ nh»m tu©n thñ chÝnh s¸ch vµ thùc hµnh TD cña NH. Ngoµi ra ®Ó kiÓm so¸t RRTD c¸c NH thêng x©y dùng mét chÝnh s¸ch TD vµ quy tr×nh nghiÖp vô cÊp TD. - M« h×nh lîng ho¸ RRTD: + M« h×nh ®iÓm sè Z: Theo m« h×nh nµy chóng ta cã thÓ thÊy cho ®iÓm TD ®èi víi c¸c DN, ®¹i lîng Z lµ thíc ®o tæng hîp ®Ó ph©n lo¹i RRTD ®èi víi ngêi vay. Cô thÓ: Z = 1,2 X1 + 1,4X2 + 3,3 X3 + 0,6X4 + 1,0X5 Trong ®ã: X1= Tû sè Vèn lu ®éng rßng/ Tæng tµi s¶n X2= Tû sè Lîi nhuËn gi÷ l¹i/ Tæng tµi s¶n. X3= Tû sè Lîi nhuËn tríc thuÕ vµ l·i/ Tæng tµi s¶n. X4= Tû sè TrÞ gi¸ cæ phiÕu / Gi¸ trÞ ghi sæ cña nî dµi h¹n X5= Tû sè Doanh thu / Tæng tµi s¶n. 6 C¸c hÖ sè biÓu hiÖn tÇm quan träng cña c¸c chØ sè trong viÖc x¸c ®Þnh suÊt vì nî cña ngêi vay trong qu¸ khø. Theo m« h×nh nµy bÊt cø c«ng ty nµo cã ®iÓm sè Z thÊp h¬n 1,81 ph¶i ®îc xÕp vµo nhãm cã nguy c¬ RR cao. Thùc tÕ m« h×nh nµy cßn cã nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh nh: chØ ph©n lo¹i kh¸ch hµng thµnh 2 nhãm, c¸c biÕn sè X kh«ng ph¶i lµ bÊt biÕn, m« h×nh kh«ng ®Ò cËp tíi mét sè nh©n tè quan träng nh danh tiÕng kh¸ch hµng, quan hÖ kh¸ch hµng víi ng©n hµng, chu k× kinh tÕ.... + M« h×nh ®iÓm sè tÝn dông tiªu dïng: §ã lµ m« h×nh cho ®iÓm kh¸ch hµng theo nh÷ng tiªu chÝ nhÊt ®Þnh. Qua c¸c h¹ng môc cho ®iÓm, NH sÏ chÊm ®iÓm kh¸ch hµng tõ ®ã ra quyÕt ®Þnh tÝn dông. M« h×nh nµy ®· lo¹i bá ®îc ph¸n xÐt chñ quan träng qu¸ tr×nh cho vay, gi¶m ®¸ng kÓ thêi gian c¸c tÝn dông cña NH.Tuy nhiªn nã cã nhîc ®iÓm lµ cøng nh¾c kh«ng ®iÒu chØnh nhanh ®Ó thÝch øng víi thay ®æi cña nÒn kinh tÕ. + M« h×nh cÊu tróc k× h¹n RRTD. §©y lµ ph¬ng ph¸p dùa trªn c¸c yÕu tè thÞ trêng ®Ó ®¸nh gi¸ RRTD vµ ph©n tÝch møc chÊp nhËn RR g¾n liÒn víi møc sinh lêi cña kho¶n nî c«ng ty hay kho¶n vay NH. Víi m« h×nh nµy chóng ta sÏ ®¸nh gi¸ vÒ RRTD ®èi víi NH khi mua tr¸i phiÕu cã kú h¹n 1 n¨m vµ tr¸i phiÕu dµi h¹n. 2.4- Nguyªn nh©n dÉn ®Õn RRTD. RRTD x¶y ra do rÊt nhiÒu nguyªn nh©n. Cho dï nguyªn nh©n tõ ®©u th× RRTD tÊt yÕu lµm gi¶m hiÖu qu¶ KD cña NH, ®iªï tÖ h¹i cã thÓ dÉn ®Õn mÊt vèn vµ nguy c¬ ph¸ s¶n. ChÝnh v× thÕ viÖc ph©n tÝch nguyªn nh©n dÉn ®Õn RRTD sÏ lµ c¬ së ®Ó chóng ta ®a ra nh÷ng gi¶i ph¸p h÷u hiÖu nh»m phßng ngõa h¹n chÕ RRTD. 2.4.1- Nguyªn nh©n tõ m«i trêng bªn ngoµi. a) M«i trêng tù nhiªn. Nguyªn nh©n tõ m«i trêng tù nhiªn t¸c ®éng ®Õn ®iÒu kiÖn kinh doanh cña kh¸ch hµng, lµm ¶nh hëng ®Õn kh¶ n¨ng tr¶ nî cña kh¸ch hµng, ®©y lµ nh÷ng nguyªn nh©n bÊt kh¶ kh¸ng, n»m ngoµi dù kiÕn cña NH nh thiªn tai, ho¶ ho¹n, dÞch bÖnh... Nguyªn nh©n tõ m«i trêng tù nhiªn thêng khã lêng tríc ®îc møc ®é ¶nh hëng, tõ ®ã lµm ¶nh hëng ®Õn kÕ ho¹ch tr¶ nî cña kh¸ch hµng. V× vËy mét biÖn ph¸p ®¸nh gi¸ ®îc coi lµ hiÖu qu¶ ®ã lµ kinh nghiÖm vµ thõa kÕ c¸c sè liÖu lÞch sö. b) M«i trêng kinh tÕ. Mçi chu kú cña nÒn kinh tÕ ®Ò cã t¸c ®éng ®Õn ho¹t ®éng KD cña NH, trong ®ã ho¹t ®éng TD còng chÞu ¶nh hëng ®¸ng kÓ qua sù biÕn ®éng cña chu kú kinh tÕ. Víi m«i trêng kinh tÕ suy tho¸i sÏ cã x¸c suÊt RRTD cao nhÊt v× ë m«i trêng kinh tÕ nµy kh¶ n¨ng tµi chÝnh cña ngêi vay bÞ ¶nh hëng rÊt lín tõ ®ã ¶nh hëng ®Õn kh¶ n¨ng tr¶ nî cña kh¸ch hµng. Trong giai ®o¹n nÒn kinh tÕ t¨ng trëng c¸c DN SXKD cã l·i tõ ®ã kh¶ n¨ng tr¶ nî NH sÏ tèt h¬n vµ sÏ lµ yÕu tè c¬ b¶n kÝch cÇu TD. c) M«i trêng ph¸p lÝ, chÝnh trÞ, x· héi. HÖ thèng ph¸p luËt t¹o ra hµnh lang ph¸p lý cho H§KD cña NH. Mét hÖ thèng ph¸p luËt râ rµng sÏ ®¶m b¶o mét c¬ chÕ cho vay, c¬ chÕ xö lý nî, xö lý tµi s¶n §BTV thuËn lîi. Tõ ®ã t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho ho¹t ®éng TD cña NH tõ khi cho vay ®Õn khi thu håi nî. ChÝnh trÞ ban hµnh ph¸p luËt, mÆt kh¸c mét hÖ thèng chÝnh trÞ æn ®Þnh sÏ thu hót ®Çu t, thóc ®Èy SXKD ph¸t triÓn. Ngîc l¹i, mét hÖ thèng chÝnh trÞ 7 kh«ng æn ®Þnh sÏ ¶nh hëng ®Õn SXKD, lµm suy gi¶m kh¶ n¨ng tr¶ nî cña kh¸ch hµng, lµm t¨ng RRTD. Víi m«i trêng XH nh phong tôc tËp qu¸n, thãi quen tiªu dïng cña ngêi d©n mµ DN kh«ng thÝch nghi ®îc sÏ ¶nh hëng ®Õn kh¶ n¨ng tiªu thô s¶n phÈm cña DN ®ã, lµm gi¶m kh¶ n¨ng tr¶ nî cña kh¸ch hµng. d) Th«ng tin kh«ng c©n xøng. Th«ng tin c©n xøng gi÷a NH vµ kh¸ch hµng sÏ gióp NH cã nh÷ng quyÕt ®Þnh ®Çu t cã hiÖu qu¶, ®ång thêi gi¶m thiÓu ®îc RRTD. Tuy nhiªn trong thùc tÕ v× nhiÒu lý do kh¸c nhau mµ g©y ra t×nh tr¹ng kh«ng c©n xøng vÒ th«ng tin. NH kh«ng cã ®Çy ®ñ th«ng tin vÒ kh¸ch hµng nh th«ng tin vÒ b¶n th©n kh¸ch hµng, vÒ kÕ ho¹ch KD, vÒ qu¶n lý KD, vÒ t×nh h×nh thùc hiÖn ph¬ng ¸n dù ¸n. Ngîc l¹i kh¸ch hµng còng kh«ng cã ®Çy ®ñ th«ng tin vÒ NH nh vÒ quy m«, c¸c dÞch vô ®¸p øng, c¸ch thøc giao dÞch, gi¸ c¶... Cã 2 lo¹i RR do th«ng tin kh«ng c©n xøng: + RR do lùa chän ®èi nghÞch: Tríc khi cÊp TD, NH ®· ®¸nh gi¸ kh¸ch hµng kh«ng chÝnh x¸c tõ ®ã dÉn ®Õn sù lùa chän cho vay kh«ng ®óng víi thùc tr¹ng c¶u kh¸ch hµng, lµm t¨ng kh¶ n¨ng RRTD. + RR do ®¹o ®øc: Thêng x¶y sau khi cÊp TD. RR ®¹o ®øc x¶y ra do NH cè t×nh lµm ®Ñp th«ng tin vÒ m×nh ®Ó cung cÊp cho NH. B¶n th©n NH lÊy th«ng tin ®ã lµm c¬ së cho quyÕt ®Þnh cÊp TD th× viÖc x¶y ra RRTD lµ kh«ng tr¸nh khái. e) M«i trêng c«ng nghÖ thay ®æi. YÕu tè c«ng nghÖ quyÕt ®Þnh n¨ng suÊt lao ®éng. Sù thay ®æi m«i trêng c«ng nghÖ trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay rÊt nhanh. DN theo kÞp sù thay ®æi ®ã kh«ng nh÷ng ®¸p øng nhu cÇu cho SXKD mµ cßn lµ ®iÒu kiÖn tèi cÇn thiÕt ®¶m b¶o cho sù c¹nh tranh. Nhng kh«ng ph¶i DN nµo còng cã ®ñ ®iÒu kiÖn vÒ thêi gian vµ tµi chÝnh ®Ó theo kÞp sù thay ®æi ®ã. V× thÕ mét c«ng nghÖ l¹c hËu sÏ lµm gi¶m ®i n¨ng lùc c¹nh tranh, kh¶ n¨ng SXKD cña DN tõ ®ã lµm suy gi¶m kh¶ n¨ng tµi chÝnh, viÖc tr¶ nî NH khã kh¨n h¬n, tÊt yÕu dÉn tíi RRTD. 2.4.2- Nguyªn nh©n tõ phÝa Ng©n hµng. a) ChÝnh s¸ch tÝn dông kh«ng hîp lÝ. ChÝnh s¸ch TD lµ mét hÖ thèng ®Þnh híng tæng thÓ cho c«ng t¸c TD tõ khi ®iÒu tra kh¶o s¸t kh¸ch hµng, lùa chän kh¸ch hµng, quy tr×nh xÐt duyÖt cho vay... cho ®Õn c¬ chÕ xö lý thu håi nî. Nh vËy chÝnh s¸ch TD lµ nh©n tè ¶nh hëng ®Çu tiªn ®Õn chÊt lîng TD cña NH. Mét chÝnh s¸ch TD kh«ng hîp lý thÓ hiÖn: + C¬ chÕ ®Ó thiÕt lËp c¬ cÊu TD kh«ng hîp lý: Kh«ng c¨n cø trªn c¬ cÊu kinh tÕ ®i¹ bµn, kh¶ n¨ng cña NH, t×nh h×nh kinh tÕ x· héi, m«i trêng c¹nh tranh... + ChÝnh s¸ch l·i suÊt kh«ng phï hîp, thiÕu tÝnh c¹nh tranh... + Quy tr×nh nghiÖp vô thiÕu chÆt chÏ, kh«ng n©ng cao ®îc tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cña CBNH, dÔ t¹o s¬ hë cho kh¸ch hµng. + C¬ chÕ gi¸m s¸t CB kh«ng phï hîp. Nh×n chung khi chÝnh s¸ch TD kh«ng hîp lý sÏ t¹o khe hë cho kh¸ch hµng hoÆc sù kh«ng chÆt chÏ ®èi víi quy chÕ t¸c nghiÖp cña CBTD, c¶ 2 ®iÒu nµy ®Ò dÉn ®Õn RRTD. b) Quy tr×nh tÝn dông thiÕu chÆt chÏ vµ kh«ng phï hîp. Quy tr×nh TD lµ tæng hîp c¸c nguyªn t¾c, quy ®Þnh cña NH kÓ tõ khi chuÈn bÞ hå s¬ ®Ò nghÞ cÊp TD cho ®Õn khi chÊm døt quan hÖ TD. Quy tr×nh TD phï hîp ph¶i thÓ hiÖn ®ñ c¸c bíc sau: ThiÕt lËp hå s¬ Ph©n tÝch TD QuyÕ t ®Þnh TD 8 Gi¶i ng©n Gi¸m s¸t, thanh lý TD Nguyªn nh©n thiÕu chÆt chÏ trong viÖc thùc hiÖn quy tr×nh TD: + Th«ng tin trong tõng bíc thùc hiÖn kh«ng chi tiÕt vµ ®Çy ®ñ. + Quan hÖ gi÷a c¸c bíc thiÕu logic + ThiÕt lËp hå s¬ thiÕu c¬ së ph¸p lý, thiÕu tÝnh ®Çy ®ñ ®èi víi c¸c yÕu tè ghi trªn hå s¬. + ViÖc ph©n tÝch TD: Kh«ng lùa chän ®óng kh¸ch hµng do kh«ng c©n xøng vÒ th«ng tin, ®¸nh gi¸ kh«ng ®óng møc ®é RR cña tõng kh¸ch hµng, tõng kho¶n vay, kh«ng h¹n chÕ ®îc sù vi ph¹m ®¹o ®øc nghÒ nghiÖp cña CBTDNH. + ViÖc quyÕt ®Þnh TD: ViÖc thiÕu chÆt chÏ trong kh©u quyÕt ®Þnh TD cã thÓ lµ: Khi quyÒn quyÕt ®Þnh TD tËp trung vµo mét hoÆc mét nhãm ngêi trong NH sÏ kh«ng n©ng cao ®îc vai trß tr¸ch nhiÖm cña ngêi quyÕt ®Þnh cho vay; khi quyÒn quyÕt ®Þnh TD ®îc quy ®Þnh cho tõng CBTD th× viÖc thiÕu chÆt chÏ sÏ thÓ hiÖn ë viÖc do CBTD thiÕu tr×nh ®é hoÆc do vi ph¹m ®¹o ®øc nghÒ nghiÖp mµ kh«ng ®îc kiÓm so¸t bëi ngêi thø 2. + ViÖc gi¶i ng©n: ViÖc gi¶i ng©n b»ng tiÒn mÆt th«ng thêng khã kiÓm so¸t ®îc môc ®Ých vay vèn, ®©y còng lµ nguyªn nh©n cã thÓ dÉn ®Õn RRTD. + Gi¸m s¸t vµ thanh lý TD: Qu¸ tr×nh gi¸m s¸t sö dông vèn kh«ng thêng xuyªn cã thÓ d¸n tíi viÖc kh¸ch hµng sö dông vèn sai môc ®Ých, lµ nguyªn nh©n dÉn ®Õn suy gi¶m kh¶ n¨ng tr¶ nî cña kh¸ch hµng. Khi x¶y ra trêng hîp ph¶i xö lý TSB§ ®Ó thu håi nî mµ hå s¬ B§TV thiÕu chÆt chÏ, c¸c ®iÒu kiÖn xö lý nî kh«ng thuËn lîi cho NH sÏ dÉn ®Õn kh«ng thu håi ®îc nî, dÉn ®Õn RR mÊt vèn. c) Trang thiÕt bÞ kh«ng ®¸p øng ®ù¬c yªu cÇu c«ng viÖc. Víi mçi trang thiÕt bÞ l¹c hËu sÏ ¶nh hëng rÊt lín ®Õn H§KD cña NH nh: H¹n chÕ viÖc hç trî qu¶n lý ®iÒu hµnh, thiÕu th«ng tin hoÆc viÖc cËp nhËt th«ng tin chËm, nÕu ®ã lµ th«ng tin phßng ngõa RR th× rÊt nguy hiÓm cho NH, NH sÏ ra nh÷ng quyÕt ®Þnh kh«ng ®óng ®¾n, kh«ng nh÷ng thÕ mµ NH cßn bá lì c¸c c¬ h«i KD, c¬ héi xö lý nî... d) C¸n bé Ng©n hµng tr×nh ®é chuyªn m«n, ®¹o ®øc nghÒ nghiÖp kÐm. Sù h¹n chÕ vÒ tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô vµ ®Æc biÖt lµ sù thiÕu hiÓu biÕt vÒ lÜnh vùc KD cña kh¸ch hµng sÏ dÉn ®Õn nh÷ng quyÕt ®Þnh sai lÇm trong viÖc cÊp TD nh chän kh¸ch hµng kh«ng ®óng, x¸c ®Þnh møc cho vay vît qu¸ nhu cÇu vèn thùc tÕ, ®¸nh gi¸ TSB§ nî vay thiÕu chÝnh x¸c. §èi víi CB qu¶n lý thiÕu tr×nh ®é chuyªn m«n sÏ thiÕu ®i kh¶ n¨ng kiÓm so¸t, qu¶n lý. CBNH kh«ng cã ®¹o ®øc nghÒ nghiÖp sÏ cã nh÷ng hµnh vi dÉn ®Õn RRTD nh: Cè t×nh thiÕt lËp hå s¬ sai thµnh ®óng nh»m trôc lîi c¸ nh©n, th«ng ®ång víi kh¸ch hµng ®Ó vay kÐ...®Ó chiÕm dông vèn cña NH dÉn ®Õn RRTD. 2.4.3- Nguyªn nh©n tõ phÝa kh¸ch hµng. a) §èi víi kh¸ch hµng lµ c¸c doanh nghiÖp. - Nguyªn nh©n phi tµi chÝnh: + Do RR ®¹o ®øc: DN cè t×nh sö dông vèn sai môc ®Ých, cè t×nh kh«ng tr¶ nî NH. + Do sù thay ®æi chñ së h÷u hoÆc thay ®æi nh©n sù ¶nh hëng c¬ cÊu ban qu¶n lý cña NH. 9 + Do m«i trêng c¹nh tranh: DN kh«ng thêng xuyªn n¾m b¾t, t×m hiÓu c«ng nghÖ vµ s¶n phÈm cña ®èi tîng c¹nh tranh; do sù ph¸t triÓn cña hµng nh¸i, hµng gi¶ trªn thÞ trêng; do DN ngñ quªn trªn chiÕn th¾ng vµ quªn lµm míi m×nh; do thñ ®o¹n c¹nh tranh kh«ng lµnh m¹nh cña c¸c DN. - Nguyªn nh©n tµi chÝnh. + Do kh¶ n¨ng qu¶n lý kÐm, ngêi l·nh ®¹o DN thiÕu n¨ng lùc qu¶n lý vµ tr×nh ®é chuyªn m«n dÉn ®Õn SXKD l·ng phÝ, kh«ng hiÖu qu¶, kh¶ n¨ng tr¶ nî gi¶m. + Do ®ßn bÈy tµi chÝnh qu¸ cao, DN qu¸ lÖ thuéc vµo nguån tµi trî bªn ngoµi dÉn ®Õn gi¶m tÝnh linh ho¹t vµ nh¹y bÐn trong KD, ®ång thêi lµm cho chi phÝ t¨ng, nguy c¬ RR cao. + Kh¶ n¨ng thanh to¸n cña mét DN gi¶m sót. + Kh¶ n¨ng tiªu thô s¶n phÈm gi¶m do s¶n phÈm kÐm phÈm chÊt, kh«ng phï hîp víi thÞ hiÕu ngêi tiªu dïng. Do ®ã møc cÇu s¶n phÈm trªn thÞ trêng nhá h¬n møc cung, kh¶ n¨ng t¹o doanh thu tõ s¶n phÈm dÞch vô kh«ng hiÖu qu¶. + Kh¶ n¨ng qu¶n lý hµng tån kho, qu¶n lý ng©n quü, c¸c kho¶n ph¶i thu cã vÊn ®Ò. b) §èi víi kh¸ch hµng lµ c¸ nh©n. + Do c¸ nh©n cã thu nhËp kh«ng æn ®Þnh. + Kh¸ch hµng bÞ thÊt nghiÖp vµ mÊt viÖc lµm, tõ ®ã mÊt nguån thu nhËp ®Ó tr¶ nî. + Kh«ng dù tÝnh ®îc nh÷ng chi tiªu so víi ng©n quü cña kh¸ch hµng. NH kh«ng d¸nh gi¸ ®îc nh÷ng chi tiªu cña kh¸ch hµng ®ång nghÜa víi viÖc kh«ng x¸c ®Þnh ®îc møc tiÕt kiÖm cña hä, tõ ®ã x¸c ®Þnh sai nguån tr¶ nî dÉn ®Õn ®Þng kú h¹n kh«ng ®óng, ®©y lµ nguyªn nh©n x¶y ra RR ®äng vèn. + Do t c¸ch cña kh¸ch hµng vay vèn: Ngêi vay kh«ng cã thiÖn chÝ tr¶ nî dï hä cã kh¶ n¨ng, kh¸ch hµng cã thÓ sö dông vèn sai môc ®Ých, cè t×nh lõa ®¶o... + Kh¸ch hµng bÞ chÕt hoÆc m¾c c¸c chøng bÖnh lµm mÊt søc lao ®éng, ¶nh hëng ®Õn kh¶ n¨ng tr¶ nî vay cña kh¸ch hµng. 2.4.4- Nguyªn nh©n tõ b¶o ®¶m tiÒn vay. - §èi víi b¶o ®¶m b»ng tµi s¶n: Chóng ta biÕt r»ng, mét TS dïng lµm b¶o ®¶m tiÒn vay ph¶i héi ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn sau: + §iÒu kiÖn ph¸p lý: . TS ph¶i thuéc quyÒn së h÷u hîp ph¸p cña ngêi vay. . TS ®îc phÐp giao dÞch chuyÓn nhîng. . TS kh«ng cã tranh chÊp. . TS ®îc mua b¶o hiÓm khi ph¸p luËt cã quy ®Þnh. + §iÒu kiÖn kinh tÕ: . TS cã tÝnh thÞ trêng cao, dÔ chuyÓn nhîng. . TS cã gi¸ trÞ t¬ng ®èi æn ®Þnh. . TS cã ®ñ gi¸ trÞ ®Ó b¶o ®¶m khi cho vay. Nh vËy tÊt c¶ c¸c ®iÒu kiÖn trªn ®Òu ®Ó ®¶m b¶o tÝnh an toµn cho NH khi cÊp TD cho kh¸ch hµng. ChØ cÇn thiÕu mét trong nh÷ng ®iÒu kiÖn trªn th× viÖc xö lý TSB§ ®Ó thu håi nî sÏ rÊt khã kh¨n, vµ ®iÒu khã tr¸nh khái sÏ lµ RRTD. - §èi víi b¶o l·nh: Ngêi b¶o l·nh kh«ng ®ñ uy tÝn, n¨ng lùc ph¸p lý, n¨ng lùc tµi chÝnh, TSB§ cña ngêi b¶o l·nh kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn lµm B§TV, ®©y lµ nguyªn nh©n dÉn ®Õn RRTD khi ngêi b¶o l·nh kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô cña m×nh. 10 2.5- HËu qu¶ RRTD. 2.5.1- §èi víi nÒn kinh tÕ. NHTM ho¹t ®éng trong lÜnh vùc kinh doanh tiÒn tÖ TD, nã cã quan hÖ trùc tiÕp vµ thêng xuyªn víi nhiÒu chñ thÓ kinh tÕ. Khi RRTD x¶y ra víi NH tÊt yÕu g©y ra nh÷ng ¶nh hëng tiªu cùc ®èi víi nÒn kinh tÕ vµ ®êi sèng x· héi. Kh¸ch hµng khi ph¸t sinh RR thêng n»m trong t×nh tr¹ng KD sa sót hoÆc bªn bê vùc ph¸ s¶n, cßn NH khi gÆp RR th× hiÖu qu¶ KD gi¶m, thËm chÝ thua lç ph¶i dïng vèn tù cã ®Ó bï ®¾p uy tÝn vµ vÞ thÕ trªn thÞ trêng gi¶m...NÕu RRTD kÐo dµi sÏ mÊt lßng tin hoµn toµn víi kh¸ch hµng cïng víi viÖc 1 thÊt tho¸t mét lîng vèn lín khiÕn NH cã thÓ mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n vµ ®i ®Õn ph¸ s¶n. C¸c NHTM cã mèi liªn quan chÆt chÏ, ®iÒu nµy lµm hËu qu¶ cña RRTD cµng trÇm träng h¬n. Khi mét NH lín gÆp RR cã nguy c¬ ph¸ s¶n sÏ dÓ kÐo theo t×nh tr¹ng khñng ho¶ng cña c¸c NH kh¸c trªn thÞ trêng tiÒn tÖ( hiÖu øng ®«min«). HiÖu øng ®ç vì d©y chuyÒn nµy sÏ g©y khñng ho¶ng cho nÒn kinh tÕ, ®Æc biÖt trong ®iÒu kiÖn mäi ho¹t ®éng thanh to¸n ®Òu ®îc thùc hiÖn qua NH. C¸c DN chñ yÕu dùa vµo vèn vay NH. Khi NH gÆp RR sÏ lµm chËm trÔ c«ng t¸c thanh to¸n, do ®ã trùc tiÕp c¶n trë qu¸ tr×nh chu chuyÓn vèn, nghÜa lµ ®· g©y khã kh¨n cho DN trong SX vµ lu th«ng hµng ho¸ dÉn ®Õn lµm gi¶m lîi nhuËn cña DN, ®Èy DN ®Õn nhiÒu nguy c¬ tiÒm Èn. RRTD x¶y ra ë møc ®é cao sÏ lµm cho nÒn kinh tÕ bÞ x¸o ®éng mÊt æn ®Þnh. 2.5.2- §èi víi b¶n th©n ng©n hµng. Cho dï lµ RR mÊt vèn hay ®äng vèn th× møc ®é ¶nh hëng cña nã còng rÊt nghiªm träng ®èi víi mçi NH khi RR ë møc ®é thÊp, NH cã thÓ dïng lîi nhuËn KD hoÆc VTC cña m×nh ®Ó bï ®¾p, chÊp nhËn bÞ gi¶m lîi nhuËn hay thua lç. Nhng nÕu RR ë møc ®é cao th× nguån VTC cña NH còng kh«ng ®ñ bï ®¾p th× NH sÏ r¬i vµo t×nh tr¹ng khñng ho¶ng, ph¸ s¶n. V× vËy quan t©m ®Õn RRTD trë thµnh vÊn ®Ò sèng cßn cña NHTM. 2.6- Nh÷ng dÊu hiÖu nhËn biÕt RRTD. §Ó nhËn biÕt RRTD chóng ta c¨n cø vµo c¸c dÊu hiÖu cña 1 kho¶n tÝn dông xÊu: - Tr¶ nî vay kh«ng ®óng kú h¹n hoÆc thÊt thêng. §iÒu nµy cho thÊy kh¸ch hµng kh«ng thùc hiÖn ®óng dù ¸n, ph¬ng ¸n SXKD, hoÆc cã thùc hiÖn nhng kh«ng hiÖu qu¶. Chøng tá ®©y lµ kho¶n TD cã vÊn ®Ò. - Thêng xuyªn söa ®æi thêi h¹n, xin gia h¹n TD. Lóc nµy hoÆc lµ kh¸ch hµng kh«ng cã kh¶ n¨ng tr¶ nî ®óng h¹n, hoÆc kh¸ch hµng kh«ng cã thiÖn chÝ tr¶ nî dÉn ®Õn x¶y ra RR ®äng vèn. - Cã hå s¬ ®¶o nî (mçi lÇn vay míi th× nî gèc gi¶m xuèng mét Ýt) NÕu kh«ng ®¶o nî, NH chÊm døt cho vay sau mçi lÇn vay th× trêng hîp nµy sÏ dÓ ph¸t sinh nî qu¸ h¹n v× kh¸ch hµng kh«ng ®ñ kh¶ n¨ng tr¶ ®ñ nî gèc sau mçi lÇn vay dÉn ®Õn RR mÊt vèn. - L·i suÊt TD cao kh«ng b×nh thêng (®Ó bï ®¾p RRTD) NÕu l·i suÊt TD cao kh«ng b×nh thêng mµ kh¸ch hµng vÉn chÊp nhËn th× ®©y cã thÓ lµ kh¸ch hµng cã vÊn ®Ò vÒ tµi chÝnh, kh¸ch hµng cè t×nh vay mµ kh«ng cÇn tÝnh ®Õn yÕu tè l·i suÊt, víi kh¸ch hµng nµy sÏ tiÒm Èn RRTD. - Tµi kho¶n ph¶i thu hay hµng tån kho kh«ng b×nh thêng. §iÒu ®ã cho thÊy sù kh«ng æn ®Þnh trong SXKD vµ trong tµi chÝnh cña kh¸ch hµng, sù kh«ng æn ®Þnh ®ã dÉn ®Õn kh¸ch hµng kh«ng cã nguån thu ®Ó tr¶ nî. - HÖ sè ®ßn bÈy t¨ng (Nî/ Vèn CSH t¨ng) 11 §iÒu nµy sÏ kh«ng tèt khi quy m« SX kh«ng ®æi, kh¸ch hµng vay nî nhiÒu h¬n trong khi vèn CHS kh«ng t¨ng tõ ®ã kh¶ n¨ng chèng ®ì RR tõ vèn CSH sÏ kÐm ®i, dÉn ®Õn kh¶ n¨ng tr¶ nî cña kh¸ch hµng yÕu kÐm. - ThÊt l¹c hå s¬, ®Æc biÖt lµ c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh cña kh¸ch hµng. §©y lµ RR ®¹o ®øc, viÖc thÊt l¹c b¸o c¸o tµi chÝnh nh»m tr¸nh sù kiÓm tra kiÓm so¸t cña ngêi qu¶n lý ®èi víi kh¸ch hµng cã vÊn ®Ò tµi chÝnh. - ChÊt lîng b¶o ®¶m TD thÊp. ChÊt lîng b¶o ®¶m TD bÞ suy gi¶m hoÆc gi¸ trÞ cña TS b¶o ®¶m TD biÕn ®éng gi¶m m¹nh lµm cho gi¸ trÞ cña b¶o ®¶m TD nhá h¬n gi¸ trÞ cña kho¶n TD sÏ dÉn ®Õn RRTD khi ph¶i xö lý TSB§ ®Ó thu håi nî. - Dùa vµo ®¸nh gi¸ l¹i TS ®Ó t¨ng vèn CSH cña kh¸ch hµng. Thùc chÊt vèn CSH cña kh¸ch hµng kh«ng t¨ng, viÖc tin tëng vµo ®ã cã thÓ NH sÏ cã møc ph¸n quyÕt cho vay cao h¬n dÉn tíi tiÒm Èn RRTD. - ThiÕu b¸o c¸o lu chuyÓn luång tiÒn hay dù b¸o luång tiÒn. ViÖc nµy kh«ng t¹o c¬ së ch¾c ch¾n ®Ó NH x¸c ®Þnh thêi ®iÓm nhËn tiÒn vay, thêi ®iÓm thu nî, cã thÓ x¶y ra RR ®äng vèn. - Kh¸ch hµng dùa vµo nguån thu bÊt thêng ®Ó tr¶ nî. VÒ nguyªn t¾c, viÖc thu nî ph¶i ®îc x¸c ®Þnh tõ chÝnh ph¬ng ¸n, dù ¸n vay vèn. NÕu NH c¨n cø vµo nguån thu bÊt thêng ®Ó thu nî cã nghÜa lµ ph¬ng ¸n, dù ¸n vay vèn kh«ng ®ñ hoÆc kh«ng cã kh¶ n¨ng sinh lêi ®¶m b¶o tr¶ nî, ®èi víi kh¸ch hµng nµy thêng kh«ng cã kh¶ n¨ng tr¶ nî theo ®óng hîp ®ång TD. CH¦¥NG II Thùc tr¹ng rñi ro tÝn dông t¹i NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n tØnh Thanh Ho¸. 1. Kh¸i qu¸t qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n tØnh Thanh Ho¸ 1.1- Kh¸i qu¸t vÒ ®Æc ®iÓm kinh tÕ vïng. Nh xu©n lµ mét huyÖn trung du, miÒn nói phÝa t©y nam tØnh Thanh Ho¸, diÖn tÝch gÇn 700 km, sè d©n 56.700 ngêi trong ®ã ngêi ®ang ë ®é tuæi lao ®éng gÇn 27.200 ngêi, tæng sè hé 12.315 hé, sè DN trªn ®Þa bµn 28 DN.Trong nh÷ng n¨m võa qua, kinh tÕ huyÖn ®· ®¹t ®îc kÕt qu¶ ph¸t triÓn nhÊt ®Þnh. Tèc ®é t¨ng trëng kinh tÕ nh÷ng n¨m 2003-2005 b×nh qu©n ®¹t 10,5% b»ng møc b×nh qu©n toµn tØnh. Tuy nhiªn nÒn kinh tÕ chñ yÕu vÉn lµ n«ng nghiÖp, l©m nghiÖp theo híng chuyÓn ®æi c¬ cÊu c©y trång vËt nu«i, bªn c¹nh ®ã cã sù ph¸t triÓn c¸c ngµnh nghÒ tiÓu thñ c«ng nghiÖp tuy cßn nhiÒu rÊt nhiÒu h¹n chÕ. 1.2- Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n tØnh Thanh Ho¸ NHNo& PTNT huyÖn Nh Xu©n ®îc thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh sè 899/Q§-NHNo ngµy 01/12/1997 cña Tæng G§ NHNo&PTNT ViÖt Nam vµ chÝnh thøc ®i vµo ho¹t ®éng vµo ngµy 01/01/1998 sau khi chia t¸ch huyÖn theo N§ 17/N§-CP. Víi TS vµ nguån vèn ban ®Çu kh«ng ®¸ng kÓ, qua 8 n¨m ho¹t 12 ®éng NH ®· ®ãng gãp kh«ng nhá cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ ®Þa ph¬ng vµ tõng bíc më réng quy m« ho¹t ®éng trªn nhiÒu lÜnh vùc kinh doanh cña m×nh. H§KD trªn ®Þa bµn cßn nhiÒu khã kh¨n, nhng víi nh÷ng cè g¾ng cña tËp thÓ CBVC NH lu«n b¸m s¸t ®Þnh híng cña TØnh, nhiÖm vô ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi trªn ®Þa bµn ®ång thêi thêng xuyªn ®îc sù quan t©m cña l·nh ®¹o NHNo TØnh, sù gióp ®ì cña cÊp uû, chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng cïng víi tÝnh chñ ®éng s¸ng t¹o trong ®iÒu hµnh cña Ban G§ vµ nç lùc phÊn ®Êu cña toµn NH nªn ho¹t ®éng KD cña NH ngµy mét ®i lªn, xøng ®¸ng lµ ®ßn bÈy thóc ®Èy ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng nghiÖp, n«ng th«n. Thùc hiÖn nhiÖm vô KD tiÒn tÖ TD víi ph¬ng ch©m “mang phån thÞnh ®Õn víi kh¸ch hµng”, NHNo& PTNT huyÖn Nh Xu©n H§KD trªn c¸c lÜnh vùc: - NhËn tiÒn göi díi nhiÒu h×nh thøc. - Ph¸t hµnh chøng chØ tiÒn göi, kú phiÕu, traÝ phiÕu NH. - TiÕp nhËn vèn tµi trî, uû th¸c ®Çu t tõ chÝnh phñ, NHNN vµ c¸c tæ chøc quèc tÕ, c¸ nh©n trong vµ ngoµi níc cho c¸c ch¬ng tr×nh phat triÓn kinh tÕ-x· héi trªn ®Þa bµn vµ thùc hiÖn c¸c h×nh thøc huy ®éng kh¸c. - §Çu t vèn TD, cho vay ng¾n, trung vµ dµi h¹n ®èi víi c¸c tæ chøc, c¸ nh©n, hé gia ®×nh thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, cho vay tµi trî theo dù ¸n... - Kinh doanh ngo¹i tÖ. - Cung øng c¸c dÞch vô: Chi tr¶ kiÒu hèi, c¸c dÞch vô chuyÓn tiÒn, thanh to¸n, tiÒn göi, b¶o l·nh... VÒ c¬ cÊu tæ chøc NHNo& PTNT huyÖn Nh Xu©n: S¬ ®å 1:M« h×nh tæ chøc cña NHNo& PTNT huyÖn Nh Xu©n Gi¸m ®èc NH cÊp 3 B·i Trµnh C¸c Phã Gi¸m ®èc Phßng TÝn Dông Bé phËn hµnh chÝnh Phßng KÕ to¸nNg©n quü Tõ m« h×nh tæ chøc cho thÊy c¬ cÊu bé m¸y NHNo& PTNT huyÖn Nh Xu©n, gåm: - Ban ®iÒu hµnh: Gåm 1 G§ vµ 2 PG§ phô tr¸ch c¸c mÆt ho¹t ®éng kh¸c nhau: 1 PG§ phô tr¸ch TD ( kÕ ho¹ch KD ), 1 phã G§ phô tr¸ch kÕ to¸nng©n quü. - C¸c phßng ban nghiÖp vô: Gåm phßng TD, phßng kÕ to¸n-ng©n quü. - C¸c ®¬n vÞ trùc thuéc: Gåm NH cÊp 3 B·i Trµnh. Víi c¬ cÊu tæ chøc kh¸ ®¬n gi¶n cho thÊy quy m« ho¹t ®éng cña NHNo& PTNT huyÖn Nh Xu©n cha ®îc ph¸t triÓn réng, ®©y sÏ lµ ®iÓm yÕu khi c¹nh tranh më réng thÞ phÇn. Tuy nhiªn lîi thÕ ®ã lµ c¬ cÊu tæ chøc gän nhÑ sÏ lµ ®iÒu kiÖn qu¶n lý cã hiÖu qu¶, tÝnh chuyªn m«n ho¸ cao. 13 1.3- Kh¸i qu¸t t×nh h×nh ho¹t ®éng kinh doanh cña NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n 1.3.1. C«ng t¸c huy ®éng vèn. Nguån vèn ®èi víi NHNo& PTNT huyÖn Nh Xu©n trong nhiÒu n¨m qua lu«n lµ mét trong nh÷ng vÊn ®Ò ®îc quan t©m hµng ®Çu, nguyªn nh©n chñ yÕu lµ do thiÕu nguån vèn ®¸p øng nhu cÇu cho vay, NH ph¶i thêng xuyªn sö dông vèn cÊp trªn. N¨m 2005 vµ 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006, mÆc dï gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n nhng víi sù cè g¾ng cña tËp thÓ CBVC trong ®¬n vÞ mµ tèc ®é t¨ng trëng nguån vèn huy ®éng t¹i ®Þa ph¬ng lu«n vît kÕ ho¹ch ®îc giao. Tuy nhiªn vèn huy ®éng chñ yÕu vÉn lµ néi tÖ ( chiÕm 98%/ tæng nguån vèn). C«ng t¸c huy ®éng vèn kh«ng nh÷ng ®Ó t¹o lËp nguån vèn cho vay mµ cßn lµ c¬ së ®Ó c©n ®èi KHKD. HiÖn nay c¸c NHNo&PTNT nãi chung vµ NHNo& PTNT huyÖn Nh Xu©n nãi riªng ph¶i thùc hiÖn nghiªm ngÆt chØ tiªu sö dông vèn cÊp trªn th«ng qua tµi kho¶n ®iÒu chuyÓn vèn. NÕu vi ph¹m ®iÒu hµnh kÕ ho¹ch sÏ cã h×nh thøc xö lý nghiªm kh¾c. ChÝnh v× vËy, nhiÒu n¨m nay c«ng t¸c huy ®éng vèn ë NHNo& PTNT huyÖn Nh Xu©n lu«n ®îc coi lµ chØ tiªu cã tÝnh chÊt quan träng hµng ®Çu. §¸nh gi¸ kÕt qu¶ huy ®éng vèn nh sau: 2004 2005 6th2006 B¶ng 1: KÕt qu¶ huy ®éng vèn qua c¸c n¨m §¬n vÞ: TriÖu ®ång Nguån vèn huy T¨ng gi¶m so víi c¸c n¨m ®éng Sè tuyÖt ®èi Sè t¬ng ®èi 36.051 46.635 10.584 29,4% 55.248 8.613 18,5% (Nguån: B¸o c¸o tæng kÕt ho¹t ®éng kinh doanh n¨m 2004, 2005, b¸o c¸o s¬ kÕt H§KD 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006) Qua b¶ng sè liÖu trªn cho ta thÊy tæng nguån vèn huy ®éng cña chi nh¸nh cã sù t¨ng trëng râ rÖt qua c¸c n¨m. N¨m 2005 t¨ng 10.584 triÖu ®ång so víi n¨m 2004, tèc ®é t¨ng 29,4%; 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006 t¨ng trëng ®îc 8.613 triÖu ®ång, t¨ng 18,5% so víi ®Çu n¨m. §Ó ®¹t ®îc tèc ®é t¨ng trëng t¬ng ®èi cao nh vËy lµ do NH ®· ¸p dông ®ång bé c¸c biÖn ph¸p tõ chÝnh s¸ch l·i suÊt ®Õn tiÕp thÞ, khuyÕn m¹i, dù thëng ... ®ång thêi ®a d¹ng ho¸ h×nh thøc huy ®éng vèn. 1.3.2. T×nh h×nh sö dông vèn. Tõ ®¨c ®iÓm kinh tÕ vïng cho thÊy c¸c ®èi tîng kh¸ch hµng mµ NHNo& PTNT huyÖn Nh Xu©n cho vay chñ yÕu vÉn lµ hé gia ®×nh, c¸ nh©n víi nh÷ng gµnh nghÒ cßn ®¬n thuÇn. §Ó c«ng t¸c huy ®éng vèn cã hiÖu qu¶, trong nh÷ng n¨m qua NH ®· cã nhiÒu ®æi míi vÒ con ngêi, c«ng nghÖ...bªn c¹nh ®ã lµ viÖc hoµn thiÖn quy tr×nh TD, tõ ®ã võa më réng TD võa cñng cè n©ng cao chÊt lîng TD. NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n ®· cã ®îc nh÷ng kÕt qu¶ ®¸ng kÓ. KÕt qu¶ c«ng t¸c sö dông vèn nhòng n¨m qua thÓ hiÖn qua sè liÖu tæng d nî: B¶ng 2: Tæng d nî toµn chi nh¸nh §¬n vÞ: TriÖu ®ång N¨m §¬n vÞ NH trung t©m 2004 2005 58.001 76.306 Th¸ng 06/2006 98.384 14 2005/2004 Sè tiÒn % +18.305 +31.5 6th2006/2005 Sè tiÒn % +22.078 +28.9 NH cÊp 3 B·i trµnh Tæng d nî 14.427 19.308 23.046 +4.881 +33.8 +3.738 +19.3 72.428 95.614 121.430 +23.186 +32 +25.816 +27 (Nguån: B¸o c¸o tæng kÕt ho¹t ®éng kinh doanh n¨m 2004, 2005, b¸o c¸o s¬ kÕt H§KD 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006) T×nh h×nh sö dông vèn cña toµn chi nh¸nh NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n cã thÓ thÊy r»ng tèc ®é t¨ng trëng qua tõng thêi kú lµ t¬ng ®èi cao, n¨m 2005 so víi n¨m 2004 t¨ng 23.186 triÖu ®ång t¬ng øng 32%, 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006 so víi 2005 t¨ng 25.816 triÖu ®ång t¬ng øng 27%. Cho thÊy nh÷ng n¨m qua NH Nh Xu©n lu«n vît møc chØ tiªu kh¸ch hµng t¨ng d nî. §Ó ®¹t ®îc kÕt qu¶ ®ã lµ do NH ®· lµm tèt ®îc c«ng t¸c ®iÒu tra t×nh h×nh kinh tÕ ®Þa ph¬ng, x©y dùng KHKD trªn c¬ së ®Þnh híng cña tõng CBTD. ViÖc x©y dùng KHKD thùc sù ®· b¸m s¸t ®îc ®Þnh híng ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi, u tiªn vèn cho viÖc thùc hiÖn c¸c ®Ò ¸n ph¸t triÓn kinh tÕ cña huyÖn, tËp trung khoanh vïng kinh tÕ, ph©n lo¹i ®èi tîng cho vay, ®èi t¬ngj kh¸ch hµng ®Ó cã chÝnh s¸ch TD phï hîp. Song song víi viÖc ®¸p øng nhu cÇu vèn cho ph¸t triÓn kinh tÕ, NH cßn chó träng cho vay tiªu dïng cho c¸c ®èi tîng cã thu nhËp æn ®Þnh, cho vay cÇm cè giÊy tê cã gi¸. §ång thêi víi c¸c biÖn ph¸p qu¶n lý vÒ hµnh chÝnh, l·nh ®¹o NHNo&PTNT Nh Xu©n cßn sö dông biÖn ph¸p kinh tÕ trong ®iÒu hµnh nh thùc hiÖn c¬ chÕ kho¸n l¬ng ®Õn toµn thÓ CBTD, trong ®ã mét trong nh÷ng chØ tiªu kho¸n l¬ng lµ t¨ng d nî cho vay, gi¶m tû lÖ xÊu. Víi mét ®Þa bµn c¹nh tranh nhng NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n vÉn ®¶m b¶o ®îc kÕ ho¹ch t¨ng trëng d nî ë møc cao, ®¸p øng nhu cÇu vèn cho nÒn kinh tÕ, lµ mét TCTD chñ ®¹o cho viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ ë ®Þa ph¬ng, t¹o ®éng lùc ph¸t triÓn ngµnh nghÒ, gi¶i quyÕt viÖc lµm ... thùc sù lµ ®ßn bÈy cho t¨ng trëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ. §Ó thÊy ®îc ®iÒu ®ã chóng ta sÏ ph©n tÝch chi tiÕt kÕt cÊu d nî theo lo¹i cho vay vµ ®èi tîng cho vay còng nh doanh sè ho¹t ®éng cña NH qua tõng thêi kú: ChØ tiªu Tæng d nî N¨m 1. Theo lo¹i cho vay D nî ng¾n h¹n D nî trung,dµi h¹n 2.Theo TP KinhTÕ DNNN DNNQD Hé SXKD Cho vay tiªu dïng Hîp t¸c x· B¶ng 3: T×nh h×nh sö dông vèn theo c¸c chØ tiªu. §¬n vÞ: TriÖu ®ång 2004 2005 72.428 95.614 6th2006 / 2006 121.430 2005/2004 Sè tiÒn % +23.186 +32 6th2006/2005 Sè tiÒn % +25.816 +27 23.583 48.845 33.182 62.432 46.300 75.122 +9.599 +13.587 +40.7 +27.8 +13.118 +12.690 +39.5 +20.3 2.769 41.510 27.949 200 3.724 58.354 32.686 850 4.269 72.237 43.584 1.340 +955 +16.844 +4.737 +650 +34.4 +40.5 +16.95 +325 +545 +13.883 +10.898 +490 14.6 +23.8 +33.34 +57.6 15 (Nguån: B¸o c¸o tæng kÕt ho¹t ®éng kinh doanh n¨m 2004, 2005, b¸o c¸o s¬ kÕt H§KD 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006) Tõ t×nh h×nh ho¹t ®éng ®ã cho thÊy tèc ®é t¨ng trëng d nî qua tõng thêi kú cña NH lu«n ë møc t¬ng ®èi cao, nguyªn nh©n chñ yÕu lµ do NH më réng quy m« ho¹t ®éng c¶ ë trung t©m vµ chi nh¸nh cÊp 3. Lµ ®Þa bµn míi nªn nhu cÇu vèn cho phÊt triÓn kinh tÕ ®Þa ph¬ng rÊt cao. Tuy nhiªn ho¹t ®éng TD cha ®a d¹ng, vèn cho vay vÉn tËp trung chñ yÕu cho hé s¶n xuÊt, tiÕp ®Õn lµ cho vay tiªu dïng, DN vµ HTX cã doanh sè ho¹t ®éng cßn thÊp ( chØ chiÕm kho¶ng 3,7% tæng d nî) trong ®ã kh«ng cã cho vay DNNN. Tõ ®èi tîng ®Çu t ®ã chóng ta còng cã thÓ thÊy r»ng nÒn kinh tÕ ®Þa ph¬ng ph¸t triÓn cßn theo híng n«ng nghiÖp lµ chñ ®¹o, ®ång thêi víi viÖc gia t¨ng doanh sè cho vay tiªu dïng còng lµ ®éng lùc thóc ®Èy sù ph¸t triÓn th¬ng nghiÖp dÞch vô. VÒ c¬ cÊu d nî th× ®a sè l¹i cho vay trung vµ dµi h¹n (chiÕm b×nh qu©n 68% trªn tæng d nî). Nh vËy c¬ cÊu vèn ®Çu t ng¾n h¹n, trung vµ dµi h¹n cha ®îc hîp lý v× nguån vèn huy ®éng dµi h¹n kh«ng ®ñ ®¸p øng nhu cÇu cho vay trung vµ dµi h¹n, nªn ®Ó cã ®îc nguån vèn nµy ph¶i sö dông nguån vèn ®iÒu hoµ tõ cÊp trªn. Nguyªn nh©n cã c¬ cÊu vèn nh vËy v× ®èi tîng ®Çu t cña NHNo&PTNT Nh Xu©n ®a sè cã thêi gian thu håi vèn dµi. 1.3.3. KÕt qu¶ kinh doanh cña NHNo&PTNT Nh Xu©n. Ng©n hµng ho¹t ®éng trªn lÜnh vùc tiÒn tÖ, tÝn dông nªn chÞu sù t¸c ®éng rÊt lín cña c¸c biÕn ®éng vÒ kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi. H¬n n÷a, ho¹t ®éng tÝn dông lµ ho¹t ®éng kinh doanh chÝnh cña Ng©n hµng l¹i tiÒm Èn rÊt nhiÒu rñi ro. NHNo&PTNT Nh Xu©n ®· cã rÊt nhiÒu cè g¾ng trong ®iÒu hµnh ho¹t ®éng kinh doanh ®Ó kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ, uy tÝn cña m×nh trªn thÞ trêng. ThÓ hiÖn nh trong b¶ng sau: B¶ng 4 : KÕt qu¶ kinh doanh ChØ tiªu 2004 N¨m Sè tiÒn (tr.®ång) 1.Tæng thu nhËp: + Thu nhËp tõ H§TD + Thu nhËp kh¸c 2. Tæng chi phÝ: + Chi cho h® tÝn dông + Chi l¬ng nh©n viªn + Chi phÝ kh¸c 3.Lîi nhuËn=Tæng TN-Tæng CP T.nhËp b×nh qu©n ( chi l¬ng n.viªn/sè n.viªn) 9.285 7.290 1.995 8.539,5 5.293.5 768 2.478 745.5 2005 Tû Sè tiÒn träng(%) (tr.®ång) 100 78,51 21,49 100 61,99 8,99 29,02 768/ 27 =28,44 10.843 8.421 2.422,5 9.730,5 6.012 916.5 2.802 1.113 916,5/ 28 =32,73 6th2006 Tû Sè tiÒn Tû träng(%) (tr.®ång) träng( %) 100 77,66 22,34 100 61,79 9,42 28,79 13.486,5 10.800 2.686,5 11.386 7.500 1.290 2.595 2.101,5 100 80,09 19,91 100 65,88 11,33 22,79 11.368/ 28 =46,07 ( Nguån: B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh) Qua b¶ng sè liÖu trªn ta thÊy kÕt qu¶ kinh doanh cña NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n nh sau: VÒ tæng thu nhËp,nh×n chung thu nhËp cña NH t¨ng ®Òu qua c¸c n¨m. N¨m 2004 lµ 9.285 triÖu ®ång. N¨m 2005 lµ 10.843,5 triÖu ®ång, t¨ng 1558,5 16 triÖu ®ång t¬ng øng tû lÖ t¨ng 16,79% so víi n¨m 2004. N¨m 2006 lµ 13.486,5 triÖu ®ång, t¨ng 2643 triÖu ®ång t¬ng øng tû lÖ t¨ng 24,37% so víi n¨m 2005.Sù t¨ng lªn cña tæng thu nhËp chñ yÕu lµ do nguån thu tõ ho¹t ®éng tÝn dông t¨ng lªn. N¨m 2004 thu tõ ho¹t ®éng tÝn dông lµ 7.290 triÖu ®ång,®¹t 78,51% trong tæng thu nhËp.N¨m 2005 thu tõ ho¹t ®éng tÝn dông lµ 8421 triÖu ®ång, chiÕm 77,66% trong tæng thu nhËp. N¨m 2006 thu tõ ho¹t ®éng tÝn dông lµ 10.800 triÖu ®ång chiÕm tû lÖ 80,09% trong tæng thu nhËp. Thu nhËp kh¸c bao gåm thu ho¹t ®éng dÞch vô, thu cÊp bï l·i suÊt,thu tõ kinh doanh ngo¹i hèi...còng t¨ng lªn qua c¸c n¨m. VÒ chi phÝ: Chi cho ho¹t ®éng tÝn dông lµ kho¶n thu chñ yÕu cña NH, bao gåm chi tr¶ l·i tiÒn vay vµ chi tr¶ l·i tiÒn göi. N¨m 2004 tæng chi phÝ lµ 8.539,5 triÖu ®ång trong ®ã chi ho¹t ®éng tÝn dông lµ 5.293,5 triÖu ®ång chiÕm 61,99% so víi tæng chi phÝ. N¨m 2005 tæng chi phÝ lµ 9730,5 triÖu ®ång trong ®ã chi cho ho¹t ®éng tÝn dông lµ 6.012 triÖu ®ång chiÕm 61,79% so víi tæng chi phÝ. N¨m 2006 chi lµ 11.386 triÖu ®ång trong ®ã chi cho ho¹t ®éng tÝn dông lµ 7.500 triÖu ®ång chiÕm 65,88% so víi tæng chi phÝ. C¸c kho¶n chi kh¸c nh chi cho qu¶n lý, chi vÒ tµi s¶n, chi dù phßng, b¶o hiÓm tiÒn göi... còng t¨ng lªn qua c¸c n¨m. Do tÝnh chÊt c¹nh tranh, NH còng ph¶i t¨ng chi phÝ cho viÖc tiÕp thÞ, mua s¾m c¸c thiÕt bÞ v¨n phßng... Qua ®ã ta thÊy tèc ®é t¨ng chi phÝ cßn cao ®Æc biÖt n¨m 2006 t¨ng 1.655,5 triÖu ®ång so víi n¨m 2005. Tuy chi phÝ t¨ng nhng tèc ®é t¨ng chi phÝ kh«ng b»ng tèc ®é t¨ng thu nhËp nªn NH còng ®¹t ®îc lîi nhuËn cô thÓ nh sau: N¨m 2004 ®¹t 745.5 triÖu ®ång, n¨m 2005 ®¹t 1.113 triÖu ®ång, n¨m 2006 ®¹t 2.101,5 triÖu ®ång. Lîi nhuËn cña NH t¨ng nh vËy lµ do NH ®· cã nhiÒu chÝnh s¸ch hîp lý ®Ó thu håi nî vay,më réng c¸c ho¹t ®éng dÞch vô ®Ó thu tiÒn dÞch vô...®ång thêi h¹n chÕ c¾t gi¶m c¸c kho¶n chi kh«ng cÇn thiÕt ®Ó t¨ng hiÖu qu¶ kinh doanh qua c¸c n¨m. HiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña NH cßn thÓ hiÖn qua thu nhËp b×nh qu©n ®Çu ngêi t¹i NH, n¨m 2004 mét nh©n viªn trong mét n¨m cã thu nhËp lµ 28,44 triÖu ®ång,n¨m 2005 lµ 32,73 triÖu ®ång, n¨m 2006 lµ 46,07 triÖu ®ång. Ho¸. 2. Thùc tr¹ng RRTD t¹i NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n tØnh Thanh §Ó ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng RRTD t¹i NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n trong ph¹m vi nghiªn cøu, chóng ta ®¸nh gi¸ theo tõng lo¹i RRTD. Tuy nhiªn theo mçi c¸ch ph©n lo¹i nî l¹i cho chóng ta sè liÖu ®¸nh gi¸ kh¸c nhau, n¨m 2004 thùc hiÖn ph©n lo¹i nî theo Q§ 488/Q§-NHNN, n¨m 2005 vµ 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006 l¹i ph©n lo¹i theo Q§ 493/Q§-NHNN. §Ó t¹o c¬ së ph©n tÝch chÝnh x¸c h¬n chóng ta sÏ cã nh÷ng gi¶ thuyÕt ®Ó ®ång nhÊt c¬ së so s¸nh sè liÖu. 2.1- RRTD do bÞ ®äng vèn t¹i NHNo&PTNT huyÖn Nh Xu©n. RR ®äng vèn liªn quan vÒ mÆt thêi gian tr¶ nî, v× vËy thíc ®o c¬ b¶n nhÊt ®Ó ®¸nh gi¸ RR ®äng vèn lµ chØ tiªu NQH. ViÖc cô thÓ ho¸ Q§ 488 vµ Q§ 493 trong hÖ thèng NHNo c¬ b¶n vÒ ph©n nhãm nî ®îc tãm t¾t nh sau ( Nhãm 1 lµ lo¹i nî ®ñ tiªu chuÈn nªn kh«ng ®a vµo ®©y) B¶ng 5: So s¸nh ph©n lo¹i Nhã m Q§ 488 Lo¹i nî Q§ 493 Lo¹i nî Nhãm 2 17 - NQH díi 90 ngµy Nî ®îc c¬ cÊu l¹i 2 - 3 - 4 3 Nî cã B§TS qu¸ h¹n díi 181 ngµy Nî kh«ng B§TS qu¸ h¹n díi 90 ngµy Nî cã §BTS qu¸ h¹n tõ 181 ®Õn 361 ngµy Nî kh«ng B§TS qu¸ h¹n tõ 91 ®Õn 181 ngµy Nî cã B§TS qu¸ h¹n trªn 361 ngµy Nî kh«ng B§TS qu¸ h¹n trªn 181 ngµy - - 4 - 5 - NQH Tõ 90 ®Õn 180 ngµy Nî ®îc c¬ cÊu l¹i QH díi 90 ngµy NQH tõ 181 ®Õn 360 ngµy Nî ®îc c¬ cÊu l¹i QH tõ 90 ®Õn 180 ngµy NQH trªn 360 ngµy Nî ®îc c¬ cÊu l¹i QH trªn 180 ngµy C¸c kho¶n nî khoanh chê ChÝnh phñ xö lý Ngoµi ra theo Q§ 165 cña NHNo ViÖt Nam cô thÓ ho¸ Q§ 493 th× ë c¸c nhãm 2 ®Õn 5 cßn cã thÓ cã c¸c lo¹i nî nh: NÕu kh¸ch hµng cã tõ 2 kho¶n nî t¹i NHNo mµ cã 1 kho¶n nî thuéc nhãm nµo th× kho¶n nî cßn l¹i còng ph¶i chuyÓn vµo nhãm ®ã cho dï cha bÞ qu¸ h¹n, vµ c¸c kho¶n nî mµ NH cho vay ®¸nh gi¸ bÞ RR th× chuyÓn vµo nhãm cã tû lÖ RR t¬ng øng cho dï cha bÞ QH. Tõ ®ã ta thÊy theo Q§ 493, viÖc ®¸nh gi¸ nî sÏ chÆt chÏ h¬n, ngoµi c¸c kho¶n nî võa nªu trªn cßn cã c¶ nî ®îc c¬ cÊu l¹i ph©n vµo nhãm 2 còng ®îc coi lµ ®äng vèn. 2.1.1. Nî qu¸ h¹n ph©n theo thêi h¹n cho vay. NQH ph©n theo lo¹i cho vay t¹i NH Nh Xu©n gåm cã NQH ng¾n h¹n vµ NQH trung, dµi h¹n, cô thÓ t×nh h×nh NQH ph©n theo lo¹i cho vay: N¨m ChØ tiªu Tæng d nî TR.®ã NQH D nî ng¾n h¹n Tr.®ã NQH D nî tr, dµi h¹n Tr.®ã NQH B¶ng 6: T×nh h×nh NQH ph©n theo thêi h¹n cho vay §¬n vÞ: TriÖu ®ång 2004 ST 72.428 3.565 23.583 1.676 48.845 1.889 % 4,8 7,1 3,9 2005 ST 95.614 2.007 33.182 447 62.432 1.560 % 6th2006 ST 121.430 2.307 46.300 1,3 655 75.122 2,5 1.652 2,1 % 2005/2004 ST +23.186 -1.558 +9.599 1,4 -1.229 +13.587 2,2 -329 1,9 % +32 -43,7 +40,7 -73,7 +27,8 -17,4 6th2006/2005 ST % +25.816 +300 +13.118 +208 +12.690 +92 +27 14,9 +39,5 +46,5 +20,3 +5,9 (Nguån: B¸o c¸o tæng kÕt ho¹t ®éng kinh doanh n¨m 2004, 2005, b¸o c¸o s¬ kÕt H§KD 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006) Nh×n vµo b¶ng sè liÖu ta thÊy NQH biÕn ®éng thÊt thêng. Tuy nhiªn n¨m 2005 vµ 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006 l¹i gi¶m thÊp h¬n n¨m 2004, trong khi viÖc ph©n lo¹i nî l¹i chÆt chÏ h¬n. §Ó cã ®îc kÕt qu¶ nh vËy n¨m 2005 vµ 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006 NHNo&PTNT Nh Xu©n ®· ¸p dông nhiÒu biÖn ph¸p ®Ó thu håi nî qu¸ h¹n. ChÝnh v× c¬ cÊu d nî cha hîp lý, chñ yÕu lµ cho vay trung vµ dµi h¹n cho nªn tû lÖ NQH trªn tæng d nî rÊt cao. Nguyªn nh©n ®· ®Ò cËp ë trªn lµ do ®èi tîng ®Çu t cña NH chñ yÕu cã thêi gian thu håi vèn dµi nªn d nî tËp trung ë cho vay trung vµ dµi h¹n.V× thÕ viÖc qu¶n lý nguån vèn lµ rÊt khã kh¨n cho CBTD. §Ó so s¸nh gi÷a c¸c n¨m chóng ta còng ph¶i so s¸nh gi¸ trÞ c¸c kho¶n nî ®îc xö lý b»ng quü DPRR ®· ®a ra ngo¹i b¶ng, ®ång thêi xem 18 xÐt c¸c kho¶n nî ®îc ®¸nh gi¸ lµ RR ®äng vèn theo Q§ 493 mµ Q§ 488 cha ®Ò cËp ®Õn. §Ó chi tiÕt h¬n chóng ta ph©n tÝch NQH theo thêi gian. 2.1.2. Nî qu¸ h¹n ph©n theo thêi gian. NQH ph©n theo thêi gian qu¸ h¹n cã thÓ ph©n thµnh: NQH díi 180 ngay, NQH tõ 180 ®Õn 360 ngµy, NQH tõ 360 ngµy trë lªn. B¶ng 7: NQH Ph©n theo thêi gian qu¸ h¹n §¬n vÞ: TriÖu ®ång N¨m 2004 2005 6th2006 ChØ tiªu ST Tû ST Tû ST Tû träng träng träng Tæng NQH 3.565 1.645 2.049 NQH<180 ngµy 1.168 32.7 617 37.5 989 48.3 NQH 180-360 ngµy 1.476 41.4 1.028 62.5 992 48.4 NQH >360 ngµy 1.257 25.9 0 68 3.3 (Nguån: B¸o c¸o tæng kÕt ho¹t ®éng kinh doanh n¨m 2004, 2005, b¸o c¸o s¬ kÕt H§KD 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006) Tõ sè liÖu trªn cho thÊy n¨m 2005 cã 2007 triÖu ®ång NQH( ph©n theo thêi h¹n cho vay) vµ 1645 triÖu ®ång NQH ( ph©n theo thêi gian QH)cã nghÜa lµ cã 362 triÖu ®ång(2007-1645) lµ nî c¬ cÊu l¹i vµ nî ®îc ph©n vµo nhãm 2 ®Õn nhãm 5 theo ®Þnh tÝnh. T¬ng tù 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006 lµ 258 triÖu ®ång (2307-2049) nî c¬ cÊu l¹i. N¨m 2004 cã 1257 triÖu nhãm 4 (theo Q§ 488, QH trªn 360 ngµy) nhng kh«ng xö lý b»ng quü DPRR ®Ó ®a ra ngo¹i b¶ng, ngîc l¹i n¨m 2005 vµ 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006 l¹i ®îc xö lý triÖt ®Ó h¬n. Trong khi ®ã NQH díi 180 ngµy vµ NQH tõ 180 ®Õn 360 ngµy cã xu híng t¨ng cao.Kho¶n nî nµy chñ yÕu lµ kho¶n nî vay ng¾n h¹n cña c¸c hé gia ®×nh ®Ó t¨ng gia s¶n xuÊt nhng do c¸c nguyªn nh©n kh¸ch quan nh thêi tiÕt, mïa vô, dÞch bÖnh nªn cha cã s¶n phÈm thu ho¹ch nªn cha thu håi ®îc vèn tr¶ cho NH. Tõ ph©n tÝch trªn chóng ta thÊy râ h¬n vÒ thùc tr¹ng NQH t¹i NHNo&PTNT Nh Xu©n. Mµ ®¨c biÖt lµ sù biÕn ®éng râ rÖt cña NQH trªn 360 ngµy lµ nî cã kh¶ n¨ng mÊt vèn (N¨m 2004 lµ 1257 triÖu ®ång chiÕm tû träng 25,9% tæng NQH; n¨m 2005 kh«ng cã trêng hîp nµo NQH trªn 360 ngµy; ®Õn 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006 còng chØ cã 68 triÖu ®ång chiÕm tû träng 3,3% tæng NQH). Thùc tÕ biÕn ®éng gi¶m ®ã kh«ng ph¶i tÊt c¶ lµ do thu håi ®îc NQH mµ ®a sè do xö lý b»ng quü DPRR (sÏ ®¸nh gi¸ ë phÇn sau) 2.1.3. Nî qu¸ h¹n ph©n theo ®èi tîng vay vµ thµnh phÇn kinh tÕ. NHNo& PTNT huyÖn Nh Xu©n chñ yÕu cho vay hé trong lÜnh vùc SX n«ng nghiÖp vµ cho vay ®êi sèng, v× vËy NQH ph©n theo ®èi tîng cho vay vµ thµnh phÇn kinh tÕ chñ yÕu tËp trung vµo 2 ®èi tîng nµy. §èi tîng HTX vµ DN quèc doanh kh«ng cã nî qu¸ h¹n. B¶ng 8: NQH ph©n theo ®èi tîng vay N¨m 2004 2005 6th2006 19 §¬n vÞ: TriÖu ®ång 2005/2004 6th2006/2005 ChØ tiªu ST Tæng d nî 72.428 Tæng NQH D nî hé SXKD NQH hé SXKD D nî c.vay Tdïng NQH c.vay TDïng 3.565 41.510 2.158 27.949 1.407 Tû trän g% ST 95.614 4.8 2.98 1.82 2.007 58.354 1.338 32.686 669 Tû trä ng % 2.1 1.4 0.7 ST 121.43 0 2.307 72.237 1.821 43.584 486 Tû trä ng % 1.9 1.5 0.4 ST % ST % +23.186 +32 +25.816 +27 -1.558 +16.844 -820 +4.737 -738 -43.7 +40.5 -38 +16.95 -52.4 +300 +13.883 483 +10.989 -181 14.9 +23.8 +36 +33.34 -27 (Nguån: B¸o c¸o tæng kÕt ho¹t ®éng kinh doanh n¨m 2004, 2005, b¸o c¸o s¬ kÕt H§KD 6 th¸ng ®Çu n¨m 2006) Qua b¶ng ph©n tÝch NQH theo ®èi tîng vay cho ta thÊy chÊt lîng TD cña cho vay tiªu dïng ngµy cµng ®îc c¶i thiÖn, NQH liªn tôc gi¶m qua c¸c n¨m. §èi víi HSX th× 2 n¨m gÇn ®©y NQH cã chiÒu híng gia t¨ng .Nguyªn nh©n lµ do khi thÈm ®Þnh,®iÒu tra cho vay, CBTD cha thùc sù ph©n tÝch chÝnh x¸c kh¶ n¨ng s¶n xuÊt cña c¸c hé SX, trong khi c¸c hé SX l¹i cßn thiÕu kinh nghiÖm s¶n xuÊt, lµm ¨n thua lç. ThËm chÝ mét sè kh¸ch hµng cßn lîi dông sù thiÕu n¨ng lùc chuyªn m«n cña CBTD ®Ó cè t×nh kh«ng thùc hiÖn nghÜa vô tr¶ nî, sö dông vèn vay sai môc ®Ých. §èi víi DN vµ HTX chÊt lîng TD t¬ng ®èi tèt. VÒ mÆt tæng thÓ, theo ®Þnh híng cña NHNo cÊp trªn th× tû lÖ nî xÊu trªn tæng d nî ë møc díi 3% lµ chÊp nhËn ®îc. Thùc tÕ cho thÊy 2 n¨m gÇn ®©y, tû lÖ nî xÊu cña NHNo&PTNT Nh Xu©n kh«ng vît qu¸ møc cho phÐp. §iÒu ®ã cã thÓ nhËn ®Þnh chÊt lîng TD cña NH cha cã nh÷ng biÓu hiÖn yÕu kÐm. Tuy nhiªn ®Ó ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c chÊt lîng TD chóng ta tiÕp tôc xem xÐt RR mÊt vèn cña NHNo&PTNT Nh Xu©n trong ph¹m vi nghiªn cøu. 2.2- RRTD do bÞ mÊt vèn. Nh ®· ®Ò cËp ë ch¬ng I, RRTD do bÞ mÊt vèn liªn quan vÒ mÆt sè lîng tiÒn vay, NH kh«ng thu ®îc 1 phÇn hoÆc toµn bé nî vay tõ phÝa kh¸ch hµng. Mét mãn vay nÕu ®Ó ®äng vèn, ®Õn mét thêi h¹n nhÊt ®Þnh sÏ ph¶i ®îc xö lý nî. C¸c biÖn ph¸p xö lý mµ NHNo&PTNT ViÖt Nam cho phÐp thùc hiÖn lµ: Xö lý b»ng TSB§; Xö lý b»ng quü DPRR; Xö lý b»ng th¬ng th¶o; Thanh lý nî; §a ra toµ ¸n kinh tÕ. Nguyªn nh©n chÝnh cña RR mÊt vèn lµ do tr×nh ®é cña mét sè CBTD nh×n chung cßn yÕu kÐm, tõ ®ã thiÕu hiÓu biÕt vÒ lÜnh vùc kinh doanh cña kh¸ch hµng, x©y dùng bé hå s¬ cho vay cßn thiÕu chÆt chÏ, thiÕu kh¶ n¨ng thÈm ®Þnh, ®¸nh gi¸ ph©n tÝch mãn vay...dÉn ®Õn viÖc ph¸n quyÕt TD kh«ng ch¾c ch¾n tõ ®ã ph¸t sinh RRTD. Bªn c¹nh yÕu tè tr×nh ®é chuyªn m«n vÉn cßn cã nh÷ng CBTD vi ph¹m ®¹o ®øc nghÒ nghiÖp, cè t×nh thiÕt lËp hå s¬ thiÕu c¬ së ph¸p lý, cßn cã nh÷ng CBTD vay kÐ, vay hé... 2.2.1. Sè lîng mãn vay ph¶i xö lý b»ng TSB§, quü DPRR vµ c¸c biÖn ph¸p kh¸c. * Xö lý b»ng TSB§: Theo quy ®Þnh cña NHNo, viÖc xö lý ph¶i ®îc tiÕn hµnh theo tr×nh tù: Xö lý TSB§ vµ c¸c biÖn ph¸p kh¸c tríc, nÕu kh«ng thu håi ®ñ vèn míi dïng ®Õn quü DPRR ®Ó xö lý. 20
- Xem thêm -