Giải pháp nâng cao hiệu quả bền vững trong một số dự án nuôi tôm ven biển

  • Số trang: 89 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 13 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24906 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 LêI Më §ÇU ViÖt Nam cã diÖn tÝch ®Êt liÒn réng kho¶ng 330,369 ngh×n km vµ mét vïng ®Æc quyÒn kinh tÕ kho¶ng 1 triÖu km vu«ng vµ mét bê biÓn kÐo dµi trªn 3260 km kh«ng kÓ c¸c ®¶o .ViÖt Nam còng lµ mét quèc gia giÇu tiÒm n¨ng cã nhiÒu s«ng suèi vµ hå chøa n-íc, giÇu hÖ sinh th¸i biÓn ven- biÓn vµ hÖ sinh th¸i thuû vùc .ViÖt Nam lµ mét quèc gia lín ven biÓn §«ng, ®-îc xem nh- lµ mét quèc gia cã tiÒm n¨ng lín nhÊt vÒ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn thuû s¶n trong khu vùc còng nh- trªn thÕ giíi. Nh-ng trong chÝnh qu¸ tr×nh chóng ta khai th¸c vµ sö dông c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn nµy ®· n¶y sinh c¸c bÊt hîp lý gi÷a møc ®é khai th¸c vµ sù t¸i t¹o cu¶ tù nhiªn ®· g©y ra nh÷ng hËu qu¶ kh«ng nhá cho m«i tr-êng còng nh- c¸c nguån tµi nguyªn cho thÕ hÖ h«m nay còng nh- mai sau vµ g©y ra sù mÊt c©n b»ng trong hÖ thèng m«i tr-êng, hÖ thèng vïng bê .ChÝnh v× vËy trong nh÷nh n¨m gÇn ®©y ViÖt nam ®· ph¶i g¸nh chÞu hËu qu¶ cña viÖc m«i tr-êng bÞ mÊt c©n b»ng .Kh«ng chØ dõng l¹i ë sù mÊt c©n b»ng trong hÖ thèng m«i tr-êng mµ ngay trong x· héi tr-íc søc hÊp dÉn cña lîi nhuËn c¸c nhµ ®Çu t- ®· ®Ó l¹i mét hËu qu¶ to lín vÒ mÆt x· héi, nh- thÊt nghiÖp, ph©n c¸ch giµu nghÌo .. Trong kinh tÕ n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n hiÖn nay, nhµ n-íc ®ang ¸p dông chñ yÕu h×nh thøc ®Çu t- theo dù ¸n ®Çu t- v× ®©y lµ h×nh thøc hiÖu qu¶ nhÊt . Nh-ng mét c©u hái ®Æt ra tr-íc bµi to¸n cña viÖc ph¸t triÓn ®i ®«i víi ®¶m b¶o hiÖu qu¶ kinh tÕ, m«i tr-êng vµ x· héi cho h«m nay vµ cho mai sau sÏ ®-îc gi¶i quyÕt nh- thÕ nµo trong c¸c dù ¸n trong kinh tÕ n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n nãi chung còng nh- trong ngµnh thuû s¶n nãi riªng ? 1 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 §Ó gãp phÇn gi¶i ®¸p phÇn nµo nh÷ng vÊn ®Ò ®ã em ®· lùa chän ®Ò tµi : "Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ bÒn v÷ng trong mét sè dù ¸n nu«i t«m ven biÓn” §©y lµ mét vÊn ®Ò t-¬ng ®èi míi mÎ, v× vËy ®Ò tµi kh«ng khái cã nhiÒu khiÕm khuyÕt .Em rÊt mong ®-îc sù l-îng thø vµ gãp ý ch©n thµnh cña thÇy. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy Hoµng ViÖt ng-êi ®· gióp ®ì em rÊt nhiÒu trong qu¸ tr×nh hoµn thµnh ®Ò tµi nµy . T¸c gi¶ 2 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Ch-¬ng I MÊY VÊN §Ò Lý LUËN, THùC TÕ C¸C Dù ¸N PH¸T TRIÓN S¶N XUÊT N¤NG NGHIÖP & KINH TÕ N¤NG TH¤N I. Vai trß cña c¸c dù ¸n trong ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi . I.1 Kh¸i niÖm vÒ dù ¸n ®Çu t-. Trong ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi nãi chung vµ trong ph¸t triÓn n«ng th«n nãi riªng, c¸c dù ¸n cã vai trß v« cïng quan träng . C¸c ho¹t ®éng ®Çu t- nãi chung lµ cã vai trß quan träng víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi, do tÝnh phøc t¹p cña qu¸ tr×nh thùc hiÖn vÒ c¸c mÆt kinh tÕ –kü thuËt-tæ chøc –x· héi.Do vËy cÇn cã qu¸ tr×nh chuÈn bÞ kü cµng vµ nghiªm tóc, ph¶i ®-îc thùc hiÖn theo mét tr×nh tù, mét kÕ ho¹ch chi tiÕt chÆt chÏ vµ hîp lý .Nh÷ng vÊn ®Ò trªn chØ ®-îc gi¶i quyÕt khi ho¹t ®éng ®Çu t- ®-îc chuÈn bÞ vµ thùc hiÖn trªn c¬ së so¹n th¶o vµ thùc thi dù ¸n ®Çu t-. Ho¹t ®éng ®Çu t- ph¸t triÓn hay chÝnh lµ c¸c dù ¸n ®Çu t- cã ý nghÜa v« cïng to lín trong ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi . C¸c lý thuyÕt ph¸t triÓn kinh tÕ ®Òu coi ®Çu t- lµ yÕu tè quan träng ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ vµ lµ ch×a kho¸ cña t¨ng tr-ëng kinh tÕ . Vai trß nµy ®-îc thÓ hiÖn c¶ trong nÒn kinh tÕ quèc d©n còng nh- trong gãc ®é c¸c doanh nghiÖp . §Æc biÖt h¬n víi ph¸t triÓn n«ng nghiÖp -n«ng th«n th× ®©y lµ ch×a kho¸ ®Ò xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo, lµm thay ®æi bé mÆt n«ng th«n, lµ con ®-êng h÷u hiÖu nhÊt ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi, cµng cã ý nghÜa h¬n trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp -hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc ®ang ®-îc c¶ n-íc d-íi sù dÉn d¾t cña ®¶ng ®· vµ ®ang thùc hiÖn. 3 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Kh¸i nÞªm vÒ dù ¸n Cã thÓ hiÓu c¸c dù ¸n ®Çu t- nãi chung, dù ¸n ®Çu t- trong ph¸t triÓn n«ng nghiÖp vµ kinh tÕ n«ng th«n nãi riªng, lµ mét tæng thÓ c¸c ho¹t ®éng dù kiÕn víi c¸c nguån lùc vµ chi phÝ cÇn thiÕt, ®ù¬c bè trÝ theo mét tr×nh tù chÆt chÏ víi lÞch thêi gian vµ ®Þa ®iÓm x¸c ®Þnh nh»m t¹o ra nh÷ng kÕt qu¶ cô thÓ ®Ó thùc hiÖn nh÷ng môc tiªu kinh tÕ x· héi . I.2.Vai trß cña c¸c dù ¸n ®Çu t- víi ph¸t triÓn kinh tÕ -x· héi a).Vai trß cña dù ¸n ®Çu t- trong n«ng nghiÖp n«ng th«n ë tÇm vÜ m«. Tõ gãc nh×n nµy chóng ta cã thÓ ®¸nh gi¸ ®óng vÒ c¸c vai trß cña dù ¸n ®Çu t- trong n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n ngµy nay ®ang trªn con ®-êng c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc, ®èi víi nÒn kinh tÕ cña vïng vµ nÒn kinh tÕ tæng quan nãi chung, c¸c dù ¸n cã thÓ cã nh÷ng t¸c ®éng chØ riªng víi vïng trong ph¹m vi dù ¸n nh-ng nã còng cã thÓ cã t¸c ®éng ®Õn nÒn kinh tÕ lín, ®Õn c¸c vÊn ®Ò cã tÝnh tæng quan h¬n cã tÇm vÜ m« h¬n . ChÝnh v× vËy chóng ta sÏ ph©n c¸c t¸c ®éng cña dù ¸n víi ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi trªn hai h-íng ®ã lµ ë tÇm vÜ m« vµ tÇm vi m«. Trªn gãc ®é vÜ m«, c¸c dù ¸n ®Çu t- nãi chung sÏ gãp phÇn lµm t¨ng s¶n l-îng hµnh ho¸, bëi v× ngay trong môc ®Ých cña c¸c dù ¸n s¶n xuÊt lµ s¶n xuÊt hµng ho¸,nã gãp phÇn lµm gi¶m c¸c c¸ch lµm qu¶ng canh hoÆc tù cung tù cÊp, manh món, V× vËy nã gãp phÇn lµm t¨ng cung t¨ng cÇu c¸c lo¹i s¶n phÈm hµng ho¸. Bëi v× trong qu¸ tr×nh ®Çu t- ph¸t trتn nã g¾n liÒn víi viÖc sö dông c¸c nguån lùc, trong mçi vïng hoÆc trªn ph¹m vi c¶ quèc gia th× c¸c dù ¸n ®Òu chiÕm mét tû träng lín nhu cÇu cÇn sö dông c¸c nguån lùc, ®Æc biÖt ë nh÷ng vïng n«ng th«n, vïng kÐm ph¸t triÓn th× sÏ tËn dông ®-îc c¸c nguån lùc d- thõa. ChÝnh v× vËy khi t¨ng lªn c¸c dù ¸n ®Çu t- th× sÏ lµm cho nhu 4 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 cÇu vÒ c¸c yÕu tè nguån lùc cã liªn quan t¨ng lªn, ®ång thêi c¸c dù ¸n cña c¸c lÜnh vùc nµy ph¸t triÓn sÏ ®em l¹i nh÷ng lîi Ých to lín vÒ mÆt x· héi còng nh- kinh tÕ, ch¼ng h¹n nh- sÏ thu hót thªm viÖc lµm cho c¸c lao ®éng d- thõa, gi¶m tû lÖ thÊt nghiÖp, gi¶m tÖ n¹n x· héi.Nh- vËy c¸c dù ¸n ®Çu tnã nh- mét ®Çu tµu kÐo x· héi ph¸t triÓn ®i lªn, trong giai ®o¹n hiÖn nay th× c¸c dù ¸n ®ang lµ lêi gi¶i cho c¸c vÊn ®Ò bøc xóc cña x· héi ®Æc biÖt lµ n«ng th«n. Khi c¸c dù ¸n ®i vµo sö dông tøc lµ c¸c c«ng tr×nh ®· hoµn thµnh th× nã sÏ t¨ng s¶n l-îng vµ do ®ã sÏ t¨ng cung c¸c lo¹i s¶n phÈm hµng ho¸ mµ c¸c dù ¸n nµy s¶n xuÊt ra, tõ ®ã lµm t¨ng cung cña nÒn kinh tÕ .S¶n l-îng t¨ng, khi ®ã sÏ lµm cho gi¸ c¶ h¹ xuèng dÉn tíi tiªu dïng t¨ng, ®Õn l-ît nã tiªu dïng t¨ng sÏ lµm cho s¶n xuÊt nhËn ®-îc th«ng tin kÝch thÝch s¶n xuÊt .Cø nh- thÕ nã thóc ®Èy qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ph¸t triÓn . P AS AD AD' AS' P P' Q Q' Q H×nh1: §Çu t- thóc ®Èy t¨ng cung s¶n phÈm, ®ång thêi h¹ gi¸ thµnh. 5 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 P AS AD' AD AS' H×nh 2: §Çu t- lµm t¨ng cÇu c¸c läai s¶n phÈm cã liªn quan ®Õn c¸c dù ¸n ®Çu t-.  §Çu t- thóc ®Èy t¨ng tr-ëng vµ ph¸t triÓn kinh tÕ Thùc tÕ cho thÊy r»ng, trong mçi giai ®o¹n ph¸t triÓn cô thÓ, møc t¨ng tr-ëng GDP cña mét quèc gia hay mét vïng phô thuéc chñ yÕu vµo møc t¨ng cña ®Çu t- ph¸t triÓn kinh tÕ, v× trong mçi giai ®o¹n cô thÓ chØ tiªu ICOR cña mét quèc gia th-êng Ýt biÕn ®æi Vèn ®Çu tICOR = Møc t¨ng tr-ëng GDP Tõ ®ã ta cã: Vèn ®Çu tMøc t¨ng GDP = ICOR Do vËy trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh, mét giai ®o¹n nhÊt ®Þnh nÕu ICOR kh«ng thay ®æi th× møc t¨ng GDP hÇu nh- phô thuéc hoµn toµn vµo vèn ®Çu t- . 6 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 §Çu t- ph¸t triÓn lµ nguån cña t¨ng tr-ëng vµ ®Õn l-ît t¨ng tr-ëng l¹i lµ nh©n tè kÝch thÝch ph¸t triÓn kinh tÕ vµ ®Æc biÖt h¬n víi ViÖt Nam trong giai ®o¹n hiÖn nay viÖc ®Çu t- qua c¸c dù ¸n ®-îc xem nh- lµ nguån ®¶m b¶o cho ®Çu t- v× nã sÏ cung cÊp ®Çy ®ñ vèn cho c¸c c«ng tr×nh. §Çu t- ph¸t triÓn thóc ®Èy chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ cña vïng hay cña c¶ mét quèc gia . §Çu t- ph¸t triÓn, c¸c dù ¸n ®Çu t- cã t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn sù t¨ng tr-ëng vµ ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh kinh tÕ .ChÝnh s¸ch ®Çu t- lµm thay ®æi t-¬ng quan gi÷a c¸c ngµnh, c¸c vïng cña nÒn kinh tÕ theo h-íng tiÕn bé, ®ång thêi gãp phÇn quan träng vµo viÖc kh¾c phôc nh÷ng mÊt c©n ®èi vµ bÊt hîp lý trong ph¸t triÓn cña c¸c nghµnh vµ cña c¸c vïng trong mét l·nh thæ quèc gia vµ thóc ®Èy c¸c vïng cã lîi thÕ, cã tiÒn n¨ng ph¸t triÓn nhanh h¬n. §Çu t- ph¸t triÓn vµ c¸c dù ¸n ®Çu t- gãp phÇn v« cïng quan träng vµo viÖc n©ng cao tr×nh ®é vµ tiÒn n¨ng khoa häc, c«ng nghÖ cña vïng cña ®Êt n-íc . Thùc tÕ cho ta thÊy r»ng ë c¸c n-íc kh«ng chØ riªng ViÖt Nam, ®Çu t- lµ ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt ®Ó t¨ng tr-ëng vµ ph¸t triÓn c¬ së vËt chÊt kü thuËt, n©ng cao tr×nh ®é vµ t¨ng c-êng tiÒm n¨ng khoa häc, c«ng nghÖ cña vïng cña quèc gia . b)Vai trß cña dù ¸n trong ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi ë gãc ®é vi m«. D-íi gãc ®é doanh nghiÖp, ®Çu t- lµ ®iÒu kiÖn c¬ së cña sù ra ®êi vµ tån t¹i , ho¹t ®éng, ph¸t triÓn cña mçi doanh nghiÖp v× ®Çu t- lµ nguån ®¶m b¶o cho c¸c ®iÒu kiÖn vËt chÊt kü thuËt còng nh- ®¶m b¶o c¸c ®iÒu kiÖn vÒ nh©n lùc, vÒ c¸c tµi s¶n v« h×nh kh¸c cho sù ra ®êi, tån t¹i vµ cho qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt vµ t¸i s¶n xuÊt më réng cña doanh nghiÖp. 7 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Ngoµi ra dù ¸n ®Çu t- cßn ®em l¹i c¸c hiÖu qu¶ to lín trong c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ cña vïng cu¶ doanh nghiÖp, c¸c hiÖu qu¶ vÒ mÆt x· héi, m«i tr-êng. Thø nhÊt, c¸c dù ¸n trong ph¸t triÓn kinh tÕ n«ng nghiÖp n«ng th«n sÏ ®em l¹i c¸c lîi Ých to lín vÒ kinh tÕ cho vïng dù ¸n còng nh- thu nhËp quèc d©n cña vïng, phÇn lín c¸c vïng cã c¸c dù ¸n nµy lµ c¸c vïng cã c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn ch-a ®-îc khai th¸c mét c¸ch hiÖu qu¶ vµ lµ c¸c vïng cã tr×nh ®é ph¸t triÓn ch-a cao thu nhËp ®Çu ng-êi cßn thÊp .ChÝnh v× vËy tõ khhi cã c¸c dù ¸n sÏ ®em l¹i cho ng-êi d©n thu nhËp cao h¬n, viÖc khai th¸c cã hiÖu qu¶ h¬n, tiÕt kiÖm h¬n ... Thø hai, nh- ta ®· tr×nh bµy ®Æc ®iÓm cña c¸c vïng cã dù ¸n ë trªn, nªn cã thÓ dÔ dµng thÊy r»ng lµ c¸c vïng nµy sÏ gi¶i quyÕt ®-îc vÊn ®Ò viÖc lµm còng nh- sÏ gi¶m c¸c vÊn ®Ò x· héi kh¸c nh- c¸c vÊn ®Ò vÒ an ninh trËt tù x· héi, c¸c tÖ n¹n x· héi nh- cê b¹c, r-îu chÌ, hót s¸ch .Nhê cã c«ng ¨n viÖc lµm nªn c¸c thµnh phÇn nµy sÏ kh«ng cßn tham gia vµo c¸c tÖ n¹n x· héi, chÝnh v× vËy x· héi ®i lªn ngµy cµng v¨n minh h¬n, ph¸t triÓn æn ®Þnh cuéc sèng cña ng-êi d©n ®-îc c¶i thiÖn mét c¸ch ®¸ng kÓ, gióp cho tr×nh ®é d©n trÝ ®-îc n©ng cao còng nh- tr×nh ®é vÒ lµm kinh tÕ vµ tr×nh ®é s¶n xuÊt ngµy cµng tiÕn bé . Thø ba, nhê cã c¸c dù ¸n nµy mµ tµi nguyªn thiªn nhiªn ®-îc sö dông mét c¸ch hîp lý h¬n, do vËy m«i tr-êng ®-îc c¶i thiÖn rÊt ®¸ng kÓ, v× nÕu nh- kh«ng sö dông hîp lý c¸c nguån tµi nguyªn th× dù ¸n sÏ kh«ng ®em l¹i c¸c hiÖu qu¶ cao vÒ mÆt kinh tÕ mµ ®©y l¹i lµ vÊn ®Ò cèt loÜ sèng cßn cña dù ¸n . Nh- vËy dù ¸n trong n«ng nghiÖp n«ng th«n nãi chung vµ trong thuû s¶n (®-îc hiÓu nh- lµ mét phÇn cña n«ng nghiÖp hiÖn nay-n«ng nghiÖp theo nghÜa réng ) cã mét vai trß hÕt søc quan träng .Bëi v× dù ¸n ®Çu t- lµ h×nh 8 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 thøc ®Çu t- hiÖu qu¶ vµ thÝch hîp nhÊt víi n«ng nghiÖp n«ng th«n v× c¸c ®Æc tÝnh ®Æc ®iÓm cña dù ¸n míi phï hîp ®-îc víi c¸c ®Æc ®iÓm cña n«ng nghiÖp – kinh tÕ n«ng th«n .VÝ dô nh-, ®Çu t- trong n«ng nghiÖp n«ng th«n cÇn cã chu kú dµi, thêi gian thu håi vèn chËm, nã l¹i ho¹t ®éng trªn ph¹m vi réng lín, tÝnh rñi do vµ kÐm æn ®Þnh cao . II.Ph¸t triÓn bÒn v÷ng vµ yªu cÇu ph¸t triÓn bÒn v÷ng trong c¸c dù ¸n. II.1. Ph¸t triÓn bÒn v÷ng lµ g× ? LÇn ®Çu tiªn vµo n¨m 1980 loµi ng-êi ®· lÇn ®Çu tiªn ®Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò ph¸t triÓn bÒn v÷ng, ®ã lµ trong "ChiÕn l-îc b¶o tån thÕ giíi " (The world consevation strategy) , trong ®ã nhËn ®Þnh r»ng t×nh h×nh sö dông c¸c tµi nguyªn thiªn nhiªn t¸i t¹o lµ kh«ng bÒn v÷ng vµ ®· ®Ò xuÊt viÖc sö dông l©u bÒn c¸c loµi vµ c¸c hÖ sinh th¸i, tøc lµ sö dông ë møc thÊp h¬n kh¶ n¨ng mµ c¸c quÇn thÓ ®éng thùc vËt cã thÓ s¶n sinh ®Ó tù duy tr×. NÕu nh×n vµo lÞch sö, th× ý t-ëng nµy ®· ®-îc nªu lªn tõ n¨m 1972 bëi Meadows D.H trong cuèn "Nh÷ng giíi h¹n cña sù t¨ng tr-ëng " (the limited to growth). nãi r»ng"Cã thÓ lµm thay ®æi xu thÕ t¨ng tr-ëng vµ thiÕt lËp c¸c ®iÒu kiÖn cña sù æn ®Þnh vÒ sinh th¸i vµ kinh tÕ l©u bÒn trong t-¬ng lai" . Nh÷ng ý t-ëngvµ kh¸i niÖm ®ã ®· dÉn tíi ®Þnh nghÜa vÒ ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña Uû ban liªn hiÖp m«i tr-êng vµ ph¸t triÓn vÒ "Ph¸t triÓn l©u bÒn "(Sustainable Developtment) . HiÖn nay phÇn lín c¸c dù ¸n trong n«ng nghiÖp n«ng th«n hay thuû s¶n dï lµ trong n-íc hay n-íc ngoµi ®Çu t-, t- nh©n hay chÝnh phñ, còng ®Òu Ýt quan t©m vµ chó träng ®Õn ph¸t triÓn bÒn v÷ng trong c¸c dù ¸n.Mét mÆt lµ do lÜnh vùc nµy cßn t-¬ng ®èi míi mÎ ®èi víi c¸c nhµ khoa häc ViÖt Nam, còng nh- víi c¸c nhµ qu¶n lý dù ¸n . 9 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 C¸c dù ¸n chØ chó träng nhiÒu ®Õn vÊn ®Ò kinh tÕ h¬n lµ ®Õn m«i tr-êng vµ x· héi, chÝnh v× vËy mµ nã dÉn tíi mét vßng luÈn quÈn : Khi c¸c nhµ qu¶n lý dù ¸n chØ quan t©m ®Õn lîi nhuËn vµ bá qua vÊn ®Ò kinh tÕ vµ x· héi th× sÏ dÉn tíi m«i tr-êng bÞ gi¶m sót, bÞ « nhiÔm, x· héi n¶y sinh nhiÒu vÊn ®Ò ch¼ng h¹n nh- c«ng b»ng x· héi .TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu ®ã l¹i t¸c ®éng ng-îc trë l¹i lµm gi¶m sót hiÖu qu¶ kinh tÕ, mÆt kh¸c nÕu hiÖu qu¶ kinh tÕ kÐm sÏ ®Èy hiÖu qu¶ vÒ mÆt x· héi xuèng thÊp, m«i tr-êng kh«ng ®-îc quan t©m ®Õn hoÆc kh«ng cã kh¶ n¨ng xö lý c¸c vÊn ®Ò vÒ m«i tr-êng . ChÝnh v× vËy h¬n bao giê hÕt vÊn ®Ò ph¸t triÓn bÒn v÷ng trong n«ng nghiÖp n«ng th«n nãi chung vµ trong nu«i trång thuû s¶n l¹i ®Æt ra bøc thiÕt nh- hiÖn nay, ®ã nh- lµ mét bµi to¸n ®Æt ra cho ngµnh n«ng nghiÖp vµ thuû s¶n ®Æc biÖt lµ ngµnh thuû s¶n cã mèi quan hÖ hÕt søc mËt thiÕt víi l¹i m«i tr-êng, ý thøc cña ng-êi d©n tham gia nu«i trång thuû s¶n, c¸ch thøc qu¶n lý dù ¸n trë thµnh mét ®iÒu kiÖn tiªn quyÕt . Ba vÊn ®Ò kinh tÕ, x· héi, m«i tr-êng trong kinh tÕ n«ng nghiÖp vµ ph¸t trØen n«ng th«n cÇn ®-îc gi¶i quyÕt ra sao ? §ã lµ c¸ch nh×n nhËn mèi quan hÖ gi÷a chóng ®Ó xö lý c¸c t×nh huèng ®-îc ®Æt ra trong c«ng t¸c lËp dù ¸n còng nh- trong qu¶n lý vµ x©y dùng dù ¸n . Vµ chóng ta còng ph¶i ®-a ra c¸c gi¶i ph¸p kh¶ thi cho viÖc thiÕt lËp mèi quan hÖ chÆt chÏ gi÷a ba gi¸c ®é nµy . Tr-íc hÕt chóng ta ph¶i t×m hiÓu mét sè ®iÒu c¬ b¶n vÒ ph¸t triÓn bÒn v÷ng vµ t¸c ®éng cña dù ¸n ®Õn x· héi m«i tr-êng nh- thÕ nµo cïng víi hiÖu qu¶ kinh tÕ. a). Ph¸t triÓn bÒn v÷ng lµ g×? 10 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Ph¸t triÓn bÒn v÷ng lµ sù ph¸t triÓn nh»m ®¸p øng nh÷ng nhu cÇu vµ kh¸t väng cña ngµy nay mµ kh«ng lµm tæn h¹i ®Õn kh¶ n¨ng ®¸p øng nhu cÇu vµ kh¸t väng cña t-¬ng lai . Nh- vËy ta cã thÓ hiÓu lµ, ph¸t triÓn bÒn v÷ng lµ mét lo¹i h×nh ph¸t triÓn hoµn toµn míi, nã lång ghÐp mét qu¸ tr×nh s¶n xuÊt víi b¶o toµn tµi nguyªn vµ n©ng cao chÊt l-îng cña m«i tr-êng .Ph¸t triÓn bÒn v÷ng cÇn ph¶i ®¸p øng c¸c nhu cÇu hiÖn t¹i mµ kh«ng lµm tæn h¹i ®Õn t-¬ng lai mµ cßn cã thÓ lµm cho kh¶ n¨ng ®¸p øng nhu cÇu nµy lín h¬n . Tøc lµ b¶n th©n ph¸t triÓn bÒn v÷ng kh«ng chØ bao hµm ý t¨ng tr-ëng kinh tÕ mµ cßn ph¶i gi¶i quyÕt vÊn ®Ò c«ng b»ng x· héi, ph©n phèi l¹i thu nhËp ®Ó ®¶m b¶o c«ng b»ng x· héi còng nh- vÒ lîi Ých vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ, m«i sinh . môc tiªu kinh tÕ môc tiªu x· héi môc tiªu m«i tr-êng H×nh1: Quan hÖ gi÷a kinh tÕ, m«i tr-êng, x· héi trong ph¸t triÓn bÒn v÷ng. 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 b).§Æc ®iÓm cña ph¸t triÓn bÒn v÷ng . Ph¸t triÓn bÒn v÷ng nã thÓ hiÖn trªn ba mÆt :  BÒn v÷ng vÒ mÆt kinh tÕ . ThÓ hiÖn ë sù t¨ng tr-ëng kinh tÕ vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ ®¹t ®-îc trong qu¸ tr×nh sö dông nguån lîi tù nhiªn, ®¶m b¶o nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn lµnh m¹nh ®¸p øng ®-îc nhu cÇu cña nh©n d©n, tr¸nh ®-îc suy tho¸i kinh tÕ, nhÊt lµ tr¸nh ®-îc t×nh tr¹ng nî nÇn trång chÊt .Tøc lµ ®¶m b¶o ®-îc nhu cÇu vµ tr¸nh ®-îc nguy c¬ cho thÕ hÖ mai sau ph¶i g¸nh chÞu c¸c kho¶n nî cña ng-êi ®i tr-íc mµ kh«ng cã kh¶ n¨ng tr¶ nî .  TÝnh bÒn v÷ng vÒ mÆt x· héi . ThÓ hiÖn ë møc ®é ®¶m b¶o dinh d-ìng, viÖc ch¨m sãc søc khoÎ, d©n sè ®-îc häc hµnh, gi¶m t×nh tr¹ng ®ãi nghÌo vµ h¹n chÕ hè ng¨n c¸ch giµu nghÌo trong x· héi ….vv .hay nãi c¸ch kh¸c lµ nã ®¶m b¶o cho mäi ng-êi cã viÖc lµm, gi¶i quyÕt ®-îc mäi vÊn ®Ò vÒ phóc lîi x· héi, c«ng b»ng, thu nhËp.  TÝnh bÒn v÷ng vÒ mÆt m«i tr-êng TÝnh bÒn v÷ng vÒ mÆt m«i tr-êng thÓ hiÖn ë viÖc sö dông hîp lý c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn, b¶o tån ®-îc sù ®a d¹ng vÒ sinh häc, h¹n chÕ « nhiÔm vµ c¶i thiÖn m«i tr-êng ….vv. Vµ ®Ó x©y dùng ®-îc mét qu¸ tr×nh ph¸t triÓn bÒn v÷ng th× ph¶i cã sù gãp søc cña mäi ng-êi cã liªn quan. II.2. BÒn v÷ng trong thuû s¶n vµ c¸c chÝnh s¸ch vÒ ph¸t triÓn bÒn v÷ng.  Ngµnh thuû s¶n víi ph¸t trتn bÒn v÷ng . 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 ViÖt Nam cã diÖn tÝch ®Êt liÒn réng kho¶ng 330,369 ngh×n km vµ mét vïng ®Æc quyÒn kinh tÕ kho¶ng 1 triÖu km vu«ng vµ mét bê biÓn kÐo dµi trªn 3260 km kh«ng kÓ c¸c ®¶o .ViÖt Nam còng lµ mét quèc gia giÇu tiÒm n¨ng vÒ ®Êt ngËp n-íc, cã nhiÒu s«ng suèi vµ hå chøa n-íc, giÇu hÖ sinh th¸i biÓn ven- biÓn vµ hÖ sinh th¸i thuû vùc .ViÖt Nam lµ mét quèc gia lín ven biÓn §«ng, ®-îc xem nh- lµ mét quèc gia cã tiÒm n¨ng lín nhÊt vÒ kh¶ n¨ng ph¸t triÓn thuû s¶n trong khu vùc còng nh- trªn thÕ giíi. V× thÕ thuû s¶n ®-îc xem nh- lµ mét ngµnh cã vÞ trÝ quan träng trong c¸c nghµnh kinh tÕ quèc d©n còng nh- trong chiÕn l-îc ph¸t triÓn kinh tÕ cña ViÖt Nam ®Æc biÖt chÝnh phñ trong nh÷ng n¨m tíi ®· x¸c ®Þnh thuû s¶n lµ mét trong nh÷ng ngµnh mòi nhän vµ ®-îc -u tiªn ph¸t triÓn m¹nh. MÆt kh¸c t«m ®ang lµ s¶n phÈm ®-îc -a chuéng trªn thÕ giíi cña ViÖt Nam, gi¸ t«m c¸c lo¹i cña ViÖt Nam ®Òu ®¾t h¬n t«m cña c¸c n-íc kh¸c trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi tham gia vµo thÞ tr-êng xuÊt khÈu. Trong bèi c¶nh trªn con ng-êi vµ ng-êi d©n ®· vµ ®ang khai th¸c tiÒm n¨ng mÆt n-íc mét c¸ch bÊt hîp lý còng nh- ch-a cã quy tr×nh c«ng nghÖ ®¸p øng nhu cÇu cña s¶n xuÊt, cña c¸c dù ¸n trong viÖc xö lý c¸c lo¹i chÊt th¶i r¾n, láng, khÝ .trong qu¸ tr×nh nu«i trång sinh ra.ChÝnh v× vËy mµ trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y n-íc ë c¸c cöa s«ng c¸c hå chøa ®· bÞ « nhiÔm nÆng nÒ, ¶nh h-ëng ngiªm träng ®Õn s¶n xuÊt còng nh- chÊt l-îng s¶n phÈm, m«i tr-êng.Tõ ®ã t¸c ®éng lín ®Õn kinh tÕ x· héi cña vïng trong hiÖn t¹i còng nh- trong mai sau. §Ó gi¶i quyÕt vÊn ®Ò ®ã ta ph¶i lµm tèt c«ng t¸c x©y dùng c¸c dù ¸n ph¸t triÓn bÒn v÷ng, toµn d©n ph¶i tham gia .ChÝnh v× vËy chóng ta ph¶i hiÓu râ vÒ ph¸t triÓn bÒn v÷ng, ®Ó tõ ®ã chóng ta cã ®-îc c¸c gi¶i ph¸p mét c¸ch t-¬ng ®èi toµn diÖn. 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Vµ cã thÓ nãi r»ng ph¸t triÓn bÒn v÷ng lµ con ®-êng tÊt yÕu cña ViÖt Nam nãi chung vµ ngµnh thuû s¶n nãi riªng còng nh- trong nu«i trång thuû s¶n . Ta cã thÓ nh×n thÊy trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ng-êi d©n ®· kh«ng ë Ýt n¬i, ph¸ rõng ngËp mÆn ®Ó nu«i t«m vµ còng tõ ®ã cã mét ng-êi míi ®©y ®-îc thñ t-íng chÝnh phñ khen tÆng còng chØ v× ng-êi nµy ®· kh«ng ph¸ rõng ®Ó nu«i t«m, bëi v× chÝnh nh÷ng hµnh ®éng cña ng-êi d©n nµy trong cïng thêi gian ®ã «ng ®· kh«ng ph¸ rõng ®Ó nu«i t«m mµ ng-îc l¹i «ng ®· trång thªm rõng ®Ó nu«i t«m §ã còng bëi v× con ng-êi ®· khai th¸c tµi nguyªn vµ ®· sö dông kh«ng hîp lý, theo t×nh tãan cña c¸c chuyªn gia WB chØ riªng lîi Ých kinh tÕ vÒ viÖc ph¸ rõng ngËp mÆn ë ViÖt Nam ®Ó nu«i t«m ®· g©y thiÖt h¹i kho¶ng 140 triÖu USD mµ ch-a kÓ tíi nh÷ng thiÖt h¹i vÒ m«i tr-êng vµ sinh th¸i . Ngoµi viÖc m©u thuÉn trong viÖc sö dông tµi nguyªn thiªn nhiªn th× thùc chÊt cña vÊn ®Ò l¹i n»m trong sù qu¶n lý kÐm cái cña c¸c cÊp qu¶n lý còng nh- c¸c nhµ qu¶n lý dù ¸n vµ sù phèi hîp trong c¸c cÊp chÝnh quyÒn cña c¸c ®Þa ph-¬ng. §Þnh h-íng trong ho¹t ®éng ®Ó ®-a ViÖt Nam ph¸t triÓn bÒn v÷ng trong thêi gian tíi ®ã chÝnh lµ ph¶i ph¸t triÓn vµ x©y dùng c¸c vïng ph¸t triÓn bÒn v÷ng mµ h¹t nh©n cña c¸c vïng ®ã chÝnh lµ c¸c dù ¸n .Trong ®ã ë c¸c vïng cã diÖn tÝch mÆt n-íc th× c¸c dù ¸n nu«i t«m lµ mét phÇn trong ®ã, h¬n n÷a nguån n-íc lµ mét phÇn thiÕt yÕu cña cuéc sèng con ng-êi c¶ trong sinh ho¹t còng nh- trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt vµ kinh doanh §iÒu quan träng h¬n c¶ lµ c¸c vïng cã c¸c dù ¸n nu«i t«m th× ®a phÇn lµ ë ven biÓn c¸c vïng cöa s«ng n¬i mµ vÊn ®Ò x· héi cßn nhiÒu bøc xóc c¶ vÒ tr×nh ®é d©n trÝ còng nh- vÒ ®êi sèng x· héi cßn nhiÒu khã kh¨n, thu nhËp thÊp, ®«ng d©n c-.ChÝnh v× vËy vÊn ®Ò x©y dùng c¸c dù ¸n nu«i 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 t«m bÒn v÷ng trë thµnh mét vÊn ®Ò ngµy cµng cÊp thiÕt h¬n bao giê hÕt vµ ®©y lµ mét ®iÒu v« cïng khã kh¨n cho c«ng t¸c nµy. Nh- vËy ngµnh thuû s¶n ®ang ë b-íc ngoÆt quan träng.Vai trß vµ nh÷ng ®ãng gãp cña ngµnh ®èi víi sù nghiÖp ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt n-íc, ®èi víi c«ng cô«c xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo vµ t¹o kÕ sinh nhai cho céng ®ång d©n c- lµ hÕt søc quan träng .C¸c nguån tµi nguyªn thuû s¶n, m«i tr-êng ven biÓn vµ vïng ven bê cñaViÖt nam cÇn ®-îc khai th¸c vµ sö dông cã hiÖu qu¶. HiÖn nay, c¸c kÕ ho¹ch c¸c dù ¸n, c¸c kÕ ho¹ch ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi nghµnh, mang tÝnh tù ph¸t, -u tiªn khai th¸c vµ Ýt chó ý ®Õn b¶o vÖ m«i tr-êng vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn.Nã còng dÔ dÉn ®ÕnviÖc chØ chó ý ®Õn ngµnh m×nh, Ýt chó ý ®Õn ngµnh kh¸c ,ng-êi kh¸c.C¸c hÖ thèng tµi nguyªn thiªn nhiªn, v× thÕ bÞ chia c¾t , chøc n¨ng hÖ thèng nhÊt vµ hoµn chØnh cña c¸c hÖ thèng tµi nguyªn nãi chung vµ ë vïng bê nãi riªng bÞ ph¸ vì, hÔ x¶y ra c¸c sù cè sinh th¸i -m«i tr-êng.Sù ph¸t triÓn nh- vËy lµ kh«ng bÒn v÷ng, ¶nh h-ëng ®Õn c¸c môc tiªu l©u dµi, cña c¸c céng ®ång ®Þa ph-¬ng, cña c¸c ngµnh vµ ®Êt n-íc c¸c m©u thuÉn trong viÖc sö dông c¸c tµi nguyªn ®Êt ngËp n-íc, biÓn vµ vïng bê ch¼ng nh÷ng kh«ng ®-îc gi¶i quyÕt mµ cµng ngµy cµng s©u s¾c. Bëi thÕ, con ®-êng ®óng ®¾n nhÊt ®Ó ph¸t triÓn vïng bê nãi chung vµ ngµnh thuû s¶n lµ h-íng t¬Ý bÒn v÷ng: Nguån lîi thuû s¶n vµ nguån lîi ven bê, ph¶i ®-îc sö dông l©u dµi, võa tho¶ m·n ®-îc nhu cÊu tr-íc m¾t trong søc chèng chÞu cña c¸c hÖ sinh th¸i ,võa duy tr× ®-îc nguån tµi nguyªn cho c¸c thÕ hÖ mai sau.Nh- vËy qu¶n lý vïng bê vµ ngµnh thuû s¶n hiÖu qu¶ ph¶i dùa trªn c¬ së tiÕp cËn hÖ thèng, ®a ngµnh vµ tiÕp cËn sinh th¸i, ph¶i c©n nh¾c tÝnh h÷u h¹n, cña c¸c hÖ thèng thuû vùc, c¸c hÖ thèng tù nhiªn ë vïng bê vµ nhu cÇu ph¸t triÓn cña c¸c ngµnh kh¸c. Tõ gãc nh×n cña 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 ngµnh thuû s¶n, cã thÓ hiÓu ph¸t triÓn bÒn v÷ng theo mÊy khÝa c¹nh cô thÓ sau:  Duy tr× chÊt l-îng m«i tr-êng vµ b¶o toµn chøc n¨ng cña c¸c hÖ thèng tµi nguyªn thuû s¶n nh- c¸c hÖ sinh th¸i thuû vùc, c¸c hÖ sinh th¸i biÓn vµ vïng ven bê.  Ph¸t triÓn mét ngµnh kinh tÕ , b¶o ®¶m hiÖu qu¶ kinh tÕ,b¶o ®¶m lîi Ých l©u dµi.  Ph¸t triÓn ph¶i ®i ®«i víi c«ng b»ng x· héi vµ ®¶m b¶o cho mét x· héi ®i lªn c¸c chØ tiªu vÒ cuéc sèng vµ møc sèng ph¶i n©ng ®-îc n©ng cao Trong qu¸ tr×nh héi nhËp vµ x©y dùng nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn theo nÒn kinh tÕ, cã sù qu¶n lý cña nhµ n-íc, chóng ta ®· vµ ®ang khai th¸c mäi nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn trong c«ng cuéc ®æi míi, song song víi qu¸ tr×nh ®ã lµ qu¸ tr×nh th¶i ra chÊt th¶i .Trong nu«i trång thuû s¶n, n-íc lµ m«i tr-êng cung cÊp m«i sinh cho c¸c thuû sinh vËt, ®¶m b¶o nh÷ng g× cÇn thiÕt cho cuéc sèng cña c¸c loµi nh-ng ®©y còng lµ n¬i chøa ®ùng mäi thø th¶i ra cña c¸c loµi thuû sinh vËt . Trong tù nhiªn, chu tr×nh vËt chÊt ®ã cã thÓ ®-îc duy tr× ®-îc nÕu nh- mäi ho¹t ®éng nhÊt lµ ho¹t ®éng cña con ng-êi trong viÖc sö dông c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn kh«ng v-ît qóa kh¶ n¨ng cung cÊp vµ chøa ®ùng cña thiªn nhiªn .Tõ ®ã ®Æt ra vÊn ®Ò sö dông hîp lý nguån lîi tõ mÆt n-íc, ®¶m b¶o cho môc ®Ých ph¸t triÓn l©u bÒn . Trong c¸c dù ¸n thuû s¶n, ®ã lµ qu¸ tr×nh x©y dùng c¸c c«ng tr×nh quy tr×nh nh»m sö dông c¸c nguån tµi nguyªn mÆt n-íc, nh»m thu l¹i nh÷ng hiÖu qu¶ vÒ mÆt kinh tÕ, x· héi, m«i tr-êng .VËy vÊn ®Ò ®Æt ra lóc nµy lµ khi dù ¸n ®-îc ®-a vµo ho¹t ®éng th× nã cÇn sö dông c¸c nguån lùc 16 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 kinh tÕ, x·, héi vµ tµi nguyªn thiªn nhiªn tõ ®ã cã sù t¸c ®éng ng-îc trë l¹i .NÕu dù ¸n kh«ng gi¶i quyÕt tho¶ ®¸ng nh÷ng m©u thuÉn trong c¸c vÊn ®Ò vÒ hiÖu qu¶ kinh tÕ cña dù ¸n còng nh- vÊn ®Ò vÒ c«ng b»ng x· héi .Còng nh- c¸c vÊn ®Ò vÒ xö lý c¸c chÊt th¶i ra trong qu¸ tr×nh nu«i trång ®Ó ®¶m b¶o cho m«i tr-êng kh«ng bÞ qu¸ t¶i, th× dù ¸n sÏ kh«ng ®¶m b¶o ph¸t triÓn l©u bÒn . Môc ®Ých cuèi cïng cña ph¸t triÓn bÒn v÷ng, rót côc còng lµ phóc lîi cña con ng-êi, cô thÓ lµ chÊt l-îng cuéc sèng cña con ng-êi c¶ vÒ mÆt vËt chÊt còng nh- tinh thÇn. T¨ng tr-ëng kinh tÕ kh«ng ph¶i chØ lµ ®Ó t¨ng tr-ëng kinh tÕ, b¶o vÖ m«i tr-êng còng kh«ng ph¶i chØ ®Ó b¶o vÖ m«i tr-êng, mµ tÊt c¶ v× h¹nh phóc cña con ng-êi .Nh÷ng nç lùc cña quèc gia trong viÖc gi¶m ®ãi nghÌo, h¹n chÕ sù gia t¨ng kho¶ng c¸ch giµu nghÌo còng lµ nh»m ®¹t ®-îc mét sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng vÒ mÆt x· héi . Kinh nghiÖm nhiÒu n-íc cho thÊy, t×nh tr¹ng nghÌo khæ kÕt hîp víi sù láng lÎo cña luËt ph¸p vµ sù yÕu kÐm trong c«ng t¸c qu¶n lý, ®· dÉn tíi nh÷ng tÖ n¹n x· héi vµ c¸c mèi bÊt an trong x· héi, thËm chÝ ®e do¹ an nguy cña c¶ mét quèc gia .Lóc ®ã con ng-êi, kÓ c¶ ng-êi giÇu còng kh«ng thÓ sèng yªn vui h¹nh phóc ®-îc .Cßn víi ng-êi nghÌo th× tÊt nhiªn l¹i cµng khæ cùc h¬n . Sù c«ng b»ng trong x· héi ®ã chÝnh lµ kh¶ n¨ng c¸c thµnh viªn trong viÖc tiÕp cËn c¸c nguån lùc cïng c¸c c¬ héi .C«ng b»ng x· héi còng cßn ®-îc hiÓu lµ c«ng b»ng trong cïng thÕ hÖ vµ c«ng b»ng gi÷a c¸c thÕ hÖ. C«ng b»ng gi÷a c¸c thµnh viªn trong x· héi lµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt ®Ó cho mäi ng-êi cïng cã thÓ ®ång t©m hiÖp lùc cho sù ph¸t triÓn lµnh m¹nh cña x· héi Ph¶i lµm sao ®Ó mçi c¸ nh©n ®Òu c¶m thÊy r»ng mçi hµnh ®éng tÝch cùc cña m×nh lµ kh«ng v« Ých vµ còng t¹o nªn h¹nh phóc cho m×nh. 17 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 C«ng b»ng gi÷a c¸c thÕ hÖ cña mét x· héi lµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho x· héi ®ã ph¸t triÓn bÒn v÷ng, l©u dµi vµ ngµy cµng tèt ®Ñp h¬n.ViÖt Nam cã c©u nãi rÊt h×nh ¶nh lµ "®êi cha ¨n mÆn ®êi con kh¸t n-íc" ®ã lµ ®iÒu nªn tr¸nh. §Ó x©y dùng c¸c dù ¸n mµ ph¶i m¾c nî nÇn tõ ®êi nµy sang ®êi kh¸c lµ mét h×nh ¶nh ph¶n diÖn cho ph¸t triÓn bÒn v÷ng, hoÆc x©y dùng c¸c dù ¸n xong ®Ó l¹i c¸c phÕ th¶i vµ m«i tr-êng n-íc bÞ « nhiÔm nÆng nÒ, ®Êt bïn, ®Êt ®¸y bÞ ®¸ ho¸, chai ho¸ ...lµ mét bøc tranh cã ý nghÜa vÒ mÆt kinh tÕ vµ m«i tr-êng còng nh- x· héi.Ng-êi ta th-êng c¶nh c¸o r»ng, ph¶i coi chõng thÕ hÖ nµy ®õng ®Ó l¹i nh÷ng g¸nh nÆng cho thÕ hÖ mai sau vµ th-êng lÊy h×nh ¶nh cña xu thÕ c¹n kiÖt nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ suy tho¸i chÊt l-îng m«i tr-êng .§ã viÖc ®-¬ng nhiªn lµ viÖc cÇn thiÕt ph¶i lµm .Nh-ng còng cã ý kiÕn nªu lªn r»ng kh«ng nªn c-êng ®iÖu mét chiÒu, kh«ng nªn chØ thÊy mét mÆt cña vÊn ®Ò lµ tµi nguyªn vµ m«i tr-êng, còng kh«ng nªn chØ thÊy xu thÕ mét chiÒu lµ xu thÕ ph¸t triÓn tiªu cùc Mçi thÕ hÖ kh«ng chØ ®Ó l¹i c¸c hËu qu¶ mµ ph¶i cã c¸c tµi s¶n c¸c c«ng tr×nh …vv .  C¸c chÝnh s¸ch víi ph¸t triÓn bÒn v÷ng ë ViÖt nam ViÖt nam ®· cã c¸c chÝnh s¸ch vÒ b¶o vÖ khÝ quyÓn, chèng sù thay ®æi khÝ hËu, b¶o vÖ oz«n, chèng « nhiÔm kh«ng khÝ ..B¶o vÖ ®Êt ®ai trong canh t¸c vµ nu«i trång, chèng chÆt ph¸ rõng, b¶o vÖ ®a d¹ng ho¸ sinh häc, tµi nguyªn n-íc ngät, biÓn §«ng vµ c¸c vïng ven bê, c¸c quy ®Þnh vÒ chÊt th¶i vµ xö lý chÊt th¶i còng nh- ®· cÊm l-u hµnh c¸c chÊt cã ®éc h¹i víi m«i tr-êng vµ søc khoÎ con ng-êi ..vv. C¸c chÝnh s¸ch vÒ xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo ë trªn c¸c vïng n«ng th«n miÒn nói, c¸c dù ¸n ph¸t triÓn n«ng th«n, n«ng nghiÖp còng nh- cã chÝnh s¸ch vÒ ph¸t triÓn mét nÒn n«ng nghiÖp bÒn v÷ng trong t-¬ng lai . 18 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 II.3. Ph-¬ng ph¸p x¸c ®Þnh, ®¸nh gi¸ ph¸t triÓn bÒn v÷ng. Ph¸t triÓn bÒn v÷ng, lµ mét vÊn ®Ò hÕt søc míi mÎ chÝnh v× vËy hiÖn nay ë ViÖt Nam cßn cã nh÷ng tranh c·i xung quanh kh¸i niÖm ph¸t triÓn bÒn v÷ng còng nh- c¸c ph-¬ng ph¸p x¸c ®Þnh, ®¸nh gi¸ chóng .Trong chuyªn môc nµy chóng ta sÏ ®i theo mét gãc ®é hoµn toµn riªng biÖt, ®ã lµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng d-íi gãc nh×n cña nhµ kinh tÕ häc vµ qua ®ã c¸c ph-¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ®¸nh gi¸ còng sÏ theo gãc ®é nµy . Nh- chóng ta ®· biÕt ph¸t triÓn bÒn v÷ng trong c¸c dù ¸n nãi chung vµ c¸c dù ¸n trong c«ng nghiÖp trong thuû s¶n nãi riªng ®Òu ®-îc hiÓu lµ bÒn v÷ng trªn hai khÝa c¹nh ®ã lµ : Kinh tÕ vµ x· héi, chÝnh v× vËy chóng ta còng sÏ thiÕt lËp ph-¬ng ph¸p x¸c ®Þnh, ®¸nh gi¸ theo ba khÝa c¹nh nµy . II.3.1. Tiªu chÝ ®¸nh gi¸ bÒn v÷ng vÒ mÆt kinh tÕ . BÒn v÷ng vÒ mÆt kinh tÕ cña dù ¸n lµ mét mÆt hÕt søc quan träng cña dù ¸n, kÓ c¶ khi so¹n th¶o còng nh- khi thùc hiÖn vµ cµng ®Æc biÖt quan träng h¬n víi c¸c dù ¸n trong c«ng nghiÖp vµ trong thuû s¶n, ph¸t triÓn c«ng th«n . V× c¸c dù ¸n nµy ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ hay kh«ng, quy m« dù ¸n còng nh- c¬ cÊu c¸c nguån vån, ..nã ¶nh h-ëng trùc tiÕp ®Õn lç, l·i, thu, chi cña dù ¸n còng nh- lîi Ých thiÕt thùc cña dù ¸n mang l¹i cho nhµ ®Çu tcòng nh- cho x· héi vµ céng ®ång . Trªn c¬ së ®ã ®¸nh gi¸ ®-îc hiÖu qu¶ vÒ mÆt tµi chÝnh, tÝnh hîp lý cña nh÷ng lîi Ých vµ sù an toµn vÒ ph-¬ng diÖn tµi chÝnh cña dù ¸n ®Çu t- . §ång thêi, còng lµ c¬ së quan träng ®Ó tiÕn hµnh nghiªn cøu ph©n tÝch kinh tÕ x· héi vµ m«i tr-êng cña dù ¸n . §Ó dù ¸n bÒn v÷ng vÒ mÆt kinh tÕ ta ph¶i tiÕn hµnh ®¸nh gi¸ vÒ hiÖu qu¶ tµi chÝnh cña dù ¸n .Muèn ®¹t ®-îc môc ®Ých nµy trong qu¸ tr×nh ph©n tÝch hiÖu tµi chÝnh cÇn ph¶i sö dông c¸c ph-¬ng ph¸p ph©n tÝch thÝch hîp vµ sö dông hÖ thèng c¸c chØ tiªu kinh tÕ tµi chÝnh cÇn thiÕt . 19 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Th-êng trong c¸c dù ¸n ng-êi ta th-êng tiÕn hµnh theo c¸c h-íng, b-íc víi néi dung vµ tr×nh tù nh- sau:  X¸c ®Þnh tæng vèn ®Çu t- vµ c¬ cÊu c¸c nguån vèn ®Çu t- cña dù ¸n.  TÝnh to¸n mét sè chØ tiªu kinh tÕ tµi chÝnh cña dù ¸n .  HiÖu qu¶ tµi chÝnh vèn ®Çu t- cña dù ¸n .  Ph-¬ng ¸n tr¶ nî ( nÕu cã ).  §¸nh gi¸ ®é an toµn vÒ tµi chÝnh cña dù ¸n .  Nh÷ng rñi do vµ ph-¬ng ¸n dù phßng . a).X¸c ®Þnh tæng vèn ®Çu t- vµ c¬ cÊu nguån vèn.  Tæng vèn ®Çu t-. Trong bÊt kú dù ¸n ®Çu t- nµo th× tæng vèn ®Çu t- lµ mét trong c¸c néi dung quan träng nhÊt cÇn ph¶i l-u ý . Tæng vèn ®Çu t- lµ g× ? Tæng vèn ®Çu t- cña mét dù ¸n bao gåm vèn cè ®Þnh, vèn l-u ®éng, l·i vay trong thêi gian x©y dùng (nÕu cã ). Trong ®ã :  Vèn cè ®Þnh cña mçi dù ¸n ®-îc x¸c ®Þnh vµo nhcÇu vÒ chi phÝ ban ®Çu vµ chi phÝ x©y dùng c¬ b¶n cña dù ¸n : Vèn cè ®Þnh = Chi phÝ ban ®Çu + Chi phÝ c¬ b¶n Trong ®ã, chi phÝ ban ®Çu bao gåm :  Chi phÝ thµnh lËp , nghiªn cøu dù ¸n, chi phÝ chuyÓn giao c«ng nghÖ, chi phÝ ®µo t¹o t- vÊn, chi phÝ c«ng tr×nh t¹m, chi phÝ thÝ nghiÖm, chi phÝ qu¶n lý ban ®Çu .  Chi phÝ c¬ b¶n bao gåm: -Chi phÝ m¸y mãc thiÕt bÞ, chi phÝ v« h×nh( vÝ dô nh- c¸c b»ng ph¸t minh, bÝ quyÕt c«ng nghÖ ...), Chi phÝ c©y con vµ c¸c chi phÝ c¬ b¶n kh¸c . 20
- Xem thêm -