Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp tại sở giao dịch ngân hàng ngoại thương việt nam

  • Số trang: 90 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 9 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24906 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Năm 2008 có thể coi là dấu mốc quan trọng trong lịch sử kinh tế thế giới. Nếu nhƣ trƣớc đây, thế giới đã từng đƣợc chứng kiến những cuộc đại suy thoái kinh tế 29-33, khủng hoảng tài chính 1997 thì năm 2008 cả thế giới không khỏi bàng hoàng khi lại một lần nữa đƣợc chứng kiến cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Cơn bão tài chính thế giới cùng với những bất ổn tiềm tàng đã đẩy hệ thống ngân hàng – mạch máu của nền kinh tế vào một vòng xoáy nghiệt ngã. Chính sách tiền tệ có công lớn trong việc kiểm soát lạm phát, song đã tạo những cú sốc với doanh nghiệp và chính các ngân hàng. Phần lớn các ngân hàng phải điều chỉnh kế hoạch lợi nhuận, thậm chí sẵn sàng đối mặt với nguy cơ thua lỗ. Tuy nhiên, lỗ lãi không hẳn đã là vấn đề đáng ngại nhất mà trở ngại lớn nhất hiện nay là bƣớc sang năm 2009 các ngân hàng chắc hẳn sẽ phải đối mặt với nỗi lo canh cánh về các khoản nợ xấu khó đòi. Đƣợc coi là một trong năm Ngân hàng thƣơng mại hàng đầu của Việt Nam, với 45 năm xây dựng và trƣởng thành, Ngân hàng Ngoại Thƣơng ngày càng khẳng định đƣợc vị trí, vai trò của mình đối với nền kinh tế. Kế thừa những truyền thống tốt đẹp đó đồng thời không ngừng hoàn thiện và vƣơn lên, Sở Giao Dịch Ngân hàng Ngoại Thƣơng Việt Nam đã xây dựng đƣợc uy tín và niềm tin cho các khách hàng đặc biệt là các khách hàng doanh nghiệp với quy mô lớn nhỏ đến với mình và đã đƣợc coi là một trong những chi nhánh hoạt động hiệu quả nhất trong hệ thống NHNT VN. Năm 2008 sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, hệ thống ngân hàng trong nƣớc và thế giới đã phải trả giá rất lớn đồng thời thu đƣợc nhiều bài học quý giá. Bài học từ tài chính Mỹ có lẽ là bài học đắt giá cho ngành ngân hàng. Lợi nhuận cao luôn đi kèm với rủi ro cao – bài học ngàn năm muôn thuở. Sự sụp đổ của hàng loạt các ngân hàng và tập đoàn tài chính lớn của Mỹ đã cảnh báo cho các ngân hàng trên toàn cầu nói chung và Sở Giao Dịch NHNT VN nói riêng cần quan tâm tới chất lƣợng các khoản vay nhất là khoản vay của các doanh nghiệp lớn nhỏ đang ngày một gia tăng về số lƣợng. Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Chính vì vậy vấn đề nâng cao chất lƣợng tín dụng vốn đã đƣợc coi là vấn đề đáng quan tâm trong bất cứ giai đoạn phát triển nào của nền kinh tế nay càng trở nên “nóng bỏng” và cấp thiết hơn bao giờ hết trong giai đoạn nền kinh tế gặp khó khăn của cuộc đại suy thoái hiện nay. Xuất phát từ thực tế đó, em đã mạnh dạn lựa chọn đề tài “Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp tại Sở Giao Dịch Ngân Hàng Ngoại Thương Việt Nam” làm đề tài nghiên cứu của mình với mong muốn góp phần giúp SGD NHNT ngày một phát triển nhanh, ổn định và bền vững trong tiến trình hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới. 2.Mục đích nghiên cứu - Nghiên cứu các vấn đề lý luận liên quan đến chất lƣợng cho vay của NHTM trong nền kinh tế. - Phân tích thực trạng hoạt động cho vay Doanh nghiệp tại SGD NHNT VN. - Đề suất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng cho vay Doanh nghiệp tại Sở Giao Dịch Ngân Hàng Ngoại Thƣơng trong thời gian tới. 3. Phương pháp nghiên cứu Để hoàn thành mục tiêu đề ra, chuyên đề có kết hợp sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu: duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, so sánh, phân tích, logic… 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: chuyên đề chủ yếu đề cập đến những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến chất lƣợng cho vay doanh nghiệp của NHTM. - Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu chất lƣợng cho vay doanh nghiệp tại Sở Giao Dịch Ngân Hàng Ngoại Thƣơng Việt Nam, chủ yếu từ năm 2006-2008. 5. Kết cấu của chuyên đề Ngoài lời mở đầu và kết luận, chuyên đề đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng: + Chương 1: Những vấn đề cơ bản về chất lượng cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại + Chương 2: Thực trạng hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Sở Giao Dịch Ngân Hàng Ngoại Thương Việt Nam + Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay doanh nghiệp tại Sở Giao Dịch Ngân Hàng Ngoại Thương Việt Nam Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Chương I: Những vấn đề cơ bản về chất lượng cho vay của ngân hàng thương mại. 1.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại 1.1.1. Khái quát chung về ngân hàng thương mại 1.1.1.1. Khái niệm NHTM Ngân hàng là một trong những tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế. Trên thế giới có rất nhiều cách hiểu khác nhau về NHTM. Ở một số nƣớc thì khái niệm này dùng để chỉ một tổ chức tiền tệ mà hoạt động kinh doanh chủ yếu của nó là nhận tiền gửi từ các cá nhân hay tổ chức kinh tế sau đó để cho các cá nhân hay tổ chức khác vay lại. Một số nƣớc quan niệm phạm vi hoạt động của các NHTM có thể không đƣợc phép kinh doanh tổng hợp các dịch vụ khác nhƣ đầu tƣ tài chính, cung cấp dịch vụ cho các nhóm ngành nghề riêng biệt. Trong khi đó, một số nƣớc khác thì lại cho rằng NHTM là NH đƣợc phép kinh doanh tổng hợp tất cả các dịch vụ NH. Theo pháp luật nước Mỹ, bất kỳ một tổ chức nào cung cấp tài khoản tiền gửi cho phép khách hàng rút tiền theo yêu cầu (nhƣ bằng cách viết séc hay bằng việc rút tiền điện tử) và cho vay đối với các tổ chức kinh doanh hay cho vay thƣơng mại sẽ đƣợc xem là một NHTM. Theo Luật NH của Pháp năm 1941: NHTM là những xí nghiệp hay cơ sở hành nghề thƣờng xuyên nhận của công chúng dƣới hình thức ký thác hay hình thức khác các số tiền mà họ dùng cho chính họ và các nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay tài chính. Luật pháp của Đan Mạch lại coi: NHTM là nơi thực hiện các nghiệp vụ thiết yếu bao gồm: thu nhận tiền ký thác, buôn bán vàng bạc, hành nghề thƣơng mại và các giá trị địa ốc, các phƣơng tiện tín dụng và hối phiếu; bảo lãnh các món nợ; thực hiện các nghiệp vụ chuyển ngân; đứng ra bảo hiểm, bảo đảm ký quỹ; tham dự và thiết lập các xí nghiệp. Theo Luật các tổ chức tín dụng của Việt Nam thì: NHTM là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thƣờng xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện các nghiệp vụ chiết khấu và làm phƣơng tiện thanh toán. Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Trên thực tế, các NHTM ở nƣớc ta ngoài việc thực hiện các hoạt động ghi trong luật trên thì còn phải thực hiện các hoạt động khác phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội thực hiện theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Nhƣ vậy có thể nói Ngân hàng là một trong những định chế tài chính trung gian quan trọng nhất trong nền kinh tế thị trƣờng. Nhờ hệ thống định chế tài chính trung gian này mà các nguồn tiền nhàn rỗi nằm rải rác trong xã hội sẽ đƣợc huy động, tập trung lại, đồng thời sử dụng số vốn đó để cấp tín dụng cho các tổ chức kinh tế, cá nhân để phát triển kinh tế xã hội. Ngoài việc cung cấp các dịch vụ tài chính thì chúng còn thực hiện các chính sách kinh tế, đặc biệt là chính sách tiền tệ, vì vậy là một kênh quan trọng trong chính sách kinh tế của Chính phủ nhằm ổn định kinh tế. Với những lý do đó, chúng ta cần phải nghiên cứu và hiểu một cách cặn kẽ về loại hình tổ chức này để có thể vận hành và quản lý nó có hiệu quả. 1.1.1.2. Phân loại NHTM Trong nền kinh tế thị trƣờng, các loại hình NHTM đƣợc hình thành đa dạng, căn cứ vào lĩnh vực hoạt động, quy mô và nghiệp vụ, các loại hình này đƣợc tổ chức theo các mô hình chủ yếu:  Căn cứ vào nghiệp vụ - NHTM đa năng là loại hình NHTM đƣợc tiến hành tất cả các nghiệp vụ kinh doanh NH nhƣ: nhận tất cả các loại tiền gửi, cho vay ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, các nghiệp vụ giấy tờ có giá và cung ứng các dịch vụ liên quan tới NH. Ngân hàng đa năng thƣờng là ngân hàng lớn (hoặc sở hữu công ty). Tính đa dạng sẽ giúp NH tăng thu nhập và hạn chế rủi ro. - NHTM chuyên doanh là loại hình ngƣợc lại với NHTM đa năng, nó chỉ thực hiện một hoặc số ít các nghiệp vụ NH. Tính chuyên môn hóa cao cho phép ngân hàng có đƣợc đội ngũ cán bộ giàu kinh nghiệm, tinh thông nghiệp vụ. Tuy nhiên loại NH này thƣờng gặp rủi ro lớn khi ngành hoặc lĩnh vực hoạt động mà ngân hàng phục vụ sa sút.  Căn cứ vào quy mô và lĩnh vực hoạt động, bao gồm - NHTM bán buôn, là NHTM mà hoạt động của nó chủ yếu với khách hàng lớn với số lƣợng giao dịch nhỏ nhƣng giá trị giao dịch lại rất lớn và thƣờng tập trung tại các trung tâm thƣơng mại. Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - NHTM bán lẻ, là NHTM mà hoạt động chủ yếu của nó với các khách hàng là các doanh nghiệp vừa và nhỏ và các khách hàng cá nhân.  Căn cứ vào cơ cấu tổ chức - Ngân hàng sở hữu công ty: là ngân hàng nắm giữ phần vốn chi phối của công ty, cho phép ngân hàng đƣợc quyền tham gia quyết định các hoạt động cơ bản của công ty. - Công ty sở hữu ngân hàng: một số tập đoàn kinh tế thƣờng tổ chức thành lập ngân hàng nhằm cung cấp dịch vụ tài chính cho các đơn vị thành viên của tập đoàn và ngoài tập đoàn.  Căn cứ vào tính chất sở hữu:Các NHTM tồn tại dƣới nhiều dạng sở hữu khác nhau nhƣ NHTM quốc doanh, NHTM tƣ nhân, NHTMCP, NHTM liên doanh và chi nhánh NHTM nƣớc ngoài. 1.1.2. Các hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại 1.1.2.1. Hoạt động huy động vốn Huy động vốn đƣợc coi là hoạt động cơ bản, thƣờng xuyên và quan trọng, mang tính chất sống còn đối với bất kỳ một NHTM nào. Huy động vốn không những tạo ra nguồn vốn lớn và chủ yếu cho NHTM mà còn tạo ra nguồn vốn cho đầu tƣ phát triển nền kinh tế. Theo luật pháp cho phép, các NHTM đƣợc phép huy động vốn thông qua các hình thức sau đây: - Nhận tiền gửi có kỳ hạn và không kì hạn của các tổ chức và cá nhân trong nền kinh tế - Phát hành giấy tờ có giá để huy động có kỳ hạn và có mục đích sử dụng - Thực hiện các hình thức huy động vốn khác nhƣ vay vốn ở các NHTM, vay vốn tại NHNN.. Để có nguồn vốn lớn đáp ứng nhu cầu vốn vay ngày càng tăng lên từ phía khách hàng, các NHTM áp dụng nhiều biện pháp phong phú, đa dạng để huy động vốn: - Phong phú về kỳ hạn huy động: nhận tiền gửi của các tổ chức, cá nhân dƣới các hình thức tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn. Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - Phong phú về công cụ huy động: phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và các giấy tờ có giá khác để huy động vốn của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nƣớc. - Phong phú về nguồn huy động: vay trên thị trƣờng tiền tệ, huy động trong dân chúng, các tổ chức kinh tế trong nƣớc, vay trên thị trƣờng vốn quốc tế. - Phong phú về cách thức hấp dẫn ngƣời gửi tiền: tiết kiệm bậc thang, tiết kiệm dự thƣởng, tiết kiệm gửi một nơi lấy ra ở nhiều nơi. Thực hiện hoạt động huy động huy động vốn, NHTM quản lý một khối lƣợng lớn tiền của nền kinh tế. Đấy chính là nguồn vốn để NH tài trợ trở lại đối với nền kinh tế. 1.1.2.2. Hoạt động cho vay Hoạt động cho vay là hoạt động sử dụng nguồn tiền mà NHTM đã huy động đƣợc trong nền kinh tế. Đây là hoạt động cơ bản có ý nghĩa lớn đối với nền kinh tế xã hội vì thông qua hoạt động này mà hệ thống NHTM cung cấp một khối lƣợng vốn rất lớn cho nền kinh tế, nhờ khối lƣợng vốn này mà nền kinh tế sẽ phát triển nhanh hơn, bền vững hơn.Cụ thế NH sẽ cấp cho khách hàng một số tiền khi khách hàng thoả mãn các điều kiện của ngân hàng, sau một thời gian nhất định khách hàng phải hoàn trả cho NH bao gồm cả vốn gốc và tiền lãi. NH huy động đƣợc nguồn vốn với khối lƣợng lớn, đa dạng về thời hạn nên có thể đáp ứng nhu cầu vay của nhiều đối tƣợng thông qua nhiều phƣơng thức, hình thức cho vay khác nhau. 1.1.2.3. Cung cấp tài khoản giao dịch và thực hiện thanh toán NH thực hiện mở tài khoản giao dịch cho các khách hàng gửi tiền và thực hiện chi trả theo lệnh của khách hàng thông qua tài khoản séc. Các tiện ích của thanh toán không dùng tiền mặt nhƣ an toàn, nhanh chóng, chính xác, tiết kiệm chi phí đã góp phần rút ngắn chu kỳ kinh doanh, tăng hiệu quả sử dụng vốn. Chính điều này đã thu hút khách hàng, mở ra một loại hình dịch vụ mới, quan trọng nhất đó là tài khoản tiền gửi giao dịch, cho phép ngƣời gửi tiền có thể phát hành séc thanh toán cho việc mua hàng hoá dịch vụ. Đây đƣợc xem là một trong những bƣớc đi quan trọng nhất trong công nghiệp NH và cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin thì nhiều thể thức thanh toán đƣợc phát triển nhƣ uỷ nhiệm chi, nhờ thu, L/C, thanh toán bằng điện, thẻ… Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Đây là hoạt động quan trọng và có tính đặc thù của NHTM, nhờ hoạt động này mà các giao dịch thanh toán của toàn bộ nền kinh tế đƣợc thực hiện thông suốt và thuận lợi, đồng thời thông qua hoạt động này mà góp phần làm giảm lƣợng tiền mặt lƣu hành trong nền kinh tế. 1.1.2.4. Các loại hình dịch vụ khác Bên cạnh các mảng hoạt động chính nói trên, các NHTM còn thực hiện các dịch vụ khác theo yêu cầu của khách hàng nhƣ: quản lý ngân quỹ, bảo lãnh, cho thuê tài chính, góp vốn mua cổ phần, kinh doanh ngoại tệ, vàng, chứng khoán, bảo quản vật có giá, cung cấp các dịch vụ uỷ thác và đại lý, cung ứng dịch vụ tƣ vấn tài chính tiền tệ, bảo hiểm… 1.2. Hoạt động cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại 1.2.1. Khái niệm Cho vay là hoạt động chủ chốt của NHTM để tạo ra lợi nhuận. Trong đó, cho vay doanh nghiệp có thể nói là hoạt động quan trọng nhất trong hoạt động của NHTM, vì vậy chúng ta cần nắm rõ về hoạt động này tại NHTM. Có thể hiểu hoạt động cho vay doanh nghiệp là hình thức cấp tín dụng, theo đó, tổ chức tín dụng giao cho doanh nghiệp vay một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời hạn nhất định theo thoả thuận và nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi. Hoạt động cho vay luôn tạo ra lƣợng tài sản chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng tài sản của NH. Đây là hoạt động sinh lời chủ yếu nhƣng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro mà nếu không quản lý tốt danh mục cho vay có thể gây ra tổn thất tới vốn và tài sản của NH. 1.2.2. Nguyên tắc cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại Hoạt động tín dụng của NHTM dựa trên một số nguyên tắc nhất định nhằm đảm bảo tính an toàn và khả năng sinh lời. Các nguyên tắc này đƣợc cụ thể hoá trong các quy định của NH Nhà nƣớc và các NHTM. Các nguyên tắc đó là:  Tiền vay phải đƣợc sử dụng đúng mục đích đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng. Theo nguyên tắc này, mọi khoản vay đều đƣợc xác định trƣớc về mục đích kinh tế, khi xin vay khách hàng phải trình với NH dự án, kế hoạch sử dụng vốn vay để NH xem xét. Khi NH đồng ý cho vay khách hàng phải sử dụng tiền vay đúng mục đích nhƣ đã cam kết. Đảm bảo nguyên tắc này đóng vai trò hết sức quan trọng Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 vì nó đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn vay và khả năng thu hồi nợ vay sau này của NH.  Tiền vay phải đƣợc hoàn trả đầy đủ, đúng hạn cả gốc và lãi: Hoàn trả nợ gốc và lãi là một nguyên tắc không thể thiếu trong hoạt động cho vay. Điều này xuất phát từ tính chất tạm thời nhàn rỗi của nguồn vốn mà ngân hàng sử dụng để cho vay. Đại đa số nguồn vốn mà ngân hàng sử dụng để cho vay là vốn huy động từ khách hàng gửi tiền, do đó, sau khi cho vay trong một thời hạn nhất định, khách hàng vay tiền phải hoàn trả lại cho ngân hàng để ngân hàng hoàn trả lại cho khách hàng gửi tiền. Hơn nữa bản chất của quan hệ tín dụng là quan hệ chuyển nhƣợng tạm thời quyền sử dụng vốn vay nên sau một thời gian nhất định vốn vay phải đƣợc hoàn trả cả gốc và lãi.  Nguyên tắc thứ ba trong hoạt động cho vay doanh nghiệp của NHTM là Ngân hàng tài trợ trên phƣơng án (hoặc dự án) khả thi, có hiệu quả. Thực hiện nguyên tắc này là điều kiện để thực hiện nguyên tắc thứ hai. Phƣơng án hoạt động có hiệu quả của ngƣời vay minh chứng cho khả năng thu hồi vốn đầu tƣ và có lãi để trả nợ ngân hàng. Các khoản tài trợ của ngân hàng phải gắn liền với việc hình thành tài sản của ngƣời vay. Trong trƣờng hợp xét thấy kém an toàn, ngân hàng đòi hỏi ngƣời vay phải có tài sản đảm bảo khi vay. 1.2.3. Phân loại hoạt động cho vay doanh nghiệp của NHTM Hoạt động cho vay của NHTM rất đa dạng, tuỳ theo góc độ nhìn nhận khác nhau mà hoạt động này đƣợc phân chia theo các tiêu thức khác nhau:  Căn cứ vào thời hạn cho vay: chia ra thành - Cho vay ngắn hạn: là loại cho vay có thời hạn đến 12 tháng, đƣợc sử dụng để bù đắp thiếu hụt vốn lƣu động của các doanh nghiệp và các nhu cầu chi tiêu ngắn hạn của các cá nhân. -Cho vay trung, dài hạn: là loại cho vay có thời hạn trên 12 tháng, chủ yếu đƣợc sử dụng để tài trợ cho tài sản cố định, hình thành vốn lƣu động thƣờng xuyên cho các doanh nghiệp, đáp ứng các nhu cầu nhƣ xây dựng nhà ở, các thiết bị có thời gian thu hồi, sử dụng lâu, xây dựng các xí nghiệp mới. Việc phân chia các khoản cho vay theo thời hạn cho vay nhƣ trên cũng chỉ mang tính chất tƣơng đối vì nhiều khoản cho vay không xác định trƣớc đƣợc chính Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 xác thời hạn. Phân chia khoản cho vay theo thời gian có ý nghĩa quan trọng đối với ngân hàng vì thời gian liên quan mật thiết đến tính an toàn và khả năng sinh lợi của tài sản.  Căn cứ vào mục đích: bao gồm - Cho vay bất động sản: là loại cho vay dài hạn liên quan tới mua sắm và xây dựng bất động sản, nhà ở trong lĩnh vực thƣơng mại, công nghiệp và dịch vụ. - Cho vay công nghiệp và thƣơng mại: là loại cho vay ngắn hạn để bổ sung vốn lƣu động cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực này. - Cho vay nông nghiệp: là loại hình cho vay để trang trải các chi phí về phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng, thức ăn gia súc. …v.v…  Căn cứ vào mức độ tín nhiệm với khách hàng: bao gồm - Cho vay không bảo đảm: là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố, bảo lãnh của bên thứ ba, mà việc cho vay chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng. Loại cho vay này chủ yếu đƣợc áp dụng trong cho vay với khách hàng có khả năng tài chính mạnh, quản trị có hiệu quả do đó NH không cần đến nguồn thu nợ thứ hai bổ sung. - Cho vay có bảo đảm: là loại cho vay dựa trên cơ sở bảo đảm nhƣ thế chấp hoặc cầm cố, hoặc phải có sự bảo lãnh của bên thứ ba. Sự bảo đảm này là cần thiết đối với khách hàng chƣa khẳng định đƣợc uy tín, NH sẽ có căn cứ pháp lý để có thêm nguồn thu thứ hai khi nguồn thu nợ thứ nhất không chắc chắn.  Căn cứ theo phương thức cho vay: bao gồm các hình thức - Cho vay từng lần - Cho vay theo hạn mức thấu chi - Cho vay theo hạn mức tín dụng …v.v… 1.2.4. Quy trình cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại Ngân hàng thƣơng mại là loại doanh nghiệp kinh doanh hàng hoá đặc biệt – hàng hoá tiền tệ. Đa phần trong đó là các khoản tiền gửi phải trả khi có yêu cầu. Mà việc trả nợ này lại phụ thuộc rất lớn vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vay vốn. Điều mà ngân hàng quan tâm nhất khi cho các doanh nghiệp vay Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 vốn là liệu doanh nghiệp có trả gốc và lãi đầy đủ và đúng hạn nhƣ đã cam kết hay không. Vậy thì điều này là phụ thuộc vào doanh nghiệp vay vốn? Nhƣng không hẳn là nhƣ vậy. Đúng là vấn đề trả nợ đầy đủ và đúng hạn phụ thuộc rất lớn vào khách hàng. Tuy nhiên, ngân hàng lại hoàn toàn có thể kiểm soát đƣợc các khoản vay vì việc quyết định có cho vay hay không là do NH quyết định. Để có đƣợc quyết định cho vay đúng đắn và kịp thời, NH cần xây dựng một quy trình tín dụng hợp lý. Việc thiết lập và không ngừng hoàng thiện quy trình tín dụng có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần nâng cao chất lƣợng và giảm thiểu rủi ro tín dụng khi cho vay. Tuỳ theo đặc điểm tổ chức và quản trị, mỗi ngân hàng đều tự thiết kế và xây dựng cho mình một quy trình tín dụng riêng song về cơ bản quy trình cho vay doanh nghiệp của các NH đều gồm có các bƣớc sau: (1) Lập hồ sơ cấp tín dụng Đây là khâu căn bản đầu tiên của quy trình tín dụng, nó đƣợc thực hiện ngay sau khi cán bộ tín dụng tiếp xúc với khách hàng có nhu cầu vay vốn. Lập hồ sơ tín dụng là khâu quan trọng vì nó là khâu thu thập thông tin làm cơ sở để thực hiện các khâu sau, đặc biệt là khâu phân tích và ra quyết định cho vay. Nhìn chung, một bộ hồ sơ đề nghị cấp tín dụng cần thu thập từ khách hàng những thông tin sau: ♦ Thông tin về năng lực pháp lý và năng lực hành vi của khách hàng ♦ Thông tin về khả năng sử dụng và hoàn trả vốn của khách hàng ♦ Thông tin về bảo đảm tín dụng (2) Phân tích tín dụng Phân tích tín dụng là phân tích khả năng hiện tại và tiềm tàng của khách hàng về sử dụng vốn tín dụng, khả năng hoàn trả và khả năng thu hồi vốn vay cả gốc và lãi. Phân tích tín dụng lại bao gồm các bƣớc khác nhau nhằm mục tiêu phát hiện ra những trƣờng hợp có thể gây ra rủi ro cho ngân hàng, tiên lƣợng khả năng kiểm soát những loại rủi ro đó và dự kiến những biện pháp phòng ngừa và hạn chế thiệt hại có thể xảy ra. Bên cạnh đó, việc phân tích tín dụng còn quan tâm tới việc kiểm tra tính chân thực của hồ sơ vay vốn mà khách hàng cung cấp, từ đó nhận định về thái độ trả nợ của khách hàng nhằm làm cơ sở quyết định cho vay. Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Đây có thể coi là bƣớc quan trọng nhất, quyết định chất lƣợng của phân tích tín dụng. Nội dung chủ yếu là thu thập và xử lý các thông tin liên quan đến khách hàng bao gồm năng lực sử dụng vốn vay và uy tín, khả năng tạo ra lợi nhuận và nguồn ngân quỹ, quyền sở hữu các tài sản và các điều kiện kinh tế khác có liên quan đến ngƣời vay. NH có thể sử dụng các phƣơng pháp chủ yếu để thu thập và xử lý thông tin nhƣ: phỏng vấn trực tiếp, mua hoặc tìm kiếm các thông tin qua các trung gian hoặc thông qua các thông tin có đƣợc từ báo cáo của doanh nghiệp. NH thực hiện các nội dung phân tích sau: ♦ Đánh giá tài sản của khách hàng ♦ Đánh giá các khoản nợ ♦ Phân tích luồng tiền ♦ Sử dụng các tỷ lệ Các kết quả phân tích trên cho ngân hàng thấy một phần quá khứ và hiện tại của khách hàng. Song điều mà ngân hàng quan tâm hơn là khả năng trong tƣơng lai của khách hàng, có thể là trong mấy tháng hoặc mấy năm. Thời gian càng dài, dự đoán càng khó chính xác, đó là do tác động của các điều kiện kinh tế. Thiên tai, các thay đổi bất thƣờng trong đời sống chính trị, khủng hoảng kinh tế vùng, quốc gia, sự sa sút đột ngột của ngành…làm thay đổi các tính toán ban đầu dẫn đến giảm hoặc mất khả năng trả nợ của khách hàng. Tổn thất của khách hàng đến tổn thất của ngân hàng chỉ trong gang tấc. Chính vì vậy khi phân tích tín dụng NH không những chỉ căn cứ vào báo cáo tài chính từ phía khách hàng mà phải tổng hợp nhiều yếu tố cả bên trong lẫn bên ngoài trong quá trình phân tích để có đƣợc quyết định tín dụng đúng đắn. (3) Quyết định và ký kết hợp đồng tín dụng Quyết định tín dụng là quyết định cho vay hoặc từ chối đối với một hồ sơ vay vốn của khách hàng. Đây đƣợc coi là một khâu hết sức quan trọng trong quy trình tín dụng vì nó có ảnh hƣởng rất lớn đến các khâu sau và ảnh hƣởng đến uy tín và hiệu quả hoạt động tín dụng của ngân hàng. Đây đồng thời cũng đƣợc coi là là khâu khó xử lý nhất và NH thƣờng dễ phạm phải sai lầm nhất. Hai loại sai lầm cơ bản thƣờng xảy ra trong quá trình ra quyết định và ký kết hợp đồng tín dụng đó là: Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368  Quyết định chấp thuận cho vay đối với một khách hàng không tốt  Từ chối cho vay đối với một khách hàng tốt. Hai loại sai lầm này đều dẫn đến thiệt hại đáng kể cho NH. Quyết định cho vay thứ nhất sẽ khiến NH gặp phải rủi ro tín dụng do khả năng khách hàng không trả đƣợc nợ đầy đủ và đúng hạn dẫn đến tình trạng nợ quá hạn hoặc nợ không thể thu hồi gây thiệt hại về tài chính. Trong khi loại sai lầm thứ hai lại khiến NH mất đi cơ hội cho vay và thiệt hại về uy tín. Chính vì vậy để đƣa ra đƣợc quyết định đúng đắn trong cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp, ngân hàng cần phải chú trọng tới hai vấn đề:  Thu thập và xử lý thông tin một cách đầy đủ và chính xác làm làm cơ sở để ra quyết định  Trao quyền quyết định cho một hội động tín dụng hoặc những ngƣời có năng lực phân tích và phán quyết (4) Giải ngân Sau khi hợp đồng tín dụng đƣợc ký kết, NH sẽ tiến hành giải ngân . Giải ngân là phát tiền vay cho khách hàng trên cơ sở mức tín dụng đã cam kết trong hợp đồng. Mặc dù là khâu kế tiếp của quyết định tín dụng nhƣng giải ngân cũng đƣợc coi là một khâu quan trọng vì có thể góp phần phát hiện và chấn chỉnh kịp thời nếu có sai sót ở các khâu trƣớc. Cách thức giải ngân cũng góp phần kiểm tra và kiểm soát xem vốn tín dụng có đƣợc sử dụng đúng mục đích cam kết không. Nguyên tắc giải ngân luôn gắn liền vận động tiền tệ với vận động hàng hoá hoặc dịch vụ đối ứng nhằm đảm bảo khả năng thu hồi nợ sau này. Mặc dù vậy, quá trình giải ngân của ngân hàng cũng phải tuân thủ nguyên tắc đảm bảo thuận lợi tránh gây khó khăn và phiền hà cho khách hàng. (5) Giám sát tín dụng Giám sát tín dụng nhằm đảm bảo cho các khoản vay đƣợc khách hàng sử dụng đúng mục đích đã cam kết. Đây đƣợc coi là khâu khá quan trọng, thực hiện khâu này cũng có nghĩa là giúp NH phát hiện và chấn chỉnh kịp thời những sai phạm có thể ảnh hƣởng tới khả năng thu hồi nợ sau này. NH có thể áp dụng các phƣơng pháp giám sát tín dụng khác nhau nhƣ:  Giám sát hoạt động tài khoản của khách hàng tại ngân hàng Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368  Phân tích các báo cáo tài chính của khách hàng theo định kỳ  Giám sát khách hàng thông qua việc trả lãi định kỳ  Viếng thăm và kiểm soát địa điểm hoạt động sản xuất kinh doanh hoặc nơi cƣ ngụ của khách hàng đứng tên vay vốn  Kiểm tra các hình thức bảo đảm tiền vay  Giám sát hoạt động khách hàng thông qua mối quan hệ với khách hàng khác  Giám sát khách hàng thông qua những thông tin thu thập khác (6) Thanh lý hợp đồng tín dụng Đây là khâu kết thúc của quy trình tín dụng. Thanh lý hợp đồng tín dụng xảy ra do khách hàng vi phạm hợp đồng hoặc do khoản vay đã đến hạn. Khâu này bao gồm các công việc:  Thu nợ: Ngân hàng sẽ tiến hành thu nợ khách hàng theo đúng những điều khoản đã cam kết trong hợp đồng tín dụng. Cả NH và KH đều có thể thoả thuận và lựa chọn các hình thức thu nợ : thu gốc và lãi một lần khi đáo hạn, thu nợ gốc một lần khi đáo hạn và thu lãi theo định kỳ, thu gốc và lãi theo nhiều kỳ hạn. Nếu đến hạn trả nợ mà khách hàng không có khả năng trả nợ thì NH có thể xem xét cho gia hạn nợ hoặc chuyển sang nợ quá hạn để sau này có biện pháp xử lý thích hợp nhằm đảm bảo thu hồi nợ.  Tái xét hợp đồng tín dụng: nghĩa là phân tích tín dụng trong điều kiện khoản tín dụng đã đƣợc cấp nhằm mục tiêu đánh giá chất lƣợng tín dụng và phát hiện rủi ro để có hƣớng giải quyết xử lý kịp thời.  Thanh lý hợp đồng tín dụng: Khi hết thời hạn của hợp đồng tín dụng và khách hàng đã hoàn tất nghĩa vụ trả nợ cả gốc và lãi thì NH và khách hàng làm thủ tục thanh lý hợp đồng tín dụng mặc nhiên, giải chấp tài sản nếu có và lƣu hồ sơ vay vốn của khách hàng vào kho lƣu trữ. Trƣờng hợp ngân hàng giám sát và phát hiện thấy khách hàng vi phạm những cam kết ghi trong hợp đồng tín dụng nghiêm trọng có thể ảnh hƣởng tới khả năng thu hồi nợ vay sau này, ngân hàng có thể đề nghị và tiến hành thanh lý hợp đồng tín dụng bắt buộc. 1.2.5. Vai trò hoạt động cho vay doanh nghiệp của NHTM Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368  Hoạt động cho vay doanh nghiệp của NHTM là hoạt động cung cấp vốn cho nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của các chủ thể trong nền kinh tế. NHTM đứng ra huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi từ mọi cá nhân, tổ chức và các thành phần kinh tế, từ đó cho vay đáp ứng nhu cầu vốn cho quá trình tái sản xuất. Nhờ có vốn vay của NHTM mà các doanh nghiệp lớn nhỏ trong nền kinh tế có điều kiện mở rộng sản xuất, cải tiến kỹ thuật, nâng cao hiệu quả kinh doanh.  Hoạt động cho vay đặc biệt là hoạt động cho vay doanh nghiệp là hoạt động cơ bản, tạo ra thu nhập chủ yếu cho NHTM. Thông qua nghiệp vụ cho vay doanh nghiệp, các NH thu đƣợc tiền lãi vay, là nguồn bù đắp cho chi phí huy động vốn, tạo ra nguồn thu nhập lãi ròng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu nhập của NH. Với các NHTM hiện đại, sự tăng lên của thu nhập từ các hoạt động cung ứng dịch vụ khác đang ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong thu nhập của NH. Tuy nhiên, các nghiệp vụ truyền thống của NH vẫn giữ vai trò chủ chốt vì đây là hoạt động thiết lập quan hệ giữa NH và khách hàng, là cơ sở để khách hàng sử dụng các dịch vụ tài chính cung ứng từ NH. 1.3. Chất lượng cho vay doanh nghiệp của ngân hàng thương mại 1.3.1. Khái niệm Chất lƣợng cho vay doanh nghiệp là tổng hợp của nhiều yếu tố cấu thành nên và vì vậy nó đƣợc coi là một tiêu chí khó mà đạt đƣợc. Trƣớc tiên để hiểu thế nào là chất lƣợng cho vay doanh nghiệp chúng ta phải tìm hiểu rõ thế nào là chất lƣợng. Chúng ta đều đƣợc nghe rất nhiều về khái niệm “chất lƣợng” trong cuộc sống hàng ngày. Khi đời sống ngày càng đƣợc cải thiện thì từng cá nhân có nhu cầu nâng cao chất lƣợng cuộc sống, khi thị trƣờng ngày càng có nhiều doanh nghiệp cạnh tranh lẫn nhau thì các doanh nghiệp có nhu cầu nâng cao chất lƣợng sản phẩm.Vậy chất lƣợng là gì, nó đƣợc đo lƣờng bằng cách nào và việc đo lƣờng chúng có ý nghĩa ra sao? Đã có rất nhiều các quan niệm khác nhau về chất lƣợng:  Quan niệm siêu việt cho rằng chất lƣợng là sự tuyệt vời và hoàn hảo nhất của sản phẩm Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368  Philip Crosby trong cuốn “Chất lƣợng là thứ không cho không” đƣa ra định nghĩa: “Chất lƣợng là sự phù hợp với yêu cầu”  Theo Tiến sĩ W. Edwards Deming thì cho rằng: “Chất lƣợng là sự phù hợp với mục đích sử dụng”  Theo tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5814 – 199 phù hợp với ISO/DIS 8402 quan niệm “Chất lƣợng là tập hợp những đặc tính của một thực thể tạo cho thực thể đó khả năng thoả mãn những nhu cầu đã nêu ra và nhu cầu tiềm ẩn.” Trong giai đoạn hiện nay, cũng giống nhƣ doanh nghiệp, các ngân hàng luôn phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt trong xu thế hội nhập và phát triển và muốn tồn tại, phát triển bền vững thì buộc các NH phải nâng cao chất lƣợng sản phẩm của mình đặc biệt là chất lƣợng hoạt động cho vay doanh nghiệp - một trong những hoạt động đem lại nhiều lợi nhuận nhất cho NH. Đƣa ra khái niệm về chất lƣợng cho vay doanh nghiệp chúng ta đồng thời phải phân biệt với chất lƣợng tín dụng của NHTM. ■ Chất lượng tín dụng: Do đặc thù của hoạt động của ngân hàng là kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ nên thƣờng tiềm ẩn nhiều rủi ro có thể gây ra tổn thất tới tài sản và uy tín của NHTM. Do đó, chất lƣợng hoạt động của NH đƣợc hiểu là sự đánh giá về khả năng đảm bảo an toàn vốn và hiệu quả trong hoạt động kinh doanh của NHTM. Mức độ an toàn và hiệu quả trong hoạt động đƣợc thể hiện trong chất lƣợng tín dụng của NH. Có thể hiểu chất lƣợng tín dụng trên hai phƣơng diện: * Ở tầm vĩ mô là đảm bảo lợi ích chung của toàn bộ nền kinh tế * Ở tầm vi mô trong hoạt động của các NHTM là đảm bảo cho hoạt động tín dụng của NHTM đƣợc an toàn và hiệu quả (bao gồm cả vốn tiền gửi và vốn cho vay). Chất lƣợng tín dụng của NHTM đồng nghĩa với việc quản lý, đảm bảo an toàn tài sản thể hiện trên bảng cân đối kế toán của NHTM. ■ Chất lượng cho vay doanh nghiệp Có thể hiểu chất lƣợng cho vay doanh nghiệp là một khái niệm tổng hợp. Trƣớc đây, chất lƣợng cho vay doanh nghiệp chỉ đƣợc hiểu là sự an toàn trong cho vay tức là khả năng thu hồi vốn gốc và lãi đầy đủ và đúng hạn. Chất Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 lƣợng cho vay cao khi khả năng thu hồi vốn của các khoản vay lớn, tổn thất do các khoản vay gây ra nhỏ. Tuy nhiên khi nền kinh tế ngày càng phát triển mạnh mẽ trong xu thế hội nhập với nền kinh tế quốc tế thì quan niệm về chất lƣợng cho vay doanh nghiệp cũng đƣợc thay đổi theo để phản ánh đầy đủ, chính xác và toàn diện hơn, khái niệm về chất lƣợng cho vay doanh nghiệp không chỉ dừng lại ở việc đảm bảo an toàn cho các khoản vay tức là nhìn nhận trên giác độ ngân hàng mà chất lƣợng cho vay doanh nghiệp đã đƣợc nhìn nhận và đánh giá trên nhiều mặt khác nhƣ sự đáp ứng tốt nhất các yêu cầu của khách hàng, sự hạn chế tới mức thấp nhất những rủi ro tín dụng đảm bảo sự tồn tại, phát triển của ngân hàng và phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội.  Trên giác độ ngân hàng: Chất lƣợng cho vay doanh nghiệp đƣợc hiểu trƣớc hết là các khoản cho vay phải đáp ứng đƣợc yêu cầu của khách hàng trên cơ sở tuân thủ mọi nguyên tắc cho vay, đem lại lợi nhuận cho ngân hàng nhƣng vẫn đảm bảo an toàn cho hoạt động ngân hàng. Bên cạnh đó chất lƣợng cho vay còn thể hiện ở lợi nhuận gia tăng, tỷ lệ NQH, nợ xấu ngày càng giảm, sự phù hợp về cơ cấu giữa tín dụng ngắn, trung và dài hạn…  Trên giác độ khách hàng: Chất lƣợng cho vay doanh nghiệp thể hiện ở chỗ đáp ứng tốt nhu cầu về vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp với mức lãi suất và thời hạn cho vay hợp lý, thủ tục đơn giản gọn nhẹ, tiết kiệm thời gian và tiền bạc đem đến sự hài lòng, tin cậy cho khách hàng doanh nghiệp đồng thời thu hút đƣợc nhiều khách hàng đến với ngân hàng.  Trên giác độ nền kinh tế: Ngân hàng cho các doanh nghiệp vay vốn nhằm mở rộng sản xuất, kinh doanh thu lợi nhuận và tăng khả năng cạnh tranh với các doanh nghiệp khác giúp doanh nghiệp không những đứng vững trên thị trƣờng mà còn nâng cao vị thế trong nền kinh tế. Bên cạnh đó, sự lớn mạnh của các doanh nghiệp còn góp phần tạo thêm nhiều công ăn việc làm cho ngƣời lao động, giảm tỷ lệ thất nghiệp, khai thác tố đa tiềm năng của nền kinh tế, góp phần nâng cao đời sống của ngƣời dân. Nhƣ vậy trên giác độ nền kinh tế thì chất lƣợng cho vay doanh nghiệp thể hiện ở việc thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế, tạo công ăn việc làm cho ngƣời lao động và cải thiện đời sống nhân dân. Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Nâng cao chất lƣợng cho vay doanh nghiệp là mục tiêu cơ bản trong quản trị danh mục tiền vay, đây đƣợc coi là một chỉ tiêu tổng hợp đƣợc nhìn nhận từ nhiều giác độ khác nhau làm cơ sở để đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng giúp ngân hàng không ngừng cải thiện, nâng cao năng lực cạnh tranh với các ngân hàng khác trên thị trƣờng thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Và để làm đƣợc điều đó đòi hỏi ngân hàng cần quan tâm sát sao tới ý kiến và những đánh giá của khách hàng về dịch vụ mà ngân hàng cung cấp cũng nhƣ những tồn tại hạn chế trong hoạt động cho vay để tìm ra nguyên nhân và biện pháp khắc phục kịp thời. 1.3.2. Các chỉ tiêu đánh giá chất lượng cho vay doanh nghiệp tại NHTM Chất lƣợng tài sản nói chung hay chất lƣợng cho vay nói riêng là yếu tố quan trọng hàng đầu và cũng là yếu tố phức tạp nhất khi phân tích hoạt động NH. Vấn đề là khi đánh giá chất lƣợng thƣờng chứa yếu tố chủ quan. Nhiều NH sụp đổ là do các khoản cho vay có chất lƣợng thấp nhƣng NH lại không sẵn sàng thừa nhận chúng, đôi khi còn che dấu vấn đề cho dù là nghiêm trọng hoặc vì mục tiêu sinh lời mà mạo hiểm bất chấp rủi ro. Chính vì vậy để có thể đánh giá chính xác chất lƣợng cho vay cũng nhƣ mức độ rủi ro của các khoản vay ngƣời ta phải sử dụng cả hai hệ thống chỉ tiêu định tính và định lƣợng. 1.3.2.1. Nhóm chỉ tiêu định tính  Mức độ phân bố các khoản tín dụng giữa các khách hàng thuộc các nhóm khác nhau Mức độ phân bổ các khoản tín dụng giữa các khách hàng thuộc các nhóm khác nhau thể hiện mức độ đa dạng trong lĩnh vực cho vay doanh nghiệp. Sự đa dạng này có ảnh hƣởng rất lớn tới chất lƣợng cho vay của NH. Danh mục cho vay càng đa dạng và hợp lý thì càng góp phần phân tán rủi ro trong cho vay doanh nghiệp đảm bảo an toàn và hiệu quả trong hoạt động của NH.  Sự tuân thủ các quy định và chính sách tín dụng của NHNN và của chính Ngân hàng Sự tuân thủ các quy định và chính sách tín dụng thể hiện sự chấp hành nghiêm túc của NH, điều này giúp NH giảm thiểu nợ xấu tránh đƣợc nguy cơ rủi ro bởi các quy định và chính sách tín dụng mà NHNN và bản thân NH đƣa ra vốn đƣợc xây dựng cặn kẽ, cẩn thận, tỉ mỉ và đồng thời đƣợc đúc rút, sửa đổi sau nhiều Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 năm hoạt động của NH, chỉ cần cán bộ NH không chú trọng hoặc vì lợi ích trƣớc mắt mà cho vay bỏ qua các quy định hay thủ tục cần thiết đều đẩy NH gặp rủi ro bất cứ lúc nào. Nhìn vào sự tuân thủ nghiêm ngặt chặt chẽ của các cán bộ tín dụng trong NH, KH có thể đánh giá đƣợc chất lƣợng hoạt động của NH đó. Làm đƣợc điều đó có nghĩa là NH đã đảm bảo đƣợc sự tin cậy cho KH đi vay, KH gửi tiền và các KH sử dụng các dịch vụ khác của NH cũng nhƣ đảm bảo đƣợc sự an toàn và hiệu quả trong cho vay. Chính vì lý do đó mà việc tuân thủ các quy định và chính sách tín dụng của NHNN và của bản thân NH đƣợc coi là một trong những chỉ tiêu định tính đánh giá chất lƣợng cho vay của NH.  Sự đáp ứng các yêu cầu của khách hàng về chất lượng dịch vụ cung cấp cho khách hàng Một ngân hàng đƣợc coi là có chất lƣợng cho vay tốt là NH luôn phục vụ hết mình vì khách hàng của mình, đáp ứng nhu cầu tốt nhất cho khách hàng. Sự đáp ứng các yêu cầu của khách hàng về chất lƣợng dịch vụ cho vay thể hiện ở chỗ NH đảm bảo đƣợc vốn cho quá trình sản xuất kinh doanh của khách hàng vay vốn với thủ tục đơn giản, gọn nhẹ, tiết kiệm thời gian và chi phí cho khách hàng với lãi suất, thời hạn cho vay và kỳ hạn cho vay hợp lý, thu hút đƣợc nhiều khách hàng nhƣng vẫn đảm bảo nguyên tắc tín dụng. Đây là chỉ tiêu phản ánh mức độ thoả mãn của khách hàng khi sử dụng dịch vụ cho vay của ngân hàng. Ngoài việc đáp ứng những nhu cầu trên thì chỉ tiêu này còn đƣợc phản ánh thông qua phong cách phục vụ khách hàng của NH, cách tiếp đón KH, thái độ phục vụ khách hàng của nhân viên NH đối với Khách hàng có niềm nở, cởi mở tận tình hay không, quy trình tiến hành thẩm định khoản vay vốn có nhanh hay không, các điều kiện vay vốn NH đƣa ra có khắt khe hay không, quyết định giải ngân có theo đúng hợp đồng vay vốn của khách hàng hay không. Bên cạnh đó chỉ tiêu này còn đƣợc đánh giá thông qua việc sau khi vay vốn, khách hàng có cảm thấy hài lòng và tiếp tục sử dụng thêm các dịch vụ khác cũng nhƣ quan hệ lâu dài với NH hay không. Việc khách hàng thoả mãn hài lòng với dịch vụ mà ngân hàng cung cấp hay thậm chí còn quảng bá rộng rãi hình ảnh NH đối với cộng đồng thể hiện độ tín nhiệm của khách hàng cũng nhƣ là một trong những tiêu chí định tính tốt để đánh giá chất lƣợng cho vay của một NH. Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 1.3.2.2. Nhóm chỉ tiêu định lượng  Chỉ tiêu về tổng dư nợ cho vay so với vốn tự có của tổ chức tín dụng Một trong những chỉ tiêu đánh giá chất lƣợng cho vay của NHTM là căn cứ vào tỷ lệ tổng dƣ nợ cho vay so với vốn tự có của NHTM. Một ngân hàng có chất lƣợng cho vay tốt là NH đó phải đảm bảo tỷ lệ về tổng dƣ nợ cho vay so với vốn tự có theo quy định của NHNN. Các tỷ lệ này bao gồm: - Tổng dƣ nợ cho vay của tổ chức tín dụng đối với một khách hàng không đƣợc vƣợt quá 15% vốn tự có của tổ chức tín dụng. - Tổng mức cho vay và bảo lãnh của tổ chức tín dụng đối với một khách hàng không đƣợc vƣợt quá 25% vốn tự có của tổ chức tín dụng. - Tổng dƣ nợ cho vay của tổ chức tín dụng đối với một nhóm khách hàng có liên quan không đƣợc vƣợt quá 50% vốn tự có của tổ chức tín dụng, trong đó mức cho vay đối với một khách hàng không đƣợc vƣợt quá 15% vốn tự có của tổ chức tín dụng. - Tổng mức cho vay và bảo lãnh của tổ chức tín dụng đối với một nhóm khách hàng có liên quan không đƣợc vƣợt quá 60% vốn tự có của tổ chức tín dụng.  Chỉ tiêu Nợ quá hạn NQH là khoản nợ mà khách hàng không trả đƣợc khi đã đến hạn thoả thuận ghi trên hợp đồng tín dụng. Khi một món nợ không trả đƣợc vào kỳ hạn nợ, toàn bộ nợ gốc còn lại của hợp đồng sẽ đƣợc chuyển thành NQH. Chỉ tiêu này đƣợc sử dụng rất phổ biến và phản ánh cơ bản về chất lƣợng cho vay của NH. Rủi ro từ các khoản vay không đƣợc hoàn trả đúng hạn có thể từ các nguyên nhân khác nhau NH phải chấp nhận trong quá trình đáp ứng các nhu cầu tín dụng. Ngoài ra, theo đuổi mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận NH luôn mong muốn mở rộng quy mô cho vay, do vậy nếu NH không chấp nhận một tỷ lệ NQH cũng có nghĩa là bỏ qua các cơ hội sinh lời. Vì vậy đánh giá chất lƣợng cho vay của từng NH dựa trên số dƣ hay tỷ lệ NQH đòi hỏi phải xem xét gắn liền với các điều kiện hoạt động của NH. Các chỉ tiêu này đƣợc sử dụng bao gồm các số đo tuyệt đối về tổng dƣ NQH và các tỷ lệ của số dƣ NQH với tổng số tiền cho vay, có thể gắn với từng nhóm Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 khách hàng, từng lĩnh vực, nhóm ngành nghề mà NH tài trợ. Nếu tính theo tỷ lệ có các chỉ tiêu sau: - Chỉ tiêu về tỷ lệ Nợ quá hạn trên Tổng dƣ nợ NQH Tỷ lệ NQH = ×100% Tổng dƣ nợ Tỷ lệ này càng nhỏ thể hiện chất lƣợng cho vay càng cao. Thông thƣờng, một NH đảm bảo an toàn trong cho vay thì tỷ lệ này không vƣợt quá 5% so với tổng dƣ nợ. - Chỉ tiêu về tỷ lệ Nợ xấu trên Tổng dƣ nợ Dƣ nợ xấu Tỷ lệ nợ xấu = ×100% Tổng dƣ nợ Theo quyết định 493 của NHNN Việt Nam, việc đánh giá chất lƣợng cho vay doanh nghiệp của NHTM có thể sử dụng chỉ tiêu nợ xấu là các khoản nợ bị xếp vào nhóm 3; 4; 5.  Mức độ đảm bảo của các khoản vay Để đánh giá chất lƣợng cho vay ngƣời ta còn căn cứ vào mức độ đảm bảo của các khoản vay dựa vào chỉ tiêu sau: - Chỉ tiêu về tỷ lệ Nợ có bảo đảm trên Tổng dƣ nợ Tỷ lệ dƣ nợ có TSĐB Trên TDN = Dƣ nợ có TSĐB Tổng dƣ nợ ×100% Tỷ lệ này càng lớn thì mức độ an toàn càng cao. Tuy nhiên, chỉ tiêu này chƣa phản ánh rõ ràng chất lƣợng cho vay của NH. Vì một NH cho vay yêu cầu về TSĐB càng cao thì khả năng đi vay của khách hàng càng khó khăn. Ngoài ra chất lƣợng cho vay thể hiện ở khả năng hoàn trả của khách hàng, ở tính khả thi của phƣơng án sử dụng vốn vay, còn TSĐB chỉ là nguồn thu nợ thứ hai với NH. Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Xem thêm -