Giải pháp hoàn thiện thị trường thẻ tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương việt nam

  • Số trang: 48 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 11 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Lª Thu Thñy LuËn v¨n tèt nghiÖp Lêi Më ®Çu ThÎ tÝn dông lµ ph¬ng tiÖn thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt ®îc lu hµnh trªn toµn thÕ giíi, song song cïng tån t¹i víi c¸c ph¬ng thøc thanh to¸n kh¸c nh: sÐc, uû nhiÖm chi, uû nhiÖm thu, ... Víi tiÖn Ých mang l¹i cho kh¸ch hµng, ng©n hµng vµ nÒn kinh tÕ, thÎ tÝn dông ngµy cµng kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ cña nã trong c¸c ho¹t ®éng thanh to¸n cña ng©n hµng. Kinh doanh thÎ tÝn dông hiÖn vÉn lµ mét lÜnh vùc hoµn toµn míi mÎ ë ViÖt Nam. ViÖc ph¸t triÓn thÎ ®ång nghÜa víi mét cuéc c¸ch m¹ng trong ph¬ng thøc giao dÞch vµ mang l¹i nhiÒu lîi Ých cho nÒn kinh tÕ. §Ó ®Èy nhanh tèc ®é “ c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸” ng©n hµng vµ nhanh chãng ®a nÒn kinh tÕ ViÖt Nam héi nhËp víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi th× thÎ tÝn dông lµ mét trong nh÷ng c«ng cô h÷u hiÖu. MÆc dï ®· thö nghiÖm cung øng ë ViÖt Nam mét thêi gian nhng hiÖn nay viÖc ph¸t triÓn thÎ tÝn dông vµ thÞ trêng thÎ tÝn dông cßn gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n. §©y ®ang lµ mét vÊn ®Ò bøc xóc ®èi víi c¸c ng©n hµng. Víi lßng cÇu thÞ sù tiÕn bé vµ say mª häc hái, em ®· tiÕp cËn víi thÎ tÝn dông qua s¸ch b¸o trong qu¸ tr×nh häc tËp ë trêng vµ quyÕt ®Þnh chän ®Ò tµi "Gi¶i ph¸p hoµn thiÖn thÞ trêng thÎ tÝn dông t¹i Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam" lµm luËn v¨n tèt nghiÖp. LuËn v¨n ®îc chia lµm 3 phÇn chÝnh: Ch¬ng I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ thÎ tÝn dông Ch¬ng II : Thùc tr¹ng c«ng t¸c ph¸t hµnh vµ kinh doanh thÎ tÝn dông t¹i ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam. Ch¬ng III : Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông t¹i Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam. Trong qu¸ tr×nh thùc tËp vµ hoµn thiÖn luËn v¨n, em ®· nhËn ®îc sù gióp ®ì vµ chØ b¶o tËn t×nh cña c« gi¸o NguyÔn ThÞ BÊt vµ c¸c c¸n bé phßng thÎ Së giao dÞch Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n. Ch¬ng I Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ thÎ tÝn dông I. ThÎ tÝn dông - s¶n phÈm ®a tiÖn Ých cña ng©n hµng : Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 1 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy 1. LÞch sö h×nh thµnh : Cïng víi sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña khoa häc kü thuËt vµ xu híng toµn cÇu ho¸ nÒn kinh tÕ thÕ giíi, thÎ ng©n hµng ra ®êi ®· mang l¹i mét cuéc c¸ch m¹ng trong t¸c nghiÖp thanh to¸n cña hÖ thèng ngËn hµng b»ng viÖc øng dông nh÷ng thµnh tùu c«ng nghÖ th«ng tin tiªn tiÕn nhÊt. ThÎ ng©n hµng lµ mét ph¬ng thøc thay thÕ tiÒn mÆt hµng ®Çu trong c¸c giao dÞch tiªu dïng . Tèc ®é ph¸t hµnh vµ thanh to¸n thÎ liªn tôc t¨ng ë møc kû lôc qua c¸c n¨m. H¬n thÕ, sù ph¸t triÓn cña nhiÒu quèc gia ë khu vùc Ch©u ¸- Th¸i B×nh D¬ng l¹i ®ang tiÕp tôc më ra nh÷ng thÞ trêng ®Çy høa hÑn cho lo¹i h×nh dÞch vô nµy . ThÎ ng©n hµng ra ®êi trong mét trêng hîp hÕt søc ngÉu nhiªn. N¨m 1949, mét nhµ doanh nghiÖp ngêi Mü tªn lµ Frank XMc Namara t¬Ý ¨n tèi trong mét nhµ hµng vµ khi ¨n xong «ng míi nhí ra lµ m×nh kh«ng mang theo tiÒn mÆt ®Ó thanh to¸n.¤ng liÒn gäi ®iÖn vÒ nhµ nh¾n ngêi mang tiÒn ®Õn gióp . Vµ «ng ®· chît n¶y ra ý tëng vÒ mét lo¹i ph¬ng tiÖn thanh to¸n thay thÕ tiÒn mÆt cã thÓ sö dông ®îc ë mäi n¬i. ThÎ tÝn dông ®Çu tiªn ra ®êi víi tªn gäi Diners Club. TiÕp n«Ý Diners Club lµ sù ra ®êi cña hµng lo¹t nh÷ng ®ång d¹ng cña nã nh Trip Change, Golden Key, Guest Club ...... Vµo n¨m 1958, thÎ American Express ra ®êi vµ b¾t ®Çu thèng lÜnh lo¹i h×nh dÞch vô nµy, cho ®Õn nay American Express trë thµnh mét trong nh÷ng lo¹i thÎ cã doanh sè thanh to¸n lín nhÊt trªn thÕ giíi. Víi nh÷ng tiÖn Ých mang l¹i, thÎ ng©n hµng ®· chinh phôc ®îc nh÷ng kh¸ch hµng khã tÝnh nhÊt vµ më ra nh÷ng thÞ trêng ®Çy høa hÑn. Cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng thÎ ng©n hµng vÉn ®ang vµ sÏ tiÕp tôc gÆt h¸i ®îc nh÷ng thµnh c«ng lín trong thÕ kû tíi . HiÖn nay, trªn thÕ giíi ®ang cã 3 lo¹i thÎ ng©n hµng ®îc sö dông:  ThÎ ghi nî: ¸p dông ®èi víi c¸c kh¸ch hµng cã quan hÖ thanh to¸n, tÝn dông thêng xuyªn cã tÝn nhiÖm víi ng©n hµng do Gi¸m ®èc ng©n hµng quyÕt ®Þnh, mçi thÎ cã ghi h¹n møc sö dông tèi ®a do ng©n hµng ph¸t hµnh thÎ quy ®Þnh.  ThÎ thanh to¸n: ®îc ¸p dông réng r·i cho c¸c kh¸ch hµng. Muèn sö dông lo¹i thÎ nµy, kh¸ch hµng ph¶i lu ký tiÒn vµo mét tµi kho¶n Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 2 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy øng t¹i ng©n hµng vµ ®îc sö dông thÎ cã gi¸ trÞ thanh to¸n trong ph¹m vi ký quü.  ThÎ tÝn dông: ®îc ¸p dông ®èi víi c¸c kh¸ch hµng ®ñ ®iÒu kiÖn ®îc ng©n hµng ®ång ý cho vay tiÒn, kh¸ch hµng chØ ®îc thanh to¸n sè tiÒn trong ph¹m vi h¹n møc tÝn dông ®· ®îc ng©n hµng chÊp nhËn. Sau ®©y chuyªn ®Ò sÏ ®i vµo nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ thÎ tÝn dông . 2.Kh¸i niÖm , ®Æc ®iÓm chung cña thÎ tÝn dông: a. Kh¸i niÖm : ThÎ tÝn dông lµ mét ph¬ng tiÖn thanh to¸n víi h¹n møc chi tiªu nhÊt ®Þnh mµ ng©n hµng cung cÊp cho ngêi sö dông trªn c¬ së kh¶ n¨ng tµi chÝnh, sæ ký quÜ hoÆc tµii s¶n thÕ chÊp. ThÎ tÝn dông ®îc coi lµ mét c«ng cô tÝn dung trong lÜnh vùc cho vay tiªu dïng ®èi víi c¸c chñ thÎ. ThÎ tÝn dông kh¸c víi bÊt kú h×nh thøc tÝn dông nµo tríc ®ã bëi v× nã lµ mét s¶n phÈm kÕt hîp cña tÝn dông vµ thanh to¸n. Trong c¸c h×nh thøc tÝn dông tríc ®©y, khi ng©n hµng ®ång ý cho kh¸ch hµng vay tøc lµ giao cho kh¸ch hµng trùc tiÕp quyÒn sö dông mét lîng vèn nhÊt ®Þnh. Cßn khi ng©n hµng cÊp cho kh¸ch hµng mét thÎ tÝn dông th× cha cã mét lîng tiÒn thùc tÕ nµo ®îc vay. Ng©n hµng chØ ®a ra mét sù ®¶m b¶o vÒ quyÒn ®îc sö dông mét lîng tiÒn trong ph¹m vÞ h¹n møc cña kh¸ch hµng. ViÖc kh¸ch hµng cã thùc sù vay hay kh«ng phô thuéc vµo qu¸ tr×nh sö dông thÎ cña kh¸ch hµng sau ®ã. Khi kh¸ch hµng sö dông thÎ tÝn dông ®Ó mua hµng ho¸ vµ dÞch vô tøc lµ hä ®ang sö dông dÞch vô thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt qua ng©n hµng. Ng©n hµng ®¶m nhËn vai trß kÕ to¸n hé cho c¸c chñ thÎ trªn tµi kho¶n tÝn dông. Sè d ph¸t sinh sÏ ®îc ghi vµo bªn nî cña tµi kho¶n, ®îc hiÓu lµ mét kho¶n cho vay. Kh¸ch hµng ph¶i tiÕn hµnh thanh to¸n theo sao kª khi ®Õn h¹n. TÝn dông thÎ cã tÝnh tuÇn hoµn vµ cho phÐp ngêi sö dông më réng kh¶ n¨ng tµi chÝnh trong ng¾n h¹n. ChØ cÇn kh¸ch hµng tu©n thñ ®óng c¸c qui ®Þnh hîp ®ång sö dông thÎ th× sÏ lu«n cã quyÒn sö dông thÎ. b. §Æc ®iÓm chung : Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 3 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy HiÖn nay trªn thÕ giíi cã rÊt nhiÒu thÎ tÝn dông do c¸c tæ chøc ph¸t hµnh nh Visacard, Mastercard, American express, JCB, Diner club …Ph¹m vi sö dông cña c¸c lo¹i thÎ nµy trªn toµn thÕ giíi, trong ®ã ph¶i kÓ ®Õn 2 lo¹i thÎ lµ Visacard vµ Mastercard, sè ®iÓm tiÕp nhËn 2 lo¹i thÎ nµy lªn ®Õn hµng triÖu ®iÓm. C¸c lo¹i thÎ ®Òu cã cÊu t¹o gièng nhau, cã kÝch thíc tiªu chuÈn 6*10 cm. HiÖn nay, thÎ cã thÓ ®îc s¶n xuÊt b»ng c«ng nghÖ thÎ tõ tÝnh hoÆc thÎ th«ng minh. Sè lîng thÎ tõ tÝnh hiÖn t¹i ®ang ®îc dïng nhiÒu h¬n, v× nã lµ lo¹i thÎ ra ®êi sím h¬n, nhng nã còng ®· béc lé mét sè nhîc ®iÓm vÒ kü thuËt vµ ®é b¶o mËt kh«ng cao, dÔ bÞ lµm gi¶. Do ®ã, c«ng nghÖ thÎ th«ng minh ra ®êi vµ nhanh chãng ®îc øng dông. Tuy thÎ th«ng minh cã thÓ kh¾c phôc ®îc nhîc ®iÓm cña thÎ tõ tÝnh nhng gi¸ thµnh ®Ó s¶n xuÊt th× qu¸ ®¾t. ViÖc ph¸t hµnh vµ thanh to¸n thÎ tÝn dông thêng ®i ®«i víi viÖc thiÕt lËp c¸c hÖ thèng ®Çu cuèi nh m¸y gØ, rót tiÒn tù ®éng ATM, m¸y thanh to¸n thÎ t¹i c¸c ®iÓm b¸n hµng(POS). II.C¸c tiÖn Ých cña thÎ tÝn dông : 1. TiÖn Ých dµnh cho kh¸ch hµng : Ngµy nay thÎ tÝn dông ®· trë thµnh mét ph¬ng tiÖn thanh to¸n hiÖu qu¶ an toµn vµ chÝnh x¸c, h¬n h¼n so víi c¸c h×nh thøc thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt kh¸c. Nã cho phÐp ngêi sö dông cã thÓ mua hµng ho¸, dÞch vô t¹i bÊt cø mét ®iÓm chÊp nhËn thÎ hoÆc mét ng©n hµng thanh to¸n nµo. Sè lîng c¸c c¬ së chÊp nhËn thÎ ngµy cµng cã xu híng t¨ng lªn do ®ã ph¹m vi lu hµnh thÎ cµng ®îc më réng . §iÒu nµy cho phÐp thÎ thay thÕ tiÒn mÆt ë mäi n¬i mäi lóc . Víi sù trî gióp cña tiÕn bé khoa häc c«ng nghÖ trong lÜnh vùc ng©n hµng, c«ng nghÖ s¶n xuÊt thÎ ®· ®Õn tr×nh ®é cao céng víi c¸c biÖn ph¸p chèng lµm gi¶ m¹o nh m· ho¸ th«ng sè tõ tÝnh hoÆc kü thuËt vi m¹ch ®iÖn tö ®· gióp cho thÎ rÊt khã lµm gi¶ . Mét ®iÓm lîi lín mµ thÎ tÝn dông ®em l¹i cho kh¸ch hµng lµ mét dÞch vô “ chi tiªu tríc tr¶ tiÒn sau”. C¸c ng©n hµng ph¸t hµnh thÎ cÊp mét h¹n møc tÝn dông vµ chñ thÎ ®îc phÐp chi tiªu trong h¹n møc tÝn dông ®ã mµ kh«ng ph¶i tr¶ tiÒn ngay. Theo qui ®Þnh cña c¸c ng©n hµng, chñ thÎ cã thÓ sö dông h¹n møc tÝn dông vµ chØ ph¶i thanh to¸n cho ng©n hµng mét phÇn nhÊt ®Þnh kho¶n tiÒn ®· s÷ dông khi ®Õn h¹n. §Æc biÖt chñ thÎ cã thÓ sö Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 4 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy dông kho¶n tÝn dông ®ã kh«ng chÞu l·i trong thêi h¹n 10 - 45 ngµy vµ nÕu chñ thÎ tr¶ nî toµn bé sè d sao kª, chñ thÎ sÏ kh«ng ph¶i tr¶ mét kho¶n l·i nµo cho ng©n hµng. Tuy nhiªn, trªn thùc tÕ cã rÊt Ýt kh¸ch hµng thanh to¸n c¸c kho¶n theo sao kª . PhÇn lín hä chØ thanh to¸n 1 kho¶n lín h¬n hoÆc b»ng sè tiÒn tèi thiÓu mµ ng©n hµng qui ®Þnh vµ chÊp nhËn tr¶ l¹i cho sè d cßn l¹i. H¬n thÕ chi phÝ thùc tÕ vµo viÖc sö dông thÎ kh«ng ph¶i lµ lín. Ngoµi kho¶n lÖ phÝ b¾t buéc thêng niªn mµ chñ thÎ ph¶i nép (200.000VND cho thÎ vµng vµ 100.000 VND cho thÎ chuÈn ) hÇu nh toµn bé c¸c kho¶n giao dÞch ph¸t sinh cña chñ thÎ sÏ kh«ng bÞ tÝnh l·i nÕu ®îc thanh to¸n theo ®óng sao kª. H¬n n÷a sö dông thÎ sÎ gióp c¸c chñ thÎ lu«n kiÓm so¸t vµ tù tÝnh to¸n ®îc c¸c kho¶n phÝ vµ l·i nÕu tr¶ cho mçi kho¶n giao dÞch . 2.TiÖn Ých dµnh cho c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ: C¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ lµ n¬i cung øng hµng ho¸ vµ dÞch vô chÊp nhËn viÖc thanh to¸n b»ng thÎ. Song song víi c¸c ng©n hµng, c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ còng ph¸t triÓn ngµy mét nhiÒu. ViÖc thanh to¸n thÎ cña ng©n hµng sÏ kh«ng thùc hiÖn ®îc nÕu thiÕu sù gãp mÆt cña c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ . Cã thÓ nãi, mèi quan hÖ gi÷a ng©n hµng ph¸t hµnh vµ c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ lµ mèi quan hÖ 2 chiÒu. C¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ lµ kh¸ch hµng cña ng©n hµng, hµng ho¸ mµ hä ®îc ng©n hµng cung cÊp khi tham gia vµo m¹ng líi thanh to¸n thÎ lµ dÞch vô ‘ b¸n hµng qua ng©n hµng” . Th«ng qua dÞch vô nµy, lîi Ých cña c¸c c¬ së chÊp nhËn thÎ sÏ lµ më réng thÞ trêng vµ doanh sè. C¸c chñ thÎ sÏ t×m ®Õn c¸c c¬ së chÊp nhËn thÎ ®Ó mua hµng ho¸ v¸ dÞch vô. §iÒu nµy tho¶ m·n ®îc môc tiªu cña c¸c ®iÓm chÊp nhËn thÎ lµ tèi ®a ho¸ lîng hµng ho¸ , dÞch vô cung cÊp ®îc v× mçi ®iÓm tiÕp nhËn thÎ lµ mét c¬ së kinh doanh. Ng©n hµng th«ng qua dÞch vô thÎ sÏ thu ®îc mét kho¶n lîi nhuËn lµ phÝ tÝnh theo % trªn gi¸ trÞ giao dÞch thÎ. TuyÖt ®¹i doanh sè thanh to¸n thÎ ë ViÖt Nam ®Òu lµ doanh sè thanh to¸n thÎ cña kh¸ch níc ngoµi. Nã nh mét biÖn ph¸p xuÊt khÈu t¹i chç vµ lµ c¬ héi ®Ó c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ më réng thÞ trêng tiªu thô hµng ho¸, dÞch vô cña m×nh ra thÞ trêng níc ngoµi. 3. Lîi Ých ®èi víi nÒn kinh tÕ: ThÎ tÝn dông gióp t¨ng cêng ho¹t ®éng lu th«ng tiÒn tÖ trong nÒn kinh tÕ, t¨ng cêng vßng quay cña ®ång tiÒn, kh¬i th«ng c¸c luång vèn kh¸c Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 5 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy nhau, t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc kiÓm so¸t khèi lîng giao dÞch thanh to¸n trong d©n c vµ cña c¶ nÒn kinh tÕ. H¹n chÕ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ ngÇm, kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng giao dÞch kinh tÕ, gi¶m thiÓu c¸c tiªu cùc vµ t¨ng cêng tÝnh chñ ®¹o cña nhµ níc trong viÖc ®iÒu tiÕt nÒn kinh tÕ vµ ®iÒu hµnh c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ tµi chÝnh quèc gia. ViÖc t¨ng tèc ®é thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt trong lu th«ng sÏ lµm gi¶m tû träng cña sè lîng tiÒn mÆt trong lu th«ng, tõ ®ã lµm gi¶m nh÷ng chi phÝ cÇn thiÕt lu th«ng trong x· héi (in Ên, b¶o qu¶n tiÒn mÆt, kiÓm ®Õm...). H¬n n÷a, viÖc thanh to¸n b»ng thÎ qua viÖc sö dông c¸c tiÕn bé khoa häc- kü thuËt vµ c«ng nghÖ hiÖn ®¹i t¹o ®iÒu kiÖn hÕt søc thuËn lîi cho viÖc héi nhËp víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi III. T¸c ®éng cña thÎ tÝn dông ®èi víi ho¹t ®éng ng©n hµng : 1. T¸c ®éng ®Õn lîi nhuËn : Lµ s¶n phÈm do ng©n hµng cung øng, thÎ tÝn dông mang l¹i nhiÒu nguån thu kh¸c nhau. Tríc tiªn ph¶i kÓ ®Õn kho¶n phÝ thêng niªn mµ chñ thÎ ph¶i tr¶ theo hîp ®ång sö dông thÎ, thÎ vµng lµ 200.000 VND , thÎ chuÈn lµ 100.000VND .§©y lµ sè tiÒn kh«ng nhá ®èi víi chñ thÎ nhng víi ng©n hµng ph¸t hµnh mµ sè lîng ph¸t hµnh ®¸ng kÓ th× kho¶n thu sÏ lªn ®Õn con sè triÖu . C¸c kho¶n giao dÞch rót tiÒn mÆt mang l¹i mét kho¶n thu quan träng cho ng©n hµng. Trong tæng doanh sè ho¹t ®éng thÎ b×nh qu©n qua c¸c n¨m cã ®ªn kho¶ng 97- 98% lµ doanh sè rót tiÒn mÆt . PhÝ rót tiÒn mÆt ( t¹i ng©n hµng hay t¹i c¸c m¸y rót tiÒn tù ®éng ATM ) lªn tíi 4% cho ng©n hµng ph¸t hµnh ( lín h¬n l·i suÊt cho vay dµi h¹n , v× ng©n hµng kh«ng khuyÕn khÝch rót tiÒn mÆt ra khái ng©n hµng ) Ngoµi ra chñ thÎ còng ph¶i chÞu l·i ngµy, tõ ngµy giao dÞch ph¸t sinh cho ®Õn ngµy sao kª. §Õn h¹n thanh to¸n nÕu chñ thÎ thanh to¸n toµn bé d nî cuèi kú ®óng h¹n, chñ thÎ sÏ ®îc miÔn l·i cho c¸c giao dÞch tiÒn mÆt tõ ngµy sao kª ®Õn ngµy chñ thÎ tr¶ nî theo h¹n .NÕu chñ thÎ kh«ng tr¶ hoÆc tr¶ mét phÇn d nî, ng©n hµng sÏ tiÕp tôc tÝnh l·i ®èi víi giao dÞch rót tiÒn mÆt cha ®îc thanh to¸n kÓ tõ ngµy sao kª vµ kho¶n l·i nµy sÏ ®îc thÓ hiÖn trªn sao kª kú kÕ tiÕp . Víi giao dÞch mua b¸n hµng ho¸, dÞch vô t¹i c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ, theo nguyªn t¾c chñ thÎ sÏ kh«ng ph¶i tr¶ phÝ cho ng©n hµng. Ng©n hµng vÉn duy tr× ®îc nguån thu cè ®Þnh cña m×nh th«ng qua kho¶n phÝ do c¬ së chÊp nhËn thÎ tr¶ . §©y lµ kho¶n phÝ liªn quan tíi viÖc thanh to¸n thÎ tÝn Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 6 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy dông theo % tÝnh trªn trÞ gi¸ giao dÞch thÎ . Kho¶n phÝ nµy lµ 3% cho mäi giao dÞch. H¬n n÷a ng©n hµng vÉn thu ®îc mét kho¶n l·i nÕu kh¸ch h¶ng chØ thanh to¸n mét phÇn sè d khi ®Õn ngµy sao kª . Nguån thu cña ng©n hµng cßn ®Õn tõ kho¶n phÝ chËm tr¶ trªn sè d thanh to¸n tèi thiÓu. Hµng th¸ng øng víi mçi sao kª, ng©n hµng buéc kh¸ch hµng ph¶i thanh to¸n mét sè tiÒn tèi thiÓu. NÕu kh¸ch hµng chØ tr¶ mét phÇn sè tiÒn nµy, phÇn d nî tèi thiÓu cßn l¹i sÏ ph¶i chÞu phÝ chËm tr¶ lªn tíi 3%. §èi víi c¸c ng©n hµng ®¹i lý, khi thùc hiÖn thanh to¸n hé cho ng©n hµng ph¸t hµnh sÏ ®îc hëng mét phÇn chiÕt khÊu th¬ng m¹i ( tû lÖ do tæ chøc thÎ qui ®Þnh ) khi tiÕn hµnh ®ßi tiÒn víi ng©n hµng ph¸t hµnh thÎ. Trªn 95% doanh sè sö dông thÎ tÝn dông ë ViÖt nam ®Òu lµ c¸c thÎ tÝn dông do c¸c ng©n hµng níc ngoµi ph¸t hµnh .Bëi vËy, c¸c ng©n hµng ë ViÖt Nam ®Òu thu ®îc mét kho¶n phÝ kh«ng nhá khi lµm ®¹i lý thanh to¸n cho c¸c lo¹i thÎ nµy. Ngoµi c¸c kho¶n thu kÓ trªn, ng©n hµng cßn cã c¸c kho¶n thu kh¸c nh : + PhÝ t¨ng h¹n møc tÝn dông t¹m thêi: ph¸t sinh khi chñ thÎ muèn n©ng h¹n møc tÝn dông. +PhÝ tra so¸t: kho¶n phÝ mµ chñ thÎ ph¶i tr¶ cho yªu cÇu tra so¸t cña m×nh. + PhÝ cÊp l¹i thÎ: (do mÊt c¾p , thÊt l¹c ) vµ ®æi thÎ ( theo yªu cÇu cña chñ thÎ) + PhÝ ®a thÎ mÊt c¾p thÊt l¹c lªn danh s¸ch thÎ cÊm lu hµnh. 2. T¸c ®éng ®Õn c«ng t¸c thanh to¸n : Theo nhËn xÐt vµ ®¸nh gi¸ cña mét sè chuyªn gia níc ngoµi, ViÖt nam lµ mét quèc gia ®ang sö dông qu¸ nhiÒu tiÒn mÆt. Toµn bé hÖ thèng ng©n hµng trong níc hiÖn nay cã kho¶ng 60.000 ngêi th× cã kho¶ng 6500 ngêi lµm c¸c céng viÖc : in tiÒn , huû tiÒn, ph©n lo¹i tiÒn, thñ quü chiÕm 13% tæng sè nh©n viªn ng©n hµng. T×nh tr¹ng sö dông qu¸ lín tiÒn mÆt trong nÒn kinh tÕ ë níc ta hiÖn nay ®ang lµm cho chóng ta mçi n¨m mÊt ®i tíi h¬n 1 tû ®« la. ThÎ ra ®êi mang l¹i mét bíc nh¶y vät trong thanh to¸n, t¹o ®iÒu kiÖn thanh to¸n tiÒn hµng ho¸, dÞch vô mét c¸ch an toµn, cã hiÖu qu¶ chÝnh x¸c tin cËy vµ tiÕt kiÖm thêi gian . Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 7 Lª Thu Thñy LuËn v¨n tèt nghiÖp Qui m« cña thÞ trêng thÎ t¨ng lªn kÐo theo sè lîng gia t¨ng cña c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ. C¸c ng©n hµng lu«n ph¶i trang bÞ nh÷ng ph¬ng tiÖn m¸y mãc hiÖn ®¹i nhÊt, ®ã còng lµ tiÒn ®Ò vµ lµ bíc ®ét ph¸ ®Ó c¸c h×nh thøc thanh to¸n tËn dông ®îc nh÷ng thµnh tùu céng nghÖ míi. HiÖn nay, tÊt c¶ c¸c ng©n hµng ph¸t hµnh, thanh to¸n thÎ ®Òu sö dông hÖ thèng kÕt nèi trùc tiÕp ON LINE khi giao dÞch víi tæ chøc thÎ quèc tÕ . 3.T¸c ®éng tíi c«ng t¸c huy ®éng vèn quÜ : Qu¸ tr×nh nghiªn cøu qui tr×nh ph¸t hµnh vµ thanh to¸n thÎ tÝn dông cho thÊy mét ®iÒu lµ “ thÎ tÝn dông lµm t¨ng trëng lîng vèn huy ®éng cu¶ ng©n hµng”. S¬ ®å 1 : T¸c ®éng cña thÎ tÝn dông tíi c«ng t¸c huy ®éng vèn quü. (5) Ghi cã TK tiÒn göi cña CSCNT t¨ng sè d tiÒn göi (2) Thanh to¸n b»ng thÎ tÝn dông §iÓm tiÕp nh©n thÎ Chñ thÎ (3)Cung øng hµng ho¸ dÞch vô (6) Thanh to¸n nî cho Ng©n hµng (1) CÊp thÎ TD cho KH (4) Göi ho¸ ®¬n thanh to¸n thÎ Ng©n hµng ph¸t hµnh thanh to¸n *Bíc1:Ng©n hµng ph¸t hµnh cÊp thÎ tÝn dông cho chñ thÎ sau khi hå s¬ xin sö dông thÎ cña chñ thÎ ®îc chÊp nhËn. *Bíc2: Chñ thÎ sö dông thÎ tÝn dông ®Ó mua hµng ho¸, dÞch vô t¹i c¸c ®iÓm chÊp nhËn thÎ. *Bíc3:C¸c c¬ së chÊp nhËn thÎ cung øng hµng ho¸, dÞch vô cho chñ thÎ. *Bíc4:.C¸c c¬ së chÊp nhËn thÎ göi ho¸ ®¬n thanh to¸n thÎ cho ng©n hµng ph¸t hµnh hoÆc ng©n hµng thanh to¸n. Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 8 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy *Bíc5: Ng©n hµng ph¸t hµnh (NHTT) ghi cã tµi kho¶n tiÒn göi cña CSCNT vµ ghi nî TK thÎ tÝn dông cña chñ thÎ. §Ó thuËn tiÖn cho viÖc thanh to¸n, c¸c CSCNT ®Òu cã TK tiÒn göi ë ng©n hµng thanh to¸n, do vËy ë bíc 5 sè d tiÒn göi ®· t¨ng lªn. *Bíc 6: Chñ thÎ thùc hiÖn thanh to¸n nî cho ng©n hµng. Ng©n hµng ghi nî TK vèn quü tiÒn mÆt, ghi cã TK thÎ tÝn dông cña chñ thÎ. Lµm t¨ng sè d vèn quü tiÒn mÆt cña ng©n hµng. Trong qui tr×nh thanh to¸n thÎ tÝn dông, ®Ó thuËn tiÖn trong thanh to¸n, c¸c c¬ së chÊp nhËn thÎ khi ký hîp ®ång tiÕp nhËn thÎ thêng më tµi kho¶n t¹i ng©n hµng thanh to¸n. Mçi khi cã giao dÞch ph¸t sinh, c¸c c¬ së chÊp nhËn thÎ göi ho¸ ®¬n thanh to¸n (in theo mÉu) lªn ng©n hµng. Ng©n hµng sÏ lµm c¨n cø ®Ó ghi cã vµo tµi kho¶n tiÒn göii cña ®iÓm tiÕp nhËn thÎ.§iÒu ®ã lµm cho sè d tµi kho¶n tiÒn göi t¨ng lªn vµ lµm t¨ng trëng ng©n quÜ. Sù gia t¨ng vèn quÜ ®îc nh©n lªn gÊp ®«i khi chñ thÎ thanh to¸n nî cho ng©n hµng. Mçi kho¶n giao dÞch lµ mét kho¶n vay. T¹i ngµy ®¸o h¹n theo sao kª, khi chñ thÎ thanh to¸n cho ng©n hµng sÏ lµm t¨ng quÜ tiÒn mÆt thùc tÕ. ë ®©y ta xÐt giíi h¹n trong trêng hîp ng©n hµng thanh to¸n còng lµ ng©n hµng ph¸t hµnh. Víi doanh sè thanh to¸n hµng n¨m lªn ®Õn hµng tr¨m tû USD, ch¾c ch¾n cã mét phÇn kh«ng nhá vèn ®äng l¹i trong toµn bé hÖ thèng c¸c ng©n hµng tham gia ph¸t hµnh,thanh to¸n thÎ tÝn dông. §iÒu nµy chøng tá r»ng: b¶n th©n viÖc ph¸t triÓn thÎ tÝn dông còng ®em l¹i t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn lîng vèn huy ®éng cña ng©n hµng. 4. T¸c ®éng tíi c«ng t¸c tÝn dông : TÝn dông thÎ rÊt an toµn so víi c¸c h×nh thøc tÝn dông kh¸c. Nã thêng ®îc ph¸t hµnh dùa trªn c¬ së thÕ chÊp hoÆc dùa trªn theo dâi thu nhËp ®Þnh kú cña kh¸ch hµng . Ng©n hµng cã thÓ can thiÖp ngõng c¸c giao dÞch thÎ ngay lËp tøc nÕu cã nguy c¬ rñi ro ph¸t sinh, do ®ã cã thÓ h¹n chÕ tèi ®a møc thiÖt h¹i . Mét u ®iÓm lín n÷a cña tÝn dông thÎ víi ho¹t ®éng ng©n hµng lµ nã gãp phÇn quan träng t¹o ra nh÷ng kh¸ch hµng kinh doanh l©u dµi. Hîp ®ång thÎ tÝn dông khi ®îc ký kÕt sÏ g¾n ng©n hµng vµ kh¸ch hµng trong mét quan hÖ giao dÞch l©u dµi. Bªn c¹nh ®ã, quan hÖ gi÷a ng©n hµng vµ c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ còng ®îc g¾n kÕt t¬ng tù b»ng c¸c giao dÞch kinh tÕ. Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 9 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy ViÖc t¹o lËp nh÷ng quan hÖ vÒ tÝn dông, thanh to¸n trong m«i trêng kinh doanh ®Çy biÕn ®éng lµ mét lîi Ých mµ kinh doanh thÎ mang l¹i. IV. C¬ chÕ ph¸t hµnh vµ thanh to¸n thÎ tÝn dông: 1. C¬ chÕ ph¸t hµnh: a.C¸c h×nh thøc ph¸t hµnh: ThÎ tÝn dông ra ®êi g¾n liÒn víi 2 h×nh thøc ph¸t hµnh. H×nh thøc ph¸t hµnh thÎ ®Çu tiªn lµ ph¸t hµnh ®¬n lÎ. C¸c ng©n hµng ph¸t hµnh thÎ riªng cña m×nh vµ th¬ng lîng víi c¸c cöa hµng chÊp nhËn h×nh thøc nµy. Sau ®ã c¸c cöa hµng sÏ göi ho¸ ®¬n thanh to¸n thÎ cho ng©n hµng ®Ó ng©n hµng ®ßi tiÒn cña chñ thÎ. Ph¹m vi sö dông thÎ chØ bã hÑp trong nh÷ng ®iÓm tiÕp nhËn thÎ ký hîp ®ång víi ng©n hµng ph¸t hµnh. H×nh thøc nµy lµm t¨ng chi phÝ vµ khã kh¨n trong viÖc më réng c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ. H×nh thøc ph¸t hµnh thÎ ®Çu tiªn ®· ®îc kh¾c phôc vµo cuèi nh÷ng n¨m 60 khi xuÊt hiÖn 2 tæ chøc Visa International vµ Mastercard Intertional ë Mü. Ph¹m vi sö dông 2 lo¹i thÎ nµy mang tÝnh toµn cÇu. Hai tæ chøc nµy cã tíi 50.000 thµnh viªn ®îc uû quyÒn thanh to¸n vµ ph¸tt hµnh thÎ víi biÓu tîng chung cña tæ chøc. H×nh thøc nµy ®em l¹i chi phÝ ph¸t hµnh thÊp, kh¶ n¨ng lu hµnh thÎ réng r·i ®em l¹i nhiÒu tiÖn Ých.cho kh¸ch hµng. b. C¬ së ph¸p lý vµ nguyªn t¾c ph¸t hµnh : ViÖc ph¸t hµnh thÎ tÝn dông ph¶i c¨n cø vµo luËt ph¸p níc së t¹i, c¸c qui ®Þnh vµ luËt lÖ hiÖn hµnh cña tæ chøc thÎ tÝn dông quèc tÕ, qui chÕ vÒ thÎ tÝn dông do Tæng gi¸m ®èc ng©n hµng ®ã qui ®Þnh. ThÎ tÝn dông ®îc ph¸t hµnh dùa trªn nguyªn t¾c tÝn dông cã b¶o ®¶m. §Ó cã quyÒn sö dông thÎ, kh¸ch hµng ph¶i ®¸p øng ®îc c¸c yªu cÇu vÒ tÝn chÊt, thÕ chÊp vµ c¸c ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o kh¸c. V× h×nh thøc thÎ tÝn dông n»m trong nghiÖp vô tÝn dông ng¾n h¹n cña ng©n hµng nªn nguån vèn ph¸t hµnh chñ yÕu vèn huy ®éng ng¾n h¹n. c. Thñ tôc ph¸t hµnh : ViÖc ph¸t hµnh thÎ tu©n theo c¸c bíc sau : * Bíc 1 : Kh¸ch hµng göi ®¬n vµ c¸c hå s¬ cÇn thiÕt yªu cÇu ®îc sö dông thÎ tÝn dông ®Õn ng©n hµng. Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 10 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy * Bíc 2 : Khi nhËn ®îc hå s¬ yªu cÇu ph¸t hµnh thÎ cña kh¸ch hµng, bé phËn ph¸t hµnh thÎ sÏ tiÕn hµnh thÈm ®Þnh vµ ra quyÕt ®Þnh chÊp nhËn hoÆc tõ chèi ph¸t hµnh Víi nh÷ng hå s¬ ®îc chÊp nhËn, göi th«ng b¸o quyÕt ®Þnh chÊp nhËn ph¸t hµnh cïng víi hîp ®ång sö dông thÎ cho kh¸ch hµng tíi trung t©m ph¸t hµnh thÎ ®ång thêi x¸c ®Þnh c¸c h¹n møc cho kh¸ch hµng. * Bíc 3 : Trung t©m thÎ sÏ tiÕn hµnh më tµi kho¶n thÎ tÝn dông cho kh¸ch hµng cËp nhËt hå s¬ vµ tiÕn hµnh in thÎ. Sau khi in xong thÎ vµ x¸c ®Þnh sè PIN, thÎ ®îc trao cho bé phËn ph¸t hµnh thÎ ®Ó trao thÎ cho kh¸ch hµng ®¶m b¶o an toµn bÝ mËt. 2. C¬ chÕ thanh to¸n: ViÖc thanh to¸n thÎ tÝn dông ph¶i tu©n theo c¸c qui ®Þnh cña luËt ph¸p, luËt lÖ hiÖn hµnh cña tæ chøc thÎ quèc tÕ vµ c¸c qui ®Þnh cña c¸c ng©n hµng tham gia ph¸t hµnh, thanh to¸n thÎ tÝn dông. a. C¸c chñ thÓ tham gia vµo qui tr×nh thanh to¸n thÎ tÝn dông: - Ng©n hµng ph¸t hµnh: lµ ng©n hµng cung cÊp tÝn dông cho kh¸ch hµng díi h×nh thøc thÎ tÝn dông, tham gia vµo qu¸ tr×nh thanh to¸n víi t c¸ch lµ chñ nî vµ cã tr¸ch nhiÖm thanh to¸n l¹i cho ng©n hµng thanh to¸n vµ c¸c ®iÓm chÊp nhËn thÎ. - Ng©n hµng thanh to¸n : lµ héi viªn cña tæ chøc thÎ tÝn dông quèc tÕ nhng chØ tham gia thanh to¸n. Ng©n hµng nµy chÞu tr¸ch nhiÖm thanh to¸n tiÒn cho c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ ®· ký hîp ®ång víi m×nh vµ ®¸p øng yªu cÇu rót tiÒn mÆt cña chñ thÎ. -Ng©n hµng ®¹i lý cña ng©n hµng thanh to¸n: lµ ng©n hµng thùc hiÖn c¸c dÞch vô thanh to¸n nh nhê thu, øng tiÒn cho chñ thÎ... th«ng qua hîp ®ång ®¹i lý ký kÕt víi ng©n hµng thanh to¸n. - Chñ thÎ: lµ ngêi ®îc ng©n hµng ph¸t hµnh cho phÐp sö dông thÎ tÝn dông. - Ngêi chÞu tr¸ch nhiÖm thanh to¸n: ngêi cã tr¸ch nhiÖm thanh to¸n sè d ®Õn h¹n trªn sao kª cña thÎ tÝn dông. Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 11 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy - C¬ së chÊp nhËn thÎ (Merchant): lµ c¸c ®¬n vÞ cung øng hµng ho¸, dÞch vô chÊp nhËn thanh to¸n b»ng thÎ cã ký hîp ®ång víi ng©n hµng ph¸t hµnh, thanh to¸n. - Tæ chøc thÎ tÝn dông quèc tÕ : lµ hiÖp héi c¸c thµnh viªn ph¸t hµnh vµ thanh to¸n thÎ tÝn dông quèc tÕ ®ång thêi lµ trung t©m xö lý cÊp phÐp vµ thanh to¸n cho c¸c thµnh viªn. Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 12 Lª Thu Thñy LuËn v¨n tèt nghiÖp b. Qui tr×nh thanh to¸n : s¬ ®å 2 : Kh¸i qu¸t qu¸ tr×nh thanh to¸n, thu nî thÎ tÝn dông (2) Cung cÊp hçn hîp dÞch vô rót tiÒn mÆt Chñ thÎ (10) Chñ thÎ thanh to¸n cho NH ph¸t hµnh (1)- Mua hµng ho¸ dÞch vô hoÆc rót tiÒn b»ng thÎ tÝn dông (9) Göi sao kª cho chñ thÎ yªu cÇu thanh to¸n ( Ng©n hµng PH C¬ së chÊp nhËn thÎ hoÆc ng©n hµng ®¹i lý thanh to¸n (4) B¸o cã cho merchant hoÆc NH§LTT (6) B¸o cã cho NHTT (3) Göi ho¸ ®¬n thanh to¸n thÎ Ng©n hµng thanh to¸n (5 )LËp göi chøng tõ nhê thu (7) B¸o nî ng©n hµng ph¸t hµnh Tæ chøc thÎ Quèc tÕ *Bíc 1: Chñ thÎ sö dông thÎ tÝn dông ®Ó mua hµng ho¸ hoÆc rót tiÒn mÆt t¹i c¬ së chÊp nhËn thÎ hoÆc ng©n hµng ®¹i lý thanh to¸n. *Bíc 2: C¸c c¬ së chÊp nhËn thÎ hoÆc ng©n hµng ®¹i lý thanh to¸n (8)Thanh to¸n theo b¸o cung cÊp hµng ho¸, dÞch vô theo qui ®Þnh trong hîp ®ång chÊp nhËn thÎthÎ kýQuèc tÕ nî cña tæ chøc kÕt víi ng©n hµng thanh to¸n. Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 13 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy *Bíc 3: C¸c c¬ së chÊp nhËn thÎ sÏ lËp ho¸ ®¬n vÒ giao dÞch vµ ho¸ ®¬n ®ã sÏ ®îc göi ®Õn hoÆc ng©n hµng thanh to¸n, hoÆc ng©n hµng ®¹i lý thanh to¸n trong vßng bèn ngµy kÓ tõ ngµy giao dÞch ph¸t sinh. *Bíc 4: C¸c ng©n hµng nµy sÏ ghi cã cho tµi kho¶n cña ®iÓm tiÕp nhËn thÎ ®ång thêi lu ho¸ ®¬n lµm chøng tõ gèc ®Ó tra so¸t vµ gi¶i quyÕt khiÕu n¹i ph¸t sinh khi cÇn thiÕt. *Bíc 5: Ng©n hµng thanh to¸n sau ®ã sÏ lËp bé chøng tõ nhê thu göi trung t©m thanh to¸n cña tæ chøc thÎ quèc tÕ ®Ó thanh to¸n víi ng©n hµng ph¸t hµnh. *Bíc 6: Khi nhËn ®îc b¸o cã tõ trung t©m, ng©n hµng ®¹i lý vµ ng©n hµng thanh to¸n ®èi chiÕu víi hå s¬ gèc vµ lµm thñ tôc tÊt to¸n tµi kho¶n nhê thu. *Bíc 7 + 8: T¹i ng©n hµng ph¸t hµnh, c¨n cø b¶ng kª do tæ chøc thÎ quèc tÕ göi tíi nhê thu, b¸o cã cho trung t©m sè tiÒn ®· thanh to¸n theo b¶ng kª vµ lµm thñ tôc thanh to¸n. *Bíc 9: Ng©n hµng ph¸t hµnh sÏ göi sao kª hµng th¸ng cho chñ thÎ yªu cÇu thanh to¸n. *Bíc 10: Chñ thÎ ph¶i thanh to¸n tèi thiÓu 20% sè d (bao gåm d nî kú tríc vµ tæng sè ph¸t sinh trong kú kÓ c¶ phÝ vµ l·i.) Qu¸ tr×nh th«ng tin vµ thanh to¸n gi÷a ng©n hµng thanh to¸n, ng©n hµng ph¸t hµnh tæ chøc thÎ quèc tÕ ®îc thùc hiÖn qua m¹ng ONLINE. Cßn gi÷a ng©n hµng ph¸t hµnh, ng©n hµng thanh to¸n vµ c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ cã thÓ thùc hiÖn b»ng 2 c¸ch: : ONLINE ( th«ng tin vÒ thÎ ®îc kiÓm tra trùc tiÕp th«ng qua tiÕp nèi m¹ng víi ng©n hµng ph¸t hµnh ) hoÆc OFFLINE ( kiÓm tra tÝnh chÝnh x¸c cña thÎ th«ng qua viÖc ®Þnh d¹ng m· sè b»ng m¸y cµ tay ). Thanh to¸n b»ng ONLINE chØ mÊt 10 gi©y cho mçi giao dÞch, qui tr×nh thanh to¸n khÐp kÝn vµ tèc ®é thanh to¸n thÎ ®· ®a thÎ tÝn dông lµ dÞch vô thanh to¸n ®iÖn tö hµng ®Çu cña ng©n hµng. V. Rñi ro, qu¶n lý phßng ngõa rñi ro trong kinh doanh thÎ : A. C¸c lo¹i rñi ro trong kinh doanh thÎ: Trong bÊt cø mét ho¹t ®éng kinh doanh thuéc bÊt cø thuéc ngµnh nµo còng hµm chøa rñi ro. Ho¹t ®éng kinh doanh thÎ tÝn dông cña ng©n hµng cñng kh«ng n»m ngoµi qui luËt nµy. Theo thèng kª cña tæ chøc thÎ quèc tÕ, Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 14 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy doanh sè thanh to¸n thÎ toµn cÇu bao gåm ( thÎ VISA, Mastercard, JCB, AMEX, ...) n¨m 1996 ®¹t 1800 tû USD, n¨m 1997 ®¹t 2500 tû USD. Trong ®ã mçi n¨m c¸c tæ chøc thÎ quèc tÕ vµ c¸c thµnh viªn ph¶i chi kh«ng díi 1% doanh sè cho rñi ro vµ phßng ngµ rñi ro. §iÒu ®ã chøng tá viÖc qu¶n lý vµ phßng ngõa rñi ro trong kinh doanh thÎ cña c¸c tæ chøc thÎ quèc tÕ còng nh c¸c thµnh viªn lµ v« cïng quan träng. Rñi ro vµ nguy c¬ rñi ro cã thÓ xuÊt hiÖn bÊt cø lóc nµo, kh©u nµo trong toµn bé qu¸ tr×nh ph¸t hµnh, sö dông vµ thanh to¸n thÎ. 1. Rñi ro trong kh©u ph¸t hµnh : a. §¬n ph¸t hµnh víi c¸c th«ng tin gi¶ m¹o ( Fraudulent Applicatiopns): Ng©n hµng cã thÎ ph¸t hµnh thÎ cho kh¸ch hµng cã ®¬n xin ph¸t hµnh thÎ víi c¸c th«ng tin gi¶ m¹o do kh«ng thÈm ®Þnh kü cña c¸c th«ng tin cña kh¸ch hµng trªn hå s¬ xin ph¸t hµnh thÎ. Trêng hîp nµy dÉn ®Õn nh÷ng rñi ro vÒ tÝn dông cho ng©n hµng ph¸t hµnh khi chñ thÎ sö dông thÎ vµ kh«ng cã kh¶ n¨ng thanh to¸n. b. Chñ thÎ kh«ng nhËn ®îc thÎ do ng©n hµng ph¸t hµnh göi (Nerver Reciered Issue): Ng©n hµng ph¸t hµnh göi thÎ cho chñ thÎ b»ng bu ®iÖn nhng thÎ bÞ ®¸nh c¾p trªn ®êng göi ®Õn. ThÎ bÞ sö dung trong khi chñ thÎ chÝnh thøc kh«ng hay biÕt g× vÒ viÖc thÎ ®· göi cho m×nh. NÕu kh«ng cã biÖn ph¸t qu¶n lý ®¶m b¶o, ng©n hµng ph¸t hµnh chÞu mäi rñi ro ®èi víi c¸c giao dÞch ®îc thùc hiÖn trong tõng trêng hîp nµy. c. Tµi kho¶n cña chñ thÎ bÞ lîi dông ( Account Take over): Rñi ro ph¸t sinh khi ®Õn kú ph¸t hµnh thÎ, ng©n hµng ph¸t hµnh nh©n ®îc th«ng b¸o thay ®æi ®Þa chØ cña chñ thÎ vµ ®îc yªu cÇu göi thÎ míi vÒ ®Þa chØ míi. Do kh«ng kiÓm tra tÝnh x¸c thùc cña th«ng b¸o ®ã nªn ng©n hµng ®· göi thÎ theo yªu cÇu nhng thùc ra ®©y kh«ng ph·i lµ yªu cÇu cña chñ thÎ ®Ých thùc. Tµi kho¶n cña chñ thÎ ®· bÞ ngêi kh¸c sö dung chØ ®îc ph¸t hiÖn khi chñ thÎ ®Ých thùc kh«ng nhËn ®îc thÎ, liªn l¹c víi ng©n hµng ph¸t hµnh hoÆc khi ng©n hµng yªu cÇu chñ thÎ thanh to¸n sao kª . Trêng hîp nµy dÔ dÉn ®Õn rñi ro cho chñ thÎ vµ ng©n hµng ph¸t hµnh. 2. Rñi ro trong kh©u lu hµnh vµ thanh to¸n thÎ : Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 15 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy a. ThÎ gi¶ ( Counterfeit Card) : ThÎ do c¸c tæ chóc téi ph¹m hoÆc c¸ nh©n lµm gi¶ c¨n cø vµo c¸c th«ng tin cã ®îc tõ c¸c chøng tõ giao dÞch thÎ hoÆc thÎ mÊt c¾p, thÊt l¹c. ThÎ gi¶ ®îc sö dông t¹o ra c¸c giao dÞch gi¶ m¹o sÏ g©y ra tæn thÊt cho ng©n hµng ph¸t hµnh. V× theo qui ®Þnh tæ chøc cña thÎ quèc tÕ, ng©n hµng ph¸t hµnh ph¶i chÞu hoµn toµn tr¸ch nhiÖm víi mäi giao dÞch sö dông thÎ gi¶ cã m· sè ( BIN ) cña NHPH. §©y lµ lo¹i rñi ro ®Æc biÖt nguy hiÓm vµ khã qu¶n lý v× n»m ngoµi sù dù ®o¸n cña NHPH. b. ThÎ mÊt c¾p thÊt l¹c ( Lost - Stolen Card ): Chñ thÎ mÊt c¾p bÞ hoÆc thÊt l¹c thÎ vµ c¸c thÎ ®îc 1 ngêi kh¸c sö dông tríc khi chñ thÎ kÞp th«ng b¸o cho ng©n hµng ph¸t hµnh ®Ó cã c¸c biÖn ph¸p h¹n chÕ sö dông hoÆc thu håi thÎ. C¸c tæ chøc téi ph¹m cã thÎ in næi vµ m· ho¸ l¹i c¸c thÎ ®Ó thùc hiÖn c¸c giao dÞch thÎ gi¶. Trêng hîp nµy dÔ dÉn ®Õn rñi ro cho chñ thÎ hoÆc ng©n hµng ph¸t hµnh. Lo¹i rñi ro nµy chiÕm tû lÖ lín nhÊt trong c¸c lo¹i, chiÕm xÊp xØ 99%. c. Thanh to¸n hµng ho¸ , dÞch vô b»ng thÎ qua th , ®iÖn tho¹i (Mail, Telephone order): C¬ së chÊp nhËn thÎ cung cÊp hµng ho¸ dÞch vô theo yªu cÇu cña chñ thÎ qua th hoÆc ®iÖn tho¹i trªn c¬ së c¸ th«ng tin vÒ thÎ nh : Lo¹i thÎ, sè thÎ, ngµy hiÖu lùc, tªn chñ thÎ. Trong trêng hîp chñ thÎ chÝnh thøc kh«ng ph¶i lµ kh¸ch ®Æt mua hµng CSCNT th× giao dÞch ®ã cña CSNT bÞ NHPH tõ chèi thanh to¸n. Trêng hîp nµy dÔ dÉn ®Õn rñi ro cho CSCT hoÆc NHTT. d. Nh©n viªn CSCNT in nhiÒu ho¸ ®¬n thanh to¸n cña mét thÎ (Multipe imprints): Khi thùc hiÖn giao dÞch, nh©n viªn cña CSCNT ®· cè t×nh in ra nhiÒu bé ho¸ ®¬n thanh to¸n thÎ nhng chØ giao mét bé ho¸ ®¬n cho chñ thÎ ký ®Ó thanh to¸n giao dÞch. Sau ®ã nh©n viªn cña CSCNT m¹o ch÷ ký thËt cña chñ thÎ ®Ó nép ho¸ ®¬n thanh to¸n cho NHTT. e. T¹o b¨ng tõ gi¶ : Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 16 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy Lµ lo¹i gi¶ m¹o giao dÞch thÎ sö dông kü thuËt céng nghÖ cao. Trªn c¬ së thu nhËp c¸c th«ng tin trªn b¨ng tõ cña thÎ thËt thanh to¸n t¹i c¸c CSCNT, c¸c tæ chøc téi ph¹m lµm thÎ gi¶ ®· sö dông c¸c phÇm mÒm riªng ®· m· ho¸ vµ in t¹o c¸c b¨ng tõ trªn thÎ gi¶. Sau ®ã chóng thùc hiÖn c¸c giao dÞch gi¶ m¹o. Trêng hîp nµy dÉn ®Õn rñi ro cho NHTT hoÆc cho NHPH hoÆc chñ thÎ. Lo¹i gi¶ m¹o nµy ®ang rÊt ph¸t triÓn ë c¸c níc tiªn tiÕn. B.Qu¶n lý, phßng ngõa rñi ro : §Ó phßng ngõa vµ qu¶n lý rñi ro, gãp phÇn gi¶m tæn thÊt cho c¸c ng©n hµng thµnh viªn, c¸c tæ chøc thÎ quèc tÕ ®· x©y dùng mét hÖ thèng c¸c quy t¾c tiªu chuÈn vÒ qu¶n lý rñi ro vµ b¶o mËt cho c¸c thµnh viªn tu©n thñ, mét hÖ thèng nèi m¹ng trùc tiÕp gi÷a c¸c tæ chøc thÎ quèc tÕ vµ c¸c thµnh viªn ®Ó xö lý, trao ®æi th«ng tin vµ qu¶n lý rñi ro trªn toµn cÇu. Bªn c¹nh ®ã, c¸c tæ chøc thÎ quèc tÕ ®· tæ chøc c¸c ch¬ng tr×nh dÞch vô hç trî, c¸c ch¬ng tr×nh tËp huÊn, ®µo t¹o nghiÖp vô... nh»m n©ng cao tr×nh ®é còng nh trî gióp kü thuËt vµ nghiÖp vô cho c¸c ng©n hµng thµnh viªn trong phßng ngõa vµ qu¶n lý rñi ro. Tuy vËy, ngoµi viÖc tu©n thñ c¸c nguyªn t¾c, quy ®Þnh cña tæ chøc thÎ quèc tÕ, b¶n th©n c¸c ng©n hµng thµnh viªn cÇn ph¶i cã sù quan t©m ®óng møc ®èi víi vÊn ®Ò qu¶n lý vµ phßng ngõa rñi ro. Nh»m h¹n chÕ thÊp nhÊt rñi ro, ng©n hµng ph¸t hµnh ph¶i thÈm ®Þnh kh¸ch hµng tríc khi ph¸t hµnh thÎ còng nh qui ®Þnh vÒ thÕ chÊp, cÇm cè, b¶o l·nh. Tríc khi cÊp thÎ tÝn dông ng©n hµng ph¸t hµnh ph¶i ký hîp ®ång víi kh¸ch hµng vµ göi thÎ ®· ph¸t hµnh ®Õn ®óng chñ thÎ. Ng©n hµng ph¸t hµnh cã tr¸ch nhiÖm híng dÉn chñ thÎ hiÓu biÕt th«ng th¹o c¸c ®iÒu kho¶n trong hîp ®ång sö dông thÎ, c¸ch sö dông thÎ vµ lu gi÷ ho¸ ®¬n khi thanh to¸n hµng ho¸ hoÆc øng tiÒn mÆt t¹i c¸c quÇy. Chñ thÎ cÇn n¾m v÷ng c¸ch b¶o qu¶n vµ b¶o mËt thÎ, thñ tôc thanh to¸n sao kª, thñ tôc liªn hÖ víi ng©n hµng ph¸t hµnh khi thÎ bÞ mÊt c¾p, thÊt l¹c hoÆc khi cã sù thay ®æi ®Þa chØ liªn hÖ còng nh c¸c thñ tôc gi¶i quyÕt tranh chÊp, khiÕu n¹i. VI. C¸c tæ chøc thÎ tÝn dông quèc tÕ vµ mét sè thÞ tr êng thÎ tÝn dông næi bËt trªn thÕ giíi: Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 17 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy 1.Hai tæ chøc thÎ quèc tÕ Mastercard & Visa International: HiÖn nay, Mastercard & Visa International lµ hai tæ chøc ph¸t hµnh vµ thanh to¸n thÎ lín nhÊt thÕ giíi. Víi Visa card, ngêi ta biÕt ®Õn nã lÇn ®Çu tiªn vµo n¨m 1977 khi Banh of American liªn kÕt víi nhiÒu ng©n hµng kh¸c ë nhiÒu bang ®Ó ph¸t hµnh vµ thanh to¸n mét lo¹i thÎ tÝn dông trªn toµn níc Mü. Sù liªn kÕt ban ®Çu chØ lµ biÖn ph¸p tr¸nh tÝnh c¹nh tranh vµ ph©n chia thÞ trêng. Nhng chÝnh sù liªn kÕt nµy ®· t¹o nªn mét thÕ m¹nh næi tréi cña thÎ tÝn dông trong c¸c ph¬ng tiÖn thanh to¸n tiªu dïng vµ nã nhanh chãng ph¸t triÓn vît ra khái biªn giíi quèc gia. Visa International tiÕp nhËn thªm c¸c thµnh viªn míilµ c¸c ng©n hµng níc ngoµi. M¹ng líi thanh to¸n cña nã réng kh¾p toµn cÇu t¹o nªn søc lu hµnh réng r·i cña nã trªn kh¾p toµn cÇu. ThÎ Visa lµ lo¹i thÎ cã doanh sè thanh to¸n ®øng ®Çu thÕ giíi. Tæ chøc thÎ quèc tÕ Mastercard International ®uîc h×nh thµnh do mét h·ng dÇu löa lín nhÊt ph¸t hµnh. Tõ n¨m 1979 còng theo xu híng quèc tÕ ho¸ thÎ tÝn dông, tæ chøc nµy kÕt n¹p thªm c¸c thµnh viªn vµ trë thµnh mét tæ chøc thÎ quèc tÕ cã quy m« réng lín kh«ng kÐm Visa International. Sù tån t¹i cña hai tæ chøc thÎ nãi trªn vµ c¸c tæ chøc thÎ kh¸c chÝnh lµ c¬ së ®Ó thÎ tÝn dông taä lËp ®îc thÕ m¹nh trong thanh to¸n quèc tÕ. Tham gia vµo tæ chøc nµy, thÎ tÝn dông ®îc ph¸t hµnh bëi mét ng©n hµng thµnh viªn nµo còng cã søc lu th«ng ë t¹i c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ cña c¸c thµnh viªn tham gia. MasterCard & Visa ®· ®¹t ®îc nhiÒu thµnh c«ng lín trong kinh doanh thÎ. Thµnh c«ng cña hai tæ chøc nµy kh«ng chØ dõng l¹i ë møc doanh sè thanh to¸n kû lôc mµ cßn ë tÝnh phæ dông toµn cÇu cña lo¹i thÎ ph¸t hµnh høa hÑn vÒ triÓn väng mét thÞ trêng nhiÒu thuËn lîi cho ho¹t ®éng cña hai tæ chøc nµy. 2.. Mét sè thÞ trêng thÎ tÝn dông næi bËt trªn thÕ giíi: a.ThÞ trêng thÎ tÝn dông ë Mü: Mü ®îc coi lµ quª h¬ng cña thÎ tÝn dông,thanh to¸n thÎ ®îc ®a vµo sö dông réng r·i ë Mü tõ ®Çu thËp niªn 80 vµ hiÖn nay thÎ ®· trë thµnh mét ph¬ng tiÖn thanh to¸n tiÖn lîi, mét c«ng cô tÝn dông quan träng trong x· Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 18 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy héi Mü. HÇu hÕt c¸c ng©n hµng Mü ®Òu cung cÊp dÞch vô thÎ cho kh¸ch hµng cña m×nh víi chñ yÕu 2 lo¹i thÎ lµ Mastercard vµ Visacard. Mü cã m«i trêng hoµn h¶o ®Ó ph¸t triÓn thÎ tÝn dông: mét hÖ thèng ng©n hµng ph¸t triÓn l©u ®êi vµ hÕt søc n¨ng ®éng, ngêi Mü tõ l©u ®· h×nh thµnh thãi quen giao dÞch vµ sö dông c¸c tiÖn Ých cña ng©n hµng, luËt ph¸p Mü cã nh÷ng qui ®Þnh vµ chÕ tµi hÕt søc râ rµng cho ho¹t ®éng kinh doanh thÎ. b.ThÞ trêng thÎ tÝn dông ë Anh: Nuíc Anh lµ níc cã thÞ trêng thÎ tÝn dông rÊt ph¸t triÓn, lµ níc cã nÒn v¨n ho¸ thÞ trêng ë tr×nh ®é cao. Níc Anh còng cã nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó ph¸t triÓn thÎ tÝn dông nh ë Mü. C¬ së ph¸p lý vÒ ®iÒu phèi vµ sö dông thÎ tÝn dông ë Anh lµ LuËt vÒ tÝn dông tiªu dïng, trong ®ã cã quy ®Þnh râ rµng quyÒn lîi vµ nghÜa vô cña ng©n hµng vµ kh¸ch hµng tham gia ho¹t ®éng ph¸t hµnh vµ thanh to¸n thÎ tÝn dông. Sau khi ng©n hµng ®· ký kÕt hîp ®ång vÒ viÖc ph¸t hµnh thÎ tÝn dông víi kh¸ch hµng, ng©n hµng cã quyÒn ®¬n ph¬ng thay ®æi hoÆc bæ sung mét sè ®iÒu kho¶n trong hîp ®ång. Nh÷ng thay ®æi nµy cã hiÖu lùc kÓ tõ khi nã ®îc th«ng b¸o tíi kh¸ch hµng sö dông thÎ. §©y lµ mét ®Æc quyÒn mµ chÝnh phñ Anh dµnh cho c¸c ng©n hµng kinh doanh thÎ tÝn dông nh»m gióp cho c¸c ng©n hµng nµy cã ®iÒu kiÖn ®Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng kinh doanh mét c¸ch an toµn vµ hiÖu qu¶. C¸c ng©n hµng Anh t¹o ®iÒu kiÖn cho kh¸ch hµng sö dông c¸c lo¹i thÎ kh¸c nhau víi c¸c c¸c dÞch vô, lÖ phÝ kh¸c nhau nhng mçi lo¹i ®Òu cho phÐp chñ thÎ ®îc sö dông mét kho¶n tÝn dông miÔn phÝ trong thêi h¹n díi 8 tuÇn lÔ. c.ThÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ph¸p: Trong bèi c¶nh nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn ë tr×nh ®é cao, nghiÖp vô thanh to¸n qua ng©n hµng còng ph¸t triÓn m¹nh víi sù trî gióp cña kü thuËt tin häc hiÖn ®¹i. Trong c¬ cÊu c¸c c«ng cô thanh to¸n hiÖn ®¹i ®ang ®îc sö dông ë Ph¸p, sÐc chiÕm tû träng cao nhÊt: h¬n 50%. Tuy thanh to¸n b»ng sÐc chiÕm tû träng cao nhÊt do tÝnh l©u ®êi cña nã nhng doanh sè thanh to¸n b»ng sÐc ®ang cã xu híng gi¶m dÇn ®Ó nhêng chç cho thÎ tÝn dông. Níc Ph¸p dù tÝnh, trong mét vµi n¨m tíi tû träng thanh to¸n sÐc vµ thÎ sÏ ngang nhau vµ tíi n¨m 2020, thanh to¸n b»ng thÎ sÏ chiÕm tû träng cao nhÊt trong c¬ cÊu thanh to¸n. Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 19 LuËn v¨n tèt nghiÖp Lª Thu Thñy VÒ mÆt ph¸p lý, tuy ë ph¸p kh«ng cã luËt vÒ thanh to¸n thÎ nhng cã c¸c quy íc vÒ thanh to¸n thÎ, c¸c nguyªn t¾c vÒ ph¸t hµnh, sö dông thÎ, quy tr×nh nghiÖp vô vµ c¸c chÕ tµi chi téi lµm thÎ gi¶ vµ sö dông thÎ bÊt hîp ph¸p. d.ThÞ trêng thÎ tÝn dông ë khu vùc Ch©u ¸- Th¸i B×nh D¬ng: Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D¬ng lµ mét khu vùc n¨ng ®éng nhÊt trªn thÕ giíi. HÇu hÕt c¸c níc trong khu vùc lµ c¸c níc ®ang ph¸t triÓn. ChÝnh v× vËy, ®©y ®îc coi lµ mét thÞ trêng ®Çy tiÒm n¨ng ®èi víi tÊt c¶ c¸c lo¹i h×nh dÞch vô ng©n hµng. Khã kh¨n lín nhÊt khi kinh doanh thÎ ë nh÷ng quèc gia thuéc khu vùc nµy lµ cha cã mét bé luËt riªng ®iÒu chØnh c¸c ho¹t ®éng cã liªn quan ®Õn thÎ. §iÒu ®ã g©y sù chång chÐo trong vËn dông c¸c bé luËt khi cã tranh chÊp ph¸t sinh, thªm vµo ®ã lµ m«i trêng ®Çu t cha hoµn toµn æn ®Þnh sau ¶nh hëng cña cuéc khñng ho¶ng tµi chÝnh tiÒn tÖ khu vùc. Tuy vËy, theo dù b¸o, trong vßng n¨m n¨m n÷a, Mü sÏ lµ thÞ trêng dÉn ®Çu thÕ giíi vÒ doanh sè giao dÞch thÎ, Ch©u ¢u ®øng hµng thø hai vµ khu vùc Ch©u ¸ Th¸i B×nh D¬ng ®øng hµng thø 3. SÏ cã sù chuyÓn dÞch tû träng cña thÞ trêng. Tû träng cña khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D¬ng ngµy cµng t¨ng vµ ngµy cµng cã triÓn väng lµ mét thÞ trêng ph¸t triÓn. Cã thÓ kh¼ng ®Þnh r»ng thÞ trêng thÎ khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D¬ng sÏ lµ mét thÞ trêng ®øng ®Çu thÕ giíi trong t¬ng lai. Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn thÞ trêng thÎ tÝn dông ë Ng©n hµng Ngo¹i th¬ng ViÖt Nam 20
- Xem thêm -