Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp

  • Số trang: 19 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 20 |
  • Lượt tải: 0
hoanggiang80

Đã đăng 24000 tài liệu

Mô tả:

Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 1 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- LỜI GIỚI THIỆU Việc nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường phổ thông nói chung và trong bộ môn Lịch sử nói riêng là một nhiệm vụ hết sức cần kíp trong giai đoạn đổi mới hiện nay của đất nước . Có nhiều yếu tố và biện pháp để nâng cao hiệu quả chất lượng giáo dục . Gây hứng thú là một biện pháp quan trọng trong việc dạy và học lịch sử hiện nay vì biện pháp này nó thể hiện trên các mặt tư tưởng tình cảm , nhận thức và hành động trong các hoạt động dạy và học , song sự hứng thú trong nhận thức không phải là sự ngẫu hứng , tuỳ thích mà là sự định hướng có lựa chọn , nhằm mục đích của sự vươn lên nắm vững kiến thức học tập một cách sâu sắc và toàn diện đồng thời giúp người học biết vận dụng những kiến thức đã học vào cuộc sống . Trong giới hạn bài viết này tôi xin giới thiệu với bạn đồng nghiệp một vài kinh nghiệm trong việc Gây hứng thú học tập môn lich sử thế giới (lớp 8) , Bằng cách khắc hoạ sâu sắc biểu tượng nhân vật Lịch sử trong giờ lên lớp , nhằm nâng cao nhận thức và chất lượng giáo dục của bộ môn lịch sử thế giới hiện nay . Trong quá trình thực hiện chắc không tránh khỏi những thiếu sót , rất mong các thầy cô và hội đồng khoa học các cấp đóng góp ý kiến để đề tài thêm phong phú và có hiệu quả cao.Xin chân thành cảm ơn . ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 2 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- I/ Lý DO CHäN §Ò TµI: Hiện nay hầu như học sinh không còn ham thích học tập bộ môn lịch sử ở nhà trường phổ thông , việc này có rất nhiều nguyên nhân , song nguyên nhân cơ bản làm cho các em nhàm chán vì yêu cầu của giáo viên bắt các em nhớ qúa nhiều sự kiện lịch sử , nhân vật lịch sử một cách máy móc khô khan, mà trong giờ học lịch sử nào , giáo viªn cũng bắt buộc. Việc học sinh chán học môn lịch sử nói trên là đúng nhưng không phải do bản thân bộ môn lịch sử gây ra mà chính là do quan niệm và phưong pháp dạy học của chúng ta chưa đáp ứng được nhu cầu của người học hay nói khác hơn là người thầy giáo chưa gây hứng thú học tập trong giờ học bộ môn lịch sử . ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 3 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Thực trạng hiện nay đa số giáo viên đều có cố gắng trong việc đổi mới phương pháp dạy và học bộ môn lịch sử , song khi lên lớp hầu hết giáo viên giảng bài các kiến thức bài giảng đều trùng khớp với sách giáo khoa , dẫn đến học sinh nhàm chán không muốn nghe thầy giảng mà còn nói chuyện riêng hoặc làm bài môn học khác … Hiện nay trong giờ học , một số thầy cô vẫn còn lung túng trong việc truyền thụ kiến thức cơ bản cho các em, nên cho các em ghi bài quá nhiều sự kiện lịch sử ,làm cho học sinh phải một khối lượng thông tin quá lớn , học sinh không nhớ nỗi rồi dẫn đến chán học . Trong phương pháp dạy và học lịch sử , giáo viên thường chú ý đến kênh chữ mà ít chú ý đến kênh hình vì vậy khi giới thiệu nhân vật lịch sử , Giáo viên chỉ giới thiệu qua loa , chỉ cho học sinh thấy chân dung nhân vật lịch sử mà không giới thiệu về đặc điểm , tính cách , hình dáng , quan điểm của nhân vật lịch sử không những để khắc sâu kiến thức cho học sinh mà gây cho các em có những xúc cảm đối với nhân vật lịch sử đó . Hơn nữa kiểm tra đánh giá giáo viên cũng ít chú ý đến nội dung kiểm tra về các nhân vật lịch sử mặc dù có một số tiết học vai trò các nhân vật lịch sử đó rất quan trọng , đóng vai trò trung tâm về nội dung bài giảng trong suốt một tiết học . Một phần không nhỏ dẫn đến học sinh không ham thích học tập bộ môn lịch sử là do chúng ta còn thiếu nhiều kinh nghiệm trong dạy học lịch sử , chưa gây cho học sinh hứng thú thực sự để nâng cao chất lượng bộ môn , trong khi nhà trường hiện nay còn thiếu nhiều phương tiện dạy học như đèn chiếu , băng đĩa Veđio , bản đồ tranh ảnh lịch sử …. Với những thực trạng trên , là giáo viªn dạy lịch sử luôn tìm tòi cần sớm đưa ra những giải pháp cụ thể để giải quyết vấn đề trên , ở đây bản thân tôi chỉ ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 4 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- giới hạn với đề tài : “ Gây hứng thú học tập bộ môn lịch sử thế giới lớp 8 bằng cách khắc hoạ sâu sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp .” II/ PH¹M VI §£ TµI Việc khắc sâu biểu tượng nhân vật lịch sử ngay trong giờ lên lớp có nhiều cách làm.B¶n th©n t«i tuy míi ®îc tuyÓn dông khi ch¬ng tr×nh lÞch sö ®· qua häc k× II nhng trong thêi gian kiÕn tËp vµ thùc tËp s ph¹m ®· ®îc d¹y phÇn lÞch sö ThÕ giíi ë ch¬ng tr×nh lÞch sö líp 8.t«i xin nªu ra vµi kinh nghiÖm thu ®îc trong k× I n¨m häc 2007-2008 ë hai líp 8/1 và 8/2 trêng THCS NguyÔn ChÝ DiÓu(TP HuÕ)mà tôi đã trực tiếp giảng dạy. III/ KH¶O S¸T THùC TÕ: Môn lịch sử ở nhà trường phổ thông nói chung , môn lịch sử thế giới lớp 8 hiện nay nói riêng , cho ta thấy rằng sách giáo khoa lịch sử lớp 8 phần lịch sử thế giới tác giả đã soạn thảo nội dung và chương trình thật sự không khô khan , không kém phần hấp dẫn ,tuy nhiªqua quan s¸t vµ t×m hiÓu thùc tÕ viÖc häc lÞch sö thÕ giíi cña häc sinh cha ®îc hiÖu qu¶ do nhiÒu nguyªn nh©n c¶ chñ quan vµ kh¸ch quan. HÇu hÕt c¸c em cha thùc sù ham mª víi phÇn lÞch sö thÕ giíi v× thùc ra ®©y lµ mét ph©n m«n khã, bªn c¹nh ®ã gi¸o viªn vÉn cha ®a ra ®îc ph¬ng ph¸p tèt .Nếu thầy gi¸o biết cách sử dụng và khai thác nó một cách có hiệu quả trong giờ lên lớp . Để làm được việc đó , yêu cầu ở người giáo viên rất cao trong tất cả mọi hoạt động mọi khâu trong quá trình lên lớp hướng dẫn học sinh học tập , chuẩn bị đồ dùng dạy học , chuẩn bị tài liệu tham khảo … Tất cả sự chuẩn bị nói trên nhằm gây cho các em hứng thú học tập , tiếp thu bài giảng có hiệu quả , để nâng cao chất lượng dạy và học , trong đó phương pháp “ Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp8) bằng cách khắc hoạ sâu sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp” là một trong những ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 5 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- biện pháp gây hứng thú học tập nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn lịch sử thế giới hiện nay. . VI/ NéI DUNG Vµ PH¦¥NG PH¸P Như chúng ta đã biết, sử học mácxít đã làm sáng tỏ quan điểm con người là chủ thể là nhân vật trung tâm của lịch sử , các vị thần linh , Đức phật , Chúa trời … chỉ do con người nghĩ ra mà thôi . Sử học mácxít cũng khẳng định chân lý rằng , quần chúng là người làm nên lịch sử , là động lực quyết định sự phát triển của lịch sử là sức mạnh của lịch sử , đó là qui luật . Nhưng sử học mácxít không phủ nhận vai trò của cá nhân trong lịch sử . Các Mác khẳng định : “ Mỗi thời đại xã hội đều cần có những con người vĩ đại của nó và nếu không có những con người như thế ,thì… thời đại sáng tạo ra con người như thế ” . Ở đây chúng ta đề cập đến nhân vật lịch sử mà được xã hội gọi là vĩ nhân . Trong chương trình và nội dung bài học lịch sử thế giới lớp 8 có nhiều có nhiều nhân vật lịch sử khi lên lớp giáo viên cần phải chú ý khắc sâu các biểu tượng nhân vật lịch sử đó trong giờ dạy nhằm gây sự hứng thú học tập cho các em , đồng thời việc khắc sâu các biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ dạy không những giúp các em khắc sâu được kiến thức mà cụ thể là các sự kiện lịch sử quan trọng trong bài học mà còn giáo dục các em học tập , noi gương những đức tính tốt đẹp của các nhân vật lịch sử trong bài học . Trong chương trình và nội dung sách giáo khoa lịch sử lớp 8 ( phần lịch sử thế giới ) hiện hành có trên 20 nhân vật lịch sử, những biểu tượng nhân vật lịch sử mà giáo viên cần phải khắc sâu đó là những vĩ nhân lịch sử như : Ôlivơ Crôm Oen (nhà lãnh đạo Cách mạng tư sản Anh); Rôpe xipie (nhà lãnh đạo Cách mạng tư sản Pháp ); Oanh Sinh Tơn ( nhà lãnh đạo cuộc chiến ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 6 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ ) ; Mông te xki ơ ; Rút rô ; vôn te …(các nhà tư tưởng , triết học ánh sáng lớn ở châu Âu thế kỷ XVIII) Các Mác ; Ăng ghen ( các nhà lãnh đạo cách mạng vĩ đại trong phong trào công nhân quốc tế ); Lê Nin ( Vị lãnh tụ vĩ đại Cách mạng tháng Mười Nga ); V.A Mô Da ; Bét Tô Ven ; SôPanh (các nhạc sĩ nỗi tiếng thế giới ở thế kỷ XVIII ) Giêm Oát ; Niu Tơn ; Đác Uyn …( các nhà phát minh khoa học ) . Các nhà lãnh đạo cách mạng trong phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á như : TiLec (Ấn Độ ) ; Áp Đun Ma Ra ( Mã Lai ) ; A.Xu Các Nô ( In Đô Nê Xi a) …và một số nhân vật lịch sử khác . Như vậy toàn bộ khoá trình lịch sử thế giới lớp 8 hiện hành học sinh phải nhớ trên 20 nhân vật lịch sử , do đó một trong những điều gây khó khăn đã làm giảm hứng thú học tập của học sinh đối với bộ môn này . Để các em nhớ lâu và hiểu sâu sắc các nhân vật lịch sử đó thì người thầy giáo phải biết khắc sâu những biểu tượng nhân vật lịch sử đó vào trong tâm trí của các em những đặc điểm , hình dáng của từng nhân vật thì các em rất hào hứng học tập . Từ các nhân vật lịch sử đó các em biết rút ra những bài học quý báu để học tập.Nhưng nếu ngược lại thầy giáo chỉ giới thiệu qua loa thì sẽ dẫn đến các em rất khổ tâm khi thầy giáo bắt các em phải nhớ tên , nhớ năm sinh , quê hương … của từng nhân vật lịch sử . Vì vậy muốn dạy tốt và học tốt môn lịch sử , ngoài những nguyên tắc và phương pháp bắt buộc khi lên lớp , giáo viên cần phải biết khắc sâu nhân vật lịch sử ngay trong giờ lên lớp . ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 7 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Khi dạy các bài lịch sử thế giới giáo viên xác định cho được những đặc điểm , hình dáng … của nhân vật lịch sử cần khắc hoạ sâu sắc cho học sinh nắm, nhằm gây hứng thú học tập của các em. Theo tôi được phân ra nhiều biện pháp khắc hoạ sau: 1. Trước hết giáo viên cần phải khắc sâu hình dáng nhân vật lịch sử: Mỗi nhân vật lịch sử đều có một hình dáng của mình. Nếu thầy giáo chỉ giới thiệu sơ lược qua loa cho HS nắm được hình dáng nhân vật qua hình ảnh giơ lên trong SGK thì các em không có cảm nhận về nhân vật đó và không có tác dụng giáo dục nào cả, mà kinh nghiệm cho thấy là, khi dạy đến nhân vật lịch sử, giáo viên phải giới thiệu vài đặc điểm hình dáng nhân vật lịch sử, khắc sâu hình dáng riêng, đặc điểm riêng để các em dể làm quen, dể hiểu biết và nhớ lâu về nhân vật đó. Qua áp dụng biện pháp này, bản thân có 3 sáng kiến xử lý như sau: a) Có nhân vật lịch sử chúng ta cần phải mô tả một số nét chân dung nhằm mục đích giúp học sinh biết kỷ và hiểu sâu sắc về nhân vật đó. Ví dụ; Khi dạy bài 4 “Phong trào cách mạng và sự ra đời của chủ nghĩa Mác” (SGK). Ở mục II: Sự ra đời chủ nghĩa Mác - mục I: Mác và Ăng ghen SGK đã giới thiệu vài nét về Các Mác(năm sinh 1818, nơi ở Đức ); đặc điểm là thông minh, năm 23 tuổi đỏ tiến sĩ triết học, song SGK không tả hình dáng Mác, nếu giáo viên chỉ đưa ảnh trong SGK cho học sinh xem thì không có ý nghĩa gì, mà giáo viên cần phải vừa cho các em xem ảnh (nếu photo càng tốt) vừa giới thiệu cho học sinh thấy rõ C.Mác :có “đôi mắt đen lay láy”, “cái nhìn sắc xảo dưới đôi lông mày đen sẫm, “vơí cái miệng đường nét gẫy gọn hơi nghiêm”. Chứng tỏ rằng Mác là một con người nghiêm trang, cương nghị cứng rắng nhưng táo bạo. Với cách tả hình dáng như vậy nhằm mục đích khắc hoạ sâu sắc hình ảnh của Mác trong đầu học sinh và làm cho ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 8 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- các em mau chóng hiểu biết về nhân vật Mác và qua đó giáo dục cho các em có lòng kính trọng yêu quí Các Mác một bậc thầy vĩ đại của giai cấp công nhân thế giới, cũng từ đó giúp các em tìm hiểu thêm về cuộc đời hoạt động của Mác trong bài học cũng như tài liệu khác ngoài SGK . Trên cơ sở đó , đối với Ăng ghen giáo viên cũng lần lược mô tả hình dáng của Ông thật sâu sắc gây cảm xúc cho học sinh qua chân dung trong sách giáo khoa , gây cho học sinh có những ấn tượng khó quên về các bậc lãnh tụ đó . b) Có những nhân vật lịch sử cần mô tả về phong thái và đặc điểm chung : Về vị trí và nội dung của hệ thống kiến thức trong bài học lịch sử , hoặc có khi vì khuôn khổ tài liệu, Giáo viên không thể đặt tả tỉ mỉ chi tiết tùng nhân vật lịch sử , nhưng cũng không vì vậy mà bỏ đi hoặc lướt qua . Do đó giáo viên có thể lược tả chung chung nhưng vẫn nêu được đặc điểm đáng ghi nhớ và vẫn phải đạt được yêu cầu là qua đặc tả phong thái và một vài nét chung đó có thể làm cho học sinh thấy được phẩm chất của nhân vật lịch sử đó . Ví dụ 1: Khi dạy bài 2 : “ Cách mạng tư sản Pháp ( 1789 -1794) mục 3 “ Nội dung đấu tranh trên mặt trận tư tưởng” ( trang 11 SGK ) hình 8 có chân dung của GG Rút Xô , đối với nhân vật lịch sử này Giáo viên đặc tả cho học sinh thấy được phong thái suy tư sâu rộng qua vẽ mặt của Rút Xô một con người luôn đấu tranh cho quyền tự do của con người và ngay sâu đó giáo viên kết hợp dẫn câu nói của Rút Xô “ Tự do là quyền tự nhiên của con người” để tăng thêm tính cách của con người đó. Ví dụ 2 : Cũng trong bài này ở phần III mục 3 : “ Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia - cô- banh” Để khắc sâu nhân vật lịch sử Rôpe Xpie , giáo viên giới thiệu hình ảnh đáng ghi nhớ , vị lãnh tụ xuất sắc của phái Gia cô banh với nhân vật Rôpe Xpie nỗi tiếng là “con người không thể mua ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 9 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- chuộc” . Trước hết giáo viên cho học sinh xem ảnh chân dung của Rôpe Xpie ( hình11 trang 16 SGK) sau đó giáo viên đặc tả những nét chung và những phẩm chất tốt đẹp Rôpe xpie được thể hiện qua chân dung với phong cách nghiêm nghị , ánh mắt nhìn thẳng , thể hiện tính cứng rắn và cương quyết trừng trị bọn phản cách mạng, luôn luôn bảo vệ quyền lợi cho nhân dân . Như vậy giáo viên chỉ cần ít phút để khắc sâu nhân vật lịch sử trong bài học sẽ làm cho các em luôn có cảm tình với các nhân vật đó , từ đó các em sẽ khắc sâu được vai trò của các nhân vật lịch sử nhất là các lãnh tụ của các cuộc đại cách mạng , cũng từ đó giáo viên giáo dục các em biết tôn trọng các nhân vật lịch sử , biết noi gương những phẩm chất tốt đẹp mà các nhân vật lịch sử có được mà giáo viên đã đặt tả được ngay trong giờ lên lớp, đồng thời gây được hứng thú cho các em ham thích học tập bộ môn lịch sử thế giới . Bên cạnh việc đặt tả về phong thái của từng nhân vật , ngoài ra giáo viên có thể , giới thiệu những đặc điểm đặc biệt như năng khiếu , năng lực , tính cách đạo đức , hoàn cảnh bản thân … của nhân vật lịch sử có được để làm nỗi bật nhân vật lịch sử đó , giúp cho học sinh có ấn tượng sâu sắc , hoặc cảm thông với từng nhân vật , làm cho các em mong hiểu và nhớ lâu các sự kiện lịch sử đã xảy ra có liên quan đến nhân vật lịch sử trong giai đoạn đó . Ví dụ3 : khi dạy bài : “ Sự phát triển của kỹ thuật , khoa học , văn học và nghệ thuật thế kỹ XVIII – XIX ”. mục 3(II) Sự phát triển văn học nghệ thuật . trong nội dung bài dạy có nói sự phát triển âm nhạc nhiều thiên tài xuất hiện như Mô Da , Bách và Bét tô ven , Sô Panh ,,, Để học sinh nhận biết về các nhân vật này một cách sâu sắc giáo viên có thể giới thiệu vài nét về đặc điểm đặc biệt về các nhân vật này ví dụ như về Mô Da “ là một thiên tài âm nhạc , lúc lên 3 tuổi đã biết chơi đàn , lúc 5 tuổi đã biễu diễn đàn trước hoàng tộc lúc 6 tuổi đã đã biết sáng tác nhạc …” Với cách giới thiệu đó có ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 10 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- thể gây hứng thú cho các em làm cho các em nhớ mãi về những nhân vật xuất sắc này . c) Ngoài ra chúng ta chỉ cần chọn một trong hai nét hình dáng của con người để minh hoạ nhắm khắc sâu hình ảnh của nhân vật lịch sử vào trong trí nhớ của các em . Trong nội dung bài học lịch sử ngoài những nhân vật chính diện , còn có một số nhân vật phản diện như : Chi e ( trong bài Công xã Pa ri 1871) Hít Le ( bài Chiến tranh thế giới lần thứ 2) . Đối với những nhân vật này giáo viên không cần dung hình ảnh hay chân dung để minh hoạ , mà người thầy giáo khắc hoạ bằng lời nói với những lời lẽ hết sức lôi cuốn . Ví dụ : Đối với nhân vật Chi E giáo viên có thể mô tả là một con người tính tình hay quau quáu, nét mặt lúc nào cũng thể hiện tính hiếu chiến ,ác độc và tàn sát trong cuộc nội chiến với các chiến sĩ của công xã Pa Ri ( 1871) . Hay giáo viên có thể mô tả vài nét về Hit le có gương mặt hiểm hóc , hiếu chiến thể hiện là một tên trùm phát xít , kẻ gây chiến tranh thế giới lần thứ 2 gây ra bao cảnh đau thương cho nhân loại thế giới , từ đó giáo dục các em biết căm thù chiến tranh , căm ghét những kẻ gây ra chiến tranh Tóm lại để gây hứng thú học tập cho học sinh , giáo viên không nên bỏ qua bất cứ hình ảnh nhân vật lịch sử nào ,mà người thầy giáo cần phải khắc sâu các nhân vật lịch sử đó ngay trong giờ lên lớp, song cũng không nên rập khuôn một cách máy móc , người thầy giáo phải biết chọn lọc những chi tiết hết sức cần thiết và những nét sinh động nhất để khắc sâu vào tâm trí của các em , đặc biệt người thầy giáo phải biết dùng lời nói sao cho phù hợp với nhân vật đó , làm sống lại nhân vật lịch sử đó trước mắt của các em. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 11 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- 2) Ngoài việc chọn hình dáng đặc điểm riêng của từng nhân vật lịch sử để gây hứng thú học tập cho học sinh , thì giáo viên còn phải biết chọn lọc những hoạt động tiêu biểu hay sự nghiệp của nhân vật đó để khắc sâu kiến thức cho các em . a) Một nhân vật lịch sử bao giờ cũng có một sự nghiệp nhất định , có khi bao gồm nhiều mặt . Trong một thời gian ngắn ngủi (45phút) trên lớp , người thầy giáo dạy sử không thể nào kể lại toàn bộ sự nghiệp của nhân vật , mà chỉ có thể chọn lọc một trong hai hoạt động tiêu biểu nhất trong cuộc sống hoặc những hoạt động điển hình nhất , cần phải chọn lọc tinh giảng cao độ nhưng phải đầy đủ chính xác , làm sao khi giảng mà không nông cạn , không mơ hồ , đây là việc làm rất khó ,qua thực tế thực hiện ở lớp học tôi xin đúc kết một vài kinh nghiệm về mặt lí luận và kết hợp với thực tiễn như sau : Trước hết giáo viên phải nắm vững yêu cầu lịch sử cụ thể ( thời gian xảy ra sự kiện đó , xảy ra ở nước đó ), trên cơ sở nắm vững vấn đề trên giáo viên chọn hoạt động cần nêu ra của một nhân vật , đặc biệt giáo viên phải cho học sinh nắm được tình huống xuất hiện của nhân vật lịch sử , để học sinh thấy rỏ vấn đề trước yêu cầu của lịch sử xuất hiện nhân vật lịch sử , trong mọi tình huống đó giáo viên phải nêu rõ mâu thuẫn xã hội , tránh không được nêu chung chung mà phải đi sâu vào tình hình và phân tích chung . Ví dụ1 : khi dạy bài : Những cuộc Cách mạng tư sản đầu tiên ( Mục II : Cách mạng Anh giữa thế kỷ XVII , SGK Lớp 8) , chúng ta muốn khắc sâu nhân vật lịch sử Ô li Vơ Crôm Oen cho học sinh nắm vài đặc điểm của nhân vật này , trong sách giáo khoa không hề có giới thiệu gì về Crôm Oen mà chỉ nêu rằng “ Quân của quốc hội do CrômOen chỉ huy , đánh bại quân nhà vua” nếu trình bày như vậy thì học sinh không biết Crôm Oen là ai và sao lại được quyền chỉ huy quân đội của quốc hội , dẫn đến kiến thức ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 12 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- nông cạn , không gây hấp dẫn cho các em bằng cách giáo viên giới thiệu mâu thuẩn cụ thể giữa chính quyền chuyên chế nhà Vua nước Anh với giai cấp tư sản và quý tộc mới , với mâu thuẫn đó không thể không xảy ra cuộc chiến tranh giữa phe nhà vua với phe tư sản và quý tộc mới . Giáo viên trình bày cho học sinh thấy lịch sử nước Anh lúc này không phải yêu cầu một nhân vật đứng đầu chỉ huy một sự chuyển biến chung chung , mà là yêu câù một nhân vật lịch sử cụ thể để lãnh đạo quân quốc hội tiến hành một cuộc chiến tranh đánh thắng nhà vua và bọn quý tộc phong kiến và Chính Crôm Oen đã đáp ứng được yêu cầu đó . Với cách trình bày như vậy thì chúng ta đã khắc sâu được nhân vật lịch sử Crôm Oen và giúp các em khắc sâu được kiến thức của bài học lịch sử ngay tại lớp . Ví dụ 2: Cũng tương tự như vậy , đối với bài này mục III “ Cuộc chiến tranh giành độc lập ở các thuộc địa Bắc Mỹ” Giáo viên cần phải khắc sâu nhân vật Oanh- Sinh -Tơn qua hoạt động quân sự của Oanh- Sinh -Tơn , trong SGK chỉ nêu rằng : “ Oa- sinh -Tơn là một chủ nô giàu , có tài quân sự và tổ chức , được cử làm tổng chỉ huy nghĩa quân” chứ SGK không nêu lên được một vài hoạt động quân sự của Oanh- Sinh -Tơn . Do đó giáo viên phải mô tả một vài hoạt động tiêu biểu , để cho học sinh thấy rằng Oa- Sinh-Tơn là một thủ lĩnh quân sự đáp ứng được nhu cầu giải quyết mâu thuẫn lúc bấy giờ giữa dân tộc 13 thuộc địa Bắc Mỹ với bọn thực dân Anh . b) Một số tình huống xuất hiện những nhân vật lịch sử trong các bài học thuộc chương III trong SGK “ Châu Á ở thế kỷ XVIII - Đầu thế kỷ XX” ví dụ học về Cách mạng Trung Quốc có lãnh tụ Tôn Trung Sơn , Cách mạng Ấn độ có lãnh tụ TiLắc , hoăc bài “ Châu Ẳ (1918 – 1945” có lãnh tụ M. Gan Đi (1869 – 1948) , cách mạng ở Mã Lai có lãnh tụ Áp Đun Ra Man , cách mạng In Đô Nê Xi a có nhà cách mạng Xu Các Nô … như vậy do yêu cầu của ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 13 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- lịch sử cuói thế kỷ XIX và những năm đầu của thế kỷ XX yêu cầu lịch sử đặc ra cho mỗi nước là giải phóng dân tộc , giải phóng giai cấp dành độc lập dân tộc , lúc này mâu thuẫn giữa dân tộc thuộc địa với đế quốc thực dân ngày càng sâu sắc,nên các nhân vật lịch sử đó xuất hiên và đã giải quyết được mâu thuẫn đó theo yêu cầu của lịch sử . 3) Cuối cùng giáo viên phải khắc sâu vài chi tiết phụ của nhân vật lịch sử: Sau khi đã khắc sâu đặc điểm , hình dáng hay các hoạt động điển hình của nhân vật, giáo viên còn có thể khắc hoạ sâu sắc nhân vật lịch sử vài nét về thân thế ,sự nghiệp,trình độ học vấn …để giúp học sinh hiểu sâu hơn , rộng hơn về nhân vật lịch sử đó , đồng thời giúp học sinh nhớ lâu về nhân vật đó . Ví dụ : Trong bài “ Phong trào công nhân và sự ra đời của chủ nghĩa Mác” Giáo viên phải chuẩn bị tốt về những hoạt động tiêu biểu nhất của Mác và Ănghen , ví dụ khi giới thiệu về Mác và Ănghen, SGK chỉ giới thiệu đơn giản về tiểu sử hai Ông , như ít giới thiệu về hoạt động của Mác và Ăng ghen ,trên cơ sở đó giáo viên có thể giới thiệu đôi nét về hai Ông như Mác không những học giỏi đỗ tiến sĩ mà vừa là một nhà nghiên cứu khoa học , tham gia cách mạng , vừa là lãnh đạo phong trào công nhân quốc tế , đối với Ăng ghen cho học sinh nắm rõ , Ăng ghen sinh ra trong một gia đình chủ xưởng giàu có ở Đức , nhưng Ông từ bỏ nghiệp làm giàu của gia đình , quyết định đi tìm hiểu nỗi thống khổ của giai cấp công nhân và đấu tranh cho sự nghiệp giải phóng giai cấp công nhân .Từ sự giới thiệu đó giáo viên có thể cho học sinh thấy được những điểm giống nhau trong tư tưởng của Mác và Ăng ghen và cũng bắt đầu từ quan điểm chung đó, hai Ông đã gặp nhau và trở thành đôi bạn tri kỉ, lâu bền và cảm động mà SGK đã nêu ra ý này . ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 14 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Ngoài ra giáo viên có thể khắc sâu nhân vật lịch sử bằng cách gợi ý cho các em cách nhớ năm sinh của nhân vật lịch sử đó ví dụ năm sinh của Mác ( 1818) Ăng ghen nhỏ hơn Mác 2 tuổi tức là Ăng ghen sinh năm 1820 .Hoặc giáo viên có thể khắc sâu nhân vật lịch bằng cách cho học sinh nắm những nét tương đồng xuất thân gia đình hay từ nghề nghiệp của nhân vật đó … ví dụ như Crôm Oen xuất thân từ gia đình quý tộc mới , Oa- Sinh Tơn là kỹ sư … hoặc có thể kích thích tâm lý học tập cho các em giáo viên có thể cho học sinh biết thêm về nhà lãnh đạo cách mạng Ấn Độ Ti Lắc vừa là lãnh đạo phái cấp tiến chống thực dân Anh cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX , vừa là một nhà sử học thông thái , nhà ngôn ngữ học danh tiếng . Tất nhiên trong quá trình sử dụng những tư liệu nói trên để khắc sâu hình ảnh của các nhân vật lịch sử nhằm gây hứng thú học tập cho các em ,để nâng cao chất lượng dạy và học là điều rất cần thiết, nhưng người thầy giáo không vì thế mà tham lam chồng chất nhiều kiến thức để phủ lên bộ nhớ các em , cuối cùng làm cho các em không nhớ gì mà lại đâm ra chán học .Do đó muốn đạt được mục đích trên người thầy giáo phải biết chọn lọc tức là giản và tinh chứ không phải nhiều số lượng là quyết định được sự tiếp thu kiến thức của học sinh và gây hứng thú cho các em học tập tốt bộ môn lịch sử . Muốn có được như vậy người giáo viên phải tích luỹ nhiều tư liệu lịch sử có nhiều kiến thức lịch sử chi tiết và phong phú nhưng sống động , biết kết hợp nhuần nhuyễn giữa các phương pháp tâm lý học để vận dụng tốt kiến thức vào bài giảng đúng lúc đuúng nơi , đúng nội dung yêu cầu của bài , ngoài ra giáo giên còn phải biết kết hợp khai thác giữa kiến thức trong sách giáo khoa với kiến thức ngoài sách giáo khoa , kết hợp lời nói truyền cảm ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 15 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- với chân dung hay hình ảnh của nhân vật lịch sử , biét so sánh đối chiếu giữa các nhân vật lịch sử nhằm nâng cao giá trị nhận thức cho các em . Để đạt được mục đích trên , người giáo viên phải mất nhiều công sức như sưu tầm tài liệu, tranh ảnh của từng nhân vật lịch sử mà trong tiết dạy yêu cầu , biết chọn lọc , kết hợp đưa những kiến thức ngoài sách giáo khoa vào bài giảng đúng phương pháng dạy học theo kiểu sơ đồ Đai Ri . Tất cả việc làm trên mặc dầu tốn nhiều thời gian và sức lực nhưng khi đạt được mục đích yêu cầu đề ra trong một tiết học trên lớp 45 phút ngắn ngủi thì người thầy giáo cảm thấy nhẹ nhỏm , quên đi mệt mõi lo âu , làm cho học sinh hứng thú, phấn khởi học tập sau một giờ lên lớp công phu của thầy và trò . Trong dạy và học lịch sử ở trường phổ thông hiện nay , người thầy giáo khéo léo tổ chức việc khắc hoạ sâu sắc hình ảnh nhân vật lịch sử , nhằm nâng cao hoạt động nhận thức của học sinh , có tác dụng rất lớn trong việc gây hứng thú học tập cho học sinh hiện nay , đây là việc cần phải làm của giáo viên , vì có hứng thú học tập , rung cảm của người học nhất là học sinh trung học cơ sở , là lứa tuổi rất nhạy cảm trong việc tìm tòi cái mới cái chưa biết và rất cảm động khi giáo viên biết sử dụng những tư liệu giáo dục đạo đức cách mạng cho các em ngay trong bài học lịch sử trên lớp . Gây hứng thú học tập là chiếc cầu nối , là phương tiện để góp phần nâng cao chất lượng dạy và học tập bộ môn lịch sử hiện nay, đây là yêu cầu phải làm thường xuyên đối với giáo viên dạy sử ở trường phổ thông hiện nay . Những cách thức , những con đường hay vài biện pháp nêu trên của bản thân tôi để gây hứng thú cho các em phấn khởi học tập trong một tiết dạy lịch sử ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 16 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- môn sử thế giới lớp 8 cũng là một trong nhiều phương pháp để gây hứng thú học tập của học sinh. Để kiểm nghiệm lại quá trình thực hiện sáng kiến này , ngoài việc tiến hành các phương pháp trên bản thân tôi còn tiến hành kiểm tra thực tế qua các hình thức kiểm tra : miệng , 15 phút đầu giờ , kiểm tra 1tiết đều có kèm theo các câu hỏi về nhân vật lịch sử, các câu hỏi kiểm tra bản thân tự ra đề hoặc được sưu tầm, tìm tòi qua các sách tham khảo như sách giáo viên của tác giả Phan Ngọc Liên ( tổng chủ biên ), sách bài tập lịch sử của tác giả : Trịnh Đình Tùng ( chủ biên )…để đưa vào bài tập thường xuyên và định kỳ . Sau đây là một số bài tập về nhân vật lịch sử mà bản thân đã ra đề, để vừa khắc sâu kiến thức nhân vật lịch sử cho học sinh vừa kiểm tra việc tiếp thu kiến thức đó như thế nào qua các lần kiểm tra ( miệng , 15 phút đầu giờ , 45phút định kỳ …) . Ví dụ 1: Ở bài 3 “ Cách Mạng tư sản Pháp 1789” , giáo viên có thể ra câu hỏi sau ( dạng tự luận ) : Em hiểu biết gì về nhân vật Rôpe Xpie ? ( Sách bài tập lịch sử tác giả Trịnh Đình Tùng … Nhà xuất bản giáo dục năm 2004 ), để khắc sâu hình ảnh nhân vật lịch sử này tôi còn kèm theo câu hỏi sau : Nhân vật Rôpe Xpie có liên quan đến sự kiện lịch sử quan trọng nào trong phái Gia Cô Banh cách mạng ? Ví dụ 2: Ở bài 4 “ Phong trào công nhân và sự ra đời của chủ nghĩa Mác”. Để nắm lại những kiến thức đã học về nhân vật lịch sử Các Mác và Ăng Ghen .Giáo viên có thể ra đề dưới dạng điền thế như sau . Hãy sử dụng các từ dưới đây điền vào chổ trống để hoàn thành đoạn tóm tắc về cuộc đời hoạt động của Các Mác và Ăng ghen . Tri thức 1818 thông minh ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 17 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- hoạt động cách mạng 1844 1842 1820 Công nhân chủ xưởng Tình cảnh giai cấp công nhân Anh. tình bạn Tiến sĩ triét học . “ Các Mác sinh năm………………….trong một gia đình …………………gốc Do thái ở thành phố Tơ Ri ơ nước Đức . Từ nhỏ Mác đã nỗi tiếng là người …………….., sớm tỏ ra uyên bác vì vậy mới 23 tuổi Mác đã đỗ ………….., Mác vừa làm khoa học, vừa cộng tác với báo chí cách mạng .Sau khi bị trục xuất ra khỏi Đức vì ………………………..Mác sang Pa ri tìm hiểu và tiếp tục tham gia vào phong trào cách mạnh Pháp . Ăng ghen sinh năm …… trong một gia đình ……………giàu có ở thành phố Bác Men (Đức ) Ăng –Ghen rất căm ghét những thủ đoạn làm giàu của giai cấp tư sản . Vì vậy năm ……….Ông sang Anhvà đi sâu tìm hiểu nỗi khổ của người …………….Ông viết nhiều bài được tập hợp trong cuốn ………………………………. Năm………… từ Anh sang Pháp và gặp Mác .Từ đây hai Ông bắt đầu một ………………………….. lâu dài và đầy cảm động trong quá trình hoạt động cách mạng cho phong trào công nhân thế giới” ( bài tập số 6 trong vở bài tập lịch sử - Tác giả Trần Đình Tùng – nhà XBGD). V/ KÕT QU¶ Trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ch¬ng tr×nh ®æi míi s¸ch gi¸o khoa vµ rót ra kinh nghiÖm nµy, b¶n th©n t«i thu ®îc nh÷ng kÕt qu¶ kh¸ kh¶ quan. b¶n th©n t×m hiÓu ®iÒu kiÖn häc sinh vµ thùc tr¹ng häc tËp cña c¸c em ®Ó t×m ra gi¶i ph¸p.Víi kinh nghiÖm nµy trong nh÷ng tiÕt häc lÞch sö ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 18 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- thÕ giíi häc sinh ®· häc tËp mét c¸ch høng thó h¬n, chñ ®éng h¬n.KÕt qu¶ cho thÊy ®a sè häc sinh hai líp mµ b¶n th©n t«i trùc tiÕp gi¶ng d¹y hÇu hÕt c¸c em n¾m ch¾c kiÕn thøc vµ vËn dông lµm c¸c bµi tËp lÞch sö kh¸ tèt. Trong qu¸ tr×nh häc tËp c¸c em ®·tÝch luü cho m×nh mét vèn kiÕn thøc vÒ thÕ giíi phong phó.NhiÒu em ®· lËp cho m×nh mét cuèn sæ ghi vÒ c¸c sù kiÖn vµ nh©n vËt lÞch sö thÕ giíi. VI/ KIÕN NGHÞ-§Ò XUÊT: Trªn ®©y t«i ®· gãp mét sè kinh nghiÖm d¹y häc phÇn lÞch sö thÕ giíi trong ch¬ng tr×nh lÞch sö 8 THCS, ®©y chØ lµ ý kiÕn chñ quan cña riªng c¸ nh©n t«i.§Ó g©y høng thó cho häc sinh khi häc mét tiÕt häc lÞch sö thÕ giíi. ViÖc sö dông ®å dïng d¹y häc cïng víi tµi liÖu thµnh v¨n trong d¹y häc lÞch sö vµ ®Æc biÖt lµ phÇn lÞch s thÕ giíi.ViÖc ®æi míi ph¬ng ph¸p d¹y häc g©y høng thó cho häc sinh chÝnh lµ vÊn ®Ò mµ ngêi thÇy cÇn ph¶i linh ho¹t trong qu¸ tr×nh tæ chøc d¹y-häc còng t¹o ®iÒu kiÖn gióp c¸c em tiÕp thu tèt viÖc häc lÞch sö cña m×nh. Ch¾c ch¾n trong qu¸ tr×nh tr×nh bµy vÊn ®Ò nµy(lµ vÊn ®Ò t¬ng ®èi phøc t¹p)sÎ kh«ng tr¸nh khái nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh. RÊt mong ®îc sù trao ®æi,gãp ý ch©n thµnh cña c¸c ®«gf nghiÖp ®Ó ®Ò tµi ®îc hoµn thiÖn h¬n. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Đề tài : Gây hứng thú học tập lịch sử thế giới ( lớp 8 ) bằng cách khắc hoạ sâu 19 sắc biểu tượng nhân vật lịch sử trong giờ lên lớp . ---------------------------------------------------------------------------------------------------- ------------------------------------------------------------------------------------------------
- Xem thêm -