Cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước việt nam thực trạng và giải pháp

  • Số trang: 29 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 11 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24939 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Lêi nãi ®Çu  ë n-íc ta, còng gièng nh- c¸c n-íc x· héi chñ nghÜa tr-íc ®©y thùc hiÖn m« h×nh kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung, lÊy viÖc më réng vµ ph¸t triÓn khu vùc kinh tÕ Nhµ n-íc bao trïm toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n lµm môc tiªu cho c«ng cuéc c¶i t¹o vµ x©y dùng CNXH. Nh-ng thùc tÕ cho thÊy chóng ta ®· ®¹t ®-îc kÕt qu¶ nh- mong muèn. Sau chñ tr-¬ng ®æi míi cña §¶ng vµo n¨m 1986 nÒn kinh tÕ n-íc ta ®· cã sù ph¸t triÓn ®¸ng kÓ, ®êi sèng nh©n d©n ®· ®-îc n©ng cao c¶ vÒ vËt chÊt lÉn tinh thÇn, tèc ®é t¨ng tr-ëng t¨ng, vµ dÇn dÇn ®i vµo æn ®Þnh. Tuy nhiªn, bªn c¹nh nh÷ng kÕt qu¶ ®· ®¹t ®-îc chóng ta cßn cã nh÷ng khã kh¨n cÇn gi¶i quyÕt mµ trong ®ã lµ sù ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶ cña doanh nghiÖp Nhµ n-íc. Doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®ãng vai trß quan träng trong nÒn kinh tÕ nh-ng trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®· béc lé nhiÒu yÕu kÐm vµ tá ra kh«ng cßn phï hîp n÷a. §Ó kh¾c phôc vÊn ®Ò nµy §¶ng vµ Nhµ n-íc ®· cã chñ tr-¬ng cæ phÇn hãa (CPH) mét bé phËn c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc. §©y lµ biÖn ph¸p quan träng vµ cÇn thiÕt nh»m thu hót thªm nguån vèn ®Çu t- cho s¶n xuÊt, gi¶i quyÕt vÊn ®Ò së h÷u vµ viÖc lµm trong c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc. HiÖn nay, CPH kh«ng cßn lµ vÊn ®Ò qu¸ míi mÎ, nh-ng thµnh c«ng cña nã míi b¾t ®Çu ®-îc chuÈn bÞ. ChÝnh v× nh÷ng lý do trªn em ®· chän ®Ò t¯i “Cæ phÇn ho¸ doanh nghiÖp Nhµ n-íc ViÖt Nam thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p” ®Ó mét lÇn n÷a kh¼ng ®Þnh CPH c²c doanh nghiÖp Nh¯ n­íc l¯ mét chñ tr-¬ng ®óng ®¾n cña §¶ng vµ Nhµ n-íc. Trong ®Ò tµi ch¾c ch¾n kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt, rÊt mong sù gióp ®ì vµ ®ãng gãp ý kiÕn cña thÇy gi¸o vµ c¸c b¹n. 1 I- Nh÷ng vÊn ®Ò vÒ cæ phÇn ho¸. 1. TÝnh chÊt tÊt yÕu cña cæ phÇn ho¸. §Ó hiÓu t¹i sao cæ phÇn ho¸ l¹i mang tÝnh tÊt yÕu tr-íc hÕt ta ®i xÐt xem thùc chÊt cña c«ng ty cæ phÇn ho¸ phÇn lµ g× vµ vai trß cña nã ®èi víi nÒn kinh tÕ. C«ng ty cæ phÇn ra ®êi tõ cuèi thÕ kû XVI ë c¸c n-íc ph¸t triÓn ®Õn nay ®· cã lÞch sö ph¸t triÓn mÊy tr¨m n¨m. C«ng ty cæ phÇn lµ sù h×nh thµnh mét kiÓu tæ chøc doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng. Nã ra ®êi kh«ng n»m trong ý muèn chñ quan cña bÊt cø lùc l-îng nµo mµ lµ mét qu¸ tr×nh kinh tÕ kh¸ch quan cã thÓ nãi c«ng ty cæ phÇn lµ doanh nghiÖp trong ®ã c¸c cæ ®«ng gãp vèn kinh doanh vµ chÞu tr¸ch nhiÖm trong ph¹m vi phÇn gãp vèn cña m×nh trªn c¬ së tù nguyÖn ®Ó tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh nh»m thu lîi nhuËn. C«ng ty cæ phÇn ra ®êi lµ mét tÊt yÕu bëi v× qu¸ tr×nh ho¸ t- b¶n t¨ng c-êng tÝch tô vµ tËp trung t- b¶n ngµy cµng cao. Nã diÔn ra mét c¸ch m¹nh mÏ cïng víi sù ph¸t triÓn cña nÒn ®¹i c«ng nghiÖp c¬ khÝ vµ sù tù do c¹nh tranh d-íi chñ nghÜa t- b¶n. Tõ ®ã c«ng ty cæ phÇn trë thµnh m« h×nh tæ chøc s¶n xuÊt phæ biÕn ë hÇu hÕt c¸c n-íc trªn thÕ giíi vµ cã vai trß to lín trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ, gãp phÇn hoµn thiÖn c¬ chÕ thÞ tr-êng. C«ng ty cæ phÇn lµ s¶n phÈm cña x· héi ho¸ së h÷u ph¶n ¸nh qu¸ tr×nh tÝch tô vµ tËp trung t- b¶n, c«ng ty cæ phÇn ra ®êi ®· gãp phÇn ®Èy nhanh qu¸ tr×nh nµy vÒ tèc ®é vµ qui m« vµ lµm xuÊt hiÖn nh÷ng xÝ nghiÖp mµ víi t- b¶n riªng lÎ kh«ng thÓ nµo thiÕt lËp ®-îc. C«ng ty cæ phÇn cßn lµ kÕt qu¶ cña sù vËn ®éng t¸ch biÖt hai mÆt cña së h÷u thÓ hiÖn ë mèi quan hÖ së h÷u vµ quyÒn kinh doanh ,nã cho phÐp më réng qui m« s¶n xuÊt nhanh chãng mµ kh«ng bÞ giíi h¹n bëi tÝch luü cña tõng t- b¶n riªng biÖt t¹o ®iÒu kiÖn ®Èy nhanh qu¸ tr×nh x· héi ho¸ s¶n xuÊt vµ ®Ó ®¸p øng c¸c nhu cÇu ph¸t triÓn cña nã, hÖ thèng ng©n hµng, thÞ tr-êng chøng kho¸n vµ Nhµ n-íc trë thµnh bé m¸y kinh tÕ ho¹t ®éng vµ thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng qu¶n lý mµ l©u nay vÉn n»m trong tay c¸c nhµ tb¶n c¸ biÖt. 2 C«ng ty cæ phÇn ngoµi ra cßn cã vai trß trong viÖc gi¶m bít tæn thÊt khi bÞ ph¸ s¶n, më réng sù tham gia cña c¸c cæ ®«ng ®Æc biÖt lµ ng-êi lao ®éng... Víi nh÷ng ®Æc ®iÓm ®-îc tr×nh bµy ë trªn, c«ng ty cæ phÇn ®· thùc sù ®ãng vai trß tæ chøc trong nÒn kinh tÕ theo nh÷ng yªu cÇu cña thÞ tr-êng. §iÒu ®ã cho phÐp kh¼ng ®Þnh xu h-íng ph¸t triÓn tÊt yÕu cña lo¹i h×nh c«ng ty cæ phÇn trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng ë ViÖt Nam. §iÒu nµy lµ c¬ së cÇn thiÕt ®Ó x¸c lËp viÖc x©y dùng c¸c luËn cø khoa häc nh»m ph©n tÝch vµ thùc hiÖn viÖc chuyÓn mét sè doanh nghiÖp Nhµ n-íc sang c«ng ty cæ phÇn. H¬n n÷a xu h-íng ph¸t triÓn hiÖn nay cña nÒn kinh tÕ thÕ giíi nãi chung vµ nÒn kinh tÕ ViÖt Nam nãi riªng ®ã lµ gi¶m bít møc ®é kiÓm so¸t trùc tiÕp cña Nhµ n-íc, giµnh sù ®iÒu tiÕt m¹nh cho c¬ chÕ thÞ tr-êng. Sù kh¾c phôc nh÷ng hiÖn t-îng tr× trÖ trong nÒn kinh tÕ do ho¹t ®éng kÐm hiÖu qu¶ cña khu vùc kinh tÕ Nhµ n-íc, th©m hôt ng©n s¸ch kÐo dµi vµ g¸nh nÆng nî cña Nhµ n-íc ngµy cµng t¨ng ®· buéc thÇu hÕt c¸c ChÝnh phñ cã khu vùc kinh tÕ Nhµ n-íc chiÕm tû träng lín trong tæng t- b¶n x· héi ®Òu ph¶i t×m c¸ch gi¶m bít xuèng mét tû träng nhÊt ®Þnh trong nÒn kinh tÕ. §ång thêi ®Ó ®¶m b¶o tÝnh c¹nh tranh trong c¬ chÕ thÞ tr-êng th× ph¶i thùc hiÖn t- nh©n ho¸ vµ cæ phÇn ho¸. §èi víi n-íc ta qua h¬n 10 n¨m ®æi míi kinh tÕ theo chñ tr-¬ng cña §¶ng vµ Nhµ n-íc, khu vùc kinh tÕ quèc doanh ®· ®-îc s¾p xÕp l¹i mét b-íc. Tuy nhiªn, sè l-îng doanh nghiÖp Nhµ n-íc cßn qu¸ nhiÒu, l¹i ph©n bè dµn tr¶i trªn nhiÒu lÜnh vùc, ®¹i bé phËn lµ thiÕu vèn do nguån vèn ng©n s¸ch cã h¹n. MÆt kh¸c m¸y mãc thiÕt bÞ trong c¸c doanh nghiÖp nµy l¹i l¹c hËu, kh«ng ®ång bé, n¨ng suÊt lao ®éng thÊp... chÝnh v× vËy tiÕn tr×nh ®æi míi kinh tÕ ë ViÖt Nam kh«ng thÓ kh«ng cã néi dung c¬ cÊu l¹i nÒn kinh tÕ, trong ®ã cã vÊn ®Ò thu hÑp së h÷u Nhµ n-íc mµ h¹n chÕ sù can thiÖt trùc tiÕp cña Nhµ n-íc trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn víi së h÷u t- nh©n vµ së h÷u hçn hîp, coi träng vai trß ®iÒu tiÕt cña c¬ chÕ thÞ tr-êng. Do ®ã tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc ë ViÖt Nam lµ mét vÊn ®Ò kh«ng thÓ bá qua, mét néi dung quan träng cña c«ng cuéc ®æi míi vµ còng lµ mét ®ßi hái kh¸ch quan ®Ó chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng dùa trªn c¸c ®éng lùc cña thÞ tr-êng vµ vai trß ®Þnh h-íng cña Nhµ n-íc. 3 2. Thùc chÊt cña cæ phÇn ho¸. VÊn ®Ò t-ëng nh- dÔ thèng nhÊt nh-ng l¹i cã nh÷ng nhËn thøc kh¸c nhau, hiÖn nay cã 3 ý kiÕn kh¸c nhau. Lo¹i ý kiÕn thø nhÊt th× cho r»ng cæ phÇn ho¸ thùc chÊt lµ t- nh©n ho¸. Lo¹i ý kiÕn thø hai cho r»ng cæ phÇn ho¸ lµ nh»m x¸c ®Þnh chñ së h÷u cô thÓ ®èi víi doanh nghiÖp. Cßn lo¹i ý kiÕn thø ba cho r»ng thùc chÊt cña cæ phÇn lµ qu¸ tr×nh x· héi ho¸ doanh nghiÖp Nhµ n-íc. Tr-íc hÕt ta xem xÐt cæ phÇn ho¸ ph¶i ch¨ng lµ t- nh©n ho¸. T- nh©n ho¸ lµ qu¸ tr×nh chñ së h÷u Nhµ n-íc sang së h÷u t- nh©n b»ng c¸ch b¸n cho t- nh©n, cho kh«ng c¸n bé c«ng nh©n viªn chøc hoÆc toµn d©n, gi¶i thÓ vµ b¸n ®Çu gi¸ tµi s¶n, cæ phÇn ho¸v.v... Cæ phÇn ho¸ lµ huy ®éng nhiÒu chñ thÓ ®Çu t- thuéc c¸c thµnh phÇn kh¸c nhau vµ còng cã thÓ lµ c¸c chñ thÓ trong cïng mét thµnh phÇn kinh tÕ cïng gãp vèn ®Ó chuyÓn ®æi tõ chñ së h÷u sang ®a së h÷u. Do ®ã cæ phÇn ho¸ ch-a h¼n vµ kh«ng thÓ ®ång nhÊt víi t- nh©n ho¸ mµ cæ phÇn ho¸ chØ lµ mét trong nhiÒu c¸ch ®Ó tnh©n ho¸ mét phÇn tµi s¶n cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc. Kh¸i niÖm tnh©n ho¸ më réng h¬n vµ qu¸ tr×nh thùc hiÖn khã kh¨n, phøc t¹p h¬n cæ phÇn ho¸. ý kiÕn thø hai còng kh«ng hoµn toµn chÝnh x¸c. CPH kh«ng ph¶i chØ cã nh»m ®a d¹ng ho¸ quyÒn së h÷u vµ cô thÓ ho¸ chñ së h÷u, mµ nã cßn cã rÊt nhiÒu chøc n¨ng kh¸c. Cßn vÒ ý kiÕn thø 3 còng chØ ®óng mét phÇn. X· héi hãa theo nghÜa truyÒn thèng lµ biÕn tµi s¶n së h÷u t- nh©n thµnh së h÷u tËp thÓ vµ së h÷u toµn d©n. Nh- vËy, qu¸ tr×nh x· héi ho¸ doanh nghiÖp Nhµ n-íc kh«ng thÓ lµ CPH. Nh- vËy ®Ó hiÓu râ ®-îc thùc chÊt cña CPH mét sè DNNN cÇn ph¶i xem xÐt c¶ 2 phÝa kh¸ch quan vµ chñ quan. VÒ kh¸ch quan: CPH mét sè DNNN lµ do ®ßi hái kh¸ch quan cña qui luËt quan hÖ s¶n xuÊt ph¶i phï hîp víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l-îng s¶n xuÊt trong sù ph¸t triÓn cña x· héi loµi ng-êi. Kinh tÕ thÞ tr-êng víi nhiÒu chñ së h÷u kh¸c nhau ®øng ®èi diÖn t-¬i c-êi nh-ng còng s½n sµng biÕn th-¬ng tr-êng thµnh chiÕn tr-êng. §a së h÷u thuéc ®a thµnh phÇn lµ quan hÖ s¶n xuÊt ®ang thóc ®Èy lùc l-îng s¶n xuÊt hiÖn nay. Mét ng-êi 4 chñ së h÷u kh«ng thÓ tù s¶n xuÊt råi tù b¸n ®Ó thµnh thÞ tr-êng ®-îc. Bªn c¹nh qui luËt trªn c¸c qui luËt thÞ tr-êng ®ang lµm vì tung mét sè DNNN ®-îc dùng nªn mµ ®¸ng ra ch-a nªn cã, buéc chóng ta ph¶i nhËn thøc l¹i vµ hµnh ®éng l¹i. - VÒ chñ quan: Nhµ n-íc ta kh«ng kham næi, kh«ng g¸nh m·i ®-îc c¸c DNNN b»ng c¸ch nµo ®ã cho nã sèng lay l¾t. G¸nh nÆng bao cÊp tÝn dông bao cÊp ®Ó duy tr× nh÷ng xÝ nghiÖp mµ ®¸ng ra kh«ng nªn cã ®· bøc b¸ch chóng ta ph¶i CPH nã b»ng c¸ch chuyÓn thÓ h×nh thøc së h÷u cña nã. C¹nh tranh trong c¬ chÕ thÞ tr-êng nã cã thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn hoÆc ph¸ s¶n ®Ó Nhµ n-íc tËp trung tiÒn cña vµo viÖc kh¸c xem r© cã hiÖu qu¶ h¬n. Nh- vËy thùc chÊt cña qu¸ tr×nh CPH lµ nh»m gi¶i quyÕt 4 vÊn ®Ò c¬ b¶n: - VÒ së h÷u: Nh»m ®a d¹ng ho¸ quyÒn s¬ h÷u vµ cô thÓ ho¸ chñ së h÷u. - VÒ ho¹t ®éng: Nh»m th-¬ng m¹i ho¸ mäi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp chø kh«ng ph¶i theo mÖnh lÖnh hµnh chÝnh, c¾t bá sù can thiÖp cña Nhµ n-íc vµo ho¹t ®éng doanh nghiÖp. - VÒ qu¶n lý: Ph¸p luËt ho¸ tæ chøc qu¶n lý theo luËt c«ng ty ®· ban hµnh vµ c¸c luËt kh¸c. - VÒ hiÖu qu¶: Nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp ®©y chÝnh lµ môc tiªu cuèi cïng cña gi¶i ph¸p cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc. Cæ phÇn ho¸ c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®ang trë nªn phæ biÕn, ®em l¹i hiÖu qu¶ râ rÖt ë hÇu hÕt c¸c n-íc vµ ®ang ph¸t triÓn trªn thÕ giíi. Cßn ë n-íc ta CPH c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc lµ mét trong nh÷ng quan ®iÓm vµ gi¶i ph¸p quan träng cña §¶ng vµ Nhµ n-íc nh»m ®æi míi vµ n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc. Tuy vËy hiÖn nay vÉn cßn kh«ng Ýt nh÷ng ý kiÕn cho r»ng nh÷ng doanh nghiÖp ®· thùc hiÖn chÕ ®é cæ phÇn ho¸ kh«ng cßn lµ doanh nghiÖp Nhµ n-íc n÷a mµ trë thµnh lo¹i h×nh kinh doanh hçn hîp thuéc thµnh phÇn kinh tÕ t- b¶n Nhµ n-íc. Vµ viÖc CPH mét bé phËn doanh nghiÖp Nhµ n-íc liÖu cã ®i chÖch h-íng chñ nghÜa x· héi kh«ng? Vµ vÒ l©u dµi nã cã t¸c dông xÊu vÒ mÆt chÝnh trÞ ®èi víi nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng víi ®Þnh h-íng XHCN ë n-íc ta kh«ng. §©y lµ vÊn ®Ò t- t-ëng cÇn ®-îc gi¶i quyÕt ®Ó h-ëng øng chñ 5 tr-¬ng CPH còng nh- gãp phÇn trùc tiÕp vµo ch-¬ng tr×nh CPH cña ChÝnh phñ. Thùc ra viÖc chuyÓn mét bé phËn doanh nghiÖp Nhµ n-íc ho¹t ®éng v× môc tiªu lîi nhuËn sang c«ng ty cæ phÇn chØ lµ sù thay ®æi vÒ h×nh thøc tæ chøc qu¶n lý nh»m huy ®éng thªm vèn ®Ó trang bÞ kü thuËt ®æi míi c«ng nghÖ, tõ ®ã t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. Trªn thùc tÕ, tuy c¸c c«ng ty cæ phÇn cña Nhµ n-íc võa ph¶i ho¹t ®éng theo luËt c«ng ty, võa ho¹t ®éng theo luËt doanh nghiÖp Nhµ n-íc, nh-ng nh÷ng doanh nghiÖp Êy do Nhµ n-íc thµnh lËp vµ quan träng h¬n Nhµ n-íc lµ chñ së h÷u c¬ b¶n nhÊt nªn Nhµ n-íc n¾m quyÒn quyÕt ®Þng trong héi ®ång qu¶n trÞ. Nh- vËy lîi Ých cña Nhµ n-íc sÏ ®-îc ®¶m b¶o, tµi s¶n vèn liÕng trong doanh nghiÖp Nhµ n-íc kh«ng ngõng t¨ng lªn c¶ vÒ gi¸ trÞ vµ hiÖn vËt, -u thÕ vÒ vèn, c«ng nghÖ ®-îc ph¸t huy - ®iÒu mµ doanh nghiÖp Nhµ n-íc truyÒn thèng vµ doanh nghiÖp t- nh©n khã cã ®-îc. H¬n n÷a doanh nghiÖp Nhµ n-íc CPH cã thÓ tån t¹i d-íi nhiÒu h×nh thøc vÉn ®¶m b¶o ®-îc kinh doanh cã hiÖu qu¶ vµ b¶o vÖ ®-îc lîi Ých cña cæ ®«ng Nhµ n-íc. Cuèi cïng cã thÓ kh¼ng ®Þnh c¸c c«ng ty cæ phÇn trong ®ã Nhµ n-íc n¾m cæ phÇn khèng chÕ vÉn lµ doanh nghiÖp Nhµ n-íc. MÆt kh¸c mét sè ý kiÕn ngé nh©n, ®em ®ång ho¸ chÕ ®é CPH víi chñ nghÜa t- b¶n lµ kh«ng ®óng. ChÕ ®é CPH lµ mét ph-¬ng thøc tæ chøc s¶n xuÊt, mét h×nh thøc tæ chøc kinh doanh. MÆc dï kinh tÕ cæ phÇn ra ®êi trong CNTB nh-ng nã ra ®êi cïng víi sù ph¸t triÓn cña nªn s¶n xuÊt lín x· héi ho¸ vµ cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸. KÕt qu¶ tÝch cùc thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸ vµ sù ph¸t triÓn cña lùc l-îng s¶n xuÊt x· héi. §èi víi n-íc ta chÕ ®é cæ phÇn vÉn ®¶m b¶o ®i ®óng h-¬ng XHCN phôc vô d©n giµu, n-íc m¹nh x· héi c«ng b»ng v¨n minh. V× vËy, CPH mét bé phËn doanh nghiÖp Nhµ n-íc lµ phï hîp víi nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng, nh»m gi¶m g¸nh nÆng ®Çu t- bao cÊp trµn lan kÐm hiÖu qu¶, tËp trung vèn vµo c¸c ngµnh träng ®iÓm chiÕn l-îc, phôc vô s¶n xuÊt lín. Do ®ã cã thÓ kÕt luËn r»ng CPH mét bé phËn doanh nghiÖp Nhµ n-íc lµ phï hîp víi ®Þnh h-íng XHCN víi môc tiªu d©n giµu n-íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng v¨n minh mµ §¶ng vµ Nhµ n-íc ®· v¹ch ra cho nhu cÇu x©y dùng nÒn kinh tÕ ë n-íc ta hiÖn nay. 3. Môc tiªu cña cæ phÇn ho¸. 6 Cæ phÇn ho¸ nÕu thùc hiÖn thµnh c«ng sÏ lµm t¨ng nguån tµi chÝnh, ®ång thêi cßn trë thµnh ph-¬ng tiÖn ®Ó thay ®æi bé mÆt kinh tÕ vÜ m« vµ x· héi. §Ó ®¹t ®-îc ®iÒu ®ã tr-íc hÕt ph¶i ®Æt môc tiªu cho qu¸ tr×nh nµy. XuÊt ph¸t tõ thùc chÊt CPH ë n-íc ta (kh¸c h¼n víi CPH mµ c¸c n-íc trªn thÕ giíi ®· tiÕn hµnh) lµ nh»m c¬ cÊu l¹i doanh nghiÖp Nhµ n-íc cho hîp lý vµ hiÖu qu¶ mµ ta cÇn ph¶i nghiªn cøu kü ®Æc ®iÓm chung cña nÒn kinh tÕ quèc doanh vµ ®Æc ®iÓm riªng cña tõng lo¹i doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®Ó ®Þnh ra môc tiªu chung vµ môc tiªu cô thÓ ®Ó CPH. Vµ trong tõng ®iÒu kiÖn cô thÓ cã thÓ ®iÒu chØnh thø tù -u tiªn cña c¸c môc tiªu cho phï hîp víi yªu cÇu vµ kh¶ n¨ng thùc hiÖn. ë n-íc ta xuÊt ph¸t tõ ®-êng lèi kinh tÕ vµ ®Æc ®iÓm kinh tÕ x· héi cña n-íc ta trong giai ®o¹n hiÖn nay: X©y dùng nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn, vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr-êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n-íc, theo ®Þnh h-íng XHCN, ChÝnh phñ ®· ban hµnh NghÞ ®Þnh 44/98-N§-CP ngµy 28/06/1998 thay thÕ cho NghÞ ®Þnh 28/CP vÒ viÖc chuyÓn doanh nghiÖp Nhµ n-íc thµnh c«ng ty cæ phÇn víi hai môc tiªu. Mét lµ: Huy ®éng vèn trong toµn x· héi cña c¸ nh©n, c¸c tæ chøc kinh tÕ x· héi trong n-íc vµ ngoµi n-íc ®Ó ®Çu t- ®æi míi c«ng nghÖ, t¹o thªm viÖc lµm, ph¸t triÓn doanh nghiÖp, n©ng cao søc c¹nh tranh, thay ®æi c¬ cÊu doanh nghiÖp Nhµ n-íc. Huy ®éng vèn vµ sö dông cã hiÖu qu¶ c¸c nguån vèn lµ mét trong nh÷ng ®iÒu kiÖn quan träng hµng ®Çu ®Ó ®Èy nhanh c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc, ®ã còng lµ ®iÒu kiÖn tèi quan träng ®Ó n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh, më réng s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp. hiÖn nay c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®ang thiÕu vèn nghiªm träng ®Ó ®Çu t- ph¸t triÓn. Nh-ng lÊy ë ®©u? Nhµ n-íc (ng©n s¸ch + ng©n hµng) kh«ng thÓ vµ kh«ng nªn tiÕp tôc cÊp vèn cho mét khu vùc lµm ¨n kÐm hiÖu qu¶. D©n chóng sÏ kh«ng bao giê cho doanh nghiÖp Nhµ n-íc vay nÕu doanh nghiÖp Nhµ n-íc kh«ng ®¹t ®-îc c¶i tæ vµ cã ph-¬ng ¸n lµm ¨n tèt, cã søc thuyÕt phôc. Cßn n-íc ngoµi th× kh«ng bao giê cho doanh nghiÖp Nhµ n-íc vay nÕu gi÷ nguyªn tr¹ng. Hä chØ cã thÓ lµm ¨n víi doanh nghiÖp Nhµ n-íc th«ng qua c¸c h×nh thøc mua, thuª, liªn doanh, mua cæ phÇn. VËy muèn cã vèn ®Ó ®Çu t- cho ph¸t triÓn doanh nghiÖp Nhµ n-íc chØ cã thÓ huy ®éng ®-îc th«ng qua h×nh thøc b¸n cæ phÇn. ViÖc b¸n cæ 7 phÇn cho bªn n-íc ngoµi lµ rÊt cÇn thiÕt vµ cã thÓ lµm ®-îc bëi v×: Chóng ta ®ang thiÕu vèn mµ hä l¹i ®ang thõa vèn, ®ang cÇn thÞ tr-êng ®Ó ®Çu t-. Ta ®ang thiÕu kü thuËt v¯ thiÕt bÞ hiÖn ®³i, cßn hä th× cã “thõa”, tuy nhiªn ta ph¶i lùa chän cho phï hîp víi ®iÒu kiÖn cô thÓ cña tõng lo¹i doanh nghiÖp tr²nh viÖc nhËp ®å “b±i r²c”. Ta ®ang thiÕu kiÕn thøc v¯ kinh nghiÖm qu¶n lý ®èi víi nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng, ßn hä th× kh«ng thiÕu vµ s½n sµng truyÒn l¹i cho ta. Nh-ng còng cÇn ph¶i nhÊn m¹nh r»ng kiÕn thøc vµ kinh nghiÖm cña ng-êi kh¸c bao giê còng cÇn, còng quý nh-ng kh«ng thÓ bª “nguyªn xi” v¯o ²p dông ë ViÖt Nam, c¯ng kh«ng thÓ thay thÕ sù s¸ng t¹o cña chóng ta. Song viÖc b¸n cæ phÇn cho ng-êi n-íc ngoµi kh«ng hoµn toµn lµ biÖn ph¸p tèt nhÊt bëi sù rµng buéc luËt ë ViÖt Nam, c¶ hai luËt luËt c«ng ty vµ luËt ®Çu t- cña n-íc ngoµi ch-a ®ñ ®Ó ®iÒu chØnh c¸c ho¹t ®éng cña ng-êi n-íc ngoµi trong c«ng ty cæ phÇn, nhÊt lµ vÒ mÆt tµi chÝnh. Kinh nghiÖm thùc tÕ nh÷ng n¨m qua cho chóng ta thÊy tiÒm n¨ng vèn trong d©n lµ kh¸ phong phó. Do ®ã bªn c¹nh viÖc b¸n cæ phÇn cho n-íc ngoµi chóng ta cßn ®Çy m¹nh viÖc b¸n cæ phÇn trong n-íc. ViÖc thu hót vèn ®Çu t- trong d©n lµ rÊt quan träng võa bæ sung nguån vèn ho¹t ®éng cho c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ, ®-a vèn nhµ rçi cã tÝnh bÊt ®éng cña nh©n d©n vµo vßng quay cña c¶ nÒn kinh tÕ ®Ó “tiÒn ®Î ra tiÒn” t¨ng l­îng tiÒn l­u th«ng, kh¾c phôc t×nh tr¹ng khan hiÕm tiÒn mÆt gi¶ t¹o, ®ång thêi t¹o søc m¹nh vÒ vèn cho c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ, c¸c tËp ®oµn kinh tÕ trong viÖc hîp t¸c vµ c¹nh tranh víi c¸c tËp ®oµn kinh tÕ thÕ giíi. Hai lµ: T¹o ®iÒu kiÖn cho nh÷ng ng-êi lao ®éng trong doanh nghiÖp cã cæ phÇn vµ nh÷ng ng-êi ®· gãp vèn ®-îc lµm chñ thùc sù; thay ®æi ph-¬ng thøc qu¶n lý t¹o ®éng lùc thóc ®Èy doanh nghiÖp kinh doanh cã hiÖu qu¶, t¨ng tµi s¶n Nhµ n-íc, n©ng cao thu nhËp cña ng-êi lao ®éng, gãp phÇn t¨ng tr-ëng kinh tÕ ®Êt n-íc. Chóng ta ®· tr¶i qua mét thêi kú t×m kiÕm l©u dµi vµ cø loay hoay m·i mµ ch-a ®-a l¹i cho ng-êi lao ®éng mét sù lµm chñ thùc sù: Trong khi ®ã ng-êi lao ®éng ®· gi¸c ngé ra r»ng nÕu kh«ng lµm chñ ®-îc vÒ kinh tÕ th× mäi sù lµm chñ kh¸c ®Òu v« nghÜa, chØ lµ h×nh thøc. Vµ chØ khi cã vèn ®Ó mua cæ phiÕu, tham gia chän c¸c thµnh viªn trong héi ®ång quan trÞ (lµ c¬ quan thay mÆt m×nh ®Ó qu¶n lý doanh nghiÖp) th× lóc ®ã ng-êi lao ®éng míi cã quyÒn thùc sù kh«ng bÞ 8 mét sù o Ðp nµo. Nh-ng khi ®ã l¹i n¶y sinh vÊn ®Ò kh¸c, ®ã lµ quyÒn lµm chñ cña mçi ng-êi kh«ng gièng nhau, ng-êi giµu (mua nhiÒu cæ phiÕu) cã quyÒn h¬n ng-êi nghÌo (mua Ýt cæ phiÕu). NÕu nh- theo quan niÖm cò th× ®©y lµ ®iÒu kh«ng thÓ chÊp nhËn ®-îc, lµ sù kh«ng c«ng b»ng, lµ phi XHCN ... Nh-ng thùc ra ch-a cã mét chÕ ®é nµo, thËm chÝ c¶ CNXH, cã c«ng b»ng tuyÖt ®èi. Nhµ n-íc ta chØ cã thÓ vµ cÇn ph¶i lµm cho mét bé phËn d©n chóng giµu lªn tr-íc, ®ång thêi cã biÖn ph¸p ®Ó h¹n chÕ ng-êi nghÌo, thu hÑp kho¶ng c¸ch gi÷a ng¬õi giµu vµ ng-êi nghÌo. ChØ cã c¸ch ®ã d©n ta míi giµu cã lªn ®-îc, n-íc ta míi cã phån vinh ®-îc. Ngoµi hai môc tiªu trªn, CPH cßn cã thÓ nh»m vµo môc tiªu thøba lµ t¹o mèi d©y liªn kÕt chÆt chÏ gi÷a c¸c doanh nghiÖp cã quyÒn lîi chung th«ng qua sù tham gia ®ång së h÷u cæ phÇn trong mét doanh nghiÖp. 4. §iÒu kiÖn vµ qui tr×nh tiÕn hµnh cæ phÇn ho¸. CPH lµ mét néi dung cña ®a d¹ng ho¸ së h÷u , x©y dùng nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn, lµ qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi së h÷u mét ®¬n vÞ kinh tÕ quèc d©n nh»m ®¹t tíi hiÖu qu¶ kinh tÕ cao h¬n. CPH kinh tÕ quèc doanh hiÖn nay ®ang trë thµnh bøc thiÕt vµ Nhµ n-íc ta coi ®ã lµ chñ tr-¬ng lín trong chÝnh s¸ch c¶i c¸ch kinh tÕ ®Êt n-íc. VÊn ®Ò ®Æt ra hiÖn nay lµ c¶i c¸ch doanh nghiÖp nµo? C¨n cø vµo ®iÒu kiÖn kinh tÕ n-íc ta hiÖn nay víi môc tiªu trªn ®Ó mét doanh nghiÖp CPH thµnh c«ng th× ph¶i tho¶ m·n 3 ®iÒu kiÖn sau: Thø nhÊt: chØ lµ nh÷ng doanh nghiÖp cã qui m« võa vµ nhá trõ nh÷ng doanh nghiÖp gi÷ nguyªn gi¸ trÞ hiÖn cã cña doanh nghiÖp, ph¸t hµnh cæ phiÕu theo qui ®Þnh chØ nh»m thu hót thªm ®Ó ph¸t triÓn doanh nghiÖp. Tuy nhiªn mét vÊn ®Ò ®Æt ra lµ thÕ nµo lµ doanh nghiÖp võa vµ nhá. §iÒu nµy rÊt quan träng bëi v× nÕu doanh nghiÖp cã qui m« qu¸ lín th× rÊt khã t×m cæ ®«ng, cßn nÕu qu¸ nhá th× hiÖu qu¶ khã cã thÓ cao ®-îc. VËn dông kinh nghiÖm cña c¸c n-íc vµo n-íc ta cho thÊy ®Ó tiÕn hµnh CPH cã hiÖu qu¶ ®èi víi c¸c doanh nghiÖp cÇn b¶o ®¶m dùa trªn sè vèn thùc cã cña Nhµ n-íc t¹i doanh nghiÖp ®-îc x¸c ®Þnh b»ng sè vèn Nhµ n-íc giao céng lîi nhuËn ®Ó l¹i doanh nghiÖp, trõ sè thua lç, mÊt vèn ®ang treo nî, ®Ó tõ ®ã ®¸nh gi¸ qui m« g× lµ hîp lý h¬n c¶. Cã thÓ coi mét doanh nghiÖp Nhµ 9 n-íc cã sè vèn tõ 10 tû ®ång trë xuèng lµ mét doanh nghiÖp cã quy m« võa vµ nhá. Thø hai: C¸c doanh nghiÖp kh«ng thuéc diÖn Nhµ n-íc cÇn ®Çu t100% vèn. C¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc thuéc ®èi t-îng CPH, Nhµ n-íc ph©n lo¹i ra theo nh÷ng tiªu thøc nhÊt ®Þnh. Doanh nghiÖp Nhµ n-íc mµ giai ®o¹n tr-íc mÆt, Nhµ n-íc vÉn n¾m gi÷ 100%. §ã lµ c¸c doanh nghiÖp cã qui m« lín, cã vÞ trÝ quan träng ch¼ng h¹n nh- c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng nh»m phôc vô cho c«ng t¸c an ninh vµ quèc phßng, c¸c doanh nghiÖp ®ãng vai trß then chèt cña nÒn kinh tÕ quèc d©n (ngµnh n¨ng l-îng, dÇu khÝ, khai th¸c vµng vµ ®¸ quÝ, x©y dùng s©n bay, bÕn c¶ng, ®-êng s¾t...), c¸c doanh nghiÖp cÇn thiÕt cho nhu cÇu cho quèc kÕ d©n sinh. TÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp trªn kh«ng ®-îc CPH trong ®iÒu kiÖn n-íc ta hiÖn nay. Thø ba: C¸c doanh nghiÖp ®ang lµm ¨n cã l·i hay nãi c¸ch kh¸c doanh nghiÖp cã ph-¬ng ¸n kinh doanh hiÖu qu¶. VÒ vÊn ®Ò nµy ®· cã rÊt nhiÒu ý kiÕn kh¸c nhau. Cã ng-êi cho r»ng Nhµ n-íc cÇn b¸n nh÷ng doanh nghiÖp lµm ¨n thua lç chø sao l¹i b¸n nh÷ng doanh nghiÖp ®ang lµm ¨n cã l·i. ThËt vËy, chóng ta ®Òu biÕt r»ng, lîi nhuËn lµ chØ tiªu ®¸nh gi¸ tæng qu¸t nhÊt vÒ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña mét doanh nghiÖp. NÕu doanh nghiÖp lµm ¨n thua lç th× kh«ng ph¶i chØ cã mét nguyªn nh©n nµo mµ th-êng do nhiÒu nguyªn nh©n, bao gåm c¶ tr×nh ®é qu¶n lý vµ c¬ chÕ qu¶n lý cña gi¸m ®èc, tay nghÒ cña c«ng nh©n... kh¶ n¨ng thÝch nghi ®èi víi thÞ tr-êng cña doanh nghiÖp v× vËy mét doanh nghiÖp ®· cã truyÒn thèng lµm ¨n thua lç, sÏ g©y Ên t-îng kh«ng tèt ®èi víi c¸c cæ ®«ng, do ®ã c¸c doanh nghiÖp nµy rÊt khã hoÆc kh«ng thÓ cæ phÇn ho¸. Theo nh- ®· ph©n tÝch ë trªn vÒ thùc chÊt cña CPH, vÒ môc tiªu cña CPH vµ ®Æc biÖt CPH c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc hiÖn nay lµ tÊt yÕu ®èi víi nÒn kinh tÕ thÕ giíi nãi chung vµ cÇn thiÕt vµ cÊp b¸ch ®èi víi nÒn kinh tÕ ViÖt Nam nãi riªng trong giai ®o¹n hiÖn nay. §iÒu ®ã cã nghÜa lµ chóng ta kh«ng thÓ nãi lµ chóng ta kh«ng thùc hiÖn CPH c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc. MÆt kh¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®ang lµm ¨n thua lç kh«ng thÓ b¸n mµ chØ cã doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®ang lµm ¨n cã l·i míi cÇnb¸n bëi v× cho dï doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®ã l©u nay lµm ¨n cã l·i ®i ch¨ng n÷a, th× mét lóc nµo ®ã víi ®iÒu kiÖn kh¸ch quan biÕn ®æi, doanh nghiÖp Nhµ n-íc khã cã thÓ cø 10 tiÕp tôc gi÷ ®-îc møc ®é ®ã. Mét doanh nghiÖp ph¸t triÓn ph¶i lu«n lu«n thÝch øng ®-îc c¸c biÕn ®æi cña x· héi vµ phï hîp víi qui luËt kh¸ch quan cña thÞ tr-êng. Vµ xÐt vµ ®iÒu kiÖn thiÕt thùc cña chóng ta hiÖn nay, doanh nghiÖp Nhµ n-íc nhÊt thiÕt ph¶i CPH ®Ó n©ng cao ®-îc hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh h¬n n÷a. §ång thêi ®Ó Nhµ n-íc cã thÓ thu håi vèn nh»m ®Çu t- cho nh÷ng nhu cÇu thiÕt yÕu kh¸c. Tõ ®ã thùc hiÖn ®a d¹ng ho¸ s¶n phÈm. Ngoµi ra cÇn ph¶i xem xÐt kü: Doanh nghiÖp ®em cæ phÇn cã ph¶i lµ doanh nghiÖp Nhµ n-íc thuÇn tuý hay kh«ng. C¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc nh-ng l¹i cã liªn doanh víi c¸c ®¬n vÞ hoÆc c¸ nh©n trong n-íc, ngoµi n-íc hoÆc lµ cã b¸n cæ phÇn mét sè bé phËn nµo ®ã kh«ng thuéc diÖn CPH. Nh- vËy ®Ó lùa chän ®-îc ®óng ®èi t-îng phï hîp víi m« h×nh CPH ph¶i kÕt hîp c¶ 3 ®iÒu kiÖn trªn vµ tr×nh tù néi dung cña c¸c b-íc tiÕn hµnh CPH mét doanh nghiÖp Nhµ n-íc theo tiÕn ®é sau ®©y: - Héi ®ång qu¶n trÞ tæng c«ng ty quyÕt ®Þnh thµnh lËp ban cæ phÇn ho¸ c«ng ty. Riªng vÒ ban CPH cña doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®-îc chän CPH, th× tæng c«ng ty, hoÆc c«ng ty ®éc lËp b¸o c¸o bé quyÕt ®Þnh. Thµnh phÇn cña ban CPH - DNNN bao gåm: Gi¸m ®èc, kÕ to¸n tr-ëng: Uû viªn th-êng trùc, tr-ëng phßng tæ chøc - lao ®éng: Uû viªn, bÝ th- §¶ng uû (hoÆc phã bÝ th-), chñ tÞch (hoÆc phã chñ tÞch), c«ng ®oµn: Uû viªn Ban nµy cã nhiÖm vô chuÈn bÞ ph-¬ng ¸n CPH, x©y dùng luËn chøng s¬ bé vÒ CPH. - C¨n cø vµo c¸c ®iÒu kiÖn CPH- DNNN ®· ®-îc qui ®Þnh vµ sau khi cã sù nhÊt trÝ cña §¶ng uû, Tæng c«ng ty, hoÆc c«ng ty ®éc lËp trùc thuéc bé, lùa chän DNNN cæ phÇn ho¸ theo 4 h×nh thøc. + Gi÷ nguyªn gi¸ trÞ thuéc vèn Nhµ n-íc hiÖn cã t¹i doanh nghiÖp ph¸t hµnh cæ phiÕu thu thót thªm vèn ®Ó ph¸t triÓn doanh nghiÖp. + B¸n mét phÇn gi¸ trÞ thuéc vèn Nhµ n-íc hiÖn cã t¹i doanh nghiÖp. + T¸ch mét bé phËn cña doanh nghiÖp ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó CPH. + B¸n toµn bé gi¸ trÞ hiÖn cã thuéc vèn Nhµ n-íc t¹i doanh nghiÖp ®Ó chuyÓn thµnh c«ng ty cæ phÇn. 11 - Tæ chøc tËp huÊn cho ban CPH vµ c¸n bé, c«ng nh©n viªn chøc cña doanh nghiÖp Nhµ n-íc CPH vÒ môc tiªu, ®èi t-îng, nguyªn t¾c, ®iÒu kiÖn, h×nh thøc CPH, vÒ ph-¬ng ph¸p CPH. - Xö lý c¸c tån t¹i vÒ tµi chÝnh cña DNNN tr-íc khi cæ phÇn ho¸. VÒ tµi s¶n cè ®Þnh, tµi s¶n l-u ®éng ph¶i ph©n tÝch mét c¸ch cô thÓ chÝnh x¸c ®Ó cã ph-¬ng ph¸p xö lý phï hîp. - Gi¶i quyÕt c¸c v¨n b¶n ph¸p lý vÒ b¶n ®å ®Þa chÝnh, giÊy cÊp ®Êt, giÊy phÐp x©y dùng c¸c c«ng tr×nh ®· cã, diÖn tÝch khu vùc s¶n xuÊt kinh doanh.... - LËp dù to¸n chi phÝ thùc hiÖn CPH bao gåm chi in Ên tµi liÖu chi thuª c¬ quan kiÓm to¸n, chi thuª lËp ph-¬ng ¸n CPH... Toµn bé chi phÝ thùc hiÖn CPH ®-îc tÝnh vµo gi¸ trÞ doanh nghiÖp CPH. Riªng chi mua tê cæ phiÕu do ng-êi mua cæ phÇn chÞu. - Doanh nghiÖp CPH ph¶i tiÕn hµnh kho¸ sæ kÕ to¸n vµ lËp b¸o c¸o tµi chÝnh cña doanh nghiÖp CPH. - Ban cæ phÇn ho¸ - doanh nghiÖp Nhµ n-íc thµnh lËp ban kiÓm kª ®¸nh gi¸ trÞ doanh nghiÖp (hoÆc bé phËn) CPH, ®èi chiÕu víi sè liÖu sæ kÕ to¸n tÝnh ®Õn thêi ®iÓm CPH doanh nghiÖp (hoÆc bé phËn) vµ xö lý sè liÖu chªnh lÖch kiÓm kª tµi s¶n theo ®óng qui ®Þnh hiÖn hµnh, sau ®ã tÝnh gi¸ trÞ doanh nghiÖp CPH theo c«ng thøc. Gi¸ trÞ doanh nghiÖp (hoÆc bé phËn) sau kiÓm kª ®¸nh gi¸ l¹i = (gi¸ trÞ TSC§ + gi¸ trÞ TSL§ + gi¸ trÞ XDCBDD + vèn liªn doanh, liªn kÕt) (nî ph¶i tr¶ + nî ph¶i tr¶ kh«ng cã chñ tr¶ + lç + quÜ PL,KT + vèn nhËn liªn doanh). - §èi víi doanh nghiÖp lín, phøc t¹p nÕu cÇn thiÕt ph¶i kiÓm to¸n th× ký hîp ®ång thuª kiÓm to¸n. - Ban CPH t¹i doanh nghiÖp thµnh lËp héi ®ång doanh nghiÖp ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ trÞ doanh nghiÖp. Gi¸ trÞ DN = Gi¸ trÞ DN sau khi kiÓm kª ®¸nh gi¸ l¹i + (hoÆc -) gi¸ trÞ lîi thÕ + chi phÝ tiÕn hµnh CPH. - Thèng kª danh s¸ch lao ®éng cña doanh nghiÖp. 12 - Xem xÐt c¸c nguån tån quÜ phóc lîi, quü khen th-ëng vµ dù kiÕn ph-¬ng ¸n ph©n chia cho c¸n bé, c«ng nh©n lµm nguån vèn mua cæ phiÕu. - LËp dù ¸n ®Çu t- ph¸t triÓn doanh nghiÖp sau khi cæ phÇn ho¸. - X©y dùng ph-¬ng ¸n CPH theo mÉu h-íng dÉn cña ban chØ ®¹o CPH Trung -¬ng vµ cña bé. - Dù kiÕn ph-¬ng ¸n sè l-îng cæ phiÕu b¸n chÞu, cæ phiÕu cÊp vµ cæ phiÕu th«ng th-êng cho c¸n bé c«ng nh©n viªn chøc cña doanh nghiÖp cho thÓ nh©n, ph¸p nh©n ngoµi doanh nghiÖp theo møc khèng chÕ cña Nhµ n-íc. - B¸o c¸o Bé vÒ kÕt qu¶ x¸c ®Þnh gi¸ trÞ doanh nghiÖp (hoÆc bé phËn) CPH ®Ó héi ®ång th©m tra gi¸ trÞ doanh nghiÖp thÈm tra. - Tæ chøc ®¹i héi (bÊt th-êng) c¸n bé c«ng nh©n viªn chøc cña doanh nghiÖp (hoÆc bé phËn) CPH ®Ó gãp ý kiÕn dù th¶o ph-¬ng ¸n CPH doanh nghiÖp (hoÆc bé phËn). - Tr×nh ban chØ ®¹o CPH cña bé ®Ó th«ng qua ph-¬ng ¸n CPH cña DN (hoÆc bé phËn) sau ®ã tr×nh ban c¸n sù vµ l·nh ®¹o Bé quyÕt ®Þnh. - TiÕn hµnh c«ng viÖc qu¶ng c¸o tiÕp thÞ vÒ b¸n cæ phÇn DN (hoÆc bé phËn theo néi dung h-íng dÉn cña ban chØ ®¹o CPH cña bé. - §¨ng ký c¸c cæ ®«ng mua cæ phÇn vµ më sæ theo dâi. - Hoµn chØnh b¶n dù th¶o ®iÒu lÖ c«ng ty cæ phÇn theo mÉu h-íng dÉn cña ban chØ ®¹o CPH Bé vµ tr×nh bé duyÖt - Khi c¸c cæ ®«ng mua ®-îc 2/3 sè l-îng cæ phÇn th× ban CPH cña doanh nghiÖp Nhµ n-íc b¸o c¸o ban chØ ®¹o CPH cña Bé ®Ó tiÕn hµnh ®¹i héi c« ®«ng bÇu héi ®ång qu¶n trÞ ban kiÓm so¸t, cö gi¸m ®èc, kÕ to¸n tr-ëng. - Ban CPH doanh nghiÖp mua cæ phiÕu t¹i công kho b¹c Nhµ n-íc vµ viÕt chÝnh thøc cæ phiÕu cho c¸c cæ ®«ng lµ ph¸p nh©n vµ thÓ nh©n. - Ban CPH doanh nghiÖp tæ chøc bµn giao tµi s¶n, vèn doanh nghiÖp (hoÆc bé phËn) CPH tõ DNNN sang c«ng ty cæ phÇn. 13 - Ban CPH DN b¸o c¸o ban chØ ®¹o CPH cña Bé vÒ biªn b¶n giao nhËn tµi s¶n, vèn cña DN (hoÆc bé phËn) thµnh c«ng ty cæ phÇn vµ tiÕn hµnh tr-íc bé së h÷u tµi s¶n, vèn c«ng ty cæ phÇn. - Ban chØ ®¹o CPH cña Bé göi c«ng v¨n ®Ò nghÞ c¬ quan c«ng an cho phÐp kh¾c dÊu c«ng ty cæ phÇn vµ thu håi dÊu cña DNNN (nÕu cã) ®· chuyÓn sang c«ng ty cæ phÇn, - Ban chØ ®¹o CPH cña Bé cã v¨n b¶n göi Së kÕ ho¹ch vµ ®Çu t- n¬i c«ng ty cæ phÇn ®Æt trô së ®Ó kinh doanh. - Khai tr-¬ng ho¹t ®éng c«ng ty cæ phÇn theo luËt c«ng ty vµ ®iÒu lÖ ph-¬ng ¸n cña c«ng ty cæ phÇn ®· ®-îc ®¹i héi cæ ®«ng nhÊt trÝ vµ Bé duyÖt. C¸c b-íc c«ng viÖc trªn ®©y cã mèi liªn hÖ h÷u c¬, nh-ng kh«ng nhÊt thiÕt ph¶i tiÕn hµnh mµ cã mét sè b-íc cã thÓ tiÕn hµnh song song ®Ó rót ng¾n tiÕn tr×nh CPH DNNN. MÆt kh¸c, qui tr×nh nµy ®-îc x©y dùng trªn c¬ së DNNN thuéc Bé qu¶n lý, do vËy c¸c DNNN thuéc ®Þa ph-¬ng qu¶n lý th× trong qui tr×nh nµy cÊp bé ®-îc thay thÕ b¨ng UBND tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung -¬ng. II- Thùc tr¹ng CPH doanh nghiÖp Nhµ n-íc ë ViÖt Nam. 1. Qu¸ tr×nh triÓn khai thùc hiÖn chñ tr-¬ng CPH DNNN tõ n¨m 1992 ®Õn nay. §Ó c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc, cÇn ph¸t triÓn m¹nh mÏ c«ng nghiÖp, x©y dùng vµ dÞch vô, §¶ng vµ Nhµ n-íc ta ®· ®Ò ra nhiÒu c¬ chÕ, chÝnh s¸ch ®èi víi khu vùc nµy, ®Æc biÖt lµ chÝnh s¸ch s¾p xÕp DNNN, lµm cho khu vùc nµy ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ gi÷ v÷ng vai trß chñ ®¹o, trong nÒn kinh tÕ quèc d©n. CPH doanh nghiÖp Nhµ n-íc lµ mét néi dung quan träng trong chÝnh s¸ch s¾p xÕp, c¬ cÊu l¹i doanh nghiÖp Nhµ n-íc thuéc tæng thÓ c¸c gi¶i ph¸p c¬ cÊu l¹i nÒn kinh tÕ quèc d©n. Thùc hiÖn quyÕt ®Þnh sè 202/CT c¸c bé ngµnh ®· h-íng dÉn doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®¨ng ký thùc hiÖn thÝ ®iÓm chuyÓn sang c«ng ty cæ phÇn trªn c¬ së sè l-îng doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®· ®¨ng ký. Chñ tÞch héi ®ång Bé tr-ëng nay lµ htñ t-íng chÝnh phñ ®· ra quyÕt ®Þnh sè 203/C«NG TY ngµy 8-6-1992 14 chän 7 DNNN do chÝnh phñ chØ ®¹o thÝ ®iÓm chuyÓn thµnh c«ng ty cæ phÇn ®ã lµ: - Nhµ m¸y xµ phßng ViÖt nam ( Bé c«ng nghiÖp) - Nhµ m¸y diªm thèng nhÊt ( Bé c«ng nghiÖp) - XÝ nghiÖp nguyªn vËt liÖu chÕ biÕn thøc ¨n gia sóc Hµ néi ( Bé n«ng nghiÖp) - XÝ nghiÖp chÕ biÕn gç Long b×nh ( Bé n«ng nghiÖp) - XÝ nghiÑp s¶n xuÊt bao b× ( Thµnh phè Hµ néi) -XÝ nghiÖp dÖt may Legamex ( Thµnh phè Hå chÝ Minh) Sau mét thêi gian dµi lµm thö 7 DNNN ®-îc chÝnh phñ chän thÝ ®iÓm dÒu xin rót lui hoÆc kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó tiÕn hµnh CPH. H¬n 3 doanh nghiÖp xin chuyÓn thµnh c«ng ty tr·ch nhiÖm h÷u h¹n vµ h¬n 30 doanh nghiÖp d· ®¨ng ký víi bé tµi chÝnh ®Ó thÝ ®iÓm thùc hiÖnCPH. Sau 4 n¨m thùc hiÖn quyÕt ®Þnh 202/CT cã 5 doanh nghiÖp chuyÓn ®-îc sang c«ng ty cæ phÇn. - C«ng ty cæ phÇn ®¹i lý liªn hiÖp vËn chuyÓn (thuéc bé giao th«ng). - C«ng ty cæ phÇn c¬ ®iÖn l¹nh (thµnh phè HCM). - C«ng ty cæ phÇn giµy HiÖp An (Bé c«ng nghÖ). - C«ng ty cæ phÇn chÕ biÕn hµng xuÊt khÈu Long An. - C«ng ty cæ phÇn chÕ biÕn thøc ¨n gia sóc (Bé n«ng nghiÖp). Sau 4 n¨m thùc hiÖn ®· ®óc rót ra ®-îc kinh nghiÖm bæ sung cho chÕ ®é CPH, ngµy 7/5/1996 ChÝnh phñ ®· ra quyÕt ®Þnh 28/CP thay cho quyÕt ®Þnh sè 202/CT víi nh÷ng qui ®Þnh cô thÓ râ rµng h¬n. NghÞ ®Þnh 28/CP ®· x¸c ®Þnh râ môc tiªu, ®èi t-îng CPH, nguyªn t¾c x¸c ®Þnh gi¸ trÞ doanh nghiÖp, chÕ ®é -u ®·i ®èi víi ng-êi lao ®éng trong doanh nghiÖp CPH vµ thµnh lËp ban chØ ®¹o Trung -¬ng CPH gióp Thñ t-íng ChÝnh phñ chØ ®¹o c«ng t¸c cæ phÇn ho¸ DNNN. TÝnh ®Õn cuèi n¨m 1997, chóng ta míi cæ phÇn ®-îc 18 DNNN víi tæng sè vèn lµ 121.348 triÖu ®ång gåm: * Ph©n theo ngµnh: Ngµnh GTVT : 4 doanh nghiÖp (DN) Ngµnh c«ng nghiÖp : 7 doanh nghiÖp. 15 Ngµnh x©y dùng : 1 doanh nghiÖp Ngµnh chÕ biÕn n«ng l©m thuû s¶n : 3 doanh nghiÖp Ngµnh dÞch vô :3 doanh nghiÖp * Ph©n theo l·nh thæ: Thµnh phè HCM : 10 doanh nghiÖp Thµnh phè Hµ Néi : 1doanh nghiÖp Thµnh phè H¶i phßng : 1 doanh nghiÖp TØnh Long An : 1 doanh nghiÖp TØnh Ninh B×nh : 1doanh nghiÖp TØnh B×nh §Þnh : 1 doanh nghiÖp TØnh Cµ Mau : 1 doanh nghiÖp Thµnh phè §µ N½ng : 1 doanh nghiÖp TØnh An Giang : 1 doanh nghiÖp Trong sè 18 DN nãi trªn cã 1 DNNN b¸n toµn bé cho c¸n bé c«ng nh©n viªn trong doanh nghiÖp mµ kh«ng gi÷ l¹i cæ phÇn nµo, sè cßn l¹i Nhµ n-íc n¾m gi÷ Ýt nhÊt lµ 18%, cao nhÊt lµ 61% cæ phÇn cña c«ng ty. B×nh qu©n cña 18 doanh nghiÖp lµ 34,2%. Cßn l¹i lµ do c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c«ng ty vµ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ngoµi x· héi héi gi÷. Trong sè 18 DNNN ®· chuyÓn thµnh c«ng ty cæ phÇn cã 2 doanh nghiÖp kh¸c khi chän lµm thÝ ®iÓm CPH cã nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi, ho¹t ®éng cã l·i cao c«ng ty cæ phÇn c¬ ®iÖn l¹nh vµ c«ng ty cæ phÇn ®¹i lý liªn hiÖp vËn chuyÓn. NhiÒu doanh nghiÖp tr-íc CPH kinh doanh kÐm hiÖu qu¶ lîi nhuËn thÊp vµ gi¶m dÇn nh- xÝ nghiÖp VIFOXO, xÝ nghiÖp chÕ biÕn xuÊt khÈu Long An, xÝ nghiÖp söa ch÷a vµ ®ãng tµu thuyÒn B×nh §Þnh... Tõ khi chuyÓn sang ho¹t ®éng d-íi h×nh thøc c«ng ty cæ phÇn th× s¶n xuÊt kinh doanh ph¸t triÓn cã tiÕn ®é vÒ nhiÒu mÆt, cô thÓ ®èi víi 18 doanh nghiÖp. Vèn t¨ng b×nh qu©n : 45%/n¨m Doanh thu t¨ng b×nh qu©n : 56,9%/n¨m Lîi nhuËn t¨ng b×nh qu©n : 70,2%/n¨m Nép ng©n s¸ch t¨ng b×nh qu©n : 98%/n¨m Thu nhËp cña ng-êi lao ®éng t¨ng b×nh qu©n : 20%/n¨m Tû suÊt lîi nhuËn trªn doanh thu : 19,1%/n¨m Tû suÊt lîi nhuËn trªn vèn : 74,6%/n¨m 16 §èi víi Nhµ n-íc. Do s¶n xuÊt ph¸t triÓn, doanh thu t¨ng, lîi nhuËn t¨ng nªn tiÒn thuÕ cña c¸c c«ng ty cæ phÇn n«pä cao h¬n khi lµ DNNN. Ngoµi ra Nhµ n-íc cßn thu ®-îc 37.724 triÖu ®ång tõ c¸c nguån. TiÒn thu vÒ b¸n cæ phÇn : 30.207 triÖu ®ång. PhÇn lîi tøc cña Nhµ n-íc tõ c«ng ty cæ phÇn : 6.995 triÖu ®ång L·i tiÒn vay mua chÞu cæ phÇn cña CBCNV : 522 triÖu ®ång Ngoµi ra sè tiÒn c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c¸c c«ng ty cæ phÇn mua chÞu cæ phiÕu lµ 14.749 triÖu ®ång. Sau 5 n¨m ph¶i tr¶ Nhµ n-íc, ®èi víi ng-êi lao ®éng x· héi: Thu nhËp cña ng-êi lao ®éng cao h¬n khi cßn lµ quèc doanh tõ 1,5 ®Õn 2 lÇn ch-a kÓ nguån thu tõ loÞ tøc cæ phÇn kho¶ng 22-24%/n¨m. Ngoµi sè lao ®éng cña c¸c c«ng ty ®· thu hót thªm h¬n 1000 lao ®éng ngoµi x· héi vµo lµm viÖc. Bªn c¹nh ®ã do ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp thùc hiÖn cæ phÇn ho¸ cã hiÖu qu¶ nªn lîi tøc cña c¸c cæ ®«ng th-êng cao h¬n l·i suÊt tiÒn göi, tiÒn tiÕt kiÖm, ®ång thêi tèc ®é tÝch luü vèn cña doanh nghiÖp còng kh¸ nhanh, gi¸ trÞ cæ phiÕu th-êng t¨ng tõ 1,5 ®Õn 2 lÇn (sau 1 ®Õn 2 n¨m ho¹t ®éng)vÝ dô nh- c«ng ty cæ phÇn ®¹i lýu liªn hiÖp vËn chuyÓn sau 4 n¨m ho¹t ®éng gi¸ trÞ cæ phiÕu t¨ng 7 lÇn, cßn c«ng ty c¬ ®iÖn l¹nh còng sau 4 n¨m ho¹t ®éng gi¸ trÞ cæ phiÕu t¨ng h¬n 6 lÇn. Qua con sè thèng kª cho ta thÊy ®-îc tÝnh kh¶ thi vµ hiÖu qu¶ cña CPH, ®iÒu ®ã cho phÐp kh¼ng ®Þnh ®-îc ®-êng lèi chñ tr-¬ng ®óng ®¾n cña §¶ng. Sè l-îng c¸c DNNN trong 2 n¨m trë l¹i ®©y kh«ng ngõng t¨ng lªn, ®Õn ngµy 1/9/1998 c¶ n-íc ®· cã 38 doanh nghiÖp chuyÓn thµnh c«ng ty cæ phÇn trong ®ã cã 12 c«ng ty ®· ®i vµo ho¹t ®éng h¬n 1 n¨m, cã thÓ thÊy vèn ®iÒu lÖ cña c¸c doanh nghiÖp nµy t¨ng b×nh qu©n 19,06% doanh thu t¨ng b×nh qu©n 46%/n¨m. Lîi nhuËn t¨ng b×nh qu©n 44%/n¨m, c¸c kho¶n nép ng©n s¸ch t¨ng b×nh qu©n 82%/n¨m. Tû suÊt lîi nhuËn trªn vèn së h÷u n¨m 1997 lµ 44%, sè lao ®éng lµm viÖc t¹i c«ng ty cæ phÇn t¨ng 30%/n¨m, thu nhËp cña ng-êi lao ®éng t¨ng b×nh qu©n 14,3%/n¨m. NhvËy ta thÊy r»ng CPH ®· ®em l¹i hiÖu qu¶ b-íc ®Çu kh¸ kh¶ quan nhê hiÖu qu¶ ®-îc n©ng cao nªn t¨ng thªm ®-îc viÖc lµm, t¨ng thu nhËp cho cæ ®«ng, võa ®-îc h-ëng cæ tøc ë møc cao, võa t¨ng gi¸ trÞ gãp vèn t¹i c«ng 17 ty. Nhµ n-íc ngoµi viÖc t¨ng tr-ëng vèn gãp, ®-îc chia cæ tøc ,c¸c kho¶n nép ng©n s¸ch Nhµ n-íc còng t¨ng nhanh. Chñ tr-¬ng cæ phÇn ho¸ c¸c DNNN ®· ®-îc chøng minh lµ mét chñ tr-¬ng ®óng ®¾n, ®-îc nh©n d©n ñng hé, d¹n ®-êng cho ChÝnh phñ ban hµnh c¸c quyÕt ®Þnh vÒ CPH nh»m ®-a NghÞ quyÕt cña §¶ng vµo cuéc sèng víi môc tiªu thay ®æi vÒ chÊt cña c¸c DNNN t¹o nªn nh÷ng ®éng lùc míi cho nÒn kinh tÕ. Tõ ®iÒu 22 cña quyÕt ®Þnh 217 ngµy 14/11/1987, quyÕt ®Þnh 145/H§BT ngµy 10/5/1990 ®Õn Q§ 202/CT ngµy 8/6/1992, N§ 28/CP ngµy 7/5/1996 ®Òu ®Ò ra c¸c chÝnh s¸ch, thay ®æi, bæ sung vÒ tiÕn tr×nh CPH. NghÞ quyÕt §³i héi 9 tiÕp tôc chØ râ “TriÓn khai tÝch cùc v¯ v÷ng ch¾c viÖc CPH doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®Ó huy ®éng vèn, t¹o thªm ®éng lùc thóc ®Èy doanh nghiÖp lµm ¨n cã hiÖu qu¶ lµm cho tµi s¶n Nhµ n-íc ngµy c¯ng t¨ng lªn chø kh«ng ph°i t­ nh©n ho²”. §Ó thùc hiÖn chñ tr-¬ng nµy ngµy 29/6/1998, NghÞ ®Þnh 44/1998/N§-CP cña ChÝnh phñ ra ®êi, qui ®Þnh vÒ chuyÓn DNNN thµnh c«ng ty cæ phÇn thay thÕ cho nghÞ ®Þnh 28/CP. NghÞ ®Þnh nµy x¸c ®Þnh râ vµ gi¶m thiÓu danh môc ngµnh nghÒ Nhµ n-íc cÇn n¾m gi÷ 100% vèn, Nhµ n-íc n¾m gi÷ cæ phÇn ®Æc biÖt cæ phÇn chi phèi, kh«ng h¹n chÕ qui m« doanh nghiÖp, më réng diÖn b¸n cæ phÇn cho ng-êi ViÖt Nam ®Þnh c- ë n-íc ngoµi vµ ng-êi n-íc ngoµi ®Þnh c- ë l©u ViÖt Nam, c¶i tiÕn vÒ thñ tôc ®Þnh gi¸ vµ qui tr×nh CPH, vÒ thÈm quyÒn, bé tr-ëng c¸c bé qu¶n lý ngµnh,chñ tÞch uû ban nh©n d©n c¸c tØnh thµnh phè, chñ tÞch héi ®ång qu¶n trÞ c¸c tæng c«ng ty 91 lµ ng-êi cã thÈm quyÒn vµ chÞu tr¸ch nhiÖm chÝnh, lùa chän c¸c tæ chøc CPH ë c¸c ®¬n vÞ quèc doanh. Do ®ã chØ trong 6 th¸ng ®Õn 31/12/1998 ®· CPH ®-îc 86 doanh nghiÖp. Theo b¸o c¸o cña ban ®æi míi qu¶n lý doanh nghiÖp Trung -¬ng ®Õn ngµy 19/3/1999 trong c¶ n-íc ®· cã 150 DNNN ®· CPH xong. TÝnh tõ ngµy 01/01/1999 ®Õn 19/03/1999, tøc lµ ch-a ®Çy 1 quÝ, trong c¶ n-íc cã 30 DNNN ®-îc cæ phÇn ho¸, tèc ®é nhanh nhÊt tõ tr-íc tíi nay. 30 DNNN ®ã lµ: (xem trang sau). 18 Ngµy ra TT Tªn c«ng ty §V. chñ qu¶n tr-íc CPH Ngµnh nghÒ quyÕt ®Þnh Gi¸ trÞ thùc tÕ vèn NN (tr.®) Vèn ®iÒu lÖ C¬ cÊu vèn §L (%) Nhµ n-íc CBCNV Cæ ®«ng ngoµi 1. CTCP xe kh¸ch Hµ giang Hµ Giang GTVT 31/12/98 1.927 3.337 27,58 72,24 0 2. CTCP thiÕt bÞ th-¬ng m¹i Bé TM DVTM 28/12/98 2.498 2.498 0 70 30 3. CTCP Bao b× BØm S¬n TCT xi m¨ng CN&XD 08/11/99 41.477 38.000 50 8 42 4. CTCP XD miÒn Trung §µ N½ng CN&XD 06/01/99 2.019 2.091 40 60 0 5. CTCP may Nói Thµnh Qu¶ng Nam CN&XD 31/12/98 1.605 1.605 0 100 0 6. CTCP x©y l¾p ®iÖn TCT ®iÖn lùc CN&XD 31/12/98 4.603 6.000 20 70 10 7. CTCP vËn t¶i l¹nh An Giang An Giang Thuû s¶n 16/12/98 1.020 1.020 0 80 20 8. CTCP C¬ ®iÖn TCT ®iÖn lùc CN&XD 31/12/98 8.294 25.000 20 70 10 9. CTCP Thùc phÈm B×nh T©y Bé CN CN&XD 31/12/98 7.860 7.900 0 51 49 10. CTCP ®ång quª HCM DVTM 12/01/99 1.219 1.219 25 30 45 11. CTCP Du lÞch Th¾ng Lîi Kh¸nh Hoµ DVTM 12/01/99 2.131 2.131 0 100 0 12. CTCP KS.Ph-¬ng §«ng TCDL DVTM 11/01/99 3.948 3.908 0 70 30 13. CTCP Xe kh¸ch B¾c Giang B¾c Giang GTVT 07/01/99 1.725 2.750 45 51 4 14. CTCP hîp t¸c lao ®éng NN TCTHH DVTM 07/01/99 2.373 3.500 30 60 10 15. CTCP x©y dùng GT sè 1 BGT CN&XD 11/01/99 377 2.000 21,7 60 18,3 16. CTCP SX vËt liÖu XD BGT CN&XD 12/01/99 1.552 720 13,41 26,84 59,75 17. CTCP ho¸ phÈm S«ng CÈm H¶i Phßng CN&XD 19/01/99 6.399 6.399 0 92 8 18. CK-XDNN&PTNT TP HuÕ TT HuÕ CN&XD 21/01/99 2.700 30 37 33 19. CTCP Cao su Sµi Gßn HCM CN&XD 25/01/99 7.743 7.500 10 70 30 20. CTCP Ba Lan TCTLTMB DVTM 18/01/99 3.220 3.220 0 70 30 21. CTCP vËn t¶i ®-êng bé B¾c Ninh GTVN 28/01/99 22. CTCP XNK T©n B×nh HCM DVTM 30/01/99 4.396 10.000 25 35 40 23. CTCP méc vµ XD HN Hµ Néi CN&XD 01/02/99 909 100 0 24. CTCP v«i TÞnh Khª Qu¶ng Ng·i CN&XD 30/01/99 600 0 70 30 25. CTCP Bao b× Hoµng Th¹ch TCTXMVN CN&XD 22/02/99 6.000 0 37 63 26. CTCP thuû s¶n Hoµi Nh¬n B×nh §Þnh Thuû s¶n 12/02/99 1.000 27. CTCP in vµ bao b× B×nh §Þnh Thuû s¶n 12/02/99 1.000 28. CTCP Thuû s¶n B×nh §Þnh B×nh §Þnh Thuû s¶n 10/02/99 2.252 29. CTCP KS.Ph-¬ng §«ng B×nh §Þnh DVTM 27/02/99 1.500 56,9 10,3 22,8 30. C«ng ty ong mËt §ång Nai §ång Nai NN 12/02/99 3.900 30 50 20 19 2.Thùc tr¹ng CPH DNNN ë ViÖt Nam. MÆc dï CPH ®· ®em l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ t-¬ng ®èi cao song cho ®Õn nay tèc ®é CPH vÉn chËm so víi kÕ ho¹ch dù kiÕn cña Bé tµi chÝnh. N¨m 1998 lµ 150 DNNN thµnh c«ng ty cæ phÇn vµ n¨m 1999 lµ 400 DNNN chuyÓn thµnh c«ng ty cæ phÇn. Nguyªn nh©n lµm cho CPH c¸c DNNN chËm lµ do: Mét lµ: C¬ chÕ chÝnh s¸ch CPH chËm ®-îc ban hµnh ®ång bé thiÕu cô thÓ, qui tr×nh x¸c ®Þnh gi¸ trÞ cña doanh nghiÖp qu¸ phøc t¹, cßn nhiÒu mÆt ch-a phï hîp. Trong thêi gian dµi chËm qui ®Þnh ph¹m vi doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®-îc phÐp cæ phÇn ho¸ ch-a ®Ò ra môc tiªu CPH hµng n¨m ®Ó phÊn ®Êu thùc hiÖn. Hai lµ: Tr-íc yªu cÇu míi, hÇu hÕt c¸c doanh nghiÖp ®Òu bë ngì, lóng tóng, ®Þnh gi¸ tµi s¶n thÕ nµo? X¸c ®Þnh vèn ®ã cña Nhµ n-íc hay tËp thÓ xÝ nghiÖp? ViÖc ph©n chia vµ b¸n cæ phiÕu nh- thÕ nµo? Tæ chøc ho¹t ®éng cña c«ng ty cæ phÇn nh- thÕ nµo.... Trong khi ®ã phÇn lín c¸n bé trong ban chØ ®¹o c«ng t¸c nµy ®Òu kiªm nhiÖm nªn Ýt cã ®iÒu kiÖn ®Ó th-êng xuyªn ®«n ®èc h-íng dÉn, th¸o gì kÞp thêi nh÷ng v-íng m¾c cho doanh nghiÖp. Ba lµ: Mét sè Bé vµ ®Þa ph-¬ng, Tæng c«ng ty Nhµ n-íc ch-a nhËn thøc ®Èy ®ñ ý nghÜa chñ tr-¬ng CPH mét bé phËn DNNN lµ nh»m huy ®éng vèn, t¹o thªm viÖc lµm, ph¸t triÓn s¶n xuÊt n©ng cao søc c¹nh tranh, ®æi míi c¬ cÊu doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®ång thêi t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó cho ng-êi lao ®éng trong DN cã cæ phÇn vµ nh÷ng ng-êi gãp vèn ®-îc lµm chñ thùc sù, thay ®æi ph-¬ng thøc qu¶n lý, t¹o ®éng lùc thóc ®Èy kinh doanh cã hiÖu qu¶, t¨ng tµi s¶n cña Nhµ n-íc, n©ng cao thu nhËp cña ng-êi lao ®éng vµ gãp phÇn t¨ng tr-ëng toµn nÒn kinh tÕ quèc d©n. Do ®ã thiÕu chñ ®éng vµ ch-a kiªn quyÕt tæ chøc triÓn khai thùc tÕ ®· cho thÊy cïng trong nh÷ng ®iÒu kiÖn t-¬ng tù, n¬i nµo ®-îc cÊp ñy chÝnh quyÒn quan t©m chØ ®¹o th× n¬i ®ã triÓn khai tèt, ng-îc l¹i nh÷ng Bé, ®Þa ph-¬ng, Tæng c«ng ty tuy cã ®iÒu kiÖn kh¸ thuËn lîi nh-ng nÕn ®-îc chñ ch-¬ng c¬ quan quyÕt ®Þnh thµnh lËp doanh nghiÖp cã biÖn ph¸p tÝch cùc vËn ®éng thuyÕt phôc th× hä sÏ cã chuyÓn biÕn. cã n¬i khi ®Ò xuÊt chñ ch-¬ng ban ®Çu chØ cã 25% c«ng nh©n viªn ®¨ng ký mua cæ phÇn nh-ng nhê Gi¸m ®èc doanh 20
- Xem thêm -