Chi phí lưu thông và những biện pháp giảm chi phí lưu thông

  • Số trang: 21 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 16 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24635 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 lêi nãi ®Çu Trong c¬ chÕ thÞ tr-êng hiÖn nay l-u th«ng hµng ho¸ n»m trong bèn kh©u cña qu¸ tr×nh kinh doanh bao gåm s¶n xuÊt, ph©n phèi, trao ®æi, tiªu dïng. Trong 4 kh©u ®ã ®èi víi doanh nghiÖp th-¬ng m¹i th× l-u th«ng hµng ho¸ lµ kh©u vËn ®éng tÊt yÕu kh¸ch quan cña qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt x· héi. V× vËy lµm thÕ nµo ®Ó ®¹t ®-îc hiÖu qu¶ kinh doanh? C©u hái nµy lu«n lµ vÊn ®Ò ®Æt ra cho c¸c nhµ qu¶n lý, nhµ kinh doanh nãi chung vµ c¸c nhµ qu¶n lý, c¸c nhµ kinh doanh. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng hiÖn nay l-u th«ng hµng ho¸ gi÷a c¸c khu vùc cµng ngµy cµng thuËn tiÖn vµ nhanh chãng c¸c th«ng tin mµ c¸c chñ doanh nghiÖp còng nh- ng-êi tiªu dïng cã thÓ n¾m b¾t ®-îc cã ë nhiÒu ph-¬ng tiÖn kh¸c nhau vµ rÊt nhanh chãng, chuÈn x¸c. Do vËy chi phÝ l-u th«ng l©u nay ®· trë thµnh trung t©m thu hót cña c¸c doanh nghiÖp. Chi phÝ l-u th«ng lµ chØ tiªu chÊt l-îng quan träng ph¶n ¸nh t-¬ng ®èi ®Çy ®ñ chÊt l-îng ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp, muèn gi¶m ®-îc chÝ phÝ l-u th«ng ®¹t kÕt qu¶ tèt ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i hiÓu râ b¶n chÊt cña chi phÝ l-u th«ng, nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn chÝ phÝ l-u th«ng nh÷ng t¸c ®éng cã lîi vµ bÊt lîi cña nã trong ho¹t ®éng kinh doanh. Cho nªn cÇn biÕt ph©n tÝch vµ vËn dông chóng mét c¸ch cã khoa häc vµ cã hiÖu qu¶. Tªn ®Ò tµi: Chi phÝ l-u th«ng vµ nh÷ng biÖn ph¸p gi¶m chi phÝ l-u th«ng 1 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 PhÇn 1 Lý luËn c¬ b¶n vÒ chÝ phÝ l-u th«ng trong ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp I-/ Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i chi phÝ l-u th«ng. 1-/ Kh¸i niÖm: PhÝ l-u th«ng thùc chÊt lµ chi phÝ lao ®éng x· héi cÇn thiÕt b»ng tiÒn trong lÜnh vùc l-u th«ng hµng ho¸ tõ n¬i mua (nguån hµng) ®Õn n¬i b¸n. Chi phÝ l-u th«ng lµ gi¸ cña viÖc l-u th«ng hµng ho¸. Nh÷ng chi phÝ nµy lµ gi¸ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh l-u th«ng, lµ mét tån t¹i kh¸ch quan nh- b¶n th©n qu¸ tr×nh l-u th«ng vµ v× qu¸ tr×nh l-u th«ng. 2-/ Ph©n lo¹i. Chi phÝ l-u th«ng hµng ho¸ g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh mua b¸n vµ vËn ®éng cña hµng ho¸ tõ n¬i mua hµng (nguån hµng, n¬i nhËn) ®Õn n¬i b¸n hµng. §iÒu nµy chØ râ phÝ l-u th«ng lµ nh»m ®Ó ®¶m b¶o c¸c chÝ phÝ ®Ó thùc hiÖn viÖc chuyÓn ®-a hµng ho¸ tõ n¬i mua ®Õn n¬i b¸n. Kh«ng cã chi phÝ l-u th«ng, sÏ kh«ng thÓ thùc hiÖn viÖc l-u th«ng hµng ho¸. §ã lµ chi phÝ cÇn thiÕt kh¸ch quan. Tuy nhiªn møc phÝ cao hay thÊp phô thuéc rÊt nhiÒu vµo tr×nh ®é tæ chøc qu¶n lý kinh doanh th-¬ng m¹i , sù tÝnh to¸n hîp lý vµ c¸c nh©n tè chñ quan cña ng-êi qu¶n trÞ ®iÒu hµnh kinh doanh. V× vËy, tuy lµ kh¸ch quan nh-ng nã g¾n chÆt víi ho¹t ®éng chñ quan cña c¸c doanh nghiÖp th-¬ng m¹i. Do vËy, chi phÝ l-u th«ng lµ mét trong nh÷ng chØ tiªu quan träng ®Ó ®¸nh gi¸ tr×nh ®é tæ chøc qu¶n lý kinh doanh cña doanh nghiÖp th-¬ng m¹i cho nªn ph©n lo¹i phÝ l-u th«ng lµ v« cïng cÇn thiÕt vµ quan träng: Mét lµ: Ph©n lo¹i theo néi dung kinh tÕ: PhÝ l-u th«ng ®-îc chia thµnh phÝ l-u th«ng thuÇn tuý vµ phÝ l-u th«ng bæ sung. + PhÝ l-u th«ng thuÇn tuý: lµ nh÷ng kho¶n chÝ phÝ g¾n liÒn víi viÖc mua, b¸n hµng ho¸, h¹ch to¸n hµng ho¸ vµ l-u th«ng tiÒn tÖ. §ã lµ nh÷ng kho¶n chi chØ nh»m chuyÓn ho¸ mét c¸ch ®¬n thuÇn gi¸ trÞ cña hµng ho¸ (T - H, H - T’). Chi phÝ nµy kh«ng lµm t¨ng thªm gi¸ trÞ cña s¶n phÈm hµng ho¸. 2 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 + PhÝ l-u th«ng bæ sung: lµ nh÷ng kho¶n chi phÝ nh»m tiÕp tôc vµ hoµn thµnh qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nh-ng bÞ h×nh th¸i l-u th«ng che dÊu ®i. Nh×n chung phÝ l-u th«ng bæ sung kh«ng lµm t¨ng thªm gi¸ trÞ sö dông cña hµng ho¸, nh-ng nã lµm t¨ng thªm gi¸ trÞ cña hµng ho¸. Thuéc lo¹i phÝ l-u th«ng bæ sung gåm c¸c lo¹i chi phÝ: phÝ vËn t¶i, phÝ bèc dì hµng ho¸, phÝ ph©n lo¹i chän läc, ®ãng gãi hµng ho¸, phÝ b¶o qu¶n hµng ho¸,... Hai lµ: Ph©n lo¹i theo sù phô thuéc vµo tæng møc l-u chuyÓn th× phÝ l-u th«ng ®-îc chia thµnh phÝ l-u th«ng kh¶ biÕn vµ phÝ l-u thèng bÊt biÕn. + PhÝ l-u th«ng kh¶ biÕn: lµ nh÷ng chi phÝ phô thuéc vµo sù thay ®æi cña tæng møc l-u chuyÓn hµng ho¸. Khi tæng møc l-u chuyÓn hµng ho¸ t¨ng lªn hay gi¶m xuèng th× c¸c kho¶n chi phÝ nµy còng t¨ng lªn hay gi¶m ®i. PhÝ l-u th«ng kh¶ biÕn bao gåm phÝ thu mua, phÝ vËn t¶i, bèc dì hµng ho¸, phÝ b¶o qu¶n hµng ho¸,... sù phô thuéc ®Õn møc nµo tuú thuéc vµo tÝnh chÊt cña c¸c chØ tiªu. + PhÝ l-u th«ng bÊt biÕn lµ nh÷ng kho¶n chi phÝ kh«ng thay ®æi hoÆc Ýt cã liªn quan ®Õn sù thay ®æi cña tæng møc l-u chuyÓn hµng ho¸. PhÝ l-u th«ng bÊt biÕn bao gåm: chi phÝ qu¶n lý hµnh chÝnh, khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh. Ba lµ: Theo c¸c kh©u cña ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp th-¬ng m¹i. Ng-êi ta cßn ph©n phÝ l-u th«ng theo c¸c kh©u cña ho¹t ®éng kinh doanh vµ qu¶n lý kinh doanh: ë cÊp Tæng c«ng ty, ë cÊp c«ng ty. Ngay trong doanh nghiÖp còng chia ra: cÊp doanh nghiÖp (c«ng ty) cÊp kho, tr¹m, cöa hµng, quÇy hµng, c¸c ®¹i lý (tæng ®¹i lý, ®¹i lý nh¸nh). §Ó minh ho¹ sù ph©n lo¹i trªn cã thÓ minh ho¹ b»ng b¶ng danh môc chi phÝ l-u th«ng: Danh môc phÝ l-u th«ng lµ b¶ng liÖt kª c¸c kho¶n môc phÝ l-u th«ng trong qu¸ tr×nh kinh doanh hµng ho¸. C¸c kho¶n môc trong b¶ng danh môc phÝ l-u th«ng ®-îc x©y dùng theo nguyªn t¾c nµy, c¸c doanh nghiÖp th-¬ng m¹i dÔ dµng h¹ch to¸n c¸c chi phÝ ph¸t sinh ë tõng kh©u trong ho¹t ®éng kinh doanh theo c¸ch x©y dùng trªn, b¶ng danh môc phÝ l-u th«ng hµng ho¸ ®-îc chia thµnh 4 kho¶n môc lín. * Kho¶n môc phÝ vËn t¶i, bèc dì hµng ho¸. * Kho¶n môc phÝ b¶o qu¶n, thu mua, tiªu thô. * Kho¶n môc phÝ hao hôt hµng ho¸. * Kho¶n môc phÝ qu¶n lý hµnh chÝnh. 3 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 B¶ng danh môc phÝ l-u th«ng I. PhÝ vËn t¶i, bèc dì hµng ho¸ 1. TiÒn c-íc vËn t¶i. 2. TiÒn khu©n v¸c bèc dì hµng ho¸. 3. T¹p phÝ vËn t¶i. II. PhÝ b¶o qu¶n, thu mua, tiªu thô 4. TiÒn l-¬ng (tiÒn c«ng) trùc tiÕp kinh doanh. 5. TiÒn thuª nhµ vµ c«ng cô. 6. TiÒn khÊu hao nhµ cöa, c«ng cô. 7. PhÝ ph©n lo¹i, chän läc, ®ãng gãi, bao b×. 8. PhÝ b¶o qu¶n. 9. Chi phÝ söa ch÷a nhá, nhµ cöa, c«ng cô. 10. Chi phÝ nhiªn liÖu, ®iÖn lùc. 11. Chi phÝ tr¶ l·i vay ng©n hµng. 12. Chi phÝ vÖ sinh kho tµng, cöa hµng. 13. Chi phÝ tuyªn truyÒn qu¶ng c¸o. 14. Chi phÝ ®µo t¹o, huÊn luyÖn. 15. Chi phÝ kh¸c. III. Chi phÝ hao hôt hµng ho¸. 16. Chi phÝ hao hôt hµng ho¸ trong ®Þnh møc. 17. Chi phÝ hao hôt ngoµi ®Þnh møc. IV. Chi phÝ qu¶n lý hµnh chÝnh. 18. TiÒn l-¬ng bé m¸y qu¶n trÞ kinh doanh. 19. KhÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh. 20. Chi phÝ nhiªn liÖu ®éng lùc. 21. Chi phÝ nép lªn cÊp trªn. 22. Chi phÝ tiÕp kh¸ch. 23. Chi phÝ hµnh chÝnh kh¸c. 4 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 II-/ Nh÷ng nh©n tè ¶nh h-ëng ®Õn phÝ l-u th«ng. Chi phÝ l-u th«ng chÞu ¶nh h-ëng cña nhiÒu nh©n tè, v× vËy viÖc x¸c ®Þnh ®-îc c¸c nh©n tè ¶nh h-ëng tíi chi phÝ l-u th«ng sÏ gióp cho c¸c doanh nghiÖp cã biÖn ph¸p vµ ph-¬ng h-íng ®óng ®¾n ®Ó gi¶m chi phÝ l-u th«ng. D-íi ®©y lµ c¸c nh©n tè chñ yÕu t¸c ®éng ®Õn phÝ l-u th«ng. 1-/ Nh©n tè bªn ngoµi: a. C¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ cña Nhµ n-íc nh- c¸c v¨n b¶n, chÝnh s¸ch quy ph¹m ph¸p luËt, c¸c quy chÕ, chÕ tµi do Nhµ n-íc ban hµnh nh-: chÝnh s¸ch thuÕ, chÝnh s¸ch gi¸ c¶, quy ®Þnh vÒ giao th«ng vËn t¶i, dÞch vô vËn t¶i, bèc dì, ®iÒu kiÖn nguån hµng, nguån hµng s¶n xuÊt trong n-íc hay nhËp khÈu, tËp trung hay ph©n t¸n. Sù ph¸t triÓn cña c¬ së h¹ tÇng: hÖ thèng ®-êng x¸ giao th«ng ph-¬ng tiÖn chuyªn chë, bÕn c¶ng, kho b·i. Sù ph¸t triÓn cña khoa häc - kü thuËt - c«ng nghÖ míi vµ ®iÒu kiÖn tù nhiªn, ®Þa h×nh, kh«ng gian vµ thêi gian, thêi tiÕt, khÝ hËu, vïng. Nh- chóng ta ®· biÕt nh©n tè bªn ngoµi cã ¶nh h-ëng trùc tiÕp còng nhgi¸n tiÕp ®Õn phÝ l-u th«ng. LÊy vÝ dô nh-: + Gi¸ c¶ c¸c mÆt hµng kinh doanh, c¸c lo¹i dÞch vô cã liªn quan ®Õn viÖc kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp. NÕu gi¸ cao sÏ dÉn ®Õn phÝ l-u th«ng t¨ng lªn vµ ng-îc l¹i: gi¸ dÞch vô vËn t¶i bèc xÕp, ®iÖn, n-íc, dÞch vô thuª nhµ, thuª kho b·i. + C¸c nguån hµng trong n-íc hoÆc n-íc ngoµi tõ ®Çu mèi nhËp khÈu. §iÒu kiÖn vÒ nguån hµng cã t¸c ®éng rÊt quan träng tíi phÝ l-u th«ng, nÕu nguån hµng ë xa kh«ng tËp trung hoÆc nguån hµng khan hiÕm th× c¸c lo¹i chi phÝ cho viÖc vËn chuyÓn tõ nguån tíi khi tiªu thô sÏ t¨ng vµ ng-îc l¹i nÕu nhc¸c nguån hµng ë gÇn, tËp trung, s½n cã. + §iÒu kiÖn vÒ ®¬n vÞ tiªu dïng: ®¬n vÞ tiªu dïng cã ¶nh h-ëng trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp ®Õn phÝ l-u th«ng, nÕu nh- ®Þa ®iÓm réng lín tËn dông hÕt diÖn tÝch kho b·i sÏ lµm ®Èy nhanh tèc ®é l-u chuyÓn dÉn ®Õn phÝ l-u th«ng gi¶m vµ ng-îc l¹i. + Sù ph¸t triÓn cña ngµnh vËn t¶i vµ nh÷ng h×nh thøc tiÕn bé ®-îc ¸p dông cho ngµnh vËn t¶i th«ng qua sù ph¸t triÓn cña khoa häc - kü thuËt - c«ng nghÖ míi. Nh- ta ®· biÕt chi phÝ vËn t¶i lµ mét kho¶n chi phÝ chiÕm 80% trong 5 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 chi phÝ l-u th«ng phô thuéc nhiÒu vµo chÝ phÝ vËn t¶i, gi¸ c-íc vËn t¶i, tèc ®é ph-¬ng tiÖn vËn t¶i liªn tôc vµ tÝnh linh ho¹t cña ph-¬ng tiÖn vËn t¶i. + Sù ph¸t triÓn cña tiÕn bé khoa häc - kü thuËt - c«ng nghÖ míi trong viÖc b¶o qu¶n, c©n ®ong, ®o hµng. Nh©n tè nµy ¶nh h-ëng tíi sù t¨ng gi¶m c¸c kho¶n phÝ nh- phÝ qua cÇu, phÝ b¶o qu¶n, ®ãng gãi. NÕu c©n ®ong ®o hµng chÝnh x¸c, nhanh gän sÏ lµm gi¶m c¸c kho¶n phÝ cã liªn quan. 2-/ Nh©n tè bªn trong. Chi phÝ l-u th«ng cao hay thÊp cßn chÞu sù chi phèi cña b¶n th©n doanh nghiÖp cho nªn cã rÊt nhiÒu nh©n tè t¸c ®éng ®Õn chÝ phÝ l-u th«ng bao gåm: a. Møc l-u chuyÓn hµng ho¸ vµ c¬ cÊu cña møc l-u chuyÓn hµng ho¸: Khi møc l-u chuyÓn hµng ho¸ t¨ng lªn th× doanh nghiÖp cã thÓ h¹ t-¬ng ®èi møc cña chi phÝ l-u th«ng. Bëi v× khi møc l-u chuyÓn hµng ho¸ t¨ng lªn th× sè tiÒn tuyÖt ®èi cña kho¶n chi phÝ nµy còng t¨ng lªn song cã thÓ kh«ng t¨ng b»ng møc t¨ng cña l-u chuyÓn hµng ho¸. Bëi lÏ khi l-u chuyÓn hµng ho¸ ®-îc më réng sÏ cã ®iÒu kiÖn vËn chuyÓn hîp lý h¬n, n¨ng suÊt lao ®éng cã ®iÒu kiÖn n©ng cao h¬n. MÆt kh¸c trong khi chÝ phÝ l-u th«ng cßn cã nh÷ng kho¶n bÊt biÕn nh- khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh, chÝ phÝ qu¶n lý hµnh chÝnh, thuÕ vèn. Nh- vËy khi møc l-u chuyÓn hµng ho¸ t¨ng lªn th× sè tiÒn tuyÖt ®èi cña chÝ phÝ l-u th«ng cã thÓ t¨ng lªn nh-ng møc t¨ng nhá h¬n so víi møc t¨ng l-u chuyÓn hµng ho¸. §iÒu ®ã lµm cho tû suÊt phÝ l-u th«ng gi¶m xuèng. MÆt kh¸c c¬ cÊu cña møc l-u chuyÓn hµng ho¸ còng ¶nh h-ëng ®Õn phÝ l-u th«ng. NÕu c¬ cÊu cña møc l-u chuyÓn hµng ho¸ gåm nh÷ng lo¹i hµng hîp víi nhu cÇu th× sÏ b¸n nhanh gi¶m ®-îc phÇn nµo chi phÝ b¶o qu¶n, hao hôt, l·i vay vèn. Do vËy møc t-¬ng ®èi phÝ l-u th«ng h¹ thÊp, ng-îc l¹i sÏ lµm møc phÝ l-u th«ng t¨ng lªn. b. Nh©n tè s¶n xuÊt: Khi s¶n xuÊt hµng ho¸ ph¸t triÓn th× kinh doanh hµng ho¸ còng ph¸t triÓn theo, c¸c mÆt hµng t¨ng lªn, chÊt l-îng ®-îc n©ng lªn tõ ®ã sÏ më réng møc l-u chuyÓn hµng ho¸, do vËy tû suÊt phÝ l-u th«ng ®-îc h¹ thÊp. MÆt kh¸c nÕu tæ chøc s¶n xuÊt hîp lý sÏ t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc tæ chøc l-u chuyÓn hµng ho¸ ®-îc hîp lý h¬n. §iÒu nµy còng cã thÓ gióp cho viÖc tiÕt kiÖm ®-îc phÝ l-u th«ng. c. Tæ chøc vËn chuyÓn hµng ho¸: Khi sö dông hîp lý ph-¬ng tiÖn vËn chuyÓn, kÕt hîp mét c¸ch khoa häc c¸c nguån hµng, m¹ng l-íi b¸n hµng, kho hµng sao cho chän ®-îc qu·ng 6 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 ®-êng vËn chuyÓn tèi -u nhÊt cïng víi viÖc c¶i tiÕn kü thuËt, n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, xÕp dì sÏ gi¶m ®-îc chi phÝ vËn chuyÓn hao hôt, t¨ng tèc ®é l-u chuyÓn tõ møc phÝ ®-îc h¹ thÊp. d. Nh©n tè vÒ n¨ng suÊt lao ®éng: Khi n¨ng suÊt lao ®éng trong lÜnh vùc l-u th«ng t¨ng th× tiÕt kiÖm ®-îc lao ®éng sö dông, tiÕt kiÖm ®-îc chÝ phÝ l-u th«ng. T¨ng n¨ng suÊt lao ®éng sÏ t¨ng ®-îc tiÒn l-¬ng b×nh qu©n cho c«ng nh©n, tæng tiÒn l-¬ng còng cã thÓ t¨ng. Tuy nhiªn khi tèc ®é t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng cao h¬n tèc ®é t¨ng cña tiÒn l-¬ng b×nh qu©n th× tû suÊt phÝ l-u th«ng sÏ ®-îc h¹ thÊp. e. Gi¸ c¶: NÕu gi¸ c¶ cña c¸c vËt liÖu dông cô mua s¾m nh»m phôc vô kinh doanh, c-íc phÝ vËn chuyÓn xÕp dì mµ cao th× sÏ lµm cho phÝ l-u th«ng t¨ng lªn. Do ®ã khi tÝnh to¸n vËn dông c¸c møc gi¸ cña c¸c vËt liÖu, dÞch vô cã liªn quan mµ hîp lý sÏ tiÕt kiÖm ®-îc phÝ l-u th«ng mµ vÉn hoµn thµnh ®-îc nhiÖm vô. g. Nh©n tè tæ chøc bé m¸y vµ c¬ së vËt chÊt cña doanh nghiÖp: Tr×nh ®é tæ chøc m¹ng l-íi cña doanh nghiÖp vµ tr×nh ®é tiªn tiÕn cña c¬ së vËt chÊt kü thuËt mµ doanh nghiÖp hiÖn ®ang sö dông còng ¶nh h-ëng lín tíi phÝ l-u th«ng cña doanh nghiÖp. Tæ chøc bé m¸y vµ m¹ng l-íi kinh doanh hîp lý sÏ gi¶m ®-îc nh÷ng kh©u trung gian kh«ng cÇn thiÕt, lo¹i trõ ®-îc nh÷ng kho¶n chi phÝ bÊt hîp lý. Thªm vµo ®ã, c¬ së vËt chÊt kü thuËt ®¹t tr×nh ®é tiªn tiÕn bao nhiªu sÏ lµm t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng më réng l-u chuyÓn hµng ho¸ tõ ®ã gãp phÇn gi¶m ®-îc chÝ phÝ l-u th«ng. h. Khèi l-îng c¬ cÊu hµng ho¸ dù tr÷ cña doanh nghiÖp trong tõng giai ®o¹n. V× dù tr÷ lµ cÇn thiÕt nh-ng ph¶i tÝnh to¸n l-îng dù tr÷ vµ c¬ cÊu dù tr÷ cho phï hîp bëi v× dù tr÷ cµng nhiÒu th× chÝ phÝ b¶o qu¶n hµng ho¸, hao hôt cµng cao. i. §ã lµ viÖc tæ chøc thanh to¸n, vay tr¶ gi÷a doanh nghiÖp vµ kh¸ch hµng, doanh nghiÖp víi ng©n hµng, víi c¸c tæ chøc tÝn dông vµ ng-êi gãp vèn. III-/ TÇm quan träng cña gi¶m chÝ phÝ l-u th«ng. Ho¹t ®éng kinh doanh trong c¬ chÕ thÞ tr-êng lµ ph¶i chÊp nhËn c¹nh tranh vµ ph¶i biÕt c¹nh tranh. Víi c¬ chÕ qu¶n lý míi Nhµ n-íc giao quyÒn tù chñ cho c¸c doanh nghiÖp ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm cao tr-íc mäi ho¹t ®éng vµ kÕt qu¶ kinh doanh cña m×nh. C¬ chÕ thÞ tr-êng còng ®ßi hái doanh nghiÖp 7 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 cÇn thùc hiÖn h¹ch to¸n kinh doanh ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c vµ kh¸ch quan. Cho nªn phÝ l-u th«ng lµ mét chØ tiªu chÊt l-îng tæng hîp ®Ó ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. HiÖu qu¶ kinh doanh ®-îc ®¸nh gi¸ b»ng chØ tiªu lîi nhuËn. Mµ lîi nhuËn lµ phÇn gi¸ trÞ d«i ra cña doanh thu so víi chÝ phÝ, v× vËy gi¶m chÝ phÝ lµ mét biÖn ph¸p quan träng ®Ó lµm t¨ng lîi nhuËn tøc lµ lµm t¨ng kÕt qu¶ kinh doanh. Trong kinh doanh th-¬ng m¹i phÝ l-u th«ng lµ kho¶n chi phÝ chñ yÕu sau chi phÝ mua hµng do ®ã ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh doanh ng-êi ta dïng chØ tiªu phÝ l-u th«ng. PhÝ l-u th«ng còng cßn lµ chØ tiªu ®Ó c¨n cø ®¸nh gi¸ tr×nh ®é qu¶n lý kinh doanh, t×nh h×nh sö dông lao ®éng vËt t-, tiÒn vèn. Trong c¬ chÕ thÞ tr-êng hiÖn nay cã rÊt nhiÒu c¸ch kho¸n phÝ trong ®ã cã c¸ch kho¸n t-¬ng ®èi khoa häc mµ c¸c chñ doanh nghiÖp th-êng ¸p dông lµ c¸ch kho¸n phÝ l-u th«ng qua kho¸n møc l·i trªn tæng sè vèn. Trong thêi ®¹i th«ng tin nh- hiÖn nay th× th«ng tin cã rÊt nhiÒu chiÒu vµ cùc kú nhanh chãng cho nªn nã ®· trë nªn rÊt thuËn lîi cho doanh nghiÖp x¸c ®Þnh ®-îc chÝnh x¸c. V× vËy vÊn ®Ò nhËp hµng ho¸ vËt t- rÎ b¸n ®¾t lµ Ýt gÆp. Do ®ã muèn cã l·i vµ cã l·i cao th× kh«ng cßn c¸ch nµo kh¸c mµ c¸c doanh nghiÖp ph¶i chó ý ®Õn nh÷ng yÕu tè cã liªn quan. Trong ®ã yÕu tè quan träng nhÊt lµ gi¶m phÝ l-u th«ng. §èi víi c¸c doanh nghiÖp th-¬ng m¹i phÝ l-u th«ng lµ lo¹i chÝ phÝ chiÕm tû träng chñ yÕu v× vËy tiÕt kiÖm phÝ l-u th«ng trong c¸c doanh nghiÖp th-¬ng m¹i lµ cùc kú quan träng. NÕu chóng ta tiÕt kiÖm ®-îc phÝ l-u th«ng th× sÏ h¹ thÊp ®-îc gi¸ b¸n vËt t- hµng ho¸ gãp phÇn n©ng cao søc mua, n©ng cao søc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp trªn thÞ tr-êng. Nã cã ý nghÜa rÊt lín ®èi víi sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp nhÊt lµ ®èi víi doanh nghiÖp th-¬ng m¹i. MÆt kh¸c tiÕt kiÖm ®-îc phÝ l-u th«ng sÏ lµm t¨ng lîi nhuËn cña doanh nghiÖp, ®¶m b¶o t¨ng tÝch luü vèn cho t¸i s¶n xuÊt, t¹o ®iÒu kiÖn khuyÕn khÝch ng-êi s¶n xuÊt, ng-êi qu¶n lý n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng ®Ó gi¶m chÝ phÝ, tù gi¸c thùc hiÖn tèt c¸c biÖn ph¸p tiÕt kiÖm chÝ phÝ, qu¶n lý sö dông c¸c kho¶n chÝ phÝ cã hiÖu qu¶. Tuy nhiªn trong viÖc cè g¾ng tiÕt kiÖm chÝ phÝ l-u th«ng cÇn l-u ý tiÕt kiÖm mét c¸ch hîp lý. Tr¸nh khuynh h-íng gi¶m chi phÝ mét c¸ch m¸y mãc, thiÕu khoa häc, viÖc ®¸ng chi l¹i kh«ng chi viÖc kh«ng ®¸ng chi l¹i chi mét c¸ch dËp khu«n m¸y mãc theo kÕ ho¹ch (bëi v× nhiÒu khi kÕ ho¹ch ch-a ®-îc chÝnh x¸c, s¸t víi yªu cÇu thùc tÕ). Nh- ta biÕt phÝ l-u th«ng thùc chÊt lµ nh÷ng kho¶n chi rÊt linh ho¹t, phô thuéc vµo ý kiÕn chñ quan cña ng-êi kinh doanh bëi vËy nÕu biÕt sö dông hîp lý, tiÕt kiÖm mét c¸ch khoa häc phÝ l-u th«ng th× ng-êi kinh doanh sÏ ®¹t ®-îc môc ®Ých kinh doanh cña m×nh lµ lîi nhuËn. 8 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tõ khi hoµn toµn thèng nhÊt ®Êt n-íc chóng ta ®· tr¶i qua hai thêi kú kinh tÕ kh¸c nhau, ®ã lµ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung vµ nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n-íc. Trong nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung mäi ho¹t ®éng kinh tÕ ®Òu theo kÕ ho¹ch, kÕ ho¹ch tõ trªn déi xuèng, bé m¸y kinh tÕ vËn ®éng theo guång kÕ ho¹ch chØ tiªu tõ trªn giao xuèng v× vËy x¶y ra t×nh tr¹ng “l·i gi¶ lç thËt” ë c¸c doanh nghiÖp. Trong c¬ chÕ bao cÊp, c¸c doanh nghiÖp kinh doanh vËt t- còng cã kÕ ho¹ch chÝ phÝ l-u th«ng. KÕ ho¹ch phÝ l-u th«ng ®-îc x©y dùng vµo kÕ ho¹ch l-u chuyÓn vËt t- hµng ho¸. Møc l-u chuyÓn vËt t- hµng ho¸ lµ do cÊp trªn quy ®Þnh theo kÕ ho¹ch. Thùc chÊt cña viÖc tiÕt kiÖm phÝ l-u th«ng ë thêi kú ®ã lµ lµm sao gi¶m ®-îc c¸c kho¶n môc chÝ phÝ so víi kÕ ho¹ch. Do vËy viÖc tiÕt kiÖm nµy nhiÒu khi kh«ng thùc tÕ vµ kh«ng ®em l¹i hiÖu qu¶, nhiÒu kho¶n cÇn chÝ phÝ th× tiÕt kiÖm ng-îc l¹i nhiÒu kho¶n cã thÓ tiÕt kiÖm l¹i kh«ng tiÕt kiÖm. Khi chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng, c¸c doanh nghiÖp ph¶i tù h¹ch to¸n kinh doanh. Do ®ã kÕ ho¹ch phÝ l-u th«ng cña c¸c doanh nghiÖp chØ mang tÝnh ®Þnh h-íng. MÆt kh¸c phÝ l-u th«ng lµ nh÷ng kho¶n chi rÊt linh ho¹t phô thuéc rÊt nhiÒu vµo ý kiÕn chñ quan cña ng-êi kinh doanh. §Ó t¨ng ®-îc lîi nhuËn môc tiªu sè mét cña c¸c doanh nghiÖp th-¬ng m¹i, c¸c doanh nghiÖp th-¬ng m¹i cÇn ph¶i cè g¾ng tiÕt kiÖm chÝ phÝ l-u th«ng. V× chÝ phÝ l-u th«ng trong c¸c doanh nghiÖp th-¬ng m¹i chiÕm mét kho¶ng rÊt lín kho¶ng 80% trong tæng chi phÝ. Thùc chÊt cña viÖc tiÕt kiÖm phÝ l-u th«ng trong c¬ chÕ thÞ tr-êng kh¸c víi tiÕt kiÖm phÝ l-u th«ng trong c¬ chÕ bao cÊp. Trong c¬ chÕ thÞ tr-êng tiÕt kiÖm phÝ l-u th«ng cã nghÜa lµ cø gi¶m ®-îc tèi ®a c¸c kho¶n chi phÝ lµ tiÕt kiÖm ®-îc phÝ l-u th«ng mµ tiÕt kiÖm phÝ l-u th«ng ë ®©y lµ cã nghÜa biÕt tiÕt kiÖm phÝ l-u th«ng mét c¸ch tiÕt kiÖm vµ khoa häc, kho¶n nµo ®¸ng tiÕt kiÖm th× tiÕt kiÖm, kho¶n nµo kh«ng ®¸ng tiÕt kiÖm mÆc dï kho¶n chi rÊt lín th× vÉn chi sao cho ®¹t ®-îc môc ®Ých kinh doanh cña m×nh vµ cã hiÖu qu¶ cao nhÊt. Khi tèc ®é gi¶m phÝ l-u th«ng ®¹t ®-îc nhá h¬n hoÆc b»ng tèc ®é t¨ng lîi nhuËn khi ®ã viÖc tiÕt kiÖm lµ hiÖu qu¶. IV-/ Nh÷ng chØ tiªu c¬ b¶n ®¸nh gi¸ ph©n tÝch phÝ l-u th«ng. Dùa vµo c¸ch ph©n lo¹i phÝ l-u th«ng vµ b¶ng danh môc phÝ l-u th«ng ta cã c¸c chØ tiªu phÝ l-u th«ng vµ ph-¬ng ph¸p x¸c ®Þnh. Thø 1: Tæng sè tiÒn chi phÝ l-u th«ng lµ tæng céng sè tiÒn chi phÝ l-u th«ng cña bèn kho¶n môc. Tæng sè tiÒn chÝ phÝ l-u th«ng lµ chØ tiªu sè tuyÖt ®èi. §¬n vÞ tÝnh lµ (®ång) hoÆc ngµn ®ång. Nã còng ®-îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc sau: 9 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tæng sè tiÒn;chi phÝ l-u th«ng % chÝ phÝ;l-u th«ng = Doanh sè b¸n ra;(gi¸ b¸n) x Thø 2: Tû lÖ chÝ phÝ l-u th«ng lµ tû lÖ phÇn tr¨m gi÷a tæng sè tiÒn chÝ phÝ l-u th«ng so víi tæng doanh sè b¸n ra (gi¸ b¸n). Tû lÖ chÝ phÝ;l-u th«ng = Lỗi! x 100% Tû lÖ phÝ l-u th«ng cña tõng kho¶ng môc lµ tû lÖ phÇn tr¨m gi÷a tæng sè tiÒn chi phÝ l-u th«ng cña tõng kho¶n môc so víi tæng doanh sè b¸n ra (gi¸ b¸n). Thø 3: Tû träng cña tõng kho¶n môc chi phÝ l-u th«ng lµ tû lÖ phÇn tr¨m cña tõng kho¶n môc phÝ chiÕm trong tæng sè phÝ. Tû träng cña tÊt c¶ c¸c kho¶n môc chi phÝ l-u th«ng ph¶n ¸nh cÊu thµnh chi phÝ l-u th«ng. Tû träng cña tõng kho¶n môc chi phÝ l-u th«ng ®-îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc: Tû träng cña tõng;kho¶n môc CPLT = Lỗi! x 100% Thø 4: Møc ®é hoµn thµnh kÕ ho¹ch chÝ phÝ l-u th«ng lµ tû lÖ phÇn tr¨m cña tæng sè tiÒn CPLT thùc hiÖn so víi tæng sè tiÒn CPLT kÕ ho¹ch. Nã ®-îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc. Møc ®é hoµn thµnh;kÕ ho¹ch CPLT = Lỗi! x 100% Thø 5: Møc tiÕt kiÖm chÝ phÝ l-u th«ng hay v-ît chi vµ ph¹m vi h¹ thÊp hay n©ng cao tû lÖ CPLT. + Møc tiÕt kiÖm chi phÝ l-u th«ng hay v-ît chi lµ sè tiÒn chªnh lÖch gi÷a tæng sè tiÒn CPLT thùc hiÖn vµ tæng sè tiÒn CPLT kÕ ho¹ch. Møc tiÕt kiÖm;hay v-ît chi CPLT = Tæng sè tiÒn;CPLT thùc hiÖn Tæng sè tiÒn;CPLT kÕ ho¹ch NÕu hiÖu sè nhá h¬n kh«ng (<0) lµ møc tiÕt kiÖm CPLT vµ nÕu hiÖu sè lín h¬n kh«ng (>0), ®ã lµ møc v-ît chi CPLT. + Ph¹m vi h¹ thÊp hay n©ng cao tû lÖ CPLT lµ hiÖu sè cña tû lÖ chi phÝ l-u th«ng vµ tû lÖ chi phÝ l-u th«ng kÕ ho¹ch: Ph¹m vi h¹ thÊp;hay n©ng cao tû lÖ CPLT = Tû lÖ CPLT;thùc hiÖn Tû lÖ CPLT;kÕ ho¹ch NÕu hiÖu sè nµy nhá h¬n kh«ng (<0) lµ ph¹m vi h¹ thÊp, nÕu hiÖu sè nµy lín h¬n kh«ng (>0) lµ ph¹m vi n©ng cao. Dïng chØ tiªu trªn, ta cã thÓ x¸c ®Þnh møc tiÕt kiÖm chÝ phÝ l-u th«ng hoÆc v-ît chi t-¬ng ®èi b»ng c«ng thøc. 10 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Møc tiÕt kiÖm ;hay v-ît chi;t-¬ng ®èi ;CPLT = Lỗi! Thø 6: Tèc ®é h¹ thÊp hay n©ng cao tû lÖ CPLT lµ tû lÖ phÇn tr¨m cña ph¹m vi h¹ thÊp hay n©ng cao tû lÖ CPLT thùc tÕ so víi tû lÖ CPLT kÕ ho¹ch. Nã ®-îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc sau: Ph¹m vi h¹ thÊp;hay n©ng cao tû lÖ;CPLT = Lỗi! x 100% Ngoµi c¸c c«ng thøc ë trªn chÝ phÝ l-u th«ng cßn bao gåm chÝ phÝ: A. Chi phÝ vËn t¶i, bèc dì hµng ho¸: lµ toµn bé c¸c kho¶n chÝ phÝ vÒ vËn chuyÓn, bèc dì hµng ho¸ trong qu¸ tr×nh mua b¸n, xuÊt nhËp hµng ho¸. Chi phÝ vËn t¶i bèc dì hµng ho¸ gåm cã: 1. TiÒn c-íc phÝ vËn chuyÓn: lµ nh÷ng kho¶n tiÒn chÝ phÝ vÒ c-íc phÝ vËn t¶i c¸c lo¹i ph-¬ng tiÖn nh- tÇu ho¶, « t«, tµu thuû, xµ lan hoÆc c¸c ph-¬ng tiÖn th« s¬ nh- xe bß, xe lam, xÝch l«, xe ngùa. §Ó x¸c ®Þnh tiÒn c-íc phÝ vËn chuyÓn cÇn ph¶i x¸c ®Þnh ®-îc träng l-îng, khèi l-îng hµng ho¸ cÇn vËn chuyÓn theo tõng lo¹i ph-¬ng tiÖn, ®é ®-êng dµi b×nh qu©n (cù ly hay kho¶ng c¸ch vËn chuyÓn b×nh qu©n) cña tõng lo¹i ph-¬ng tiÖn vÒ gi¸ c-íc 1 tÊn/km theo tõng lo¹i ph-¬ng tiÖn. Träng l-îng hµng ho¸ cÇn vËn chuyÓn ®-îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau: TVC = Lỗi! x Hb x HC ë ®©y: TVC = träng l-îng hµng ho¸ cÇn vËn chuyÓn (tÊn) MV = gi¸ trÞ hµng ho¸ mua vµo vµ b¸n ra trong kú cÇn ph¶i vËn chuyÓn (®ång). GM = gi¸ mua b×nh qu©n 1 tÊn hµng (®ång) Hb = HÖ sè hµng c¶ b× Hb = Lỗi! HC = hÖ sè träng l-îng hµng tÝnh c-íc (bËc hµng tÝnh c-íc) §o¹n ®-êng vËn chuyÓn b×nh qu©n (cù ly, kho¶ng c¸ch) ®-îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc sau ®©y: n S Q Sbq = Lỗi! = i 1 n i Q i 1 i i 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 ë ®©y: Sbq = cù ly vËn chuyÓn b×nh qu©n (km) S1 , S2 ... Sn = cù ly thùc tÕ cña tõng qu·ng ®-êng (km) Q1 , Q2 ... Qn = träng l-îng hµng ho¸ cÇn vËn chuyÓn trªn qu·ng ®-êng t-¬ng øng (tÊn). Gi¸ c-íc tÊn/km (theo tõng lo¹i ph-¬ng tiÖn) c¨n cø vµo gi¸ thÞ tr-êng hiÖn hµnh vµ th-¬ng l-îng víi c¬ quan dÞch vô vËn t¶i cã hîp ®ång ký kÕt. Sau khi x¸c ®Þnh ®-îc ba yÕu tè trªn, ta cã thÓ x¸c ®Þnh tiÒn c-íc vËn chuyÓn theo c«ng thøc sau: CVC = TVC * Sbq x GVC CVC = tiÒn c-íc phÝ vËn chuyÓn (®ång) Sbq = ®o¹n ®-êng dµi b×nh qu©n (km) TVC = träng l-îng hµng ho¸ vËn chuyÓn (tÊn) GVC = gi¸ c-íc vËn chuyÓn 1tÊn/km (®ång) 2. TiÒn bèc dì khu©n v¸c: lµ nh÷ng kho¶n tiÒn ®Ó thuª m-ín nh©n c«ng vµ ph-¬ng tiÖn bèc dì hµng ho¸ trong qu¸ tr×nh, mua, b¸n, xuÊt nhËp hµng ho¸. NÕu gäi CV lµ chi phÝ bèc dì khu©n v¸c, ta cã: CBV = TBV x Dt x GBV (®ång) ë ®©y: TBV = träng l-îng hµng ho¸ cÇn bèc dì, khu©n v¸c TBV = QM + B x HBV (tÊn) QM + B = tæng khèi l-îng hµng ho¸ mua vµo vµ b¸n ra trong kú (tÊn) HBV = tû lÖ hµng cÇn ph¶i bèc dì khu©n v¸c (%) Dt = sè lÇn bèc dì khu©n v¸c (cßn gäi lµ sè ®éng t¸c bèc dì, khu©n v¸c) ®-îc tÝnh b×nh qu©n, c¨n cø vµo ®iÒu kiÖn vËn chuyÓn vµ kinh nghiÖm cña c¸c kú tr-íc ®èi víi tõng lo¹i ph-¬ng tiÖn. GBV = Gi¸ bèc lªn hoÆc dì xuèng 1 tÊn/®éng t¸c. 3. T¹p phÝ vËn t¶i: bao gåm nh÷ng kho¶n chÝ phÝ nhá ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh vËn t¶i, bèc dì hµng ho¸ nh-: - TiÒn thuª bÕn, b·i, kho t¹m thêi trªn ®-êng vËn chuyÓn trong tr-êng hîp ph¶i thay ®æi ph-¬ng tiÖn. 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - C¸c kho¶n chi ®Ó b¶o qu¶n hµng ho¸ trong khi vËn chuyÓn do ®iÒu kiÖn tù nhiªn ®ßi hái (m-a, b·o). - C¸c thñ tôc phÝ vËn t¶i (niªm phong, cÆp ch×) vµ tiÒn söa ch÷a cÇu ®-êng cho mét chuyÕn vËn t¶i ®Ó gi¶m nhÑ bèc dì, khu©n v¸c. - C«ng t¸c phÝ cho nh©n viªn ®i ¸p t¶i th-êng xuyªn vµ b¶o hé lao ®éng cho ¸p t¶i viªn chuyªn tr¸ch. - LÖ phÝ bÕn b·i, c-íc ®-êng nh¸nh xe ho¶. §Ó lËp c¸c kho¶n phÝ nµy, ng-êi ta dïng b¶ng kª dùa vµo kinh nghiÖm cña kú b¸o c¸o vµ -íc l-îng sù biÕn ®éng cña kú kÕ ho¹ch. B. Chi phÝ b¶o qu¶n, thu mua, tiªu thô. Lµ nh÷ng kho¶n chÝ phÝ phôc vô cho qu¸ tr×nh b¶o qu¶n, thu mua, tiªu thô hµng ho¸ ë c¸c doanh nghiÖp th-¬ng m¹i. Trong kho¶n môc nµy cã rÊt nhiÒu tiÓu kho¶n môc nhá. Chóng ta sÏ xem xÐt mét sè tiÓu kho¶n môc ®iÓn h×nh. 1. TiÒn l-¬ng (tiÒn c«ng) trùc tiÕp kinh doanh: lµ c¸c kho¶n chi vÒ tiÒn l-¬ng (tiÒn c«ng) ®Ó tr¶ cho sè c¸n bé c«ng nh©n viªn trùc tiÕp lµm nhiÖm vô b¶o qu¶n, thu mua, tiªu thô. Tæng quü l-¬ng;trùc tiÕp;kinh doanh Tæng sè;CBCNV;trùc tiÕp KD x Møc l-¬ng;b×nh qu©n;1 CBCNV = 2. Chi phÝ b¶o qu¶n hµng ho¸: lµ nh÷ng kho¶n chi phÝ nh»m gi÷ g×n sè l-îng vµ chÊt l-îng hµng ho¸ dù tr÷ trong kho. Nh÷ng kho¶n chi phÝ nµy gåm cã: chi phÝ vÒ nguyªn vËt liÖu dïng ®Ó b¶o qu¶n hµng ho¸ nh- dÇu, mì, s¬n, bµn ch¶i, giÎ lau. 3. Chi phÝ tr¶ l·i tiÒn vay ng©n hµng: lµ sè tiÒn chªnh lÖch gi÷a sè l·i ph¶i tr¶ cho ng©n hµng vÒ c¸c h×nh thøc vay vµ sè tiÒn l·i cña tiÒn göi vµo ng©n hµng. §Ó x¸c ®Þnh chi phÝ tr¶ l·i tiÒn vay ng©n hµng, tr-íc tiªn ph¶i x¸c ®Þnh ®-îc tæng sè tiÒn cÇn thiÕt ph¶i vay cña ng©n hµng theo c¸c h×nh thøc vay trong n¨m kÕ ho¹ch vµ thêi h¹n vay. Dùa vµo tû suÊt lîi tøc tiÒn vay cña tõng h×nh thøc vay, cã thÓ x¸c ®Þnh sè l·i ph¶i tr¶ cho ng©n hµng theo c«ng thøc sau: CVNH = Lỗi! Trong ®ã: CVNH = chÝ phÝ tiÒn l·i ph¶i tr¶ cho ng©n hµng theo tõng h×nh thøc vay (®ång). 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Sv = sè tiÒn vay cña ng©n hµng theo tõng h×nh thøc vay (®ång) B = tû suÊt lîi tøc tiÒn vay ng©n hµng %/th¸ng (n¨m) t = thêi h¹n vay ng©n hµng (tÝnh theo ngµy hoÆc th¸ng) T = thêi gian cña th¸ng (hoÆc n¨m) tÝnh b»ng ngµy. Thø 2: ph¶i x¸c ®Þnh ®-îc tæng sè c¸c kho¶n tiÒn göi vµo ng©n hµng vµ sè tiÒn l·i, tû suÊt lîi tøc cña tiÒn göi ®Ó tÝnh ra sè l·i cña tiÒn göi ng©n hµng cña doanh nghiÖp th-¬ng m¹i. Thø 3: sè tiÒn chªnh lÖch gi÷a sè l·i ph¶i tr¶ vÒ c¸c kho¶n tiÒn vay vµ sè tiÒn l·i cña tiÒn göi chÝnh lµ sè tiÒn chi phÝ tr¶ l·i tiÒn vay ng©n hµng. 4. Chi phÝ nhiªn liÖu, ®iÖn lùc: lµ kho¶n tiÒn chi vÒ nhiªn liÖu, ®iÖn lùc dïng trong kinh doanh nh-: nhiªn liÖu dïng ch¹y m¸y th¾p s¸ng kho tµng, cöa hµng, chi phÝ ®iÖn lùc ®Ó ch¹y m¸y b¬m, th¾p s¸ng... ph¶i tr¶ cho c¬ quan qu¶n lý ph©n phèi ®iÖn. §èi víi kho¶n nµy ng-êi ta dïng ph-¬ng ph¸p thèng kª kinh nghiÖm vµ tÝnh to¸n theo møc ®é ®Ó dù kiÕn sè chi kú kÕ ho¹ch. 5. Chi phÝ vÒ vÖ sinh kho tµng, cöa hµng: lµ kho¶n chÝ phÝ dïng vµo vÖ sinh kho tµng, cöa hµng nh- xµ phßng, bå t¹t, thuèc s¸t trïng, chæi quÐt nhµ, tiÒn tr¶ c«ng cho c«ng ty vÖ sinh thu ®Ó r¸c. Khi tÝnh c¸c kho¶n nµy th-êng dïng ph-¬ng ph¸p b¶n kª vµ dùa vµo kinh nghiÖm kú tr-íc. C. Chi phÝ hao hôt hµng ho¸. 1. Hao hôt trong ®Þnh møc: lµ hao hôt tù nhiªn phô thuéc vµo tÝnh chÊt vËt lý ho¸ häc cña hµng ho¸ trong qu¸ tr×nh vËn chuyÓn, giao nhËn, bèc dì, b¶o qu¶n. Sù hao hôt trªn lµ tÊt yÕu nh- x¨ng dÇu bay h¬i, than vì vôn, ph©n ®¹m r¬i v·i (®¹m rêi) xi m¨ng vì bao,... ng-êi ta th-êng quy ®Þnh thµnh ®Þnh møc hao hôt. §Þnh møc hao hôt lµ tû lÖ hao hôt cho phÐp tèi ®a ®èi víi hµng ho¸ trong ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh vÒ kü thuËt vµ qu¶n lý kinh doanh cña thêi kú kÕ ho¹ch cho tõng lo¹i hµng vµ tõng kh©u. Dùa vµo ®Þnh møc hao hôt ng-êi ta cã thÓ tÝnh ®-îc l-îng hµng hã cho phÐp hao hôt (tù nhiªn). Hao hôt trong ®Þnh møc ®-îc tÝnh vµo phÝ l-u th«ng. NÕu tiÕt kiÖm ®-îc ®Þnh møc hao hôt ®-îc tÝnh vµo l·i. 2. Hao hôt ngoµi ®Þnh møc: lµ hao hôt do chñ quan cña con ng-êi g©y ra. VÝ dô lµm rß rØ, ch¶y vì, quªn kho¸ van, ®ãng n¾p,... hao hôt nhiÒu h¬n so víi ®Þnh møc cho phÐp. Ngoµi ra do hµng lo¹t nguyªn nh©n kh¸c: hµng ho¸ bÞ hao hôt, mÊt gi¸, gi¶m chÊt l-îng,... ®©ylµ kho¶n béi chi ph¶i trõ vµo lîi nhuËn. D. Chi phÝ qu¶n lý hµnh chÝnh. 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 1. TiÒn l-¬ng gi¸n tiÕp kinh doanh: lµ toµn bé kho¶n tiÒn l-¬ng (tiÒn c«ng) cho gi¸m ®èc, c¸c tr-ëng phã phßng ban, c¸c bé phËn cöa hµng, trung t©m, xÝ nghiÖp,... §©y lµ chi phÝ tiÒn l-¬ng (tiÒn c«ng) cho bé m¸y qu¶n trÞ doanh nghiÖp. C¨n cø vµo kÕ ho¹ch lao ®éng tiÒn l-¬ng, c¨n cø vµo thang bËc vµ hîp ®ång ®· ký víi ng-êi lµm thuª qu¶n lý, cã thÓ x¸c ®Þnh ®-îc tæng quü l-¬ng trong tõng ®¬n vÞ thêi gian cña bé m¸y qu¶n lý hµnh chÝnh. 2. KhÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh dïng trong qu¶n lý hµnh chÝnh: lµ sè tiÒn trÝch khÊu hao nhµ cöa, c«ng cô dïng trong qu¶n lý kinh doanh. 3. Chi phÝ nhiªn liÖu, ®iÖn lùc: dïng trong qu¶n lý hµnh chÝnh nh-: nhiªn liÖu xe con, ®iÖn dïng th¾p s¸ng vµ m¸y mãc lµm viÖc hµnh chÝnh ph¶i tr¶ cho c¬ quan ph©n phèi ®iÖn. 4. C¸c kho¶n chi phÝ kh¸c: chi phÝ trang trÝ, tiÕp kh¸ch, chi phÝ héi nghÞ tæng kÕt. V-/ Néi dông cña gi¶m phÝ l-u th«ng. 1-/ Nh÷ng biÖn ph¸p gi¶m chÝ phÝ vËn t¶i bèc dì: Rót ng¾n qu·ng ®-êng vËn t¶i b×nh qu©n vµ lùa chän ®óng ®¾n ph-¬ng tiÖn vËn t¶i hµng ho¸, kÕt hîp chÆt chÏ mua vµ b¸n, chñ ®éng tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng dÞch vô, ph©n bè hîp lý m¹ng l-íi kinh doanh t¹o cho hµng ho¸ cã con ®-êng vËn ®éng hîp lý vµ ng¾n nhÊt, chuÈn bÞ tèt chµo hµng, chuÈn bÞ tèt ®ãng gãi hµng ho¸ vµ bao b× phï hîp, tæ chøc tèt c«ng t¸c bèc dì hµng ho¸ ë hai ®Çu tuyÕn vËn chuyÓn vµ hîp t¸c chÆt chÏ víi c¬ quan vËn chuyÓn, sö dông ph-¬ng thøc vËn chuyÓn tiªn tiÕn. 2-/ C¸c biÖn ph¸p gi¶m chÝ phÝ b¶o qu¶n, thu mua, tiªu thô. Tæ chøc bé m¸y kinh doanh vµ m¹ng l-íi kinh doanh cã quy m« phï hîp víi khèi l-îng hµng ho¸ lu©n chuyÓn, t¨ng c-êng qu¶n lý vµ sö dông tèt tµi s¶n dïng trong kinh doanh thùc hiÖn ®óng kû luËt tµi chÝnh tÝn dông, ¸p dông tiÕn bé khoa häc, c«ng nghÖ míi trng b¶o qu¶n hµng ho¸, t¨ng c-êng båi d-ìng, n©ng cao tr×nh ®é kü thuËt, nghiÖp vô cña c¸n bé c«ng nh©n viªn c«ng t¸c kho. 3-/ C¸c biÖn ph¸p gi¶m chÝ phÝ hao hôt hµng ho¸: Hao hôt hµng ho¸ cã liªn quan ®Õn nhiÒu kh©u, nhiÒu yÕu tè, ®Æc biÖt ph¶i quan t©m ®Õn ®iÒu kiÖn kü thuËt. §Ó gi¶m hao hôt cã thÓ ¸p dông c¸c biÖn ph¸p sau: kiÓm tra chÆt chÏ sè l-îng, chÊt l-îng hµng ho¸ nhËp kho. Cã sù ph©n lo¹i hµng ho¸ vµ biÖn ph¸p b¶o qu¶n thÝch hîp ngay tõ ®Çu. C¶i tiÕn kü thuËt b¶o qu¶n hµng hãa ë kho, tr¹m, cöa hµng. Cñng cè vµ hoµn thiÖn kho 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 tµng, vËt liÖu che ®Ëy, kª lãt c¸c trang thiÕt bÞ cña kho x©y dùng c¸c ®Þnh møc hao hôt vµ qu¶n lý chÆt chÏ c¸c kh©u, c¸c yÕu tè cã liªn quan ®Õn hao hôt tù nhiªn. T¨ng c-êng båi d-ìng kü thuËt b¶o qu¶n vµ tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cña c«ng nh©n b¶o qu¶n, b¶o vÖ hµng ho¸. 4-/ C¸c biÖn ph¸p gi¶m chÝ phÝ qu¶n lý hµnh chÝnh. Tinh gi¶n bé m¸y qu¶n lý hµnh chÝnh vµ c¶i tiÕn bé m¸y qu¶n lý phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. Gi¶m bít c¸c thñ tôc hµnh chÝnh kh«ng cÇn thiÕt, gi¶m bít c¸c kho¶n chi tiªu cã tÝnh chÊt h×nh thøc, ph« tr-¬ng. ¸p dông c¸c tiÕn bé khoa häc trong qu¶n lý hµnh chÝnh ®¶m b¶o th«ng tin trong suèt, chÝnh x¸c. 16 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 PhÇn 2 mét sè gi¶i ph¸p gi¶m chÝ phÝ l-u th«ng 1-/ C¸c biÖn ph¸p gi¶m chÝ phÝ vËn t¶i, bèc xÕp. Nh- chóng ta ®· biÕt viÖc gi¶m chÝ phÝ l-u th«ng kh«ng cã nghÜa lµ tæng chÝ phÝ l-u th«ng gi¶m xuèng cµng Ýt lµ cµng tèt. Mµ ph¶i tÝnh ®Õn hiÖu qu¶ cña ®ång vèn mµ m×nh ®· bá ra kinh doanh hay nãi c¸ch kh¸c lµ viÖc chÝ phÝ ®ã cã phï hîp, cã khoa häc ®em l¹i lîi nhuËn cao cho doanh nghiÖp. Cã nh÷ng kho¶n chÝ phÝ vÉn ph¶i chi nh-ng nh÷ng kho¶n kh«ng cÇn thiÕt th× ph¶i phÊn ®Êu gi¶m xuèng tíi møc cã thÓ. Trong chÝ phÝ l-u th«ng chÝ phÝ vËn t¶i lµ kho¶n chi chiÕm tû träng lín do ®ã viÖc tiÕt kiÖm chÝ phÝ vËn t¶i lµ rÊt cÇn thiÕt: - Ph¶i lu«n tÝnh to¸n, ph©n tÝch lùa chän c¸c ph-¬ng ¸n vËn chuyÓn tèi -u. Muèn vËy mçi phßng vµ mçi tr¹m ph¶i cã Ýt nhÊt mét c¸n bé cã n¨ng lùc tr×nh ®é chuyªn m«n ®Ó lËp vµ lùa chän ph-¬ng ¸n. - Lªn kÕ ho¹ch mua, b¸n chuyªn chë hµng ho¸ ph¶i hîp lý: thÓ hiÖn sù ¨n khíp hµng ho¸ mua vµ b¸n kÓ c¶ vÒ thêi gian, khèi l-îng, ph-¬ng tiÖn chuyªn chë. Tõ c¸c kÕ ho¹ch mua, b¸n tæ chøc thùc hiÖn chuyªn chë tíi tõng ®Þa bµn, tõng ®Þa ®iÓm hîp lý khoa häc. Gi¶m tíi møc thÊp nhÊt l-îng hµng ho¸ qua kho vµ chÝ phÝ vËn chuyÓn trong viÖc lùa chän ph-¬ng ¸n vËn chuyÓn cÇn ph¶i chó ý tíi ph-¬ng tiÖn, con ®-êng vËn chuyÓn, ®Ó lùa chän cã hiÖu qu¶. Muèn vËy: + Cã kÕ ho¹ch mua hµng, giao hµng râ rµng. Ng-êi lËp ph-¬ng ¸n vËn chuyÓn cÇn ph¶i n¾m v÷ng c¸c kÕ ho¹ch tr¸nh t×nh tr¹ng thêi gian qu¸ cÊp kÝp mµ kh«ng sö dông ®-îc c¸c ph-¬ng tiÖn rÎ tiÒn kinh tÕ nhÊt. + Ph¶i n¾m v÷ng gi¸ c-íc, hµnh tr×nh ®i l¹i cña ph-¬ng tiÖn trªn mçi tuyÕn. + Nh- tÝnh to¸n chÝ phÝ ph¶i tÝnh ®ñ, tÝnh ®óng tõng chi phÝ hao hôt, bèc dì, b¶o qu¶n,... kh«ng ®-îc bá qua c¸c chi phÝ ph¸t sinh vµ thªm nh÷ng kho¶n chÝ phÝ bÊt hîp lý trong qu¸ tr×nh chuyÓn giao ph-¬ng tiÖn. + So s¸nh c¸c ph-¬ng ¸n vËn chuyÓn ®Ò ra vÒ chÝ phÝ, thêi gian, sù thuËn tiÖn, an toµn ®Ó chän ph-¬ng ¸n cã hiÖu qu¶ nhÊt. 17 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - ¸p dông viÖc vËn chuyÓn hai chiÒu ®Ó gi¶m chi phÝ khÊu hao, vËn chuyÓn xuèng. - Nªn quan hÖ chÆt chÏ víi c¸c ®¬n vÞ vËn chuyÓn l©u dµi. - PhÊn ®Êu t¨ng tèc ®é chu chuyÓn vèn b»ng c¸c biÖn ph¸p t¨ng doanh sè b¸n, thanh lý c¸c ph-¬ng tiÖn vËn t¶i bèc xÕp ®· cò tiªu thô nhiÒu nhiªn liÖu. 2-/ C¸c biÖn ph¸p thu mua, b¶o qu¶n, tiªu thô. - Lu«n theo dâi hµng nhËp, xuÊt, tån mçi tr¹m, cöa hµng trong toµn doanh nghiÖp b»ng c¸ch thùc hiÖn khai b¸o hµng kú, hµng ngµy. - Ph©n tÝch nguån hµng nhËp, dù ®o¸n nhu cÇu trªn c¬ së thùc tÕ. Tõ ®ã c©n ®èi nhËp, xuÊt ®Ó gi¶m bít tån kho kh«ng cÇn thiÕt vµ ®¸p øng tèt nhu cÇu thÞ tr-êng. - S¾p xÕp bè trÝ l¹i lao ®éng hîp lý h¬n, tiÕp tôc tinh gi¶m nh÷ng c¸n bé c«ng nh©n viªn kh«ng cã n¨ng lùc. Më réng nhu cÇu, ph¹m vi kinh doanh cho doanh nghiÖp. - CÇn chó träng ®¶m b¶o chÊt l-îng hµng mua vµo. T¹o nguån ®¶m b¶o c¬ cÊu hîp lý, phï hîp víi nhu cÇu ng-êi tiªu dïng. §Æc biÖt doanh nghiÖp cÇn chó träng c«ng t¸c t¹o nguån muèn vËy doanh nghiÖp cÇn ph¶i tæ chøc m¹ng l-íi thu mua hîp lý ®Ó cã thÓ thu mua ®-îc ®Çy ®ñ kÞp thêi, ®óng sè l-îng, chÊt l-îng, thêi gian,... ®ã lµ tæ chøc thùc hiÖn thu mua trùc tiÕp ®Õn tËn nh÷ng n¬i tËp trung nguån hµng, nh÷ng thÞ tr-êng nguån hµng chÝnh nhlµ Hßn Gai, CÈm Ph¶, Nói Hång ®Ó võa tËp trung nguån hµng võa h¹ thÊp ®-îc chi phÝ thu mua. MÆt kh¸c ®Ó khuyÕn khÝch ho¹t ®éng t¹o nguån hµng vµ thu mua hµng ho¸ theo ®óng yªu cÇu vÒ sè l-îng, chÊt l-îng, gi¸ c¶, h¹ chi phÝ hao hôt, ®óng thêi gian,... doanh nghiÖp cÇn ¸p dông c¸c biÖn ph¸p kinh tÕ ®Ó khuyÕn khÝch bé phËn thu mua b»ng c¸c h×nh thøc nh- kho¸n theo doanh sè mua hµng, b¸n nhanh cã th-ëng, vµ ph©n bè l¹i lîi nhuËn hîp lý gi÷a doanh nghiÖp vµ c¸c b¹n hµng, ph©n c«ng râ rµng tr¸ch nhiÖm cho tõng ng-êi. Tõng kú chØ ®Ó mét l-îng dù tr÷ nhÊt ®Þnh, víi c¬ cÊu hîp lý vµ ph¶i th-êng xuyªn thay ®æi. Lu«n quy ho¹ch l¹i kho b·i võa ®¶m b¶o chÊt l-îng, chèng hao hôt, t¨ng nhanh hÖ sè quay kho cña hµng ho¸, gi¶m bít hµng ho¸ ø ®äng l©u ngµy chËm tiªu thô, kÐm phÈm chÊt. C¸c kho b·i kh«ng sö dông ®Õn doanh nghiÖp nªn më dÞch vô cho thuª v¨n phßng hoÆc cho c¸c ®¬n vÞ kh¸c sö dông víi môc ®Ých riªng cña m×nh nh»m gi¶m bít c¸c kho¶n khÊu hao, chuyªn tu söa ch÷a hµng n¨m. 18 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 - CÇn qu¶n lý chÆtc hÏ h¬n trong c«ng t¸c b¶o qu¶n, nhËp, xuÊt nh»m gi¶m bít c¸c chÝ phÝ tiªu cùc. §Ó lµm ®-îc ®iÒu nµy doanh nghiÖp cÇn ph¶i tuyÓn chän c¸c c¸n bé cã n¨ng lùc chuyªn m«n h¬n hoÆc ®µo t¹o thªm nh»m båi d-ìng n©ng cao tr×nh ®é qu¶n lý cho CBCNV. - CÇn quan t©m h¬n n÷a ®Ó phÊn ®Êu gi¶m c¸c kho¶n l·i vay ng©n hµng. Muèn vËy doanh nghiÖp cÇn ph¶i tiÕn hµnh tæng hîp nhiÒu biÖn ph¸p trong ®ã cã biÖn ph¸p quan träng nhÊt lµ t¨ng nhanh vßng quay cña vèn l-u ®éng b»ng t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, lµm cho khèi l-îng vèn n»m trong l-u th«ng ngµy cµng Ýt ®i. Lu«n chÊp hµnh tèt kû luËt thanh to¸n, ®Æc biÖt lµ thanh to¸n c«ng nî trong qu¸ tr×nh mua b¸n, tr¸nh t×nh tr¹ng c«ng nî d©y d-a g©y t×nh tr¹ng doanh nghiÖp bÞ chiÕm dông vèn kinh doanh. Muèn lµm ®-îc nh- vËy kÕ to¸n ph¶i theo dâi, kiÓm tra th-êng xuyªn t×nh h×nh c«ng nî, tiÒn mÆt tån quü ®Ó kÞp thêi ®Ò xuÊt víi ban l·nh ®¹o cã h-íng gi¶i quyÕt. - Chó träng chi phÝ xóc tiÕn b¸n hµng, ®Ó kh¶i th¸c c¸c nguån hµng vµ më réng ph¹m vi kinh doanh t¨ng doanh sè b¸n hµng. Ph©n ®Þnh râ rµng h¬n n÷a chøc n¨ng nhiÖm vô cña c¸c tr¹m, phßng ban vµ tõng c¸n bé trong doanh nghiÖp nh»m n©ng cao chÊt l-îng c«ng t¸c qu¶n lý t¹o tÝnh chñ ®éng s¸ng t¹o trong c«ng viÖc cho c¸n bé c«ng nh©n viªn. 3-/ C¸c biÖn ph¸p gi¶m chÝ phÝ hao hôt: Muèn gi¶m ®-îc tû lÖ hao hôt th× doanh nghiÖp nªn: - C¶i tiÕn kü thuËt b¶o qu¶n, cñng cè kho tµng bÕn b·i vÒ c¸c vËt liÖu che ®Ëy, thiÕt bÞ b¶o qu¶n. - T¨ng c-êng båi d-ìng nghiÖp vô kü thuËt b¶o qu¶n kho b·i cho c¸c thñ kho, nh©n viªn kho, nh©n viªn b¶o qu¶n. - KiÓm tra chÆt chÏ sè l-îng, chÊt l-îng, vËt t- tõ khi nhËp kho ®Õn khi bèc xÕp lªn ph-¬ng tiÖn. - Cã kÕ ho¹ch phßng chèng b·o lôt tr-íc mïa m-a b·o x¶y ra, tr¸nh t×nh tr¹ng bÞ bÊt ngê. 4-/ C¸c biÖn ph¸p gi¶m chÝ phÝ qu¶n lý hµnh chÝnh. Gi¶m c¸c thñ tôc phiÒn hµ cho kh¸ch hµng, c¸c th«ng tin kh¸ch hµng ph¶i ®-îc cËp nhËt hµng ngµy. Gi¶m tèi ®a c¸c kho¶n tiªu cùc phÝ trong qu¶n lý, tiÕt kiÖm ®óng møc trong viÖc thùc hiÖn c¸c cuéc häp, héi nghÞ chi phÝ ®iÖn n-íc. 19 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Gi¶m biªn chÕ khèi gi¸n tiÕp ®Æc biÖt lµ t¹i v¨n phßng doanh nghiÖp vµ lùa chän c¸c c¸n bé cã n¨ng lùc tr×nh ®é th-êng xuyªn n©ng cao båi d-ìng tr×nh ®é qu¶n lý, chuyªn m«n cho c¸n bé b»ng c¸ch thanh lý kÞp thêi c¸c tµi s¶n ®· khÊu hao hÕt, hoÆc sö dông kÐm hiÖu qu¶ thay b»ng c¸c thiÕt bÞ m¸y mãc míi, gi¶m bíi khèi l-îng nh©n viªn v¨n phßng kÕ to¸n v× thùc tÕ cho thÊy phßng kÕ to¸n cña doanh nghiÖp cã 8 ng-êi trong khi c«ng viÖc chØ cÇn ®Õn 3 ng-êi, phßng kÕ ho¹ch kinh doanh cßn thiÕu nhiÒu c¸n bé cã tr×nh ®é nghiÖp vô chuyªn m«n, nhanh nhÑn s¸ng t¹o do vËy hiÖu qu¶ mµ phßng kÕ ho¹ch kinh doanh ®em l¹i kÐm hiÖu qu¶, chi phÝ nhiÒu. - ¸p dông c¸c tiÕn bé khoa häc míi vµo viÖc qu¶n lý nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng viÖc. 20
- Xem thêm -