Các biện pháp phát triển khả năng kể chuyện sáng tạo cho trẻ mẫu giáo”.

  • Số trang: 19 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 23 |
  • Lượt tải: 0
dinhthithuyha

Đã đăng 3359 tài liệu

Mô tả:

SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o MỤC LỤC TT 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 CÁC PHẦN CHÍNH Bìa Trang phụ bìa Mục lục Phần I: Đặt vấn đề Phần II: Nội dung 2.1. Cơ sở lý luận 2.2. Thực trạng 2.3. Một số biện pháp giúp trẻ kể chuyện sáng tạo đạt hiệu quả 2.3.1. Kể chuyện bằng đồ vật thật: 2.3.2. Đàm thoại 2.3.3. Truyện mẫu của cô 2.3.4. Đánh giá nhận xét 2.3.5. Kết hợp với các hoạt động khác trong trường TRANG 1 2 4 4 6 7 7 7 8 8 9 mầm non đặc biệt là hoạt động cho trẻ làm quen các tác 14 15 16 17 phẩm văn học 2.3.6. Áp dụng một số hình thức kể chuyện 2.3.6.1. Kể chuyện bằng đồ vật thật 2.3.6.2. Kể chuyện theo tranh 2.2.6.3. Kể chuyện bằng phần mềm Powerpoint 10 10 12 13 18 2.2.6.4. Kể chuyện thay đổi lời kết 16 19 20 2.4. Kết quả đạt được Phần III: Kết luận 17 18 PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå -1- SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o Nhà tâm lý học Xô Viết L.X Vuwgotxki nhận định: “Hoạt động sáng tạo phụ thuộc trực tiếp vào sự phong phú và đa dạng kinh nghiệm cũ của con người, bởi vì, kinh nghiệm đó sẽ là chất liệu tạo nên cấu trúc tưởng tượng”. Thật vậy, tưởng tượng là một quá trình tâm lý phức tạp có quan hệ mật thiết với kinh nghiệm sống của trẻ. Kể chuyện sáng tạo của trẻ được xem là một hoạt động mà trong đó nhân cách của trẻ được thể hiện trọn vẹn, nó đòi hỏi phải có trí tưởng tượng tích cực, tư duy, ngôn ngữ phát triển, khả năng quan sát, tính chủ định và sự tham gia của các xúc cảm tích cực. Vì vậy, kể chuyện sáng tạo là một “phương pháp” hay biện pháp giúp trẻ mẫu giáo phát triển trí tưởng tượng, đó là phương pháp được giáo viên mầm non sử dụng với mục đích hình thành ở trẻ những kiến thức về các nhân vật, các tình tiết, sự kiện, sự vật được miêu tả trong nội dung các câu chuyện kể, đồng thời phát triển ở trẻ trí tưởng tượng, năng lực nhận thức, khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ. Kể chuyện sáng tạo là hoạt động ngôn ngữ tác động đến toàn bộ sự phát triển tâm lý của trẻ. Để trẻ sáng tạo được chuyện kể rất cần có ý tưởng, ý tưởng của trẻ xuất phát từ nội dung bức tranh, có khi từ vật trẻ quan sát hay từ một câu chuyện đã nghe, một chủ đề được gợi ý…từ ý tưởng của chuyện trẻ tự xây dựng một câu chuyện theo trình tự hợp lý, sao cho người nghe hiểu được. Khả năng này được hoàn chỉnh là ở trẻ mẫu giáo lớn 5-6 tuổi, trẻ biết gợi nhớ những biểu tượng quen thuộc, có liên quan đến câu chuyện sẽ kể và liên kết thành một câu chuyện theo trình tự hợp lý, biết chọn lọc từ ngữ thích hợp và sắp xếp chúng thành một câu chuyện liền mạch, thể hiện được ý tưởng. Quá trình trẻ cho thấy kể chuyện sáng tạo đòi hỏi sự tham gia của các quá trình tri giác, tưởng tượng, trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ. Vì vậy trẻ mẫu giáo sẽ được phát huy tốt trong hoạt động kể chuyện sáng tạo. Những bài thơ, đồng dao, các câu chuyện cổ tích… đã từng bước bồi dưỡng khả năng tưởng tượng cho trẻ, và khi dạy trẻ kể chuyện giáo viên mầm non cũng đã áp dụng phương pháp rèn luyện kĩ năng tưởng tượng sáng tạo cho trẻ vì thế khả năng càng tăng lên ở trẻ. Giáo viên dạy trẻ biết cách phát hiện chi tiết, tình tiết, tính cách, đặc điểm các nhân vật trong truyện… dạy trẻ thay đổi Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå -2- SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o một vài chi tiết một cách hợp lý để tạo thành một câu chuyện hay hơn, hấp dẫn hơn và một điều không thể thiếu được là tạo điều kiện cho trẻ được trãi nghiệm. Kể chuyện sáng tạo là một hoạt động mà trẻ được tự chủ trong cách nghĩ, cách làm của mình, giáo viên có thể dựa vào những điều trẻ quan tâm để xây dựng các chủ đề khám phá cho hoạt động mới. Thông qua những câu chuyện đó, trẻ cũng thể hiện cách nghĩ, cách làm của mình về những hiện tượng đang diễn ra xung quanh trẻ. Bằng cách đó, người lớn thấy được những suy nghĩ, cách nhìn nhận cũng như tính cách của từng trẻ, giáo viên có thể dựa vào đây đề điều chỉnh, phát huy những hành vi tích cực hay kịp thời làm mất đi những hành vi có dấu hiệu tiêu cực của trẻ. Trẻ cũng được bộc lộ tình cảm của mình nhiều trong khi kể chuyện sáng tạo về tình cảm với nhân vật, cách xử lý tình huống mà các hoạt động khác trẻ chưa có cơ hội hoặc không mạnh dạn bộc lộ một cách rõ ràng cụ thể. Dạy trẻ kể chuyện sáng tạo là một nội dung của chương trình làm quen Văn học ở trường mầm non. Đây là hoạt động cơ bản giúp trẻ rèn luyện thực hành, trãi nghiệm bước đầu nghệ thuật. Nó có ý nghĩa lớn trong việc phát triển nhân cách, chuẩn bị cho trẻ bước vào trường phổ thông trong mọi lĩnh vực, nhất là lĩnh vực ngôn ngữ. Dạy trẻ kể chuyện được xem như là một phương pháp hiệu quả để phát triển ngôn ngữ mạch lạc, một hình thức ngôn ngữ bậc cao rất cần ở mỗi đứa trẻ. Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ là cần thiết và quan trọng để đảm bảo cho ngôn ngữ trở thành phương tiện giao tiếp, kể chuyện không chỉ rèn cho trẻ ghi nhớ máy móc một tác phẩm văn học, rèn luyện, củng cố trí nhớ mà đó còn là sự sáng tạo. PHẦN II: NỘI DUNG 2.1. CƠ SỞ LÍ LUẬN: Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå -3- SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o Tiếp cận một đứa trẻ đang ở lứa tuổi mầm non không phải quá khó khăn nhưng làm sao để thu hút và giữ chân bé một cách tự nguyện trong một thời gian nhất định mới là điều khó khăn. Để làm được điều đó, giáo viên mầm non cần có những biện pháp, những “chiêu trò” khác nhau dù rằng không phải cách thức nào cũng mang lại hiệu quả cao. Nhiều phụ huynh thắc mắc không hiểu lý do vì sao một đứa trẻ vốn rất nghịch ngợm khi ở nhà lại trở nên nền nếp và ngoan ngoãn khi được đến trường mầm non. Bí quyết ở đây chính là sự đa dạng trong việc tổ chức các hình thức hoạt động phù hợp của nhà trường với nhu cầu và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ . Trong sự đa dạng của các hoạt động tại trường mầm non thì hình thức kể chuyện luôn được trẻ quan tâm và yêu thích. Điều này thể hiện rõ ràng là trẻ đến trường mầm non khi còn ở độ tuổi nhà trẻ, khi được nghe cô giáo kể các câu chuyện trong giờ làm quen văn học, lúc đó các nhân vật trong truyện trở thành một “thỏi nam châm” đối với trẻ. Khi hoạt động này được chú ý và đầu tư nhiều hơn thông qua việc sử dụng các đồ dùng minh họa và giọng kể diễn cảm của giáo viên lại càng làm cho trẻ hứng thú và yêu thích. Nghe kể chuyện đã rất hấp dẫn thì việc kể chuyện lại càng làm cho trẻ tò mò và muốn thử sức nếu được người lớn tác động đúng đắn. Nhu cầu được thể hiện của trẻ với các bạn và cô giáo ở trường mầm non ngày càng tăng cao, trẻ mong muốn được độc lập trong mắt cô giáo đó là một động lực thôi thúc trẻ tự thể hiện cái tôi của mình mong muốn được thể hiện để bạn bè của mình được nghe. Nắm bắt được nhu cầu này đòi hỏi người cán bộ phụ trách chuyên môn mầm non suy nghĩ cùng nhau tìm ra giải pháp hay, thực hiện có hiệu quả việc tổ chức các hoạt động kể chuyện sáng tạo và cũng đã áp dụng trong hai năm học vừa qua thành công. Vì đây là một môn học bắt buộc trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non áp dụng thành công khi đưa hoạt động kể chuyện trở thành hoạt động thường xuyên tại các trường mầm non cũng như khuyến khích các bậc cha mẹ áp dụng tại nhà, đó cũng là mục tiêu góp phần triển toàn diện cho trẻ mẫu giáo. Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå -4- SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o Để không phải lặp đi lặp lại một hình thức kể chuyện dễ gây ra sự nhàm chán mà hiện nay ở các trường mầm non trong huyện đã tổ chức được phong phú các hoạt động kể chuyện: kể lại tác phẩm văn học, kể chuyện theo ý thích, kể chuyện đề tài cho trước… các hình thức kể chuyện này được áp dụng vào mục đích phát triển, tùy vào đặc điểm tâm lý lứa tuổi, vốn kinh nghiệm và mức độ phát triển ngôn ngữ của trẻ. Chúng ta yêu cầu trẻ kể một câu chuyện mà đơn thuần chỉ là sự lặp lại thuộc lòng, dựa vào trí nhớ thì chỉ là kể chuyện. Còn kể chuyện thì đòi hỏi phải có yếu tố sáng tạo, mới mẻ riêng của trẻ đó là nhiệm vụ của người giáo viên mầm non cần hướng dẫn cho trẻ. Các cháu mẫu giáo có thể kể lại những chuyện đã được học trên lớp khá đầy đủ, đồng thời sáng tạo thêm nhiều yếu tố mới về mặt từ ngữ, tình tiết, nhân vật… và để phát huy tính tích cực, độc lập nhận thức cũng như trí tưởng tượng cho trẻ trong quá trình tiếp nhận cảm thụ văn học, giáo viên mầm non không chỉ dạy trẻ kể lại chuyện mà còn phải dạy trẻ kể chuyện sáng tạo. Kể chuyện sáng tạo chính là một hình thức kể chuyện mà chính bản thân trẻ sử dụng những kinh nghiệm và vốn sống đã có để nhào nặn, liên kết chúng lại với nhau tạo thành một câu chuyện có nội dung theo ý mình. Trẻ phải biết mở đầu và kết thúc câu chuyện sao cho phù hợp logic, xuyên suốt với chủ đề câu chuyện. Hiện nay, ở các trường mầm non, hầu hết giáo viên đều rất yêu thích hoạt động kể chuyện cho trẻ nghe. Bản thân trẻ cũng yêu thích hình thức này khá nhiều, có thể vì lí do này mà giáo viên quên đi việc chính bản thân trẻ cũng có thể tự mình kể lại các câu chuyện theo ý của bé. Để làm được điều này cần có sự hỗ trợ của cô giáo giúp trẻ nắm vững cách thức, cung cấp biểu tượng và khuyến khích trẻ để trẻ tin rằng mình cũng có thể tự “sáng tạo” được ra những câu chuyện, dù đây là một thể loại kể chuyện sáng tạo áp dụng trong trường mầm non, song trong quá trình lựa chọn để tổ chức thực hiện cho trẻ kể chuyện sáng tạo của đội ngũ giáo viên trong huyện vẫn còn hạn chế về kĩ năng, phương pháp kể chuyện, vì thế tôi quyết định chọn đề tài “Các biện pháp phát triển khả năng kể chuyện sáng tạo cho trẻ mẫu giáo”. 2.2. THỰC TRẠNG: Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå -5- SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o Việc tổ chức các hoạt động kể chuyện sáng tạo của các cô giáo ở các trường mầm non là một việc làm thường xuyên theo quy định chung của ngành, tuy nhiên vẫn còn nhiều giáo viên ở một số trường trên địa bàn huyện Đức Phổ vẫn chưa biết cách để khám phá phát huy trí tưởng tượng của trẻ trong quá trình kể chuyện sáng tạo, vì vậy trẻ mẫu giáo khi tham gia hoạt động này vẫn rất hạn chế. Đặc điểm trẻ mẫu giáo là muốn khám phá những điều mới mẻ trong cuộc sống. Điều này thể hiện rõ rệt khi trẻ luôn tìm hiểu mọi việc nhưng cũng rất chán nản và chuyển sang một đối tượng khác. Trẻ thường hỏi cô giáo tại sao, vì sao về sự vật, hiện tượng trong thực tế đã diễn ra ở trường mầm non và chúng quanh trẻ hàng ngày. Một số trẻ mẫu giáo có thể đã biết về điều đó nhưng vẫn muốn làm chúng mới mẻ, khác biệt đi bằng cách nghĩ ra các tên gọi khác hoặc hoàn thiện để liên kết chúng thành những câu chuyện không đầu không đuôi. Trẻ có thể gọi một chiếc lá khô bằng một “chiếc thuyền”, gọi một đám mây bay trên bầu trời là “những tên khổng lồ” hay gọi một cây chổi là “máy bay”… Trẻ có thể được liên kết với nhau bằng một câu chuyện sáng tạo bằng trí tưởng tượng phong phú và sự sáng tạo của mình nếu có sự trợ giúp của cô giáo. Việc hổ trợ cho trẻ hoàn thiện các mẫu chuyện một cách logich, mạch lạc và thống nhất của cô giáo trực tiếp dạy trẻ sẽ giống như một đòn bẩy giúp trẻ có bước đệm tốt trong sự phát triển của trẻ sau này ở các trường phổ thông đó là nhiệm vụ của cô giáo dạy trẻ ở các trường mầm non. Cụ thể như sau: Khi tổ chức các giờ kể chuyện, giáo viên chưa sử dụng tốt đồ dùng dạy học bằng đồ vật, vật thật như: rối tay, rối que, rối dây, kể chuyện bằng ngón tay, bàn tay; nghệ thuật đặt câu hỏi chưa theo trình tự từ dễ đến khó, chưa chú ý khả năng hiểu biết của trẻ, chưa chú ý giúp trẻ nói đúng ngữ pháp cũng như luyện phát âm đúng. Đối với trẻ chưa hứng thú với việc kể chuyện sáng tạo, sắp xếp nội dung câu chuyện chưa theo trình tự, chưa logic, thiếu mạch lạc và chưa tích cực sáng tạo. Bên cạnh đó cơ sở vật chất (học liệu cho các cháu thực hiện còn ít, chưa phong phú, nói chung các trường chưa thật sự đầu tư cho môn học này). Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå -6- SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o 2.3. MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO ĐẠT HIỆU QUẢ: 2.3.1. Kể chuyện bằng đồ vật thật: Trò chuyện là một biện pháp giúp trẻ có thể hình thành khả năng kể chuyện sáng tạo, nó được tiến hành mọi lúc, mọi nơi, không gò bó, không gượng ép, trong thời gian không gian. Trẻ mầm non có nhu cầu cao và dễ dàng chia sẻ với cô giáo mọi thứ mà trẻ quan tâm, không giống trong giờ học, trẻ có thể mất tự tin, khi trò chuyện cảm giác gần gũi, thân mật làm trẻ thấy mình cởi mở hơn. Khi trò chuyện với trẻ cô giáo nhận ra được nhiều điều và đôi khi trẻ không gắn kết thông tin với nhau chặt chẽ, trẻ thường bỏ dỡ và chuyển sang đề tài mới, nguyên nhân chính là do khả năng tập trung của trẻ còn kém cũng như vốn từ của trẻ còn quá ít ỏi, nhưng khi tâm lý trẻ thoải mái và có cơ hội cùng người lớn trao đổi trẻ dễ dàng hình thành thói quen tốt trong giao tiếp, trẻ thể hiện ý tưởng bằng ngôn ngữ một cách mạch lạc với các từ ngữ được thu thập với bạn bè và cô giáo trong lớp, đây cũng là nền tảng, những điều kiện cần thiết để tiến hành tốt hình thức kể chuyện sáng tạo 2.3.2. Đàm thoại: Đàm thoại là biện pháp giúp trẻ tập trung làm rõ vấn đề cần thảo luận bằng hệ thống các câu hỏi của giáo viên đưa ra phải phù hợp. Nó giúp trẻ không tập trung về câu chuyện sắp được kể và nội dung chính trẻ được quan tâm. Đàm thoại hình thành cho trẻ khả năng hình thành trả lời câu hỏi theo ý kiến của mình. Nó giúp người lớn biết được trẻ có những biểu tượng và từ đó giáo viên cung cấp cho trẻ những biểu tượng mà trẻ chưa được nhớ ra hoặc mới mẻ đối trẻ. Đó là một bước quan trọng để trẻ tập thể hiện bản thân một cách có chủ định- một yếu tố cần thiết trong kể chuyện sáng tạo. Tuy nhiên bên cạnh đó giáo viên cần chú ý thêm về vấn đề như sau: - Đặt câu hỏi, chú ý sắp sếp theo thứ tự từ dễ đến khó, đơn giản đến phức tạp, khái quát đến chi tiết. - Giao nhiệm vụ: Lời kể phải mạch lạc, trẻ biết lời câu hỏi của người lớn, không ê a, không ấp úng, nói để người khác có thể hiểu, phát âm cho đúng. Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå -7- SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o 2.3.3. Truyện mẫu của cô: Truyện mẫu của cô được xem là một nội dung gợi ý giúp trẻ tạo ra những câu chuyện khi khả năng kể chuyện và vốn kinh nghiệm sống, vốn từ còn hạn chế. Truyện mẫu ban đầu làm cho trẻ dựa vào đó để kể lại theo cấu trúc, mẫu câu… những ở độ tuổi mẫu giáo 5-6 tuổi, trẻ bám vào cái sườn mẫu đó và kể lại chuyện của mình. Câu chuyện “mẫu” giống như một “cái chén” mà ban đầu giáo viên mầm non là người phải tự cho thức ăn vào và về sau chính trẻ là người ban đầu, trẻ càng lớn thì “chén” càng to đồng nghĩa với việc khi kể chuyện sáng tạo, trẻ càng lớn thì nội dung càng phong phú và độ dài, độ khó của truyện càng tăng. Để truyện mẫu trở nên phong phú và hấp dẫn trẻ, cô giáo thường xuyên tích cực tư duy nhằm làm cho suy nghĩ của mình trở nên nhạy bén hơn và qua đó cô giáo cũng kịp thời nắm bắt được nhu cầu, hứng thú cũng như tiếp cận được những đề tài mà trẻ quan tâm, hứng thú. Làm được điều đó những câu chuyện mẫu của cô sẽ trở nên sinh động phong phú và lôi cuốn trẻ hơn cũng như giúp trẻ sáng tạo hơn trong việc tự tạo ra câu chuyện cho riêng mình. Ở đây, có thể xem cô giáo mầm non chính là nguồn cảm hứng cho trẻ sáng tác câu chuyện sáng tạo. 2.3.4. Đánh giá nhận xét: Đánh giá nhận xét là một biện pháp thực sự khó khăn khi thực hiện với trẻ mầm non, nhiệm vụ cô giáo là làm sao vẫn giữ được niềm hứng thú cho trẻ tiếp tục tham gia kể chuyện mà vẫn chỉ ra được những hạn chế mà trẻ gặp phải. Đối với những trẻ hoàn thành tốt nhiệm vụ, đánh giá nhận xét phù hợp giúp trẻ trở nên ham thích hơn và càng mong muốn thể hiện nhiều hơn. Đối với trẻ chưa hoàn thành nhiệm vụ, cô giáo đừng vội cáu ghét và chê bai trẻ mà hãy động viên và cho trẻ thấy mình sẽ còn cơ hội để khắc phục và thay đổi. Trong hoạt động kể chuyện sáng tạo khi đánh giá trẻ cô giáo tập trung vào các biểu hiện: trẻ thể hiện được câu chuyện một cách sáng tạo, câu chuyện có nội dung và bố cục, kết cấu chặt chẽ, khả năng diễn đạt ngôn ngữ mạch lạc. Bên Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå -8- SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o cạnh đó giáo viên cần có những hình thức động viên, khích lệ trẻ là chính, điều đó sẽ giúp trẻ mạnh dạn, tự tin và trí tưởng tượng phát triển mạnh mẽ, hồn nhiên nhất. Kể chuyện sáng tạo là một hoạt động không thể thiếu đối với trẻ mẫu giáo. Nó ảnh hưởng đến toàn bộ các đặc điểm tâm lý của trẻ, đặc biệt là tưởng tượng tái tạo và tưởng tượng sáng tạo. Tuy nhiên, nếu không có sự đầu tư nghiêm túc của cô giáo ở các trường mầm non trong hoạt động kể chuyện sáng tạo có thể làm suy giảm trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ. Vì vậy, việc áp dụng các giải pháp để kể chuyện sáng tạo cho trẻ mầm non là một việc làm rất cần thiết của giáo viên mầm non trong toàn huyện. 2.3.5. Kết hợp với các hoạt động khác trong trường mầm non đặc biệt là hoạt động cho trẻ làm quen các tác phẩm văn học: Để hoạt động kể chuyện của trẻ đạt hiệu quả, điều trước tiên giáo viên phải biết lựa chọn các truyện kể, đọc cho trẻ nghe và dạy trẻ kể chuyện. Khi chọn các câu chuyện kể cho trẻ, giáo viên phải chú ý đến tính vừa sức, hấp dẫn đối với trẻ. Các câu chuyện không quá dài, chú ý đến đặc điểm trí nhớ và sự chú ý của trẻ để đảm bảo sự tương thích. Ngoài ra cô giáo phải xác định (giáo dục gì cho trẻ, thể hiện câu, đoạn, chi tiết nào) xác định các tính cách nhân vật dựa trên nhiệm vụ giáo dục thể hiện qua các nhân vật, hành vi (xác định chủ điểm chương trình có phù hợp hay không và mang tính hấp dẫn đối với trẻ). Những truyện kể với những nhân vật và tính tiết khác nhau, ví dụ: có lúc hoàng tử cứu hoàng tử, nhưng có lúc công chúa cứu hoàng tử; những truyện kể không phải hành động theo một kiểu, ví dụ: không phải lúc nào bố cũng rửa xe, mẹ làm nội trợ; những truyện kể pha lẫn một vài thủ đoạn xảo quyệt, một chút hài hước, lời lẽ xáo trộn một chút, nhân vật cũng gặp rắc rôi…và đôi khi trẻ thích cảm giác sợ hãi hoặc những trò tinh quái… Tóm lại, hoạt động khi cho trẻ làm quen tác phẩm văn học giáo viên cần chú ý sự phù hợp với chủ đề, phù hợp với trẻ về nội dung, phát triển ở trẻ những đặc tính cần thiết của nhân cách, có giá trị nghệ thuật cao, sinh động; có sự rõ Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå -9- SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o ràng và tuần tự trong triển khai hành động. Từ ngữ cần phải dễ hiểu, chính xác, kết cấu ngữ pháp không phức tạp, hành văn sáng sủa giàu hình ảnh. Hoạt động kể chuyện sáng tạo được phối hợp của nhiều kĩ năng khác nhau của nhiều hoạt động như: Tạo hình, Làm quen với toán, Giáo dục âm nhạc … thông qua hình thức này, hoạt động kể chuyện sáng tạo của trẻ diễn ra “trơn tru” hơn và kích thích trẻ tham gia tích cực hơn. 2.3.6. Áp dụng một số hình thức kể chuyện: 2.3.6.1. Kể chuyện bằng đồ vật thật: Đây là hình thức mà trẻ sử dụng các loại đồ dùng, đồ chơi, vật thật để thiết lập nên một câu chuyện có cốt chuyện, trình tự, logic và kể lại một cách mạch lạc. Đồ dùng, đồ chơi, vật thật thông thường: các con rối, vật thật trong tự nhiên, chiếc lá, tờ giấy… thậm chí với các ngón tay, bàn tay của trẻ cũng trở thành phương tiện cho trẻ kể chuyện. Ví dụ: Nội dung câu truyện “Ai quan trọng nhất” được thực hiện các động tác trên đôi bàn tay của cô giáo. - Con Hươu cao cổ: Ngón cái và ngón trỏ chạm vào nhau tạo thành hình elip, ba ngón còn lại đưa thẳng lên cao. - Con Bướm: Móc hai ngón cái vào nhau, các ngón tay còn lại của bàn tay xòe ra. - Con Rắn: chụp các ngón tay lại, cổ tay cong. - Con Cua: Hai ngón cái đặt cạnh nhau, song song, bốn ngón còn lại chạm mặt bàn. - Ốc Sên: Nắm một bàn tay và đặt trên hai ngón tay của bàn tay còn lại. Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå - 10 - SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå - 11 - SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o 2.3.6.2. Kể chuyện theo tranh: Tranh vẽ có sức hấp dẫn đối với trẻ mầm non vì tranh thông qua hình ảnh sinh động, màu sắc tươi sáng, bắt mắt, đường nét, bố cục hài hòa đã thể hiện được nội dung chính muốn chuyển tải đến đối tượng. Trẻ rất thích xem đặc biệt là các bức tranh có nội dung gần gũi với đời sống của trẻ hoặc những vấn đề trẻ đang quan tâm. Tranh càng sặc sỡ càng thu hút được trẻ mầm non, do đặc điểm tâm sinh lý của trẻ là tư duy trực quan hình ảnh chiếm ưu thế. Ví dụ: Câu chuyện “Bé Na vâng lời” chỉ cần 4 hình ảnh minh họa sau trẻ mẫu giáo đã thực hiện được câu chuyện Ví dụ: Câu chuyện “Giải cứu công chúa hạt đậu” chuẩn bị một số tranh sau: Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå - 12 - SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o 2.2.6.3. Kể chuyện bằng phần mềm Powerpoint: Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học mầm non đã trở nên quen thuộc trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ hiện nay. Công nghệ thông tin trở thành một người bạn thân thiết cũng như hỗ trợ đắc lực cho giáo viên mầm non khi muốn chuyển tải thông tin đến cho trẻ. Sử dụng Powerpoint giáo viên mang đến cho trẻ những hình ảnh sống động như thật, những vật mẫu mà trẻ khó tiếp cận cũng như kết hợp chèn clip, âm nhạc, trò chơi… trong một bài giảng từ đó tạo cho trẻ có cơ hội thể hiện bản thân khi tham gia trực tiếp vào quá trình kể chuyện bằng phần mềm Powerpoint. Ví dụ: Kể chuyện “Ếch con học hát” cô giáo chỉ cần slide với các hình ảnh: Đầm sen với các nhân vật Ếch mẹ, Ếch con, Bác Ốc sên, cá rô con, Tôm nhỏ. Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå - 13 - SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o Ví dụ: Câu chuyện “ Về thời tiết” Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå - 14 - SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o 2.2.6.4. Kể chuyện thay đổi lời kết: Hình thức kể chuyện thay đổi lời kết được trẻ mẫu giáo yêu thích và được ưu tiên trong các hoạt động tại trường Mầm non cũng như tại nhà, với lý do hình thức này trẻ tích cực tham gia và có thể thực hiện rộng rãi với các trẻ dù khả năng ở mỗi đứa trẻ ở mức nào đi chăng nữa. Mỗi trẻ sẽ có một kết thúc cho riêng mình phù hợp với khả năng cũng như những kinh nghiệm sẵn có mà trẻ tích lũy được. Ví dụ: Câu chuyện: “Chú dê đen” Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå - 15 - SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o 2.4. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC: - Đối với trẻ: Qua báo cáo kết quả khảo sát của các trường mầm non trong huyện, có trên 90% số trẻ mẫu giáo rất hứng thú, tích cực rất thích tham gia vào hoạt động kể chuyện sáng tạo, ngôn ngữ của trẻ phát triển mạch lạc. Trẻ biết sử dụng vốn từ sẵn có, biết diễn đạt bằng ngôn ngữ của mình để hoàn thiện một câu chuyện đầy đủ theo nội dung. Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå - 16 - SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o - Đối với giáo viên: Trên 90% giáo viên đã có nhiều hình thức, các biện pháp tốt để giúp trẻ hoàn thiện theo câu chuyện theo trình tự nội dung. Các cô giáo cũng đã tạo được môi trường cho trẻ làm quen với môn Làm quen văn học rất tốt, đã sáng tạo thêm nhiều tranh trang trí ở góc học tập và tạo được môi trường rất phong phú cho trẻ bằng tranh, ảnh, trên máy vi tính rất phong phú và đa dạng, trong tiết dạy và các hoạt động khác. Bên cạnh đó các trường mầm non trong huyện cũng đã tạo được niềm tin và sự quan tâm hỗ trợ của các bậc phụ huynh, tạo điều kiện thuận lợi cho các trường thực hiện môn kể chuyện sáng tạo. Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå - 17 - SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o PHẦN III: KẾT LUẬN: Trên đây là một số kinh nghiệm về việc “ Các biện pháp phát triển khả năng kể chuyện sáng tạo cho trẻ mẫu giáo” được tổ chức thực hiện và triển khai trong toàn huyện đã đem lại hiệu quả cao. Tuy nhiên trong quá trình vận dụng không tránh khỏi những sai sót, kính mong hội đồng xét duyệt cùng đồng nghiệp góp ý, tôi xin chân thành cảm ơn! Đức Phổ, ngày 11 tháng 12 năm 2014 Người viết Huỳnh Thị Kim Định ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå - 18 - SKKN: Caù c bieä n phaù p phaù t trieå n khaû naê n g keå chuyeä n saù n g taï o cho treû maã u giaù o ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………… Taùc giaû: Huyønh Thò Kim Ñònh - Phoøng Giaùo duïc & Ñaøo taïo huyeän Ñöùc Phoå - 19 -
- Xem thêm -