Bvphân tuch lợi nhuận và một số giải pháp nhằm nâng cao lợi nhuận trong sản xuất kinh doanh tại tổng công ty thép việt nam

  • Số trang: 78 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 16 |
  • Lượt tải: 0
hoangtuavartar

Đã đăng 24898 tài liệu

Mô tả:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Lêi nãi ®Çu Lîi nhuËn lµ môc tiªu ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp, nã quyÕt ®Þnh sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. Víi nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ kh¸c nhau, c¬ chÕ vËn hµnh ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c nhau th× kÕt qu¶ lîi nhuËn còng kh¸c nhau. Trong c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung, c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®-îc Nhµ n-íc cÊp ph¸t vèn, cung øng vËt t-, nguyªn vËt liÖu vµ bao tiªu s¶n phÈm, l·i nép Nhµ n-íc, lç Nhµ n-íc chÞu. Lîi nhuËn ®ã ch-a ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ c¸c chi phÝ s¶n xuÊt vµ yªu cÇu thùc tÕ nghiªm kh¾c cña thÞ tr-êng, ch-a kÝch thÝch ®-îc tÝnh chñ ®éng s¸ng t¹o cña ng-êi qu¶n lý vµ c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt. Do ®ã cã t×nh tr¹ng l·i gi¶, lç thËt. NhiÒu doanh nghiÖp Nhµ n-íc lµm ¨n thua lç kÐo dµi trë thµnh g¸nh nÆng cho nÒn kinh tÕ, g©y l·ng phÝ nguån lùc. Thùc hiÖn ®-êng lèi ®æi míi, nÒn kinh tÕ ®-îc vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr-êng, cã sù qu¶n lý cña Nhµ n-íc theo ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa, Nhµ n-íc ban hµnh c¸c chÕ ®é chÝnh s¸ch, s¾p xÕp l¹i c¸c doanh nghiÖp, t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó c¸c doanh nghiÖp chñ ®éng s¸ng t¹o, tù chÞu tr¸ch nhiÖm l·i lç vÒ c¸c ho¹t ®éng cña m×nh. Tõ khi cã quyÕt ®Þnh 90/TTg vµ 91/TTg ngµy 07/03/1994 cña Thñ t-íng ChÝnh phñ, c¸c doanh nghiÖp ®-îc s¾p xÕp l¹i theo m« h×nh Tæng c«ng ty 90 vµ Tæng c«ng ty 91, ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp ®-îc c¶i thiÖn. NhiÒu doanh nghiÖp b¾t ®Çu lµm ¨n cã l·i t¹o ®iÒu kiÖn më réng vµ ph¸t triÓn s¶n xuÊt, t¨ng thu nhËp cho ng-êi lao ®éng. Tæng c«ng ty ThÐp ViÖt Nam ®-îc thµnh lËp theo m« h×nh Tæng c«ng ty 91. NhiÖm vô chÝnh yÕu cña Tæng c«ng ty lµ s¶n xuÊt thÐp, l-u th«ng s¶n phÈm thÐp trªn thÞ tr-êng trong c¶ n-íc, nhËp khÈu mét sè s¶n phÈm thÐp trong n-íc ch-a s¶n xuÊt ®-îc, c©n ®èi cung vµ cÇu c¸c mÆt hµng s¶n phÈm thÐp cho nÒn kinh tÕ. Tõ khi ®-îc s¾p xÕp l¹i, nhiÖm vô s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm tËp trung vµo mét ®Çu mèi qu¶n lý, më réng liªn doanh liªn kÕt víi c¸c ®èi t¸c n-íc ngoµi vµ trong n-íc, Tæng c«ng ty ®· tõng b-íc æn ®Þnh s¶n xuÊt, ®¶m b¶o cung cÊp æn ®Þnh c¸c s¶n phÈm thÐp cho nÒn kinh tÕ, lµm ¨n cã l·i. 1 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Trong thêi gian thùc tËp tèt nghiÖp t¹i Tæng c«ng ty ThÐp ViÖt Nam, vËn dông nh÷ng kiÕn thøc ®· häc vµo thùc tÕ ho¹t ®éng kinh doanh cña Tæng c«ng ty, em nghiªn cøu vÊn ®Ò lîi nhuËn cña Tæng c«ng ty vµ hoµn thµnh LuËn v¨n tèt nghiÖp víi ®Ò tµi “Ph©n tÝch lîi nhuËn vµ mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao lîi nhuËn trong s¶n xuÊt kinh doanh t¹i Tæng c«ng ty ThÐp ViÖt Nam“. Ngoµi lêi nãi ®Çu vµ kÕt luËn, LuËn v¨n tèt nghiÖp gåm ba ch-¬ng: Ch-¬ng I: Tæng quan vÒ lîi nhuËn cña doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng. Ch-¬ng II: Thùc tr¹ng lîi nhuËn cña Tæng c«ng ty ThÐp ViÖt Nam. Ch-¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao lîi nhuËn cña Tæng c«ng ty ThÐp ViÖt Nam. Trªn c¬ së thùc tr¹ng kinh doanh cña Tæng c«ng ty trong nh÷ng n¨m qua, trªn c¬ së ®Þnh h-íng cña Tæng c«ng ty, LuËn v¨n tèt nghiÖp ®· m¹nh d¹n ®-a ra c¸c gi¶i ph¸p, kiÕn nghÞ víi Nhµ n-íc vµ víi Tæng c«ng ty ThÐp ViÖt Nam nh»m n©ng cao lîi nhuËn cña Tæng c«ng ty trong n¨m 2000 vµ nh÷ng n¨m tiÕp theo. §Ó thùc hiÖn LuËn v¨n tèt nghiÖp, em sö dông c¸c ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu nh-: Ph©n tÝch, tæng hîp, so s¸nh, vµ diÔn dÞch ®Ó hÖ thèng l¹i sè liÖu, c¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ cña Tæng c«ng ty nh»m lµm s¸ng tá c¸c néi dung nghiªn cøu, ®Ò cËp trong LuËn v¨n tèt nghiÖp. Hµ Néi, ngµy 30 th¸ng 5 n¨m 2001 Ph¹m ThÞ H¶i 2 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Ch-¬ng I Tæng quan vÒ lîi nhuËn cña doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng 1.1 Lîi nhuËn vµ ý nghÜa cña lîi nhuËn ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp 1.1.1 Ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng a- Doanh nghiÖp NÒn kinh tÕ n-íc ta ®-îc vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr-êng cã sù qu¶n lý cña Nhµ n-íc theo ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa. Nhµ n-íc ®ang tiÕp tôc ®æi míi c¬ chÕ chÝnh s¸ch ®Ó t¹o m«i tr-êng thuËn lîi cho c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng mang l¹i hiÖu qu¶ kinh doanh vµ lîi nhuËn cao. Doanh nghiÖp lµ tæ chøc kinh tÕ cã tªn riªng, cã tµi s¶n, cã trô së giao dÞch æn ®Þnh, ®-îc ®¨ng ký kinh doanh theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt, cã t- c¸ch ph¸p nh©n, ho¹t ®éng kinh doanh nh»m môc ®Ých tèi ®a ho¸ gi¸ trÞ tµi s¶n cña chñ së h÷u doanh nghiÖp, tèi ®a ho¸ lîi nhuËn vµ ph¸t triÓn. ë n-íc ta hiÖn nay cã nhiÒu lo¹i h×nh doanh nghiÖp ho¹t ®éng. Cã thÓ ph©n lo¹i doanh nghiÖp c¨n cø vµo ngµnh nghÒ, h×nh thøc së h÷u. Dùa vµo h×nh thøc së h÷u, c¸c doanh nghiÖp ®-îc chia thµnh: - Doanh nghiÖp Nhµ n-íc - C«ng ty cæ phÇn, C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n - Doanh nghiÖp t- nh©n - Doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t- n-íc ngoµi. 3 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Doanh nghiÖp Nhµ n­íc: Theo §iÒu 1 LuËt Doanh nghiÖp Nhµ n­íc “Doanh nghiÖp Nhµ n-íc lµ tæ chøc kinh tÕ do Nhµ n-íc ®Çu t- vèn, thµnh lËp vµ tæ chøc qu¶n lý, ho¹t ®éng kinh doanh hoÆc ho¹t ®éng c«ng Ých, nh»m thùc hiÖn c¸c môc tiªu kinh tÕ - x· héi do Nhµ n-íc giao cho. Doanh nghiÖp Nhµ n-íc cã t- c¸ch ph¸p nh©n, cã c¸c quyÒn vµ nghÜa vô d©n sù, tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ toµn bé ho¹t ®éng, kinh doanh trong ph¹m vi sè vèn do doanh nghiÖp qu¶n lý”. Doanh nghiÖp Nhµ n-íc ho¹t ®éng kinh doanh lµ Doanh nghiÖp Nhµ n-íc ho¹t ®éng chñ yÕu nh»m môc tiªu lîi nhuËn. Doanh nghiÖp Nhµ n-íc ho¹t ®éng c«ng Ých lµ Doanh nghiÖp Nhµ n-íc ho¹t ®éng s¶n xuÊt, cung øng dÞch vô c«ng céng theo c¸c chÝnh s¸ch cña Nhµ n-íc hoÆc trùc tiÕp thùc hiÖn nhiÖm vô quèc phßng, an ninh. C«ng ty (C«ng ty Tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n, c«ng ty cæ phÇn): lµ doanh nghiÖp trong ®ã c¸c thµnh viªn cïng gãp vèn, cïng chia lîi nhuËn, cïng chÞu lç t-¬ng øng víi phÇn vèn gãp cña m×nh vµ chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ c¸c kho¶n nî cña c«ng ty trong ph¹m vi phÇn gãp cña m×nh. Doanh nghiÖp t- nh©n: lµ doanh nghiÖp do mét c¸ nh©n lµm chñ vµ tù chÞu tr¸ch nhiÖm b»ng toµn bé tµi s¶n cña m×nh vÒ mäi ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t- n-íc ngoµi: gåm doanh nghiÖp liªn doanh, doanh nghiÖp 100% vèn ®Çu t- n-íc ngoµi. Doanh nghiÖp liªn doanh lµ doanh nghiÖp do hai bªn hoÆc nhiÒu bªn hîp t¸c thµnh lËp t¹i ViÖt Nam trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh hoÆc hiÖp ®Þnh ký gi÷a ChÝnh phñ ViÖt Nam vµ ChÝnh phñ n-íc ngoµi hoÆc lµ doanh nghiÖp do doanh nghiÖp cã vèn ®Çu t- n-íc ngoµi hîp t¸c víi doanh nghiÖp ViÖt Nam hoÆc do doanh nghiÖp liªn doanh hîp t¸c víi nhµ ®Çu tn-íc ngoµi trªn c¬ së hîp ®ång liªn doanh. Doanh nghiÖp 100% vèn ®Çu t- n-íc ngoµi do nhµ ®Çu t- n-íc ngoµi ®Çu t- 100% vèn t¹i ViÖt Nam. b - Ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp Ho¹t ®éng kinh doanh lµ mét ho¹t ®éng ®Æc thï cña doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp kinh doanh nh÷ng hµng ho¸, dÞch vô mµ thÞ tr-êng cã nhu cÇu, trong kh¶ n¨ng nguån lùc hiÖn cã cña doanh nghiÖp nh»m thu lîi nhuËn cao nhÊt, n©ng cao thu nhËp cña ng-êi lao ®éng, tÝch luü ®Ó ®Èy m¹nh qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt më 4 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 réng, gãp phÇn t¨ng thu nhËp quèc d©n vµ thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ®Êt n-íc ph¸t triÓn. §Ó s¶n xuÊt hµng ho¸ vµ cung cÊp dÞch vô, doanh nghiÖp ph¶i mua nguyªn nhiªn liÖu, c¸c bé phËn, linh kiÖn rêi hay b¸n thµnh phÈm cña c¸c doanh nghiÖp kh¸c ë trong vµ ngoµi n-íc. Nh- vËy, c¸c doanh nghiÖp muèn tån t¹i ph¶i cã mèi quan hÖ t-¬ng hç víi c¸c thµnh viªn kh¸c trong nÒn kinh tÕ. Ho¹t ®éng tµi chÝnh lµ mét trong nh÷ng néi dung c¬ b¶n trong ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. Chñ yÕu gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò ssau ®©y: - ChiÕn l-îc ®Çu t-: - Nguån vèn ®Çu t- cho kinh doanh; - Sö dông lîi nhuËn cña doanh nghiÖp; - Ph©n tÝch, ®¸nh gi¸, kiÓm tra c¸c ho¹t ®éng tµi chÝnh ®Ó ®¶m b¶o tr¹ng th¸i c©n b»ng tµi chÝnh. - Qu¶n lý ho¹t ®éng tµi chÝnh ng¾n h¹n ®Ó ®-a ra c¸c quyÕt ®Þnh thu chi cho phï hîp. C¸c ho¹t ®éng trªn nh»m ®¹t tíi môc tiªu lîi nhuËn cao nhÊt, s¶n xuÊt kinh doanh kh«ng ngõng t¨ng tr-ëng vµ ph¸t triÓn. c- Thùc tr¹ng doanh nghiÖp Nhµ n-íc hiÖn nay Trong thêi kú nÒn kinh tÕ n-íc ta ®-îc vËn hµnh theo c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung, c¸c xÝ nghiÖp thuéc së h÷u Nhµ n-íc chiÕm ®Þa vÞ thèng trÞ trªn hÇu hÕt c¸c lÜnh vùc kinh doanh vµ dÞch vô. C¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc ho¹t ®éng trong ®iÒu kiÖn ®-îc bao cÊp cña Nhµ n-íc nh-: - Mua vËt t- theo gi¸ h¹; - §-îc cÊp vèn, trang bÞ m¸y mãc thiÕt bÞ vµ vay vèn theo l·i suÊt thÊp; - §-îc tr¶ l-¬ng kh«ng ®Çy ®ñ cho ng-êi lao ®éng, phÇn cßn l¹i ®-îc Nhµ n-íc bao cÊp ngoµi l-¬ng; - §-îc bao tiªu s¶n phÈm… Do vËy, trªn sæ s¸ch lîi nhuËn vµ kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp Nhµ n-íc cã thÓ cã hoÆc cã thÓ rÊt lín. Nh-ng nÕu tÝnh ®ñ chi phÝ nh- tÝnh ®ñ nguyªn gi¸ tµi s¶n cè ®Þnh vµ khÊu hao tµi s¶n ®ñ tû lÖ quy ®Þnh; TÝnh ®ñ gi¸ nguyªn vËt liÖu, ®éng lùc, ngo¹i tÖ nhËp khÈu; TÝnh ®ñ tiÒn l-¬ng kh«ng bao cÊp b»ng hiÖn 5 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 vËt b»ng bï lç bªn ngoµi cña Ng©n s¸ch Nhµ n-íc th× thùc chÊt ®ã lµ l·i gi¶, lç thËt. Ng-îc l¹i, còng cã tr-êng hîp ®¬n vÞ ®-îc Nhµ n-íc bï lç, song trªn thùc tÕ th× cã l·i v× viÖc bï lç kh«ng c¨n cø vµo ho¹t ®éng x¸c thùc cña doanh nghiÖp mµ c¨n cø vµo ®Þnh møc ®-îc duyÖt. Thùc hiÖn ®-êng lèi c¶i c¸ch kinh tÕ, §¶ng vµ Nhµ n-íc ®æi míi c¬ chÕ, chÝnh s¸ch, tæ chøc s¾p xÕp l¹i c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc ho¹t ®éng cã hiÖu qña. Doanh nghiÖp Nhµ n-íc lµ mét bé phËn quan träng cña nÒn kinh tÕ Nhµ n-íc, ph¶i gi÷ vai trß chñ ®¹o trong nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn. §ã lµ chñ tr-¬ng nhÊt qu¸n cña §¶ng vµ Nhµ n-íc trong sù nghiÖp ®æi míi kinh tÕ ®Êt n-íc theo quy ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa. Tõ cuèi n¨m 1994 Nhµ n-íc tiÕp tôc ®æi míi khu vùc kinh tÕ Nhµ n-íc, c¸c doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®· tæ chøc, s¾p xÕp l¹i theo quy m« lín trªn c¬ së tËp trung ®Ó t¹o tiÒn ®Ò tÝch tô trong ho¹t ®éng kinh doanh. Thñ t-íng ChÝnh phñ ®· thµnh lËp 17 Tæng c«ng ty Nhµ n-íc ho¹t ®éng theo m« h×nh tËp ®oµn kinh doanh lín theo QuyÕt ®Þnh 91/TTg ngµy 7/3/1994 cña Thñ t-íng ChÝnh phñ (gäi t¾t lµ Tæng c«ng ty 91) vµ uû quyÒn cho c¸c Bé, uû ban nh©n d©n c¸c tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung -¬ng quyÕt ®Þnh thµnh lËp 76 Tæng c«ng ty Nhµ n-íc ho¹t ®éng theo m« h×nh QuyÕt ®Þnh 90/TTg ngµy 7/3/1994 cña Thñ t-íng ChÝnh phñ (gäi t¾t lµ Tæng c«ng ty 90). C¸c Tæng c«ng ty 91 vµ Tæng c«ng ty 90 ®-îc thµnh lËp ®· n¾m trän c¸c ngµnh kinh tÕ kü thuËt träng yÕu cña quèc gia nh-: hµng kh«ng, hµng h¶i, b-u chÝnh viÔn th«ng, xi m¨ng, s¾t thÐp, x¨ng dÇu, than, ®iÖn…Sau khi ®-îc s¾p xÕp l¹i, hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña Doanh nghiÖp Nhµ n-íc ®· tõng b-íc ®-îc n©ng lªn râ rÖt. Tuy nhiªn ®èi víi nh÷ng Doanh nghiÖp Nhµ n-íc ho¹t ®éng kinh doanh kÐm hiÖu qu¶, Nhµ n-íc xÐt thÊy thùc sù kh«ng cÇn ph¶i gi÷ l¹i th× thùc hiÖn cæ phÇn ho¸, b¸n ®Êu gi¸, kho¸n, cho thuª hoÆc gi¶i thÓ. 1.1.2- Lîi nhuËn vµ nguån h×nh thµnh lîi nhuËn 1.1.2.1- Lîi nhuËn a. C¸c quan ®iÓm vÒ lîi nhuËn : 6 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tõ tr-íc tíi nay, cã rÊt nhiÒu c¸c quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ lîi nhuËn. Ta cã thÓ thÊy ®-îc ®iÒu nµy qua c¸c quan ®iÓm vÒ lîi nhuËn sau : + Lîi nhuËn cña doanh nghiÖp: lµ kho¶n chªnh lÖch gi÷a thu nhËp vÒ tiªu thô hµng ho¸ vµ dÞch vô víi chi phÝ ®· bá ra ®Ó ®¹t ®-îc thu nhËp ®ã. ViÖc tÝnh to¸n thu nhËp hay chi phÝ ®· chi ra lµ theo gi¸ c¶ cña thÞ tr-êng mµ gi¸ c¶ thÞ tr-êng do quan hÖ cung cÇu hµng ho¸ vµ dÞch vô quyÕt ®Þnh. + Lîi nhuËn: lµ kÕt qu¶ tµi chÝnh cuèi cïng cña c¸c ho¹t ®éng SXKD, lµ chØ tiªu chÊt l-îng tæng hîp ®¸nh gi¸ hiÖu qña kinh tÕ c¸c ho¹t ®éng SXKD cña doanh nghiÖp. + Thu nhËp cña doanh nghiÖp hay chÝnh lµ doanh thu b¸n hµng ho¸ vµ dÞch vô trõ ®i toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt (chi phÝ vÒ tiÒn thuª lao ®éng, tiÒn l-¬ng, tiÒn thuª nhµ cöa, tiÒn mua vËt t- ... ) thuÕ hµng ho¸ vµ c¸c thø thuÕ kh¸c hÇu nh- cßn l¹i ®-îc gäi lµ lîi nhuËn. Cã thÓ biÓu diÔn qua biÓu sau : BiÓu 1 : Mèi quan hÖ gi÷a doanh thu, chi phÝ, thuÕ vµ lîi nhuËn. Doanh thu b¸n hµng vµ dÞch vô L·i gép Chi phÝ biÕn ®æi Chi phÝ cè ®Þnh Lîi nhuËn tr-íc thuÕ Lîi nhuËn Tæng chi phÝ s¶n xuÊt ThuÕ thuÇn tóy b- C¸c lo¹i lîi nhuËn cña doanh nghiÖp : Trong doanh nghiÖp, cã nhiÒu lo¹i h×nh lîi nhuËn kh¸c nhau, ta cã thÓ kh¸i qu¸t thµnh c¸c lo¹i lîi nhuËn sau : + Lîi nhuËn tr-íc thuÕ. + Lîi nhuËn sau thuÕ. 1.1.2.2- C¸c nguån h×nh thµnh lîi nhuËn cña doanh nghiÖp : 7 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Néi dung ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña mét doanh nghiÖp rÊt phong phó vµ ®a d¹ng, do ®ã lîi nhuËn ®¹t ®-îc tõ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp còng h×nh thµnh tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau. Thø nhÊt: Lîi nhuËn cña c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh chÝnh vµ phô lµ kho¶n chªnh lÖch gi÷a doanh thu vÒ tiªu thô vµ chi phÝ cña khèi l-îng s¶n phÈm hµng ho¸ lao vô thuéc c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh chÝnh phô cña doanh nghiÖp. Thø hai: Lîi nhuËn cña c¸c ho¹t ®éng liªn doanh liªn kÕt lµ sè chªnh lÖch gi÷a thu nhËp ph©n chia tõ kÕt qña ho¹t ®éng liªn doanh liªn kÕt víi chi phÝ cña doanh nghiÖp ®· chi ra ®Ó tham gia liªn doanh. Thø ba: Lîi nhuËn thu ®-îc tõ c¸c nghiÖp vô tµi chÝnh lµ chªnh lÖch gi÷a c¸c kho¶n thu chi thuéc c¸c nghiÖp vô tµi chÝnh trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Thø t-: Lîi nhuËn do c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh kh¸c mang l¹i lµ lîi nhuËn thu ®-îc do kÕt qu¶ cña ho¹t ®éng kinh tÕ kh¸c ngoµi c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ trªn. Lîi nhuËn gi÷ vÞ trÝ quan träng trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña bÊt kú mét doanh nghiÖp nµo. V× trong ®iÒu kiÖn h¹ch to¸n kinh doanh theo c¬ chÕ thÞ tr-êng doanh nghiÖp cã tån t¹i vµ ph¸t triÓn hay kh«ng th× ®iÒu quyÕt ®Þnh lµ doanh nghiÖp ®ã ph¶i t¹o ra lîi nhuËn. V× thÕ lîi nhuËn ®-îc coi lµ mét trong nh÷ng ®ßn bÈy kinh tÕ quan träng, ®ång thêi lµ mét chØ tiªu c¬ b¶n ®Ó ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. Lîi nhuËn t¸c ®éng ®Õn tÊt c¶ c¸c mÆt ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. ViÖc thùc hiÖn c¸c chØ tiªu lîi nhuËn lµ ®iÒu kiÖn quan träng ®¶m b¶o cho t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp ®-îc v÷ng ch¾c. Lîi nhuËn cña qu¸ tr×nh kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp c«ng nghiÖp lµ chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp ph¶n ¸nh toµn bé kÕt qu¶ vµ hiÖu qña cña qóa tr×nh kinh doanh, cña tÊt c¶ c¸c mÆt ho¹t ®éng trong qu¸ tr×nh kinh doanh Êy, nã ph¶n ¸nh 8 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 c¶ vÒ mÆt l-îng vµ mÆt chÊt cña qu¸ tr×nh kinh doanh, cña ho¹t ®éng kinh doanh. C«ng viÖc kinh doanh tèt sÏ ®em l¹i lîi nhuËn nhiÒu tõ ®ã lîi nhuËn cã kh¶ n¨ng tiÕp tôc qu¸ tr×nh kinh doanh cã chÊt l-îng vµ hiÖu qu¶ h¬n. Trong tr-êng hîp ng-îc l¹i doanh nghiÖp lµm ¨n kÐm hiÖu qu¶ dÉn ®Õn thua lç nÕu kÐo dµi cã thÓ dÉn ®Õn ph¸ s¶n. 1.2- Ph-¬ng ph¸p x¸c ®Þnh lîi nhuËn vµ ph©n phèi lîi nhuËn cña doanh nghiÖp 1.2.1- C¸c ph-¬ng ph¸p x¸c ®Þnh lîi nhuËn cña Doanh nghiÖp Nh- ta ®· biÕt lîi nhuËn lµ chØ tiªu ph¶n ¸nh sè l-îng vµ chÊt l-îng cña c¸c mÆt ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. ChØ tiªu nµy phô thuéc vµo tæng møc tiªu thô s¶n phÈm hµng ho¸ vµ chi phÝ ®· chi ra ®Ó ®¹t ®-îc kÕt qu¶ ®ã. Ta cã thÓ x¸c ®Þnh ®-îc lîi nhuËn theo c«ng thøc sau: Tæng lîi nhuËn tr-íc thuÕ = Tæng doanh thu - Tæng lîi nhuËn tr-íc thuÕ = Tæng doanh thu - Tæng chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh Hay : Chi phÝ cè ®Þnh + Chi phÝ biÕn ®æi - Tæng doanh thu: lµ tæng sè tiÒn thu ®-îc vÒ b¸n hµng ho¸ vµ dÞch vô. - Chi phÝ cè ®Þnh: lµ nh÷ng kho¶n chi phÝ kh«ng thay ®æi theo khèi l-îng c«ng viÖc hoµn thµnh, kh«ng thay ®æi khi s¶n l-îng thay ®æi nh- khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh, tiÒn thuª ®Êt, m¸y mãc thiÕt bÞ, ph-¬ng tiÖn kinh doanh, tiÒn l-¬ng, b¶o hiÓm x· héi cña c¸n bé c«ng nh©n viªn (lao ®éng gi¸n tiÕp trong doanh nghiÖp ). - Chi phÝ biÕn ®æi: lµ nh÷ng chi phÝ t¨ng hoÆc gi¶m cïng víi sù t¨ng hoÆc gi¶m cña s¶n l-îng nh- tiÒn mua nguyªn vËt liÖu, tiÒn l-¬ng c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt. Chi phÝ biÕn ®æi nãi chung tû lÖ víi khèi l-îng hµng ho¸ s¶n xuÊt hay mua vµo ®Ó b¸n. 9 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Tæng lîi nhuËn sau thuÕ Tæng doanh thu = Tæng chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh - + Chi phÝ biÕn ®æi C¸c kho¶n thuÕ ph¶i nép bao gåm : - ThuÕ doanh thu = Tæng doanh thu x tû lÖ thuÕ doanh thu ph¶i nép - ThuÕ tµi nguyªn (nÕu cã) = - ThuÕ xuÊt nhËp khÈu (nÕu cã) - ThuÕ vèn Gi¸ thµnh khèi l-îng s¶n phÈm x Tû lÖ thuÕ tµi nguyªn ph¶i nép = Doanh thu xuÊt nhËp khÈu x Tû lÖ thuÕ xuÊt nhËp khÈu = Vèn s¶n xuÊt do ng©n s¸ch nhµ n-íc cÊp x Tû lÖ thuÕ vèn ph¶i nép Ngoµi ra doanh nghiÖp cã thÓ thu ®-îc lîi nhuËn tõ c¸c ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c kh«ng mang tÝnh chÊt tiªu thô hµng ho¸. Lîi nhuËn tõ c¸c ho¹t ®éng kinh doanh = Tæng thu nhËp - kh¸c Tæng chi phÝ bá ra Nh- vËy ta cã thÓ x¸c ®Þnh tæng lîi nhuËn cña doanh nghiÖp nh- sau : Tæng lîi nhuËn cña doanh nghiÖp Tæng lîi nhuËn tõ = Lîi nhuËn tõ ho¹t s¶n xuÊt kinh + doanh ®éng kinh doanh kh¸c Khi ®· tÝnh to¸n ®-îc tæng sè lîi nhuËn cña doanh nghiÖp ta cßn ph¶i x¸c ®Þnh sè thuÕ lîi tøc doanh nghiÖp ph¶i nép. ThuÕ lîi tøc ph¶i nép = Tæng sè lîi nhuËn x Tû lÖ thuÕ lîi tøc ph¶i nép Sè lîi nhuËn cßn l¹i sau khi ®· trõ ®i thuÕ lîi tøc ®-îc gäi lµ lîi nhuËn thuÇn tóy cña doanh nghiÖp. 10 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Nh- chóng ta ®· biÕt: Toµn bé doanh thu, gi¸ thµnh toµn bé vµ thuÕ ®Òu ®-îc x¸c ®Þnh dùa trªn c¬ së khèi l-îng s¶n phÈm tiªu thô, gi¸ b¸n ®¬n vÞ, gi¸ thµnh ®¬n vÞ vµ møc thuÕ ®¬n vÞ s¶n phÈm tiªu thô. Do ®ã tæng lîi nhuËn tiªu thô cßn cã thÓ ®-îc tÝnh theo c«ng thøc sau : ln = [  (Qi x Gi ) - (  Zi + Ti )] i=ln i=l m i=l m ln : Tæng lîi nhuËn cña doanh nghiÖp Qi : S¶n l-îng hµng ho¸ tiªu thô Gi : Gi¸ b¸n hµng ho¸ lo¹i i Zi : Gi¸ thµnh hµng ho¸ lo¹i i Ti : ThuÕ hµng ho¸ lo¹i i tiªu thô n : Sè lo¹i hµng ho¸ m : Sè lo¹i thuÕ Qua c«ng thøc x¸c ®Þnh lîi nhuËn trªn ta cã thÓ thÊy râ ®-îc sù ¶nh h-ëng cña tõng nh©n tè s¶n l-îng tiªu thô, c¬ cÊu mÆt hµng, gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ c¸c lo¹i thuÕ ®Õn tæng sè lîi nhuËn ®¹t ®-îc cña doanh nghiÖp. Ta cã thÓ xÐt sù ¶nh h-ëng cña c¸c nh©n tè trªn qua viÖc ph©n tÝch d-íi ®©y: a- Nh©n tè s¶n l-îng s¶n phÈm tiªu thô: Trong tr-êng hîp c¸c nh©n tè kh¸c kh«ng biÕn ®éng (nh©n tè vÒ gi¸ c¶, gi¸ thµnh toµn bé s¶n phÈm hµng ho¸ dÞch vô tiªu thô, thuÕ ...) th× s¶n l-îng tiªu thô t¨ng gi¶m bao nhiªu lÇn tæng sè lîi nhuËn tiªu thô còng t¨ng gi¶m bÊy nhiªu. Nh©n tè nµy ®-îc coi lµ nh©n tè chñ quan cña doanh nghiÖp trong c«ng t¸c qu¶n lý kinh doan nãi chung vµ qu¶n lý tiªu thô nãi riªng. ViÖc t¨ng s¶n l-îng tiªu thô ph¶n ¸nh kÕt qu¶ tÝch cùc cña doanh nghiÖp tõ kh©u s¶n xuÊt ®Õn kh©u chuÈn bÞ tiªu thô vµ tiªu thô s¶n phÈm. b- Nh©n tè kÕt cÊu mÆt hµng tiªu thô: 11 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 ViÖc thay ®æi tû träng mÆt hµng tiªu thô cã liªn quan ®Õn viÖc x¸c ®Þnh chÝnh s¸ch s¶n phÈm, c¬ cÊu mÆt hµng cña doanh nghiÖp. Mçi lo¹i mÆt hµng cã tû träng møc l·i lç kh¸c nhau do ®ã nÕu t¨ng tû träng nh÷ng mÆt hµng cã møc l·i cao, gi¶m tû träng tiªu thô nh÷ng mÆt hµng cã møc l·i thÊp th× mÆc dï tæng s¶n l-îng tiªu thô cã thÓ kh«ng ®æi nh-ng tæng sè lîi nhuËn cã thÓ vÉn t¨ng. ViÖc thay ®æi tû träng mÆt hµng tiªu thô l¹i chÞu ¶nh h-ëng cña nhu cÇu thÞ tr-êng. VÒ ý muèn chñ quan th× doanh nghiÖp nµo còng muèn tiªu thô nhiÒu nh÷ng mÆt hµng mang l¹i lîi nhu¹an cao song ý muèn ®ã ph¶i ®Æt trong mèi quan hÖ cung cÇu trªn thÞ tr-êng vµ nh÷ng nh©n tè kh¸ch quan t¸c ®éng. c- Nh©n tè gi¸ b¸n s¶n phÈm: Trong ®iÒu kiÖn b×nh th-êng ®èi víi c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh b×nh th-êng, gi¸ b¸n s¶n phÈm do doanh nghiÖp x¸c ®Þnh. Trong tr-êng hîp nµy gi¸ b¸n s¶n phÈm thay ®æi th-êng do chÊt l-îng s¶n phÈm thay ®æi. Do viÖc thay ®æi nµy mang tÝnh chÊt chñ quan, tøc lµ ph¶n ¸nh kÕt qu¶ chñ quan cña doanh nghiÖp trong qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh nãi chung vµ qu¶n lý chÊt l-îng nãi riªng. Khi gi¸ b¸n s¶n phÈm t¨ng sÏ lµm tæng sè lîi nhuËn tiªu thô. Tõ ph©n tÝch trªn cã thÓ suy ra r»ng viÖc c¶i tiÕn n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm lµ biÖn ph¸p c¬ b¶n ®Ó t¨ng lîi nhuËn cña doanh nghiÖp. MÆt kh¸c viÖc thay ®æi gi¸ b¸n còng do t¸c ®éng cña quan hÖ cung cÇu, cña c¹nh tranh ... ®©y lµ t¸c ®éng cña yÕu tè kh¸ch quan. d- Nh©n tè gi¸ thµnh toµn bé s¶n phÈm tiªu thô: Gi¸ thµnh toµn bé s¶n phÈm lµ tËp hîp toµn bé c¸c kho¶n môc chi phÝ mµ doanh nghiÖp ®· chi ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. Gi¸ thµnh s¶n phÈm cao hay thÊp ph¶n ¸nh kÕt qu¶ cña viÖc qu¶n lý, sö dông lao ®éng, vËt t- kü thuËt, tiÒn vèn trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. NÕu nhs¶n l-îng s¶n xuÊt, gi¸ c¶, møc thuÕ kh«ng thay ®æi th× viÖc gi¶m gi¸ thµnh sÏ lµ nh©n tè tÝch cùc ¶nh h-ëng ®Õn viÖc t¨ng lîi nhuËn cña doanh nghiÖp. 12 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 e- Nh©n tè thuÕ nép ng©n s¸ch: ¶nh h-ëng cña thuÕ ®èi víi lîi nhuËn lµ kh«ng theo cïng mét tû lÖ. ViÖc t¨ng gi¶m thuÕ lµ do yÕu tè kh¸ch quan quyÕt ®Þnh (chÝnh s¸ch, luËt ®Þnh cña nhµ n-íc). Víi møc thuÕ cµng cao th× lîi nhuËn cña doanh nghiÖp cµng gi¶m nh-ng doanh nghiÖp vÉn ph¶i cã nghÜa vô ®ãng thuÕ ®Çy ®ñ cho nhµ n-íc. 1.2.2- ChÕ ®é ph©n phèi lîi nhuËn trong doanh nghiÖp : Lîi nhuËn t¹o ra sau mét chu kú s¶n xuÊt kinh doanh mét phÇn ®-îc trÝch nép vµo ng©n s¸ch nhµ n-íc, mét phÇn ®Ó l¹i doanh nghiÖp. PhÇn trÝch nép vµo ng©n s¸ch nhµ n-íc biÓu hiÖn ë h×nh thøc nép thuÕ lîi tøc ®èi víi bÊt kú mét doanh nghiÖp nµo (tû lÖ nép thuÕ lîi tøc ®èi víi c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt th-êng lµ 25% vµ 45% ®èi víi c¸c doanh nghiÖp cung cÊp dÞch vô). PhÇn ®Ó l¹i doanh nghiÖp ®-îc trÝch vµo 3 qòy ®ã lµ qòy khuyÕn khÝch ph¸t triÓn s¶n xuÊt, qòy phóc lîi vµ qòy khen th-ëng theo c¸c tû lÖ sau: - Qòy khuyÕn khÝch ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh > 35%. - Qòy phóc lîi vµ khen th-ëng < 65%. ViÖc trÝch lîi nhuËn vµo qòy khuyÕn khÝch ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh gióp cho doanh nghiÖp cã tÝch lòy t¹o kh¶ n¨ng t¸i s¶n xuÊt më réng nh»m ph¸t triÓn quy m« s¶n xuÊt kinh doanh cho doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp sÏ cã kh¶ n¨ng ®Çu t- ®æi míi m¸y mãc thiÕt bÞ, c¶i tiÕn chÊt l-îng s¶n phÈm, n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh ... tõ ®ã cã ®iÒu kiÖn tiªu thô ®-îc nhiÒu s¶n phÈm h¬n, ®¹t lîi nhuËn cao h¬n. Cßn phÇn trÝch vµo qòy phóc lîi vµ qòy khen th-ëng nh»m môc tiªu t¹o ra c«ng cô khuyÕn khÝch ng-êi lao ®éng kh«ng ngõng n©ng cao tay nghÒ vµ tr×nh ®é, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn lµm viÖc, n©ng cao ®êi sèng cña 13 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 ng-êi lao ®éng, lµ ®éng lùc gióp cho ng-êi lao ®éng g¾n bã víi doanh nghiÖp h¬n. 1.3- C¸c chØ tiªu tû suÊt lîi nhuËn vµ c¸c biÖn ph¸p t¨ng lîi nhuËn 1.3.1- C¸c chØ tiªu tû suÊt lîi nhuËn a- ý nghÜa cña c¸c chØ tiªu tû suÊt lîi nhuËn: Khi tÝnh to¸n hiÖu qña cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh chóng ta kh«ng thÓ coi lîi nhuËn lµ chØ tiªu duy nhÊt ®Ó ®¸nh gi¸ chÊt l-îng cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ còng kh«ng chØ dïng chØ tiªu nµy ®Ó so s¸nh chÊt l-îng ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp kh¸c nhau. Tr-íc hÕt lîi nhuËn lµ kÕt qu¶ tµi chÝnh cuèi cïng nã chÞu ¶nh h-ëng bëi nhiÒu nh©n tè kh¸ch quan vµ chñ quan, ®ång thêi c¸c nh©n tè nµy l¹i t¸c ®éng lÉn nhau. Nh- do ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt kinh doanh, ®iÒu kiÖn vËn chuyÓn hµng ho¸, ®iÒu kiÖn thÞ tr-êng tiªu thô, thêi ®iÓm tiªu thô cã kh¸c nhau còng lµm cho lîi nhuËn cña c¸c doanh nghiÖp kh¸c nhau. H¬n n÷a quy m« cña c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt cïng lo¹i s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô kh¸c nhau th× lîi nhuËn thu ®-îc còng sÏ kh¸c nhau. ë nh÷ng doanh nghiÖp lín cã thÓ c«ng t¸c qu¶n lý kÐm nh-ng sè lîi nhuËn thu ®-îc vÉn lín h¬n nh÷ng doanh nghiÖp cã quy m« nhá nh-ng c«ng t¸c qu¶n lý l¹i rÊt tèt. Do vËy ®Ó ®¸nh gi¸ mét c¸ch ®Çy ®ñ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp th× ph¶i sö dông c¸c chØ tiªu tû suÊt lîi nhuËn. C¸c chØ tiªu tû suÊt lîi nhuËn chÝnh lµ c¸c chØ tiªu sinh lêi kinh doanh biÓu hiÖn mèi quan hÖ gi÷a lîi nhuËn vµ chi phÝ s¶n xuÊt thùc tÕ hoÆc víi nguån lùc tµi chÝnh ®Ó t¹o ra lîi nhuËn. §ång thêi còng thÓ hiÖn tr×nh ®é n¨ng lùc kinh doanh cña nhµ kinh doanh trong viÖc sö dông c¸c yÕu tè ®ã. Nh- vËy ngoµi chØ tiªu lîi nhuËn tuyÖt ®èi cßn ph¶i dïng c¸c chØ tiªu t-¬ng ®èi lµ tû suÊt lîi nhuËn. b- C¸c chØ tiªu tû suÊt lîi nhuËn: 14 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 * Tû suÊt lîi nhuËn cña vèn: §©y lµ quan hÖ tû lÖ gi÷a sè lîi nhuËn ®¹t ®-îc víi sè vèn ®· chi ra bao gåm c¸c vèn cè ®Þnh vµ vèn l-u ®éng. C«ng thøc: Tû suÊt lîi nhuËn cña vèn Tæng sè lîi nhuËn = Tæng vèn s¶n xuÊt kinh doanh Tæng sè vèn s¶n xuÊt kinh doanh bao gåm vèn cè ®Þnh vµ vèn l-u ®éng ®· chi ra (trong ®ã vèn cè ®Þnh lµ nguyªn gi¸ tµi s¶n cè ®Þnh trõ ®i sè ®· khÊu hao vµ vèn l-u ®éng lµ vèn dù tr÷ s¶n xuÊt, vèn thµnh phÈm dë dang, vèn thµnh phÈm). ChØ tiªu tû suÊt lîi nhuËn cña vèn cho thÊy hiÖu qu¶ sö dông mét ®ång vèn s¶n xuÊt t¹o ra bao nhiªu ®ång lîi nhuËn. §Ó n©ng cao chØ tiªu nµy ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i qu¶n lý chÆt chÏ, sö dông tiÕt kiÖm vèn trong c¸c kh©u cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. * Tû suÊt lîi nhuËn cña gi¸ thµnh : Lµ quan hÖ tû lÖ gi÷a lîi nhuËn tiªu thô so víi gi¸ thµnh toµn bé cña s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô tiªu thô. C«ng thøc: Tû suÊt lîi nhuËn cña gi¸ thµnh = Tæng sè lîi nhuËn Gi¸ thµnh toµn bé s¶n phÈm hµng ho¸ & dÞch vô tiªu thô ChØ tiªu nµy cho thÊy hiÖu qu¶ cña mét ®ång chi phÝ sö dông trong viÖc t¹o ra lîi nhuËn. §iÒu nµy cho phÐp doanh nghiÖp t×m biÖn ph¸p h¹ gi¸ thµnh ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh. 15 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 * Tû suÊt lîi nhuËn theo doanh thu b¸n hµng: Lµ mét chØ sè ph¶n ¸nh kÕt qña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, biÓu hiÖn quan hÖ gi÷a tû lÖ lîi nhuËn tiªu thô vµ doanh thu b¸n hµng. C«ng thøc: Tæng sè lîi nhuËn Tû suÊt doanh lîi = Tæng doanh thu tiªu thô hµng ho¸ & dÞch vô Qua c«ng thøc cho thÊy hiÖu qu¶ cña mét ®ång doanh thu th× t¹o ra ®-îc bao nhiªu ®ång lîi nhuËn. * Tû suÊt lîi nhuËn theo lao ®éng : Lµ so s¸nh gi÷a tæng lîi nhuËn víi sè l-îng lao ®éng tham gia vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh hoÆc víi tæng chi phÝ vÒ tiÒn l-¬ng (tiÒn c«ng) sö dông trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. §iÒu nµy cã t¸c dông khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp qu¶n lý vµ sö dông tèt lao ®éng trong doanh nghiÖp theo c¸c hîp ®ång lao ®éng. C«ng thøc : Tû suÊt lîi nhuËn theo lao ®éng Tæng sè lîi nhuËn = Tæng lao ®éng sö dông trong kú 1.3.2- C¸c biÖn ph¸p nh»m t¨ng lîi nhuËn trong doanh nghiÖp Qua viÖc ph©n tÝch c¸c yÕu tè ¶nh h-ëng ®Õn viÖc t¨ng lîi nhuËn ë phÇn trªn ta cã thÓ ®-a ra mét sè biÖn ph¸p chÝnh nh»m t¨ng lîi nhuËn trong c¸c doanh nghiÖp nh- sau: a- T¨ng s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô theo nhu cÇu trong n-íc vµ quèc tÕ trªn c¬ së phÊn ®Êu n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô: 16 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 Nhu cÇu vµ thÞ hiÕu cña ng-êi tiªu dïng hay cña thÞ tr-êng rÊt ®a d¹ng vµ phong phó, dÔ biÕn ®éng. Trong ®iÒu kiÖn c¸c nh©n tè kh¸c æn ®Þnh th× viÖc t¨ng l-îng s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô theo nhu cÇu thÞ tr-êng sÏ lµm t¨ng lîi nhuËn cña doanh nghiÖp. Muèn t¨ng ®-îc khèi l-îng s¶n phÈm tiªu thô cÇn chuÈn bÞ tèt c¸c yÕu tè vµ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh ®-îc tiÕn hµnh thuËn lîi, tæ chøc tèt qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh mét c¸ch c©n ®èi nhÞp nhµng vµ liªn tôc, khuyÕn khÝch ng-êi lao ®éng t¨ng nhanh n¨ng suÊt lao ®éng. PhÊn ®Êu n©ng cao chÊt l-îng s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô: Nhu cÇu thÞ tr-êng ®ßi hái ngµy cµng cao vÒ chÊt l-îng s¶n phÈm hµng ho¸ vµ dÞch vô, phÊn ®Êu c¶i tiÕn c«ng nghÖ, n©ng cao chÊt l-îng mÉu m· s¶n phÈm tiªu thô lµ ®iÒu kiÖn ®Ó t¨ng nhanh kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña doanh nghiÖp tõ ®ã gióp t¨ng lîi nhuËn cho doanh nghiÖp. §èi víi nh÷ng s¶n phÈm cã hµm l-îng chÊt x¸m cao cho ta kh¶ n¨ng n©ng cao gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn thÞ tr-êng. Nh-ng ®Ó n©ng cao ®-îc chÊt l-îng s¶n phÈm ®ßi hái b¶n th©n doanh nghiÖp ph¶i nç lùc cè g¾ng. b- T¨ng c-êng tiªu thô nh÷ng s¶n phÈm cã tû träng lîi nhuËn cao: Mçi doanh nghiÖp thu ®-îc nh÷ng nguån lîi nhuËn kh¸c nhau tõ nh÷ng mÆt hµng tiªu thô kh¸c nhau. §èi víi nh÷ng mÆt hµng tiªu thô cã tû träng lîi nhuËn lín doanh nghiÖp ph¶i phÊn ®Êu t¨ng l-îng tiªu thô vµ chó träng vµo s¶n xuÊt mÆt hµng ®ã nhiÒu h¬n. Trong ®iÒu kiÖn c¬ chÕ thÞ tr-êng ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp ph¶i s¶n xuÊt kinh doanh theo kiÓu tæng hîp do vËy mµ c¬ cÊu mÆt hµng rÊt ®a d¹ng vµ phong phó. Cã thÓ cã mÆt hµng kh«ng cã l·i hay l·i thÊp, cã mÆt hµng cã l·i cao vËy ®Ó t¨ng lîi nhuËn doanh nghiÖp nªn chó träng viÖc t¨ng mÆt hµng thu ®-îc lîi nhuËn cao. c- PhÊn ®Êu h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ c¸c chi phÝ kh¸c nh»m t¨ng lîi nhuËn cña doanh nghiÖp: 17 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 §©y lµ nh©n tè quan träng ®èi víi bÊt kú mét doanh nghiÖp nµo, gi¸ thµnh lµ tæng hîp cña nhiÒu nh©n tè chi phÝ t¹o nªn trong ®ã bao gåm c¸c chi phÝ chÝnh nh-: Chi phÝ nguyªn vËt liÖu, nhiªn liÖu, n¨ng l-îng thø n÷a lµ c¸c chi phÝ tiÒn l-¬ng, tiÒn c«ng vµ cuèi cïng lµ chi phÝ cè ®Þnh (thÓ hiÖn qua viÖc khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh hµng n¨m ®-îc tÝnh vµo gi¸ thµnh) do vËy ®Ó h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm cÇn ph¶i gi¶m c¸c nh©n tè chi phÝ trªn: - BiÖn ph¸p tiÕt kiÖm nguyªn vËt liÖu, n¨ng l-îng: CÇn ph¶i c¶i tiÕn ®Þnh møc tiªu hao, c¶i tiÕn ph-¬ng ph¸p c«ng nghÖ, sö dông tæng hîp nguyªn liÖu, vËt liÖu thay thÕ, gi¶m tû lÖ phÕ phÈm, gi¶m chi phÝ mua s¾m, vËn chuyÓn, b¶o qu¶n vµ tiÕt kiÖm nguyªn vËt liÖu. ¶nh h-ëng cña biÖn ph¸p nµy ®Õn viÖc h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm ®-îc tÝnh theo c«ng thøc: ChØ sè h¹ gi¸ thµnh do ChØ sè ®Þnh gi¶m chi phÝ møc NVL NVL ChØ sè tû ChØ = x sè gi¸ c¶ träng NVL -1 x trong gi¸ thµnh s¶n phÈm - BiÖn ph¸p gi¶m chi phÝ tiÒn l-¬ng vµ tiÒn c«ng trong gi¸ thµnh s¶n phÈm: Muèn gi¶m chi phÝ tiÒn l-¬ng vµ tiÒn c«ng trong gi¸ thµnh s¶n phÈm cÇn t¨ng nhanh n¨ng suÊt lao ®éng b»ng c¸ch c¶i tiÕn c«ng t¸c tæ chøc s¶n xuÊt, tæ chøc lao ®éng, ¸p dông tiÕn bé khoa häc kü thuËt vµ c«ng nghiÖp, n©ng cao tr×nh ®é ng-êi lao ®éng, cã chÕ ®é khuyÕn khÝch ng-êi lao ®éng thÝch hîp b»ng c¸ch ¸p dông h×nh thøc l-¬ng h-ëng ®óng møc. N¨ng suÊt lao ®éng t¨ng nhanh h¬n chi phÝ vÒ tiÒn l-¬ng b×nh qu©n sÏ cho phÐp gi¶m chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm. Do ®ã kho¶n môc chi phÝ vµ tiÒn 18 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 c«ng trong gi¸ thµnh s¶n phÈm sÏ gi¶m theo tû lÖ víi tû träng tiÒn l-¬ng trong gi¸ thµnh s¶n phÈm. ¶nh h-ëng cña viÖc gi¶m chi phÝ tiÒn l-¬ng sÏ ®-îc tÝnh to¸n theo c«ng thøc: ChØ sè tiÒn ChØ sè h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm do t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng = l-¬ng b×nh ChØ sè chi phÝ tiÒn qu©n l-¬ng trong gi¸ thµnh -1 x ChØ sè t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng s¶n phÈm - BiÖn ph¸p gi¶m chi phÝ cè ®Þnh trong gi¸ thµnh s¶n phÈm: Gi¶m chi phÝ cè ®Þnh ë ®©y kh«ng cã nghÜa lµ ph¶i ®Çu t- nh÷ng c«ng nghÖ rÎ tiÒn, cò kü mµ ph¶i sö dông nh÷ng c«ng nghÖ tiªn tiÕn nh»m t¨ng l-îng s¶n phÈm s¶n xuÊt ra. Tèc ®é t¨ng s¶n phÈm hµng ho¸ sÏ lµm cho chi phÝ cè ®Þnh trong gi¸ thµnh s¶n phÈm gi¶m v× tèc ®é t¨ng chi phÝ nhá h¬n tèc ®é t¨ng s¶n phÈm. Nh- vËy ®Ó t¨ng l-îng s¶n phÈm s¶n xuÊt, ph¶i më réng quy m« s¶n xuÊt, t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng. ¶nh h-ëng cña biÖn ph¸p nµy ®-îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc : ChØ sè chi phÝ ChØ sè gi¶m gi¸ thµnh do gi¶m chi phÝ cè ®Þnh ChØ sè chi phÝ cè ®Þnh cè ®Þnh = -1 x ChØ sè s¶n l-îng trong gi¸ thµnh s¶n phÈm Trªn c¬ së tÝnh to¸n ®-îc ¶nh h-ëng cña c¸c nh©n tè trong gi¸ thµnh s¶n phÈm ta ph¶i kÕt hîp c¸c nh©n tè ®Ó lµm sao gi¶m ®-îc c¸c chi phÝ ë møc tèi -u (kh«ng nhÊt thiÕt lµ gi¶m cµng nhiÒu cµng tèt nh- vËy sÏ ¶nh h-ëng tíi chÊt l-îng s¶n phÈm). 19 Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368 d- Tæ chøc tèt kh©u tiªu thô s¶n phÈm hµng hãa vµ dÞch vô nh»m gi¶m chi phÝ tiªu thô: §Ó thÊy ®-îc hiÖu qu¶ râ rÖt cña s¶n xuÊt kinh doanh th× nhÊt thiÕt ph¶i lµm tèt kh©u tiªu thô s¶n phÈm. Dï cho s¶n phÈm cã chÊt l-îng tèt nh- thÕ nµo, c«ng t¸c s¶n xuÊt cã hiÖu qu¶ ®Õn mÊy mµ s¶n phÈm kh«ng tiªu thô ®-îc th× sÏ kh«ng cã lîi nhuËn. §Ó thùc hiÖn tèt c«ng t¸c nµy cÇn cã nh÷ng biÖn ph¸p xóc tiÕn b¸n hµng nh- qu¶ng cao, khuyÕn m·i... c¸c kªnh tiªu thô ph©n phèi hîp lý, lµm tèt c«ng t¸c dÞch vô sau b¸n hµng. 1.4- C¸c nh©n tè ¶nh h-ëng ®Õn lîi nhuËn vµ tÝnh tÊt yÕu cña viÖc n©ng cao lîi nhuËn trong doanh nghiÖp 1.4.1- C¸c nh©n tè ¶nh h-ëng ®Õn lîi nhuËn cña doanh nghiÖp Lîi nhuËn cña doanh nghiÖp chÞu ¶nh h-ëng trùc tiÕp vµ tæng hîp cña tÊt c¶ c¸c mÆt hµng s¶n xuÊt kinh doanh. D-íi ®©y ta ®i s©u vµo xem xÐt cô thÓ tõng nh©n tè ¶nh h-ëng ®Õn lîi nhuËn. a- Quan hÖ cung cÇu hµng ho¸ vµ dÞch vô trªn thÞ tr-êng: Do tham gia ho¹t ®éng t×m kiÕm lîi nhuËn theo nguån c¬ chÕ thÞ tr-êng nªn doanh nghiÖp chÞu ¶nh h-ëng trùc tiÕp cña nh©n tè quan hÖ cung - cÇu hµng ho¸ dÞch vô. Sù biÕn ®éng nµy cã ¶nh h-ëng trùc tiÕp ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp, ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i cã sù øng xö thÝch hîp ®Ó thu ®-îc lîi nhuËn. Nhu cÇu vÒ hµng ho¸ vµ dÞch vô lín trªn thÞ tr-êng sÏ cho phÐp c¸c doanh nghiÖp më réng quy m« s¶n xuÊt kinh doanh ®Ó ®¶m b¶o cung lín. §iÒu ®ã t¹o kh¶ n¨ng lîi nhuËn cña tõng ®¬n vÞ s¶n phÈm hµng ho¸, nh-ng ®Æc biÖt quan träng lµ t¨ng tæng sè lîi nhuËn. Cung thÊp h¬n cÇu sÏ cã kh¶ n¨ng ®Þnh gi¸ b¸n hµng ho¸ vµ dÞch vô, ng-îc l¹i cung cao h¬n cÇu th× gi¸ c¶ hµng ho¸ vµ dÞch vô sÏ thÊp ®iÒu nµy ¶nh h-ëng ®Õn lîi nhuËn cña tõng s¶n phÈm hµng hãa hay tæng sè lîi nhuËn thu ®-îc. 20
- Xem thêm -