Bổ sung globamax b700 cho gà sinh sản isa-ja57 nuôi trên lồng tại công ty tnhh mtv gà giống dabaco lạc vệ, tiên du, bắc ninh

  • Số trang: 93 |
  • Loại file: PDF |
  • Lượt xem: 36 |
  • Lượt tải: 0
minhtuan

Đã đăng 15929 tài liệu

Mô tả:

BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI ------------- ------------- VŨ THỊ HƯƠNG BỔ SUNG GLOBAMAX B 700 CHO GÀ SINH SẢN ISA-JA 57 NUÔI TRÊN LỒNG TẠI CÔNG TY TNHH MTV GÀ GIỐNG DABACO - LẠC VỆ - TIÊN DU - BẮC NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI – 2012 BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI ------------- ------------- VŨ THỊ HƯƠNG BỔ SUNG GLOBAMAX B 700 CHO GÀ SINH SẢN ISA-JA 57 NUÔI TRÊN LỒNG TẠI CÔNG TY TNHH MTV GÀ GIỐNG DABACO - LẠC VỆ - TIÊN DU - BẮC NINH LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP Chuyên ngành: Mã số: Chăn nuôi 60.62.01.05 Người hướng dẫn khoa học: TS. ðẶNG THÚY NHUNG HÀ NỘI – 2012 LỜI CAM ðOAN Tôi xin cam ñoan ñây là công trình nghiên cứu của riêng tôi; số liệu, thông tin chưa từng ñược sử dụng công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Các kết quả trình bày trong luận văn là trung thực và tôi xin chịu trách nhiệm về những số liệu trong bản luận văn này. Các thông tin trích dẫn ñã ñược chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày…..tháng 10 năm 2012 Tác giả luận văn Vũ Thị Hương Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… i LỜI CẢM ƠN Có ñược công trình nghiên cứu này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi ñã nhận ñược rất nhiều sự quan tâm giúp ñỡ quý báu của Nhà trường, các thầy cô và các bạn ñồng nghiệp. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới TS. ðặng Thúy Nhung ñã ñộng viên hướng dẫn, chỉ bảo tận tình cho tôi trong suốt thời gian thực hiện ñề tài và làm luận văn thạc sỹ. Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong Bộ môn Dinh Dưỡng - Thức ăn, Khoa Chăn nuôi – Nuôi trồng Thuỷ sản, Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội ñã góp ý và chỉ bảo ñể luận văn của tôi ñược hoàn thành. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới anh Nguyễn Hoàng Nguyên – Giám ñốc và các cán bộ kỹ thuật tại công ty TNHH MTV gà giống Dabaco Lạc vệ - Tiên Du - Bắc Ninh ñã tạo mọi ñiều kiện giúp ñỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện ñề tài. ðể hoàn thành luận văn này, tôi còn nhận ñược sự ñộng viên khích lệ của những người thân trong gia ñình và bạn bè. Tôi xin chân thành cảm ơn tình cảm cao quý ñó. Hà Nội, ngày…..tháng 10 năm 2012 Tác giả luận văn Vũ Thị Hương Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… ii MỤC LỤC Lời cam ñoan…………………………………………………………...………..i Lời cảm ơn………………………………………………………………………ii Mục lục…………………………………………………………………………iii Danh mục các từ viết tắt…………………………………………………...……v Danh mục bảng…………………………………………………………………vi Danh mục hình…………………………………………………………………vii 1 ðẶT VẤN ðỀ……………………………………………………...... 1 1.1 Tính cấp thiết của ñề tài…………………………………………….... 1 1.2 Mục ñích, ý nghĩa của ñề tài…………………………………………. 2 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU…………………………………………... 3 2.1 ðặc ñiểm sinh lý sinh sản của gà ñẻ trứng............................................ 3 2.2 Sức ñẻ trứng của gia cầm và các yếu tố ảnh hưởng.............................. 11 2.3 Hiệu quả sử dụng thức ăn trong chăn nuôi gia cầm………………….. 14 2.4 Axít hữu cơ và muối của chúng............................................................ 16 2.5 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước…………………………... 20 2.6 Chế phẩm Globamax B 700………………………………………….. 21 2.7 Một số ñặc ñiểm của giống gà ISA-JA 57............................................ 3 ðỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26 3.1 ðối tượng nghiên cứu………………………………………………... 3.2 ðịa ñiểm, thời gian nghiên cứu………………………………………. 26 3.3 Nội dung nghiên cứu…………………………………………………. 26 3.4 Phương pháp nghiên cứu…………………………………………….. 27 3.5 Phương pháp xử lý số liệu.................................................................... 36 4 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN……………………………………… 37 4.1 Tỷ lệ ñẻ của gà thí nghiệm qua các tuần tuổi………………………… 37 4.2 Năng suất trứng của gà thí nghiệm…………………………………... Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… 24 26 40 iii 4.3 Khối lượng trứng của gà thí nghiệm…………………………………. 42 4.4 Tỷ lệ trứng giống của gà thí nghiệm…………………………………. 45 4.5 Năng suất trứng giống của gà thí nghiệm………..…………………... 4.6 Lượng thức ăn thu nhận của gà thí nghiệm………………….……….. 49 4.7 Hiệu quả sử dụng thức ăn của gà thí nghiệm………………………… 51 4.8 Tỷ lệ nuôi sống và loại thải của gà thí nghiệm..................................... 53 4.9 Tỷ lệ trứng dập vỡ và dị hình của gà thí nghiệm…………….………. 56 4.10 Kết quả khảo sát chất lượng trứng........................................................ 58 4.11 Tỷ lệ trứng có phôi của gà thí nghiệm……………………………….. 66 47 4.12 Tỷ lệ nở của gà thí nghiệm…………………………………………… 68 4.13 Tỷ lệ gà con loại 1 của gà thí nghiệm................................................... 70 4.14 Hiệu quả của việc bổ sung Globamax B 700………………………… 72 5 KẾT LUẬN VÀ ðỀ NGHỊ……………………………….………… 74 5.1 Kết luận………………………………………………………………. 74 5.2 ðề nghị……………………………………………………..………… 75 TÀI LIỆU THAM KHẢO……………………………..…………… 76 PHỤ LỤC……………………………………………………………. 80 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 1. HQSDTĂ: Hiệu quả sử dụng thức ăn 2. NLTð: Năng lượng trao ñổi 3. NST: Năng suất trứng 4. TĂ: Thức ăn 5. TĂTN: Thức ăn thu nhận 6. VNð: Việt Nam ñồng 7. ðC: ðối chứng 8. TN: Thí nghiệm 9. TĂHH: Thức ăn hỗn hợp 10. TTTĂ: Tiêu tốn thức ăn 11. TCVN: Tiêu chuẩn Việt Nam 12. cs: cộng sự 13. TNHH MTV: Trách nhiệm hữu hạn một thành viên 14. KPCS: Khẩu phần cơ sở 15. TLð: Tỷ lệ ñẻ 16. NSTG: Năng suất trứng giống 17. CSHT: Chỉ số hình thái 18. Hu: ðơn vị Haugh 19. LTĂTN: Lượng thức ăn thu nhận 20. CaCO3: canxi cacbonat 21. HP: Helicobacter pylori 22. ñvt ðơn vị tính Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… v DANH MỤC BẢNG STT Tên bảng Bảng 3.1 Sơ ñồ bố trí thí nghiệm………………………………………. Bảng 3.2 Thành phần dinh dưỡng của thức ăn hỗn hợp Dabaco cho gà Trang 28 sinh sản (thức ăn 1522)……………………………………… Bảng 3.3 28 Tiêu chuẩn ăn của gà giống sinh sản hướng trứng từ 24 - 44 tuần tuổi (TCVN 655-2005)..................................................... 29 Bảng 3.4 ðánh giá chất lượng trứng theo ñơn vị Haugh………………. 33 Bảng 4.1 Tỷ lệ ñẻ của gà thí nghiệm…………………………………... 38 Bảng 4.2 Năng suất trứng và năng suất trứng lũy kế............................... 42 Bảng 4.3 Khối lượng trứng của gà thí nghiệm........................................ 44 Bảng 4.4 Tỷ lệ trứng giống của gà thí nghiệm........................................ 46 Bảng 4.5 Năng suất trứng giống và năng suất trứng giống lũy kế của gà thí nghiệm............................................................................ 48 Bảng 4.6 Lượng thức ăn thu nhận của gà thí nghiệm.............................. 50 Bảng 4.7 Hiệu quả sử dụng thức ăn của gà thí nghiệm........................... 52 Bảng 4.8 Tỷ lệ nuôi sống và loại thải của gà thí nghiệm........................ 55 Bảng 4.9 Tỷ lệ trứng dập vỡ và dị hình của gà thí nghiệm……………. 57 Bảng 4.10a Một số chỉ tiêu chất lượng trứng của gà thí nghiệm………… 59-60 Bảng 4.10b ðơn vị Haugh của trứng gà thí nghiệm.................................... 65 Bảng 4.11 Tỷ lệ trứng có phôi của gà thí nghiệm..................................... 67 Bảng 4.12 Tỷ lệ nở của gà thí nghiệm....................................................... 69 Bảng 4.13 Tỷ lệ gà con loại 1 của gà thí nghiệm……………………….. 71 Bảng 4.14 Hiệu quả của việc bổ sung Globamax B 700........................... 73 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… vi DANH MỤC HÌNH STT Hình 2.4. Tên hình Trang Cơ chế tiêu diệt vi khuẩn bệnh của axít hữu cơ………….. 19 Hình 2.6.1. Ảnh hưởng của Globamax B 700 với vách ruột gia cầm... 23 Hình 2.6.2. Ảnh hưởng của Globamax B 700 với lông nhung ruột gia cầm 23 Hình 2.6.3. Tác dụng của Globamax B 700…………………………... 24 Hình 4.1. Tỷ lệ ñẻ của gà thí nghiệm qua các tuần tuổi...................... 39 Hình 1. ðàn gà thí nghiệm ISA-JA 57............................................. 80 Hình 2. ðàn gà thí nghiệm ISA-JA 57............................................. 80 Hình 3. Cân khối lượng trứng.......................................................... 80 Hình 4. ðo kích thước trứng............................................................ 80 Hình 5. ðo ñường kính lòng ñỏ........................................................ 81 Hình 6. ðo ñường kính lớn lòng trắng trứng.................................... 81 Hình 7. ðo ñường kính nhỏ lòng trắng trứng................................... 81 Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… vii 1. ðẶT VẤN ðỀ 1.1. Tính cấp thiết của ñề tài Trong mấy năm trở lại ñây, ngành chăn nuôi gia cầm ở nước ta ñã phát triển mạnh mẽ và ngày càng chăn nuôi với quy mô lớn. Theo số liệu của Cục thống kê (2012), tại thời ñiểm 01/10/2011 nước ta có 322,6 triệu gia cầm (tăng 7,3% so với cùng kỳ 2010), trong ñó sản lượng thịt gia cầm hơi tăng 13,1% và sản lượng trứng tăng 7,4%. ðiều này cho thấy, nhu cầu tiêu thụ thịt và trứng gia cầm ngày càng tăng cao. Chăn nuôi gà sinh sản mục tiêu lớn nhất là thu ñược nhiều trứng, chất lượng trứng tốt, tỷ lệ ấp nở cao, từ ñó thu ñược lợi nhuận lớn. ðể ñạt ñược như vậy thì công tác chăm sóc, vệ sinh phòng bệnh, chế ñộ chiếu sáng, chế ñộ ăn và dinh dưỡng cho gà ñẻ cần phải ñược ñảm bảo. Khẩu phần ăn cho gà ñẻ bao gồm rất nhiều thành phần khác nhau như tinh bột, lipit, protein, vitamin, khoáng,…ñặc biệt cần ñảm bảo ñủ các chất dinh dưỡng với tỉ lệ thích hợp trong khẩu phần. Gần ñây, nhiều trang trại chăn nuôi gia cầm có quy mô lớn ñã bắt ñầu thử nghiệm bổ sung các loại thức ăn phụ gia nhằm cải thiện hiệu quả sử dụng thức ăn và sức khỏe của gia cầm, một trong những thức ăn phụ gia ñược quan tâm nhiều ñó là axít hữu cơ và muối của chúng. Những nghiên cứu mới ñây chỉ ra rằng các axít hữu cơ và muối của chúng có tác dụng rất tốt trên gà ñẻ. Axít hữu cơ khống chế và tiêu diệt các mầm bệnh như vi khuẩn Salmonella, Coliforms; ñồng thời, tăng cường khu hệ vi sinh vật có lợi cho khả năng tiêu hoá (Shane, 1999). Ngoài ra, chúng có thể làm thay ñổi sản lượng trứng và các tham số về chất lượng trứng. Những khác biệt này liên quan ñến nguồn nguyên liệu, lượng các axít hữu cơ ñược sử dụng, ñịa ñiểm, ñiều kiện môi trường và thành phần của khẩu phần (Gama và Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… 1 cs, 2000). Chính vì vậy, các axít hữu cơ và muối của chúng khi so sánh với các loại thức ăn bổ sung khác, chúng luôn giữ một vị trí không thay thế. Hiện nay, trên thị trường có bán rất nhiều thức ăn phụ gia có chứa axít hữu cơ và muối của chúng. Tuy nhiên, chất lượng của các sản phẩm này chưa thực sự ñược ñảm bảo và giá thành cao. Một trong những sản phẩm ñược nhập khẩu và ñưa vào sử dụng trong chăn nuôi gà ñẻ ở nước ta ñó là Globamax B 700. ðể hiểu rõ hơn về tác dụng và ñánh giá chính xác hiệu quả việc bổ sung Globamax B 700 ñối với gà ñẻ trứng giống, chúng tôi tiến hành nghiên cứu ñề tài: “Bổ sung Globamax B 700 cho gà sinh sản ISA-JA 57 nuôi trên lồng tại công ty TNHH MTV gà giống Dabaco - Lạc Vệ - Tiên Du - Bắc Ninh”. 1.2. Mục ñích, ý nghĩa của ñề tài 1.2.1. Mục ñích - Xác ñịnh hiệu quả của việc bổ sung Globamax B 700 trong khẩu phần của gà ñẻ trứng giống ISA-JA 57. - Thiết lập mức bổ sung Globamax B 700 thích hợp cho gà ñẻ trứng giống ISA-JA 57 nuôi trên lồng thụ tinh nhân tạo. 1.2.2. Ý nghĩa - Cung cấp thêm thông tin cho các cơ sở sản xuất cũng như các nhà chăn nuôi trong việc xây dựng khẩu phần ăn tốt nhất cho gà ñẻ trứng giống. Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… 2 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1. ðặc ñiểm sinh lý sinh sản của gà ñẻ trứng 2.1.1. Cơ quan sinh dục và quá trình tạo trứng ở gà mái ñẻ Cơ quan sinh dục cái của gà bao gồm hai tuyến. Ở những ngày ñầu trong giai ñoạn phôi cả hai buồng trứng trái và phải ñều phát triển. Từ ngày thứ 5 ñến ngày thứ 7, buồng trứng trái phát triển hơn. Khi gà con nở ra, buồng trứng phải dần tiêu biến, ñến lúc gia cầm trưởng thành thì chỉ còn buồng trứng trái và ống dẫn trứng trái phát triển. * Buồng trứng Buồng trứng nằm ở bên trái của xoang bụng, là nơi tạo các tế bào trứng (lòng ñỏ trứng) và hơi thấp hơn thận trái. Buồng trứng có kích thước và hình dạng khác nhau tùy theo trạng thái, chức năng và tuổi của gia cầm. Mỗi buồng trứng có khoảng 3.580 – 12.000 tế bào trứng trước khi vào ñẻ. Gà mái thời kỳ ñẻ trứng ñếm ñược 3.600 tế bào trứng. Số lượng tế bào trứng lúc gà bắt ñầu ñẻ khoảng 900 – 3.600 tế bào. Tuy nhiên chỉ có một số lượng nhất ñịnh tế bào trứng chín và rụng vì trong quá trình phát triển rất nhiều tế bào trứng ñã bị thoái hóa. Theo Nguyễn Mạnh Hùng và cs (1994), sự phát triển của tế bào trứng trải qua 3 thời kỳ: - Thời kỳ tăng sinh các tế bào trứng: thời kỳ này xảy ra ngay trong thời kỳ phát triển phôi thai và kết thúc ở giai ñoạn gà con nở ra. - Thời kỳ sinh trưởng: gồm có thời kỳ sinh trưởng nhỏ và thời kỳ sinh trưởng lớn. Thời kỳ sinh trưởng nhỏ bắt ñầu từ khi gia cầm nở ra ñến khi gia cầm thành thục về sinh dục. Trong thời kỳ này kích thước tế bào trứng tăng chậm. Thời kỳ sinh trưởng lớn kéo dài 4 - 13 ngày. ðây là thời kỳ tích lũy lớn nhất, 90 - 95% khối lượng của các tế bào trứng ñược tích lũy ở thời kỳ này. - Thời kỳ trứng chín: ñường kính của tế bào trứng khoảng từ 35 - 45mm. Trong quá trình phát triển, lúc ñầu các tế bào trứng ñược bao bọc bởi một tầng tế bào, không có liên kết gì với biểu bì phát sinh. Tầng tế bào này phát triển Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… 3 thành nhiều tầng, sự tạo thêm này sẽ tiến tới bề mặt buồng trứng. Cấu tạo này gọi là follicun và có mức ñộ chín khác nhau làm thay ñổi hình dạng của buồng trứng; vì vậy, buồng trứng lúc này có dạng “chùm nho”. Các follicun vỡ ra, các tế bào trứng chín chui ra ngoài cùng với dịch của follicun rồi rơi vào phễu trứng, quá trình này gọi là sự rụng trứng. Sự rụng trứng ở gà thường xảy ra một lần trong ngày vào 30 phút sau khi ñẻ trứng. Trứng thường rụng vào khoảng 2 - 4 giờ sáng, quả sau rụng muộn hơn quả trước 24 giờ 15 phút. Tuy nhiên cũng có trường hợp ñặc biệt có thể có hai hay ba trứng rụng cùng một lúc. * Ống dẫn trứng Sau khi tế bào trứng rụng sẽ rơi vào ống dẫn trứng. Ống dẫn trứng là một ống dài có nhiều khúc cuộn. Quá trình thụ tinh và hình thành trứng diễn ra tại ñây. Kích thước và hình dạng của ống dẫn trứng thay ñổi theo lứa tuổi và hoạt ñộng của cơ quan sinh dục. Trước khi ñẻ quả trứng ñầu tiên, ống dẫn trứng chỉ là một ống tròn, thẳng có ñường kính như nhau, chiều dài khoảng 11 - 18cm và ñường kính là 0,4 - 0,7cm. Sau khi ñẻ quả trứng ñầu tiên, ống dẫn trứng dài ra, khối lượng tăng lên và chia thành từng phần khác nhau. Chiều dài của ống dẫn trứng lúc này là 68cm, nặng 7g và ñường kính 8cm. Vào thời kỳ ñẻ ñỉnh cao, ống dẫn trứng dài 86cm và ñường kính chỗ lớn nhất 10cm. Ở thời kỳ thay lông, ống dẫn trứng chỉ dài 17cm. Tùy thuộc vào hình thái và chức năng ống dẫn trứng mà người ta chia ống dẫn trứng thành 5 phần (Bùi Hữu ðoàn 2009): - Loa kèn là phần ñầu tiên của ống dẫn trứng, nằm trong xoang bụng, có hình phễu bao bọc buồng trứng. Bề mặt niêm mạc của loa kèn xếp nếp, không có tuyến, phần cổ phễu tiết ra chất tạo lòng trắng ñặc và hình thành dây chằng lòng ñỏ. Tại ñây trứng gặp tinh trùng sẽ ñược thụ tinh. Trứng dừng lại ở loa kèn khoảng 15 - 20 phút. - Bộ phận tạo lòng trắng là phần dài nhất của ống dẫn trứng. Trong thời kỳ ñẻ rộ bộ phận tiết lòng trắng dài 30 - 35cm và có thành dày. Niêm mạc của Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… 4 phần này có nhiều tuyến hình ống, tiết ra chất tạo lòng trắng bao bọc lòng ñỏ và hình thành tiếp dây chằng lòng ñỏ. Tế bào trứng ñi từ trên xuống dưới quay quanh một trục nên dây chằng lòng ñỏ hơi xoắn vặn. Phần cuối bộ phận tạo lòng trắng trong suốt không có tuyến. Trứng dừng lại ở ñây khoảng 3 giờ. - ðoạn eo là phần hẹp của ống dẫn trứng dài 8cm. Niêm mạc ñoạn eo có tuyến tiết ra lòng trắng loãng và chất dịch (có bản chất là protein hạt) hình thành nên tấm màng dưới vỏ gồm hai lớp. Hai lớp này tách nhau ở phần ñầu lớn hình thành nên buồng khí. Trứng dừng lại ở ñây khoảng 65 - 75 phút. - Tử cung (dạ con) là phần mở to ra tạo thành tử cung dài 8 - 12cm. Vách dạ con có các tuyến tiết ra chất dịch lỏng, chất dịch này thấm qua màng vỏ ñi vào lòng trắng làm tăng khối lượng lòng trắng và tiết ra chất dịch hình thành nên vỏ cứng. Vỏ cứng hình thành từ cốt hữu cơ và các chất trung gian. Cốt hữu cơ là những sợi protein dạng collagen nhỏ xếp chồng chéo lên nhau. Chất trung gian cấu tạo từ muối canxi ở dạng không tan, trong ñó muối canxi cacbonat (CaCO3) chiếm 99%, còn 1% là muối canxi phốt phát Ca3(PO4)2. Quá trình tạo vỏ cứng diễn ra chậm. Tại tử cung còn tạo nên lớp màng keo ñể bảo vệ trứng và trứng dừng lại ở ñây từ 16 - 20giờ. - Âm ñạo là phần cuối cùng của ống dẫn trứng, không có tuyến ống. Lớp biểu mô của âm ñạo có tiết dịch hình thành màng keo trên vỏ trứng. Âm ñạo có lớp cơ vòng phát triển mạnh. Sự co bóp của cơ vòng cùng với tử cung ñẩy trứng qua ổ nhớp ra ngoài mà không chạm vào vách nên trứng không bị bẩn. 2.1.2. Cấu tạo trứng gà Trứng gà ñược ví như kỳ tích của thiên nhiên, là một trong những thực phẩm hoàn thiện nhất hiện ñược biết. Chúng chứa các yếu tố có lợi cho sức khoẻ như các chất chống oxy hoá, chất ñiều hoà miễn dịch,… nhờ những yếu tố này mà trứng gà ñược coi là loại thực phẩm chức năng và trị liệu. Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… 5 Về mặt hình thái, trứng gà có “hình trứng”, ñó là hình bầu dục không cân ñối - hình Kassini, tức là bầu dục không ñều, một ñầu tù và một ñầu nhọn. Trứng gồm 3 phần: vỏ, lòng trắng và lòng ñỏ với tỷ lệ như sau: - Vỏ trứng: 9 -12% - Lòng ñỏ: 29 -33% - Lòng trắng: 58 -60% (Bùi Hữu ðoàn, 2009). * Vỏ trứng Vỏ trứng có một ñầu tù và một ñầu nhọn, chiếm 10 - 12% khối lượng trứng. Ngoài cùng vỏ trứng là một lớp keo (màng ngoài của vỏ cứng) có cấu tạo từ protein (sợi muxin) là những hạt mỡ nhỏ li ti. ðộ dày của màng nhày từ 0,05 - 0,01mm. Nó có tác dụng làm giảm ma sát trong ống dẫn trứng, ngăn vi trùng xâm nhập vào bên trong trứng và hạn chế bốc hơi nước. Vỏ cứng (vỏ ñá vôi) gồm hơn 95% là CaCO3 cùng các nguyên tố như: P, Mg, Na, Cl,… và 5% còn lại là chất hữu cơ: keratin. Vỏ cứng có ñộ dày từ 0,38 - 0,43mm và ñược chia làm 2 lớp: + Lớp ngoài (lớp xốp) do các tinh thể Ca2+ và CO32- kết hợp lại với nhau bằng chất kết dính keratin, có những khe hở chiếm 2/3 ñộ dày vỏ. + Lớp trong có hình khối bán cầu, hình thành bởi nhiều khối bán cầu xếp liên tục với nhau. Mỗi khối gồm tinh thể CaCO3 kết hợp với Mg, P, Na, K tạo liên kết bền vững hơn. Phần vỏ có nhiều lỗ thông khí (từ 8.000 - 10.000 lỗ thông), bình quân 1cm3/150 lỗ khí, ở ñầu tù có vỏ mỏng, mật ñộ lỗ khí dày hơn ñầu nhọn, ñường kính lỗ khí 18 - 24µm. Lớp xốp còn có sắc tố vỏ nằm xen kẽ tinh thể CaCO3 và keratin. Trong 100g vỏ có 6 - 7g sắc tố, gồm các sắc tố: trắng, nâu và xanh. Canxi có vai trò quan trọng ñối với chất lượng vỏ trứng (Safa và cs, 2008). Một gà mái ñẻ khoảng 250 trứng/năm tương ứng với gấp 20 lần lượng canxi trong xương của nó tại bất kỳ thời ñiểm nào. Trong suốt 20 giờ tạo thành một vỏ trứng, cứ 15 phút thì cần cung cấp 25mg canxi cho trứng; do ñó, Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… 6 nhu cầu canxi của gà mái ñẻ là rất cao (Hunton, 2005). Hai lớp màng vỏ lụa (dưới vỏ cứng) có nhiều lỗ thủng, cấu tạo từ những sợi keratin dệt lên. Màng ngoài dày 0,045mm và màng trong dày 0,015mm. Hai lớp này gần như dính chặt vào nhau, ở ñầu lớn hai màng này không dính vào nhau mà tách ra tạo thành buồng khí. * Lòng trắng trứng Lòng trắng trứng nằm ở giữa lòng ñỏ và vỏ trứng, thành phần bao gồm: nước 88%, protein 0,6%; gluxit 0,9%; ngoài ra, còn có các vitamin B2 và vitamin B3. Lòng trắng chiếm 56 - 58% khối lượng trứng. Lòng trắng trứng có tác dụng cung cấp nước cho quá trình phát triển phôi thai (phản ứng sinh học), dinh dưỡng cho phôi phát triển, bảo vệ lòng ñỏ và hình thành dây chằng. Lòng trắng trứng có thể dùng như một chất giải ñộc trong trường hợp con người ăn phải chất ñộc hay những chất kích thích. Nó không những bảo vệ màng niêm mạc của dạ dày và ruột, ngăn ngừa viêm loét mà còn có tác dụng bao chất ñộc, ngăn cản sự hấp thu. Do ñó, trong một số trường hợp ngộ ñộc thức ăn, người ta cho bệnh nhân uống một ít lòng trắng trứng sẽ có tác dụng giải ñộc rất nhanh. Lòng trắng bao bọc bên ngoài lòng ñỏ và gồm 4 lớp: + Lòng trắng loãng ngoài: chủ yếu là nước, khoáng, một ít protein, và chiếm 23%. + Lòng trắng ñặc giữa: hầu hết là albumin, globulin, muxin, và chiếm 57%. + Lòng trắng loãng giữa: chủ yếu là nước, khoáng, một ít protein và chiếm 17%. + Lòng trắng ñặc trong: bao quanh màng lòng ñỏ, mỏng, là nơi xuất phát của hai dây chằng, và chiếm 3%. * Lòng ñỏ trứng Lòng ñỏ là một loại tế bào trứng ñặc biệt có cấu tạo không ñồng nhất mà bao gồm nhiều vòng ñồng tâm ñậm nhạt khác nhau. Nó cùng với dây chằng Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… 7 lòng trắng là những nguồn giàu “axit sialic” (tên hoá học axit Nacetylneuraminic, viết tắt là neu-5-Ac, công thức C11H19NO9). Lòng ñỏ trứng có khả năng kháng vi khuẩn, virus, kháng viêm; do ñó, lòng ñỏ trứng ñã ñược sử dụng ñể diệt vi khuẩn Helicobacter pylori (HP, một loại vi khuẩn gây viêm loét dạ dày), các bệnh nhiễm khuẩn gây viêm loét, ung thư kết tràng, viêm ruột và dạ dày. Lòng ñỏ có ñường kính từ 38 - 40mm, ñược bao bọc bằng màng mỏng có tính ñàn hồi cao, dày 16 - 20µm, nhờ ñó lòng ñỏ không lẫn vào lòng trắng mà luôn giữ ñược hình tròn. Trứng ñể lâu tính ñàn hồi mất dần, lúc ñó màng bị rách và lòng ñỏ, lòng trắng tan dần vào nhau. Trên bề mặt lòng ñỏ là ñĩa phôi, là nơi hình thành phôi thai, ñường kính khoảng 2mm, nhẹ hơn lòng ñỏ và di ñộng trên bề mặt lòng ñỏ. Lòng ñỏ là phần giàu chất dinh dưỡng nhất. Nó có chức năng cung cấp dinh dưỡng như: protein, vitamin cho phôi phát triển. Thành phần hóa học của lòng ñỏ gồm: nước 48,7%; protein 16,6%; mỡ 32,6% và nhiều vitamin A, B2, D, E,… 2.1.3. Các chỉ tiêu ñánh giá chất lượng trứng và những yếu tố ảnh hưởng ðánh giá chất lượng trứng bao gồm các chỉ tiêu quan trọng có liên quan chặt chẽ ñến tỷ lệ ấp nở và quyết ñịnh trực tiếp ñến sức sản xuất gà. Phẩm chất trứng ñảm bảo chất lượng ñược ñánh giá theo 2 chỉ tiêu: phẩm chất bên ngoài và phẩm chất bên trong. Các chỉ tiêu bên ngoài của trứng ñó là chỉ số hình thái, màu sắc vỏ trứng, khối lượng và ñộ bền vỏ trứng. Chỉ số bên trong ñó là tỷ lệ các thành phần cấu tạo trứng, chỉ số lòng trắng trứng, chỉ số lòng ñỏ trứng, màu sắc của lòng ñỏ, ñơn vị Haugh, ñộ dày vỏ, ñộ chịu lực của vỏ. - Màu sắc vỏ trứng: ñược quyết ñịnh bởi yếu tố di truyền mạnh hơn là dinh dưỡng. Ngược lại, ñộ ñậm nhạt của lòng ñỏ là do sắc tố trong thức ăn quyết ñịnh. Vỏ trứng màu thường gắn với bộ lông màu và thường di truyền liên kết với giới tính. Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… 8 - Khối lượng trứng không những là một chỉ tiêu quan trọng ñể ñánh giá chất lượng trứng mà còn là một chỉ tiêu ñánh giá sản lượng trứng. Sản lượng trứng giống nhau song khối lượng trứng khác nhau thì tổng khối lượng trứng rất khác nhau, do ñó ảnh hưởng ñến sản lượng, thu nhập và giá cả. Khối lượng trứng còn ảnh hưởng ñến khối lượng gia cầm con. - Hình dạng trứng có ý nghĩa quan trọng trong việc ấp trứng cũng như trong vận chuyển và bảo quản trứng thương phẩm. Hình dạng trứng ñược ñánh giá qua chỉ số hình thái. Chỉ số hình thái trứng là tỷ lệ giữa chiều cao và chiều dài quả trứng. Trứng gà có chỉ số hình thái 1,3 - 1,4 (hoặc 0,73 - 0,74) là thích hợp, có tỉ lệ dập vỡ thấp nhất trong quá trình bảo quản, vận chuyển và tỷ lệ ấp nở cao. - ðộ dày vỏ trứng: trứng có ñộ dày từ 0,25 - 0,58mm. Tuy nhiên, ñộ dày vỏ trứng phụ thuộc vào loài, giống, cá thể, ñiều kiện nuôi dưỡng và bệnh tật. Hệ số di truyền về ñộ dày vỏ trứng ở mức thấp là 0,15 - 0,3. - Chỉ số lòng ñỏ trứng: chỉ số lòng ñỏ trứng là mối quan hệ giữa chiều cao và ñường kính lòng ñỏ. Chỉ số này càng cao thì trứng có phẩm chất càng tốt. - Chỉ số lòng trắng trứng: chỉ số lòng trắng trứng là mối quan hệ giữa chiều cao lòng trắng ñặc và trung bình giữa ñường kính lớn và ñường kính nhỏ của lòng trắng ñặc. Chỉ số này càng cao thì trứng có phẩm chất càng tốt. - ðơn vị Haugh (Hu): ñây là ñại lượng biểu thị mối quan hệ giữa khối lượng trứng và chiều cao lòng trắng ñặc. ðơn vị Hu càng cao thì chất lượng trứng càng tốt. Thực nghiệm cho biết những quả trứng chênh lệch nhau 8 ñơn vị Hu thì có chất lượng tương ñương. ðơn vị Hu bị ảnh hưởng bởi thời gian bảo quản trứng, tuổi gia cầm mái (gà càng già, trứng có ñơn vị Hu càng thấp), bệnh tật, nhiệt ñộ, thay lông (sau thay lông, ñơn vị Hu cao hơn trước thay lông) và giống (Uyterwal, 2000). - Tỷ lệ giữa khối lượng lòng ñỏ và khối lượng lòng trắng là chỉ tiêu quan Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… 9 trọng liên quan chặt chẽ ñến khối lượng trứng. Thông thường tỷ lệ này tốt nhất là 2/1, càng xa tỷ lệ này khả năng ấp nở càng thấp. Trên thực tế, có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng ñến chất lượng trứng như: hormone, ảnh hưởng của ñiều kiện ngoại cảnh, phương thức chăn nuôi, chế ñộ dinh dưỡng…Trong ñó, chế ñộ dinh dưỡng có vai trò hết sức quan trọng. Người ta có căn cứ ñể giả ñịnh rằng, mặc dù có sự ñiều tiết hormone và thần kinh ñối với các quá trình sinh sản, sự hình thành các nang chín (ngay cả bản thân sản lượng trứng) sẽ bị thoái hoá, nếu khối lượng lòng ñỏ không ñược cấu tạo ñầy ñủ và bản thân vấn ñề này tuỳ thuộc vào sự cung cấp các chất dinh dưỡng cho cơ thể một cách ñầy ñủ. Sản lượng trứng sẽ bị giảm sút nếu không cung cấp ñầy ñủ các chất dinh dưỡng cho cơ thể, tức là nếu gà mái nhận thức ăn ở mức ñộ không ñủ ñáp ứng yêu cầu của khẩu phần duy trì và sản xuất thì gà cũng có thể không ñẻ do các chất dinh dưỡng ñược cung cấp kém phẩm chất. Nếu trong thức ăn thiếu các chất nhất ñịnh cần thiết ñể tạo ra lòng ñỏ thì khả năng gà mái sử dụng protein của bản thân cơ thể sản xuất ra trứng hết sức hạn chế. Khi thiếu các axit amin hạn chế như methionine, lysine, tryptophan…, gà mái có thể ngừng ñẻ 4 - 5 ngày. Mặt khác, các axit amin hạn chế thường không ñủ trong khẩu phần; do ñó, chúng có ý nghĩa rất quan trọng ñối với gia cầm. Khi gia cầm ñẻ nhiều, chỉ riêng việc cấu tạo vỏ trứng cũng ñòi hỏi một số lượng lớn các chất khoáng. Do ñó, khẩu phần ăn cung cấp không ñủ các chất khoáng, nhất là canxi sẽ làm giảm sản lượng trứng. Vì vậy, canxi có vai trò rất quan trọng trong quá trình hình thành vỏ trứng. Trên lý thuyết, người ta thấy phương pháp chế biến thức ăn và kỹ thuật nuôi dưỡng cũng ảnh hưởng ñến chất lượng trứng. Nhiều công trình ñã nghiên cứu tác ñộng của những biện pháp trên; tuy nhiên, các tác ñộng này sẽ không ñáng kể nếu hàm lượng các chất dinh dưỡng cần thiết có ñầy ñủ trong thức ăn và với tỷ lệ hợp lý. Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… 10 2.2. Sức ñẻ trứng của gia cầm và các yếu tố ảnh hưởng 2.2.1. Khái niệm về sức ñẻ trứng của gia cầm Sức ñẻ trứng của gia cầm là sản lượng trứng ñẻ ra trong một thời gian nhất ñịnh, thường tính bằng một năm. Người ta tính sức ñẻ trứng trong 360 ngày từ khi gia cầm bắt ñầu ñẻ quả trứng ñầu tiên. 2.2.2. Những yếu tố ảnh hưởng ñến sức ñẻ trứng của gia cầm Sức ñẻ trứng của gia cầm chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác nhau, mỗi yếu tố ảnh hưởng ñến sức ñẻ trứng ở mức ñộ nhất ñịnh. Một số yếu tố chính ảnh hưởng ñến sức ñẻ trứng của gia cầm như: di truyền cá thể, giống, dòng, tuổi, chế ñộ chăm sóc và nuôi dưỡng, ñiều kiện ngoại cảnh (Nguyễn Thị Mai và cs, 2009) 2.2.2.1 Các yếu tố di truyền cá thể Sức ñẻ trứng là một tính trạng số lượng có lợi ích kinh tế quan trọng của gia cầm ñối với các nhà chăn nuôi. Hays (1944) và Albuda (1955) cho rằng việc sản xuất trứng do 5 yếu tố quy ñịnh: tuổi ñẻ quả trứng ñầu tiên, cường ñộ ñẻ trứng, thời gian nghỉ ñẻ, thời gian kéo dài chu kỳ ñẻ trứng sinh học và mức ñộ biểu hiện của bản năng ñòi ấp. - Tuổi thành thục sinh dục Tuổi thành thục sinh dục của cá thể là tuổi gia cầm ñẻ quả trứng ñầu tiên. Tuổi thành thục sinh dục của quần thể ñược xác ñịnh theo tuổi có 5% số gà mái ñẻ ñầu tiên (Pingel và Jeroch, 1980). Tuổi thành thục sinh dục liên quan ñến sức ñẻ trứng của gia cầm, ñây là ñặc ñiểm di truyền cá thể. Theo Brandsch và Biilchel (1978) (dẫn theo Nguyễn Chí Bảo) cho biết hệ số di truyền của tuổi ñẻ quả trứng ñầu tiên ở gà là h² = 0,14 – 0,15 và ðặng Hữu Lanh và cs (1999) thì h² = 0,32. Sức ñẻ trứng của gia cầm là chỉ tiêu sinh lý phức tạp chịu ảnh hưởng tổng hợp của các yếu tố bên trong và bên ngoài. Brandsch và Biilchel (1978) cho rằng sức sản xuất trứng của gà mái do 5 yếu tố di truyền cá thể quy ñịnh ñó là: Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp …………………… 11
- Xem thêm -