239 nâng cao hiệu quả kd tại cty tnhh việt - trung - t. lạng sơn

  • Số trang: 62 |
  • Loại file: DOC |
  • Lượt xem: 13 |
  • Lượt tải: 0
nganguyen

Đã đăng 34173 tài liệu

Mô tả:

Lêi më ®Çu HiÖn nay níc ta ®ang trªn ®êng tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi, môc tiªu chÝnh cña §¶ng vµ Nhµ níc lµ ®a ta trë thµnh mét níc cã nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn æn ®Þnh, x· héi c«ng b»ng vµ v¨n minh. Muèn lµm ®îc ®iÒu ®ã th× yÕu tè tríc hÕt vµ cÇn thiÕt ®ã lµ ph¶i cã mét nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. Víi chñ tr¬ng x©y dùng nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn, trong nh÷ng n¨m qua chóng ta ®· t¹o ®îc nh÷ng bíc ph¸t triÓn lín trong qu¸ tr×nh x©y dùng kinh tÕ ®Êt níc. §iÒu ®ã chøng tá c¸c thµnh phÇn kinh tÕ ho¹t ®éng rÊt cã hiÖu qu¶. Mét trong nh÷ng thµnh phÇn kinh tÕ ®ã lµ lo¹i h×nh c«ng ty Tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n (TNHH), lo¹i h×nh c«ng ty nµy ®· vµ ®ang ph¸t triÓn rÊt m¹nh mÏ c¶ vÒ sè lîng còng nh lÜnh vùc s¶n xuÊt kinh doanh. Hµng n¨m ®ãng gãp vµo ng©n s¸ch Nhµ níc mét lîng tiÒn rÊt lín. Song ®Ó tån t¹i trong c¬ chÕ thÞ trêng víi sù c¹nh tranh m¹nh mÏ gi÷a c¸c doanh nghiÖp nh hiÖn nay ®ßi hái tríc hÕt ph¶i lµm tèt c«ng t¸c s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh nh»m tríc hÕt ®¹t ®îc môc ®Ých kinh doanh lµ s¶n xuÊt kinh doanh ph¶i cã l·i vµ sau ®ã thùc hiÖn nghÜa vô víi Nhµ níc. Nh chóng ta ®· biÕt kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cña mçi doanh nghiÖp bÞ chi phèi bëi rÊt nhiÒu c¸c yÕu tè nh: C«ng t¸c qu¶n lý l·nh ®¹o; gi¸ c¶ hµng ho¸ mua vµo, b¸n ra; m«i trêng s¶n xuÊt kinh doanh; nhu cÇu cña thÞ trêng ; c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n v.v... HiÖu qu¶ kinh doanh lµ vÊn ®Ò ®Æt ra cho mäi doanh nghiÖp, ®Æc biÖt lµ trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng. C¸c nhµ ®Çu t, c¸c chñ doanh nghiÖp tríc khi ra quyÕt ®Þnh bá vèn ®Çu t vµo mét nghµnh, mét s¶n phÈm dÞch vô nµo ®ã ngoµi viÖc tr¶ lêi c¸c c©u hái s¶n xuÊt caÝ g×? S¶n xuÊt nh thÕ nµo? S¶n xuÊt cho ai? cßn ph¶i biÕt chi phÝ bá ra vµ lîi Ých thu ®îc. DÜ nhiªn r»ng, lîi Ých thu ®îc ph¶i lín h¬n chi phÝ bá ra míi mong thu ®îc lîi nhuËn. Hay nãi c¸ch kh¸c, c¸c nhµ ®Çu t, c¸c chñ doanh nghiÖp bao giê còng mong muèn ®îc lîi nhuËn tèi ®a víi mét chi phÝ thÊp nhÊt cã thÓ. Së dÜ nãi nh vËy th× lîi Ých (lîi nhuËn) mµ nãi réng ra lµ hiÖu qu¶ kinh doanh võa lµ ®éng lùc, võa lµ tiÒn ®Ò ®Ó doanh nghiÖp cã thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn ®îc trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh v« cïng kh¾c nghiÖt, mäi rñi ro, bÊt tr¾c lu«n cã thÓ x¶y ra, nguy c¬ ph¸ s¶n lu«n r×nh rËp... Trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ trêng hiÖn nay hiÖu qu¶ kinh doanh ®èi víi c¸c doanh nghiÖp ®îc quan t©m hµng ®Çu. §èi víi c¸c doanh nghiÖp ®©y lµ vÊn ®Ò khã kh¨n cha ®îc gi¶i quyÕt triÖt ®Ó. §Ó gi¶i quyÕt nã kh«ng nh÷ng ph¶i cã kiÕn thøc n¨ng lùc mµ cÇn cã n¨ng lùc thùc tÕ, ®ã lµ kinh nghiÖm sù nh¹y bÐn víi thÞ trêng... Tríc yªu cÇu thùc tÕ ®ã, ®îc sù ®ång ý cña Ban chñ nhiÖm khoa QTKDCN & XDCB trêng §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n vµ Ban l·nh ®¹o C«ng ty TNHH ViÖt Trung. T«i tiÕn hµnh nghiªn cøu ®Ò tµi "Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh t¹i C«ng ty TNHH ViÖt - Trung tØnh L¹ng S¬n" 1 Néi dung ®Ò tµi ®îc tr×nh bµy theo kÕt cÊu sau: -PhÇn mét : Lý luËn chung vÒ hiÖu qu¶ kinh doanh -PhÇn hai : Ph©n tÝch thùc tr¹ng hiÖu qu¶ kinh doanh cña C«ng ty TNHH ViÖt Trung -PhÇn ba : Mét sè gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh cña C«ng ty TNHH ViÖt Trung. Trong qu¸ tr×nh thùc tËp vµ hoµn thµnh bµi viÕt nµy, do thêi gian cã h¹n nªn kh«ng tr¸nh khái sai sãt rÊt mong ®îc sù gãp ý cña c¸c thÇy c¸c c« vµ b¹n ®äc ®Ó bµi viÕt nµy cña t«i ®îc hoµn thiÖn h¬n. Sv: Ng« V¨n Th×n Líp: C«ng nghiÖp K10 PhÇn mét Lý luËn chung vÒ hiÖu qu¶ kinh doanh I- Quan niÖm vÒ hiÖu qu¶ kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp. 1- C¸c quan ®iÓm vÒ hiÖu qu¶ kinh doanh b¶n chÊt cña hiÖu qu¶ kinh doanh trong doanh nghiÖp. 1.1. C¸c quan ®iÓm vÒ hiÖu qu¶ kinh doanh. HiÖu qu¶ kinh doanh lµ mét ph¹m trï kinh tÕ ph¶n ¸nh tr×nh ®é sö dông c¸c yÕu tè ®Çu vµo cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh trong doanh nghiÖp nh»m thu ®îc kÕt qu¶ cao nhÊt víi mét chi phÝ thÊp nhÊt. HiÖu qu¶ kinh doanh kh«ng chØ lµ thíc ®o tr×nh ®é tæ chøc qu¶n lý kinh doanh mµ hiÖu qu¶ kinh doanh lµ vÊn ®Ò sèng cßn ®èi víi mçi doanh nghiÖp. 2 HiÖn nay cã rÊt nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ hiÖu qu¶ kinh doanh. Tuú theo tõng lÜnh vùc nghiªn cøu mµ ngêi ta ®a ra c¸c quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ hiÖu qu¶ kinh doanh. Díi ®©y lµ mét sè quan ®iÓm vÒ hiÖu qu¶ kinh doanh: Nhµ kinh tÕ häc ngêi Anh, Adam Smith, cho r»ng: "HiÖu qu¶ lµ kÕt qu¶ ®¹t ®îc trong ho¹t ®éng kinh tÕ, doanh thu tiªu thô hµng ho¸" (Kinh tÕ th¬ng m¹i dÞch vôNhµ xuÊt b¶n Thèng kª 1998). Theo quan ®iÓm nµy cña Adam Smith ®· ®ång nhÊt hiÖu qu¶ víi chØ tiªu ph¶n ¸nh kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. H¹n chÕ cña quan ®iÓm nµy lµ kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cã thÓ t¨ng lªn do chi phÝ s¶n xuÊt t¨ng hay do më réng sö dông c¸c nguån lùc s¶n xuÊt. NÕu víi cïng mét kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cã hai møc chi phÝ kh¸c nhau th× theo quan ®iÓm nµy còng cã hiÖu qu¶. Quan ®iÓm nµy chØ ®óng khi kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh t¨ng víi tèc ®é nhanh h¬n tèc ®é t¨ng cña chi phÝ ®Çu vµo cña s¶n xuÊt. Quan ®iÓm thø hai cho r»ng: "HiÖu qu¶ kinh doanh lµ quan hÖ tØ lÖ gi÷a phÇn t¨ng thªm cña phÇn kÕt qu¶ vµ phÇn t¨ng thªm cña chi phÝ", (Kinh tÕ th¬ng m¹i dÞch vô - Nhµ xuÊt b¶n Thèng kª 1998). Quan ®iÓm nµy ®· x¸c ®Þnh hiÖu qu¶ trªn c¬ së so s¸nh t¬ng ®èi gi÷a kÕt qu¶ ®¹t ®îc víi phÇn chi phÝ bá ra ®Ó cã ®îc kÕt qu¶ ®ã. Nhng xÐt trªn quan niÖm cña triÕt häc M¸c-Lªnin th× sù vËt hiÖn tîng ®Òu cã quan hÖ rµng buéc cã t¸c ®éng qua l¹i lÉn nhau chø kh«ng tån t¹i mét c¸c riªng lÎ. H¬n n÷a s¶n xuÊt kinh doanh lµ mét qu¸ tr×nh t¨ng thªm cã sù liªn hÖ mËt thiÕt víi c¸c yÕu tè cã s½n. Chóng trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp t¸c ®éng lµm kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh thay ®æi. H¹n chÕ cña quan ®iÓm nµy lµ nã chØ xem xÐt hiÖu qu¶ trªn c¬ së so s¸nh phÇn t¨ng thªm cña kÕt qu¶ vµ phÇn t¨ng thªm cña chi phÝ, vµ nã kh«ng xem xÐt ®Õn phÇn chi phÝ vµ phÇn kÕt qu¶ ban ®Çu. Do ®ã theo quan ®iÓm nµy chØ ®¸nh gi¸ ®îc hiÖu qu¶ cña phÇn kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh mµ kh«ng ®¸nh gi¸ ®îc toµn bé hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Quan ®iÓm thø ba cho r»ng: "HiÖu qu¶ kinh doanh ®îc ®o b»ng hiÖu sè gi÷a kÕt qu¶ vµ chi phÝ bá ra ®Ó ®¹t ®îc kÕt qu¶ ®ã", (Kinh tÕ th¬ng m¹i dÞch vô- Nhµ xuÊt b¶n Thèng kª 1998). Quan niÖm nµy cã u ®iÓm lµ ph¶n ¸nh ®îc mèi quan hÖ b¶n chÊt cña hiÖu qu¶ kinh tÕ. Nã g¾n ®îc kÕt qu¶ víi toµn bé chi phÝ, coi hiÖu qu¶ lµ sù ph¶n ¸nh tr×nh ®é sö dông c¸c yÕu tè s¶n xuÊt kin doanh. Tuy nhiªn quan ®iÓm nµy cha ph¶n ¸nh ®îc t¬ng quan vÒ lîng vµ chÊt gi÷a kÕt qu¶ vµ chi phÝ. §Ó ph¶n ¸nh tr×nh ®é sö dông c¸c nguån lùc chóng ta ph¶i cè ®Þnh mét trong hai yÕu tè hoÆc kÕt qu¶ ®Çu ra hoÆc chi phÝ bá ra, nhng trªn thùc tÕ th× c¸c yÕu tè nµy kh«ng ë tr¹nh th¸i tÜnh mµ lu«n biÕn ®æi vµ vËn ®éng. Quan ®iÓm thø t cho r»ng: "HiÖu qu¶ kinh doanh lµ møc ®é tho¶ m·n yªu cÇu quy luËt c¬ b¶n cña chñ nghÜa x· héi, cho r»ng quü tiªu dïng víi t c¸ch lµ chØ tiªu ®¹i diÖn cho møc sèng cña mäi ngêi trong doanh nghiÖp", (Kinh tÕ th¬ng m¹i dÞch vôNhµ xuÊt b¶n Thèng kª 1998). Quan ®iÓm nµy cã u ®iÓm lµ b¸m s¸t môc tiªu tinh thÇn cña nh©n d©n. Nhng khã kh¨n ë ®©y lµ ph¬ng tiÖn ®ã nãi chung vµ møc sèng nãi riªng lµ rÊt ®a d¹ng vµ phong phó, nhiÒu h×nh nhiÒu vÎ ph¶n ¸nh trong c¸c chØ tiªu møc ®é tho¶ m·n nhu cÇu hay møc ®é n©ng cao ®êi sèng nh©n d©n. Quan ®iÓm thø n¨m cho r»ng: "HiÖu qu¶ kinh doanh lµ chØ tiªu kinh tÕ-x· héi tæng hîp ®Ó lùa chän c¸c ph¬ng ¸n hoÆc c¸c quyÕt ®Þnh trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng thùc tiÔn ë mäi lÜnh vùc kinh doanh vµ t¹i mäi thêi ®iÓm. BÊt kú c¸c quyÕt ®Þnh cÇn ®¹t ®îc ph¬ng ¸n tèt nhÊt trong ®iÒu kiÖn cho phÐp, gi¶i ph¸p thùc hiÖn cã tÝnh c©n 3 nh¾c, tÝnh to¸n chÝnh x¸c phï hîp víi sù tÊt yÕu cña quy luËt kh¸ch quan trong tõng ®iÒu kiÖn cô thÓ", (GS §ç Hoµng Toµn-Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n cña qu¶n trÞ doanh nghiÖp-Nhµ XuÊt B¶n Thèng kª,1994). Theo quan ®iÓm nµy hiÖu qu¶ ë ®©y hiÓu trªn mét sè néi dung sau: + HiÖu qu¶ lµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng thùc tiÔn cña con ngêi + BiÓu hiÖn cña kÕt qu¶ ho¹t ®éng nµy lµ c¸c ph¬ng ¸n quyÕt ®Þnh. + KÕt qu¶ tèt nhÊt trong ®iÒu kiÖn cô thÓ §Ó lµm s¸ng tá b¶n chÊt vµ ®i ®Õn mét kh¸i niÖm hiÖu qu¶ kinh doanh hoµn chØnh chóng ta ph¶i xuÊt ph¸t t luËn ®iÓm cña triÕt häc M¸c - Lªnin vµ nh÷ng luËn ®iÓm cña lý thuyÕt hÖ thèng. HiÖu qu¶ kinh doanh, chñ yÕu ®îc thÈm ®Þnh bëi thÞ trêng, lµ tiªu chuÈn x¸c ®Þnh ph¬ng híng ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp. Nh vËy hiÖu qu¶ kinh doanh ph¶n ¸nh tr×nh ®é sö dông c¸c nguån lùc (bao gåm nh©n lùc, tµi lùc vµ vËt lùc) vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh ®Ó cã ®îc kÕt qu¶ cao nhÊt víi chi phÝ thÊp nhÊt. Tõ kh¸i niÖm nµycã thÓ ®a ra c«ng thøc chung ®Ó ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh doanh lµ: E= K C (1) E= C K (2) hay *E : HiÖu qu¶ kinh doanh *C : Chi phÝ yÕu tè ®Çu vµo *K : KÕt qu¶ nhËn ®îc KÕt qu¶ ®Çu ra cã thÓ ®o b»ng c¸c chØ tiªu nh: gi¸ trÞ tæng s¶n lîng, doanh thu thuÇn, lîi nhuËn thuÇn, lîi tøc gép... Cßn yÕu tè ®Çu vµo bao gåm: lao ®éng ®èi tîng lao ®éng, vèn chñ së h÷u vµ vèn vay. C«ng thøc (1) ph¶n ¸nh søc s¶n xuÊt (møc sinh lêi) cña c¸c yÕu tè ®Çu vµo ®îc tÝnh cho tæng sè vµ riªng cho gi¸ trÞ gia t¨ng. C«ng thøc nµy cho biÕt cø mét ®¬n vÞ ®Çu vµo ®îc sö dông th× cho ra bao nhiªu kÕt qu¶ ®Çu ra. C«ng thøc (2) ®îc tÝnh nghÞch ®¶o cña c«ng thøc (1) ph¶n ¸nh suÊt hao phÝ c¸c chØ tiªu ®Çu vµo, nghÜa lµ ®Ó cã mét ®¬n vÞ kÕt qu¶ ®Çu ra th× cÇn cã bao nhiªu ®¬n vÞ yÕu tè ®Çu vµo. 1.2. B¶n chÊt ®Æc ®iÓm vµ vµ c¸ch ph©n lo¹i hiÖu qu¶ kinh doanh. 1.2.1. B¶n chÊt cña hiÖu qu¶ kinh doanh. Tõ kh¸i niÖm vÒ hiÖu qu¶ nªu ë trªn ®· kh¼ng ®Þnh b¶n chÊt cña hiÖu qu¶ kinh tÕ cña ho¹t ®éng kinh doanh ph¶n ¸nh ®îc t×nh h×nh sö dông c¸c nguÇn lùc cña doanh nghiÖp ®Ó ®¹t môc tiªu cuèi cïng cña mäi ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña mäi doanh nghiÖp lµ tèi ®a ho¸ lîi nhuËn. 4 1.2.2. §Æc ®iÓm cña ph¹m trï hiÖu qu¶ kinh doanh. HiÖu qu¶ kinh doanh lµ ph¹m trï phøc t¹p vµ khã ®¸nh gi¸. Së dÜ nh vËy v× ë kh¸i niÖm nµy cho ta thÊy hiÖu qu¶ s¶n suÊt kinh doanh ®îc x¸c ®Þnh bëi mèi t¬ng quan gi÷a hai ®¹i lîng lµ kÕt qu¶ ®Çu ra vµ chi phÝ bá ra ®Ó cã ®îc kÕt qu¶ ®ã mµ hai ®¹i lîng nµy ®Òu khã x¸c ®Þnh. VÒ kÕt qu¶, chóng ta Ýt x¸c ®Þnh ®îc chÝnh x¸c kÕt qu¶ mµ doanh nghiÖp thu ®îc. VÝ dô nh kÕt qu¶ thu ®îc cña ho¹t ®éng kinh doanh chÞu ¶nh hëng cña thíc ®o gi¸ trÞ ®ång tiÒn- víi nh÷ng thay ®æi trªn thÞ trêng cña nã. VÒ chi phÝ còng vËy viÖc x¸c ®Þnh ®¹i lîng nµy kh«ng dÔ dµng. V× chi phÝ còng chÞu ¶nh hëng cña ®ång tiÒn h¬n thÕ n÷a cã thÓ mét chi phÝ bá ra nhng nã liªn quan ®Õn nhiÒu qu¸ tr×nh trong ho¹t ®éng kinh doanh th× viÖc bæ xung chi phÝ cho tõng ®èi tîng chØ lµ t¬ng ®èi, vµ cã khi kh«ng ph¶i chØ lµ chi phÝ trùc tiÕp mang l¹i kÕt qu¶ cho doanh nghiÖp mµ cßn rÊt nhiÒu chi phÝ gi¸n tiÕp nh: gi¸o dôc, c¶i t¹o m«i trêng, søc khoÎ... cã t¸c ®éng kh«ng nhá ®Õn kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp, c¸c chi phÝ ®ã rÊt khã tÝnh to¸n trong qu¸ tr×nh xem xÐt hiÖu qu¶ kinh tÕ. 2. Ph©n lo¹i cña hiÖu qu¶ kinh doanh. Trong c«ng t¸c qu¶n lý, ph¹m trï hiÖu qu¶ kinh doanh ®îc biÓu hiÖn díc c¸c d¹ng kh¸c nhau. Mçi d¹ng cã nh÷ng ®Æc trng vµ ý nghÜa cô thÓ hiÖu qu¶ theo híng nµo ®ã. ViÖc ph©n chia hiÖu qu¶ kinh doanh theo c¸c tiªu thøc kh¸c nhau cã t¸c dông thiÕt thùc cho c«ng t¸c qu¶n lý kinh doanh. Nã lµ c¬ së ®Ó x¸c ®Þnh c¸c chØ tiªu vµ ®Þnh møc hiÖu qu¶ kinh doanh ®Ó tõ ®ã cã biÖn ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. a) HiÖu qu¶ tµi chÝnh vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ quèc d©n. HiÖu qu¶ tµi chÝnh cßn gäi lµ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh hay hiÖu qu¶ doanh nghiÖp lµ hiÖu qu¶ xem xÐt trong ph¹m vi doanh nghiÖp. HiÖu qu¶ tµi chÝnh ph¶n ¸nh mèi quan hÖ lîi Ých kinh tÕ mµ doanh nghiÖp nhËn ®îc vµ chi phÝ mµ doanh nghiÖp ph¶i bá ra ®Ó cã ®îc lîi Ých kinh tÕ ®ã. HiÖu qu¶ tµi chÝnh lµ mèi quan t©m hµng ®Çu cña c¸c doanh nghiÖp, c¸c nhµ ®Çu t. BiÓu hiÖn chung cña hiÖu qu¶ doanh nghiÖp lµ lîi nhuËn mµ mçi doanh nghiÖp ®¹t ®îc. Tiªu chuÈn c¬ b¶n cña hiÖu qu¶ nµy lµ lîi nhuËn cao nhÊt vµ æn ®Þnh. HiÖu qu¶ kinh tÕ quèc d©n hay cßn gäi lµ hiÖu kinh tÕ x· héi tæng hîp xÐt trong ph¹m vi toµn bé nÒn kinh tÕ. HiÖu qu¶ kinh tÕ quèc d©n mµ doanh nghiÖp mang l¹i cho nÒn kinh tÕ quèc d©n lµ sù ®ãng gãp cña doanh nghiÖp vµo ph¸t triÓn x· héi, tÝch luü ngo¹i tÖ, t¨ng thu ng©n s¸ch, gi¶i quyÕt viÖc lµm, t¨ng thu nhËp, c¶i thiÖn ®êi sèng cho ngêi lao ®éng... HiÖu qu¶ tµi chÝnh lµ mèi quan t©m cña c¸c doanh nghiÖp hoÆc c¸c nhµ ®Çu t. HiÖu qu¶ kinh tÕ quèc d©n mèi quan t©m cña toµn x· héi mµ ®¹i diÖn lµ nhµ n íc HiÖu qu¶ tµi chÝnh ®îc xem xÐt theo quan ®iÓm doanh nghiÖp, hiÖu qu¶ kinh tÕ quèc d©n xem xÐt theo quan ®iÓm toµn x· héi. Quan hÖ gi÷a hiÖu qu¶ tµi chÝnh vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ quèc d©n lµ mèi quan hÖ gi÷a lîi Ých bé phËn víi lîi Ých tæng thÓ, gi÷a lîi Ých c¸ nh©n víi lîi Ých tËp thÓ vµ toµn x· héi. §ã lµ quan hÖ thèng nhÊt cã m©u thuÉn. Trong qu¶n lý kinh doanh kh«ng nh÷ng cÇn tÝnh hiÖu qu¶ tµi chÝnh doanh nghiÖp mµ cßn ph¶i tÝnh ®Õn hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi cña doanh nghiÖp ®em l¹i cho nÒn kinh tÕ quèc d©n. HiÖu qu¶ kinh tÕ quèc d©n chØ ®¹t ®îc trªn c¬ së ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ cña c¸c doanh nghiÖp trong nÒn kinh tÕ. C¸c doanh nghiÖp ph¶i quan t©m ®Õn hiÖu 5 qu¶ kinh tÕ x· héi ®ã chÝnh lµ tiÒn ®Ò cho doanh nghiÖp kinh doanh cã hiÖu qu¶. §Ó doanh nghiÖp quan t©m ®Õn hiÖu qu¶ kinh tÕ x· héi nhµ níc ph¶i cã chÝnh s¸ch ®¶m b¶o kÕt hîp hµi hoµ lîi Ých x· héi víi lîi Ých doanh nghiÖp vµ lîi Ých c¸ nh©n. b) HiÖu qu¶ chi phÝ x· héi Ho¹t ®éng cña bÊt kú doanh nghiÖp nµo còng g¾n víi m«i trêng vµ thÞ trêng kinh doanh cña nã. Doanh nghiÖp nµo còng c¨n cø vµo thÞ trêng ®Ó gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò then chèt: S¶n xuÊt c¸i g×? S¶n xuÊt nh thÕ nµo? S¶n xuÊt cho ai? Mçi doanh nghiÖp ®Òu tiÕn hµnh s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh trong ®iÒu kiÖn cô thÓ vÒ tµi nguyªn tr×nh ®é trang thiÕt bÞ kü thuËt, tr×nh ®é tæ chøc qu¶n lý lao ®éng qu¶n lý kinh doanh. Hä ®a ra thÞ trêng s¶n phÈm víi chi phÝ c¸ biÖt nhÊt ®Þnh vµ ngêi nµo còng muèn tiªu thô hµng ho¸ cña m×nh víi gi¸ cao nhÊt. Tuy vËy khi ®a hµng ho¸ cña m×nh ra thÞ trêng, hä chØ cã thÓ b¸n s¶n phÈm cña m×nh theo gi¸ thÞ trêng nÕu chÊt lîng s¶n phÈm cña hä lµ t¬ng ®¬ng. Bëi v× thÞ trêng chØ chÊp nhËn møc hao phÝ x· héi cÇn thiÕt trung b×nh ®Ó s¶n xuÊt ra mét ®¬n vÞ hµng ho¸. Quy luËt gi¸ trÞ ®Æt tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp víi mét møc chi phÝ kh¸c nhau trªn cïng mét mÆt b»ng trao ®æi, th«ng qua møc gi¸ c¶ thÞ trêng. Suy cho cïng chi phÝ bá ra lµ chi phÝ x· héi, nhng t¹i mçi doanh nghiÖp chóng ta cÇn ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh doanh, th× hao phÝ lao ®éng x· héi thÓ hiÖn díi d¹ng cô thÓ: - Gi¸ thµnh s¶n xuÊt. - Chi phÝ s¶n xuÊt. B¶n th©n mçi lo¹i chi phÝ l¹i ®îc ph©n chia chi tiÕt h¬n. §¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh doanh kh«ng thÓ kh«ng ®¸nh gi¸ tæng hîp c¸c chi phÝ trªn ®©y, vµ cÇn thiÕt ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ cña tõng lo¹i chi phÝ. c) HiÖu qu¶ tuyÖt ®èi vµ hiÖu qu¶ t¬ng ®èi. HiÖu qu¶ tuyÖt ®èi vµ hiÖu qu¶ t¬ng ®èi lµ hai h×nh thøc biÓu hiÖn mèi quan hÖ gi÷a kÕt qu¶ vµ chi phÝ. Trong ®ã hiÖu qu¶ tuyÖt ®èi ®îc ®o b»ng hiÖu sè gi÷a kÕt qu¶ vµ chi phÝ. HiÖu qu¶ t¬ng ®èi ®îc ®o b»ng tû sè gi÷a kÕt qu¶ vµ chi phÝ. Trong c«ng t¸c qu¶n lý kinh doanh viÖc x¸c ®Þnh hiÖu qu¶ nh»m môc tiªu c¬ b¶n: + §Ó thÓ hiÖn vµ ®¸nh gi¸ tr×nh ®é sö dông c¸c nguån lùc trong ho¹t ®éng kinh doanh + Ph©n tÝch luËn chøng kinh tÕ cña c¸c ph¬ng ¸n kh¸c nhau trong viÖc thùc hiÖn mét nhiÖm vô cô thÓ ®ã ®Ó lùa chän ph¬ng ¸n tèi u nhÊt. Ngêi ta x¸c ®Þnh hiÖu qu¶ tuyÖt ®èi khi ph¶i bá chi phÝ ra ®Ó thùc hiÖn mét ph¬ng ¸n quyÕt ®Þnh nµo ®ã. §Ó biÕt râ chi phÝ bá ra sÏ thu ®îc bao nhiªu lîi Ých cô thÓ vµ môc tiªu cô thÓ lµ g×, tõ ®ã quyÕt ®Þnh bá tiÒn ra thùc hiÖn ph¬ng ¸n hay quyÕt ®Þnh kinh doanh ph¬ng ¸n ®ã kh«ng. V× vËy, trong c«ng t¸c qu¶n lý kinh doanh, bÊt cø viÖc g× ®ßi hái chi phÝ, dï mét ph¬ng ¸n lín hay mét ph¬ng ¸n nhá ®Òu cÇn ph¶i tÝnh hiÖu qu¶ tuyÖt ®èi. d) HiÖu qu¶ tríc m¾t vµ l©u dµi. 6 C¨n cø vµo lîi Ých nhËn ®îc trong c¸c kho¶ng thêi gian dµi hay ng¾n mµ ngêi ta ®a ra xem xÐt ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ tríc m¾t vµ hiÖu qu¶ l©u dµi. Lîi Ých trong hiÖu qu¶ tríc m¾t lµ hiÖu qu¶ xem xÐt trong thêi gian ng¾n. HiÖu qu¶ l©u dµi lµ hiÖu qu¶ dîc xem xÐt ®¸nh gi¸ trong mét kho¶ng thêi gian dµi. doanh nghiÖp cÇn ph¶i xem xÐt thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh doanh sao cho nã mang l¹i lîi Ých tríc m¾t còng nh l©u dµi cho doanh nghiÖp. Ph¶i kÕt hîp hµi hoµ lîi Ých tríc m¾t vµ lîi Ých l©u dµi, kh«ng ®îc chØ v× lîi Ých tríc m¾t mµ lµm thiÖt h¹i ®Õn lîi Ých l©u dµi cña doanh nghiÖp. 3. Vai trß cña n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh ®èi víi c¸c doanh nghiÖp. 3.1. HiÖu qu¶ kinh doanh lµ môc tiªu cña kinh doanh. Môc tiªu bao trïm vµ l©u dµi cña mäi doanh nghiÖp lµ t¹o ra lîi nhuËn , tèi u ho¸ lîi nhuËn trªn c¬ së nguån lùc s½n cã. §Ó ®¹t ®îc môc tiªu nµy doanh nghiÖp sö dông nhiÒu ph¬ng ph¸p kh¸c nhau. Trong ®ã hiÖu qu¶ kinh doanh lµ mét trong nh÷ng môc ®Ých mµ nhµ qu¶n lý kinh tÕ kinh doanh muèn v¬n tíi vµ ®¹t tíi. ViÖc xem xÐt, ®¸nh gi¸ tÝnh to¸n hiÖu qu¶ kinh doanh kh«ng chØ cho biÕt sö dông c¸c nguån lùc vµo c¸c ho¹t ®éng kinh doanh ë møc ®é nµo mµ cßn cho phÐp nhµ qu¶n trÞ ph©n tÝch t×m ra c¸c nh©n tè ®Ó ®a ra c¸c biÖn ph¸p qu¶n trÞ kinh doanh thÝch hîp trªn c¶ hai ph¬ng diÖn: t¨ng kÕt qu¶ vµ gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh, nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh. B¶n chÊt cña hiÖu qu¶ kinh doanh chØ râ tr×nh ®é sö dông nguån lùc vµo kinh doanh: tr×nh ®é sö dông nguån lùc kinh doanh cµng cao, c¸c doanh nghiÖp cµng cã kh¶ n¨ng t¹o ra kÕt qu¶ cao trong cïng mét nguån lùc ®Çu vµo hoÆc tèc ®é t¨ng cña kÕt qu¶ lín h¬n so víi tèc ®é t¨ng cña viÖc sö dông nguån lùc ®Çu vµo. Do ®ã, trªn ph¬ng diÖn lý luËn vµ thùc tiÔn ph¹m trï hiÖu qu¶ kinh doanh ®ãng vai trß rÊt quan träng trong viÖc so s¸nh ®¸nh gi¸ ph©n tÝch kinh tÕ nh»m t×m ra mét gi¶i ph¸p tèi u nhÊt ®a ra ph¬ng ph¸p ®óng ®¾n nhÊt ®Ó ®¹t ®îc môc tiªu tèi ®a ho¸ lîi nhuËn. Nh vËy, hiÖu qu¶ kinh doanh kh«ng nh÷ng lµ môc tiªu môc ®Ých cña c¸c nµ kinh tÕ, kinh doanh mµ cßn lµ mét ph¹m trï ®Ó ph©n tÝch ®¸nh gi¸ tr×nh ®é dông c¸c yÕu tè ®Çu vµo nãi trªn. 3.2. Sù cÇn thiÕt ph¶i n©ng cao hiÖu kinh doanh. Kinh doanh c¸i g×? Kinh doanh nh thÕ nµo? Kinh doanh cho ai? chi phÝ bao nhiªu? C©u hái nµy sÏ kh«ng thµnh vÊn ®Ò nÕu nguån lùc ®Çu vµo cña s¶n xuÊt kinh doanh lµ kh«ng h¹n chÕ; ngêi ta sÏ kh«ng cÇn nghÜ tíi vÊn ®Ò sö dông tiÕt kiÖm vµ hiÖu qu¶ c¸c nguån ®Çu vµo... nÕu nguån lùc lµ v« tËn. Nhng nguån lùc kinh doanh lµ h÷u h¹n. Trong khi ®ã ph¹m trï nhu cÇu con ngêi lµ ph¹m trï v« h¹n: kh«ng cã giíi h¹n cña sù ph¸t triÓn c¸c nhu cÇu - hµng ho¸ dÞch vô cung cÊp cho con ngêi cµng nhiÒu, cµng phong phó, cµng cã chÊt lîng cµng cao cµng tèt. Do vËy, cña c¶i cµng khan hiÕm l¹i cµng khan hiÕm h¬n theo c¶ nghÜa tuyÖt ®èi vµ nghÜa t¬ng ®èi cña nã. Khan hiÕm nguån lùc ®ßi hái b¾t buéc con ngêi ph¶i nghÜ ®Õn viÖc lùa chän kinh tÕ, khan hiÕm cµng t¨ng nªn dÉn tíi vÊn ®Ò lùa chän tèi u ngµy cµng ®Æt ra nghiªm tóc vµ ngay g¾t. Thùc ra khan hiÕm míi chØ lµ ®iÒu kiÖn cÇn ®Ó lùa chän kinh tÕ, nã b¾t buéc lùa chän con ngêi ph¶i lùa chän kinh tÕ. Chóng ta biÕt r»ng lóc ®Çu d©n c cßn Ýt mµ cña c¶i trªn tr¸i ®Êt cßn phong phó, cha bÞ c¹n kiÖt v× khai th¸c vµ sö dông: lóc ®ã con ngêi chØ chó ý ph¸t triÓn theo chiÒu réng. §iÒu kiÖn ®ñ cho viÖc lùa chän kinh tÕ 7 lµ cïng víi sù ph¸t triÓn nh©n lo¹i th× cµng ngµy ngêi ta cµng t×m ra nhiÒu ph¬ng ph¸p s¶n xuÊt kinh doanh. V× vËy, cho phÐp cïng mét nguån lùc ®Çu vµo nhÊt ®Þnh ngêi ta lµm nhiÒu c«ng viÖc kh¸c nhau. §iÒu nµy cho phÐp c¸c doanh nghiÖp cã kh¶ n¨ng lùa chän kinh tÕ: lùa chän kinh tÕ tèi u. Sù lùa chän nµy sÏ mang l¹i cho doanh nghiÖp hiÖu qu¶ kinh doanh cao nhÊt, thu ®îc nhiÒu lîi Ých nhÊt. Giai ®o¹n ph¸t triÓn theo chiÒu réng nhêng chç cho ph¸t triÓn theo chiÒu s©u: sù ph¸t triÓn theo chiÒu s©u nhê vµo n©ng cao cña hiÖu qu¶ kinh doanh. Nh vËy, n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh lµ n©ng cao kh¶ n¨ng sö dông c¸c nguån lùc cã s½n cña doanh nghiÖp ®Ó ®¹t ®îc sù lùa chän tèi u. Trong ®iÒu kiÖn khan hiÕm nguån lùc th× viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh lµ ®iÒu kiÖn sèng cßn ®Æt ra ®èi víi doanh nghiÖp trong qu¸ tr×nh tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng kinh doanh. Tuy nhiªn, sù lùa chän kinh tÕ cña c¸c doanh nghiÖp trong c¬ chÕ kinh tÕ kh¸c nhau lµ kh«ng gièng nhau: Trong c¬ chÕ kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung, viÖc lùa chän kinh tÕ thêng kh«ng ®Æt ra cho mäi cÊp xÝ nghiÖp mäi quyÕt ®Þnh kinh tÕ s¶n xuÊt c¸i g×?s¶n xuÊt nh thÕ nµo? s¶n xuÊt cho ai? ®Òu ®îc gi¶i quyÕt ë trung t©m duy nhÊt. C¸c ®¬n vÞ kinh doanh c¬ së tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng cña m×nh theo sù chØ ®¹o tõ mét trung t©m v× vËy môc tiªu cao nhÊt cña c¸c ®¬n vÞ nµy lµ hoµn thµnh kÕ ho¹ch nhµ níc giao. Do h¹n chÕ nhÊt ®Þnh cña c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung cho nªn kh«ng nh÷ng c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ c¬ së Ýt quan t©m ®Õn hiÖu qu¶ kinh tÕ cña m×nh mµ trong nhiÒu trêng hîp c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ hoµn thµnh kÕ ho¹ch b»ng mäi gi¸. Ho¹t ®éng kinh doanh trong c¬ chÕ thÞ trêng, m«i trêng c¹nh tranh gay g¾t, n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh lµ ®iÒu kiÖn tån t¹i cña doanh nghiÖp. Trong c¬ chÕ thÞ trêng viÖc gi¶i quyÕt vÊn ®Ò: s¶n xuÊt c¸i g×? s¶n xuÊt nh thÕ nµo? s¶n xuÊt cho ai? ®îc dùa trªn c¬ së quan hÖ - cung cÇu, gi¸ c¶ thÞ trêng, c¹nh tranh vµ hîp t¸c... C¸c doanh nghiÖp ph¶i tù ®Æt ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh doanh cña m×nh, tù h¹ch to¸n lç l·i, l·i nhiÒu hëng nhiÒu l·i Ýt hëng Ýt, kh«ng cã l·i sÏ ®i ®Õn ph¸ s¶n doanh nghiÖp. Do ®ã môc tiªu lîi nhuËn trë thµnh mét trong nh÷ng môc tiªu quan träng nhÊt, mang tÝnh sèng cßn cña doanh nghiÖp. MÆt kh¸c trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng c¸c doanh nghiÖp ph¶i c¹nh tranh ®Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn. M«i trêng c¹nh tranh cµng gay g¾t, trong cuéc c¹nh tranh ®ã cã nh÷ng doanh nghiÖp vÉn ®øng v÷ng vµ ph¸t triÓn, bªn c¹nh ®ã kh«ng Ýt doanh nghiÖp bÞ thua lç, gi¶i thÓ, ph¸ s¶n. §Ó ®øng v÷ng trªn thÞ trêng c¸c doanh nghiÖp lu«n ph¶i chó ý t×m mäi c¸ch gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh, n©ng cao uy tÝn... cña doanh nghiÖp trªn thÞ trêng nh»m tèi ®a ho¸ lîi nhuËn. C¸c doanh nghiÖp thu ®îc lîi nhuËn cµng cao cµng tèt. Nh vËy, ®Ó ®¹t ®îc hiÖu qu¶ kinh doanh vµ n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh lu«n lµ vÊn ®Ò quan t©m hµng ®Çu cña c¸c doanh nghiÖp vµ trë thµnh vÊn ®Ò sèng cßn ®Ó doanh nghiÖp cã thÓ tån t¹i vµ ph¸t triÓn. 8 4. C¸c nh©n tè ¶nh hëng viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp . 4.1. Nhãm nh©n tè chñ quan. 4.1.1. Lùc lîng lao ®éng. Trong ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp, lùc lîng lao ®éng t¸c ®éng trùc tiÕp lªn hiÖu qu¶ kinh doanh theo c¸c híng sau: - Tr×nh ®é lao ®éng: NÕu lùc lîng lao ®éng cña doanh nghiÖp cã tr×nh ®é t¬ng øng sÏ gãp phÇn quan träng vËn hµnh cã hiÖu qu¶ yÕu tè vËt chÊt trong qu¸ tr×nh kinh doanh cña doanh nghiÖp. - C¬ cÊu lao ®éng: nÕu doanh nghiÖp cã c¬ cÊu lao ®éng hîp lý phï hîp tríc hÕt nã gãp phÇn vµo sö dông cã hiÖu qu¶ b¶n th©n c¸c yÕu tè lao ®éng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, mÆt kh¸c nã gãp phÇn t¹o lËp vµ thêng xuyªn ®iÒu chØnh mèi quan hÖ tû lÖ hîp lý, thÝch hîp gi÷a c¸c yÕu tè trong qu¸ tr×nh kinh doanh. - ý thøc, tinh thÇn, tr¸ch nhiÖm, kû luËt cña ngêi lao ®éng. §©y lµ yÕu tè c¬ b¶n quan träng ®Ó ph¸t huy nguån lao ®éng trong kinh doanh. V× vËy chóng ta chØ cã thÓ ®¹t ®îc hiÖu qu¶ kinh doanh trong doanh nghiÖp chõng nµo chóng ta t¹o ®îc ®éi ngò lao ®éng cã kû luËt, cã kü thuËt, cã n¨ng suÊt cao. 4.1.2. Tr×nh ®é ph¸t triÓn cña c¬ së vËt chÊt kü thuËt vµ øng dông cña tiÕn bé khoa häc kü thuËt. Nh©n tè nµy t¸c ®éng vµo hiÖu qu¶ kinh doanh theo c¸c híng sau: - Sù ph¸t triÓn cña c¬ së vËt chÊt kü thuËt t¹o ra c¬ héi ®Ó n¾m b¾t th«ng tin trong qu¸ tr×nh ho¹ch ®Þnh kinh doanh còng nh trong qu¸ tr×nh ®iÒu chØnh, ®Þnh híng l¹i hoÆc chuyÓn híng kinh doanh. - Kü thuËt vµ c«ng nghÖ sÏ t¸c ®éng ®Õn viÖc tiÕt kiÖm chi phÝ vËt chÊt trong qu¸ tr×nh kinh doanh lµm cho chóng ta sö dông mét c¸ch hîp lý, tiÕt kiÖm chi phÝ vËt chÊt trong qu¸ tr×nh kinh doanh. - C¬ së vËt chÊt vµ øng dông cña tiÕn bé khoa häc kü thuËt: C¬ së vËt chÊt vµ øng dông cña tiÕn bé khoa häc kü thuËt sÏ t¹o ra ®a ngµnh nghÒ kinh doanh. 4.1.3. HÖ thèng trao ®æi vµ sö lý th«ng tin cña doanh nghiÖp . Th«ng tin ngµy nay ®îc coi lµ ®èi tîng lao ®éng cña c¸c nhµ kinh doanh, vµ nÒn kinh tÕ thÞ trêng lµ kinh tÕ th«ng tin hµng ho¸. §Ó kinh doanh thµnh c«ng trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh trong níc vµ quèc tÕ ngµy cµng ph¸t triÓn, c¸c doanh nghiÖp cÇn cã th«ng tin chÝnh x¸c vÒ thÞ trêng, ngêi mua , ngêi b¸n, ®èi thñ c¹nh tranh, t×nh h×nh cung-cÇu hµng ho¸, gi¸ c¶... Kh«ng nh÷ng thÕ, doanh nghiÖp rÊt cÇn hiÓu biÕt thµnh c«ng vµ thÊt b¹i cña c¸c doanh nghiÖp trong níc vµ quèc tÕ, c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ cña nhµ níc vµ c¸c níc kh¸c cã liªn quan ®Õn thÞ trêng cña doanh nghiÖp. Th«ng tin chÝnh x¸c kÞp thêi lµ c¬ së v÷ng ch¾c cho doanh nghiÖp x¸c ®Þnh ph¬ng híng kinh doanh, x©y dùng chiÕn luîc kinh doanh dµi h¹n còng nh ho¹ch ®Þnh c¸c ch¬ng tr×nh kinh doanh ng¾n h¹n. NÕu doanh nghiÖp kh«ng quan t©m ®Õn th«ng tin, kh«ng thêng xuyªn l¾m b¾t th«ng tin kÞp thêi th× doanh nghiÖp dÔ ®i ®Õn thÊt b¹i. 9 Trong kinh doanh nÕu biÕt m×nh biÕt ngêi, l¾m ®îc th«ng tin vÒ ®èi thñ c¹nh tranh... th× doanh nghiÖp míi cã nh÷ng biÖn ph¸p thÝch hîp ®Ó dµnh th¾ng lîi trong kinh doanh vµ thu lîi nhuËn cao b¶o ®¶m cho doanh nghiÖp tån t¹i vµ ph¸t triÓn. Mét nhiÖm vô quan träng cña c¸c nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp hiÖn nay lµ lµm sao tæ chøc ®îc hÖ thèng th«ng tin cña doanh nghiÖp mét c¸ch hîp lý ®¸p øng kÞp thêi nhu cÇu th«ng tin. 4.1.4. Nh©n tè tæ chøc qu¶n lý doanh nghiÖp. Trong kinh doanh nh©n tè qu¶n trÞ kinh doanh cã vai trß v« cïng quan träng: Qu¶n trÞ doanh nghiÖp cã vai trß ®Þnh híng cho doanh nghiÖp mét híng ®i ®óng trong ho¹t ®éng kinh doanh, x¸c ®Þnh chiÕn lîc kinh doanh, ph¸t triÓn doanh nghiÖp. ChiÕn lîc kinh doanh vµ ph¸t triÓn doanh nghiÖp lµ c¬ së ®Ó ®¹t hiÖu qu¶ hoÆc thÊt b¹i phi hiÖu qu¶ cña doanh nghiÖp trong kinh tÕ thÞ trêng. Mäi nh©n tè ph©n tÝch ë trªn ®Òu cã t¸c ®éng tÝch cùc hoÆc tiªu cùc ®Õn hiÖu qu¶ kinh doanh th«ng qua ho¹t ®éng cña bé m¸y qu¶n trÞ doanh nghiÖp vµ ®éi ngò c¸c c¸n bé qu¶n trÞ. Nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp ®Æc biÖt c¸c l·nh ®¹o doanh nghiÖp b»ng phÈm chÊt vµ tµi n¨ng cña m×nh cã vai trß quan träng bËc nhÊt vµ cã ý nghÜa duy tr× thµnh ®¹t cho mét tæ chøc kinh doanh. Trong c¸c nhiÖm vô ph¶i hoµn thµnh ngêi c¸n bé doanh nghiÖp ph¶i chó ý hai nhiÖm vô chñ yÕu lµ: - X©y dùng tËp thÓ thµnh mét hÖ thèng ®oµn kÕt, n¨ng ®éng víi chÊt lîng cao. - D×u d¾t tËp thÓ díi quyÒn hoµn thµnh môc ®Ých vµ môc tiªu mét c¸ch v÷ng ch¾c æn ®Þnh. ë bÊt k× doanh nghiÖp nµo hiÖu qu¶ kinh doanh ®Òu phô thuéc lín vµo c¬ cÊu tæ chøc bé m¸y qu¶n trÞ, nhËn thøc hiÓu biÕt, tr×nh ®é ®éi ngò c¸c nhµ qu¶n trÞ, kh¶ n¨ng x¸c ®Þnh môc tiªu vµ ph¬ng híng kinh doanh cña nh÷ng nhµ l·nh ®¹o doanh nghiÖp. HiÖu qu¶ kinh doanh ®îc x¸c ®Þnh bëi t¬ng quan gi÷a hai ®¹i lîng kÕt qu¶ thu ®îc vµ chi phÝ bá ra. C¶ hai ®¹i lîng nµy phøc t¹p, khã tÝnh to¸n vµ ®¸nh gi¸ mét c¸ch chÝnh x¸c. Cïng víi sù ph¸t triÓn cña khoa häc qu¶n trÞ kinh doanh cµng ngµy ngêi ta cµng t×m ra c¸c ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ vµ x¸c ®Þnh hai ®¹i lîng nµy gÇn víi gi¸ trÞ thùc cña nã h¬n. Trong c¶ hai ®¹i lîng nµy xem xÐt trªn ph¬ng diÖn gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông tiªu thøc lîi nhuËn lµm kÕt qu¶ th× kÕt qu¶ vµ chi phÝ ®Òu cã mèi quan hÖ biÖn chøng víi nhau. Cã thÓ biÓu diÔn mèi quan hÖ ®ã nh sau: Lîi nhuËn = Doanh thu - Chi phÝ Sù khã kh¨n tríc hÕt biÓu hiÖn ë hai quan niÖm vÒ hai yÕu tè nµy, vµ cÇn chó ý r»ng c¸i g× lµ lîi nhuËn sÏ kh«ng lµ chi phÝ vµ ngîc l¹i, c¸i g× coi lµ chi phÝ sÏ kh«ng lµ lîi nhuËn. Cã rÊt nhiÒu dÉn chøng chøng tá sù kh«ng thèng nhÊt trong quan ®iÓm nµy. VÝ dô nh tríc ®©y chóng ta quan niÖm r»ng thuÕ n»m trong ph¹m trï lîi nhuËn lµ mét phÇn lîi nhuËn. Ngµy nay quan niÖm nµy ®· dÇn thay ®æi: nhiÒu lo¹i thuÕ coi lµ yÕu tè cÊu thµnh chi phÝ chø kh«ng lµ lîi nhuËn. VËy ¶nh hëng tÝnh to¸n kinh tÕ ®Õn hiÖu qu¶ hiÖu qu¶ kinh doanh chÝnh lµ n»m ë sù phøc t¹p trong quan niÖm vÒ hai yÕu tè nµy. 10 MÆt kh¸c viÖc ¸p dông to¸n kinh tÕ trong doanh nghiÖp ®èi víi viÖc x©y dùng m« h×nh ho¸ c¸c qu¸ tr×nh kinh doanh lµ cÇn thiÕt, nã lµ phÇn quan träng gióp cho doanh nghiÖp gi¶m ®îc chi phÝ vµ kh«ng l·ng phÝ nguån lùc lµm t¨ng hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. 4.2.. Nhãm nh©n tè kh¸ch quan. BÊt cø doanh nghiÖp nµo trong lÜnh vùc nµo to hay nhá, suy cho cïng nã chØ lµ mét trong c¸c phÇn tö cÊu thµnh nÒn kinh tÕ quèc d©n hay trªn ph¬ng diÖn réng h¬n trong hoµn c¶nh quèc tÕ ho¸ ®ang diÔn ra m¹nh mÏ th× doanh nghiÖp cã thÓ coi lµ bé phËn cÊu thµnh nÒn kinh tÕ thÕ giíi. Do ®ã, ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp chÞu ¶nh hëng rÊt lín tõ m«i trêng bªn ngoµi. §ã lµ tæng hîp c¸c nh©n tè kh¸ch quan t¸c ®éng ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp, vµ cô thÓ lµ t¸c ®éng ®Õn hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. ë ®©y chóng ta ®i xem xÐt mét sè nh©n tè chñ yÕu sau: 4.2.1. M«i trêng ph¸p lý. M«i trêng ph¸p lý cã ¶nh hëng lín tíi hiÖu qu¶ cña ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. M«i trêng ph¸p lý lµnh m¹nh sÏ gióp cho doanh nghiÖp tiÕn hµnh ho¹t ®éng kinh doanh thuËn lîi vµ ngîc l¹i nÕu m«i trêng ph¸p lý kh«ng æn ®Þnh sÏ g©y cho doanh nghiÖp nhiÒu khã kh¨n, trë ng¹i vµ nh÷ng rñi ro trong ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. M«i trêng ph¸p lý gåm hÖ thèng c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt do nhµ níc ®Æt ra - thÓ hiÖn vai trß qu¶n lý cña nhµ níc ®èi víi nÒn kinh tÕ vµ c¸c th«ng lÖ vµ luËt lÖ quèc tÕ - ®èi víi c¸c doanh nghiÖp xuÊt khÈu. M«i trêng ph¸p lý t¹o ra hµnh lang ph¸p lý cho doanh nghiÖp ho¹t ®éng, mäi doanh nghiÖp ®Òu n»m trong hµnh lang ®ã nÕu lÖch ra ngoµi lµ ph¹m luËt vµ bÞ sö lý. V× vËy, trong ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh doanh nghiÖp ph¶i chÊp hµnh mäi quy ®Þnh cña Nhµ níc vµ nÕu doanh nghiÖp ho¹t ®éng liªn quan ®Õn thÞ trêng níc ngoµi th× doanh nghiÖp kh«ng thÓ kh«ng n¾m ch¾c vµ tu©n thñ ph¸p luËt níc ®ã vµ th«ng lÖ quèc tÕ. 4.2.2. M«i trêng kinh tÕ. M«i trêng kinh tÕ lµ nh©n tè t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. M«i trêng kinh tÕ bao gåm c¸c yÕu tè nh tèc ®é t¨ng trëng kinh tÕ, tèc ®é t¨ng thu nhËp quèc d©n, l¹m ph¸t... C¸c yÕu tè nµy lu«n lµ c¸c nh©n tè t¸c ®éng trùc tiÕp ®Õn hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. M«i trêng kinh tÕ tríc hÕt ph¶n ¸nh qua tèc ®é t¨ng trëng kinh tÕ vÒ c¬ cÊu ngµnh c¬ cÊu vïng. T×nh h×nh ®ã cã thÓ t¹o nªn sù hÊp dÉn cña thÞ trêng. NÕu tèc ®é t¨ng trëng kinh tÕ cña ®Êt níc cao vµ æn ®Þnh th× nã sÏ t¹o ra mét m«i trêng kinh doanh æn ®Þnh cho doanh nghiÖp ho¹t ®éng vµ sö dông hiÖu qu¶ c¸c nguån lùc cña m×nh. Cßn ngîc l¹i t¨ng trëng kinh tÕ cña ®Êt níc kh«ng æn ®Þnh vµ tr× trÖ kÐo dµi sÏ ¶nh hëng xÊu ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp nh thÞ trêng cña doanh nghiÖp bÞ thu hÑp, nguån lùc sö dông bÞ l·ng phÝ do kh«ng hiÖu qu¶... Møc t¨ng thu nhËp quèc d©n còng ¶nh hëng tíi ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. Møc t¨ng trëng kinh tÕ cña ®Êt níc cao vµ æn ®Þnh tøc lµ kh¶ n¨ng tiªu dïng thùc tÕ cña kh¸ch hµng doanh nghiÖp ngµy cµng t¨ng lµm cho thÞ trêng cña doanh nghiÖp ®îc më réng vµ vÊn ®Ò më réng s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp ®îc ®Æt ra. 11 Ngîc l¹i thu nhËp quèc d©n thÊp sÏ lµm cho kh¶ n¨ng tiªu dïng gi¶m thÞ trêng cña doanh nghiÖp bÞ thu hÑp s¶n xuÊt tr× trÖ, hµng s¶n xuÊt ra kh«ng tiªu thô ®îc. L¹m ph¸t còng lµ nh©n tè ¶nh hëng trùc tiÕp vµ s©u s¾c ®Õn ®êi sèng kinh tÕ cña ®Êt níc nãi chung vµ ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp nãi riªng. Tèc ®é l¹m ph¸t cña ®Êt níc ®îc k×m chÕ thÊp vµ æn ®Þnh sÏ lµm cho gi¸ trÞ ®ång tiÒn trong níc æn ®Þnh c¸c doanh nghiÖp sÏ yªn t©m s¶n suÊt kinh doanh vµ ®Çu t më réng s¶n xuÊt. MÆt kh¸c gi¸ trÞ cña ®ång tiÒn trong níc æn ®Þnh còng lµ c¬ së quan träng ®Ó ®¸nh gi¸ chÝnh x¸c hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. Ngîc l¹i nÕu tèc ®é l¹m ph¸t cao sÏ lµm cho ngêi ta mÊt lßng tin vµo ®ång néi tÖ vµ ngêi ta kh«ng d¸m ®Çu t vµo s¶n xuÊt vµ t×m c¸c tho¸t li khái ®ång néi tÖ b»ng c¸ch mua ngo¹i tÖ m¹nh vµ mua nh÷ng tµi s¶n cã gi¸ trÞ kh¸c. C¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ x· héi cña nhµ níc còng t¸c ®éng lín ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp. Tríc hÕt c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ cña nhµ níc thÓ hiÖn vai trß cña Nhµ Níc trong qu¶n lý nÒn kinh tÕ quèc d©n. NÕu chÝnh s¸ch kinh tÕ cña nhµ níc ®a ra lµ phï hîp víi c¸c ®iÒu kiÖn thùc tÕ th× sÏ gãp phÇn thóc ®Èy ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. 5. Ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. 1. C¸c quan ®iÓm c¬ b¶n. HiÖu qu¶ kinh doanh lµ mét chØ tiªu chÊt lîng tæng hîp nã liªn quan ®Õn nhiÒu yÕu tè kh¸c nhau, vµ nã ph¶n ¸nh tr×nh ®é sö dông c¸c yÕu tè ®Çu vµo cña doanh nghiÖp. Do ®ã, khi xem xÐt hiÖu qu¶ kinh doanh cÇn qu¸n triÖt mét sè quan ®iÓm sau: - §¶m b¶o thèng nhÊt gi÷a nhiÖm vô chÝnh trÞ vµ kinh doanh trong viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh. Quan ®iÓm nµy ®ßi hái viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh ph¶i xuÊt ph¸t tõ môc tiªu chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi cña §¶ng vµ Nhµ níc, tríc hÕt thÓ hiÖn ë viÖc thùc hiÖn c¸c chØ tiªu ph¸p lÖnh hay ®¬n ®Æt hµng cña nhµ níc giao cho doanh nghiÖp hay lµ c¸c hîp ®ång kinh tÕ nhµ níc ®· ký kÕt víi doanh nghiÖp, v× ®ã lµ nhu cÇu vµ lµ ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o cho sù ph¸t triÓn c©n ®èi nÒn kinh tÕ quèc d©n, cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸. Nh÷ng nhiÖm vô kinh tÕ chÝnh trÞ mµ nhµ níc giao cho doanh nghiÖp trong ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng ho¸, ®ßi hái doanh nghiÖp ph¶i quyÕt ®Þnh viÖc s¶n xuÊt vµ b¸n nh÷ng hµng ho¸ thÞ trêng cÇn, nÒn kinh tÕ cÇn, chø kh«ng ph¶i hµng ho¸ b¶n th©n doanh nghiÖp cã. - B¶o ®¶m tÝnh toµn diÖn vµ hÖ thèng trong viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh. Quan ®iÓm nµy ®ßi hái n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh ph¶i xuÊt ph¸t vµ ®¶m b¶o yªu cÇu n©ng cao hiÖu qu¶ nÒn kinh tÕ x· héi, cña ngµnh, cña ®Þa ph¬ng vµ c¬ së. H¬n n÷a trong tõng ®¬n vÞ c¬ së khi xem xÐt ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh doanh ph¶i coi trong tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng, c¸c lÜnh vùc, c¸c kh©u cña qu¸ tr×nh kinh doanh vµ ph¶i xem xÐt ®Çy ®ñ c¸c mèi quan hÖ, c¸c t¸c ®éng qua l¹i cña c¸c tæ chøc, c¸c lÜnh vùc trong mét hÖ thèng theo môc tiªu ®· x¸c ®Þnh. - §¶m b¶o tÝnh thùc tiÔn trong viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh . 12 Quan ®iÓm nµy ®ßi hái khi ®¸nh gi¸ vµ x¸c ®Þnh môc tiªu biÖn ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh ph¶i xuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm, ®iÒu kiÖn kinh tÕ x· héi cña ngµnh, cña ®Þa ph¬ng cña doanh nghiÖp trong tõng thêi k×. ChØ cã nh vËy, chØ tiªu hiÖu qu¶ kinh doanh, ph¬ng ¸n kinh doanh cña doanh nghiÖp míi cã ®ñ c¬ së khoa häc thùc hiÖn, ®¶m b¶o lßng tin cña ngêi lao ®éng, h¹n chÕ rñi ro, tæn thÊt. - Ph¶i c¨n cø vµo kÕt qu¶ cuèi cïng c¶ vÒ hiÖn vËt vµ gi¸ trÞ ®Ó ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh doanh. Quan ®iÓm nµy ®ßi hái khi tÝnh to¸n ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ mét mÆt ph¶i c¨n cø vµo sè lîng hµng ho¸ ®· tiªu thô vµ gi¸ trÞ thu nhËp cña nh÷ng hµng ho¸ ®ã theo gi¸ c¶ thÞ trêng, mÆt kh¸c ph¶i tÝnh to¸n ®ñ chi phÝ ®· chi ra ®Ó s¶n xuÊt vµ tiªu thô hµng ho¸ ®ã. C¨n cø vµo kÕt qu¶ cuèi cïng c¶ vÒ hiÖn vËt vµ gi¸ trÞ ®ã lµ ®ßi hái tÊt yÕu cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng. Ngoµi ra cßn ®ßi hái c¸c nhµ kinh doanh ph¶i tÝnh to¸n ®óng ®¾n hîp lý lîng hµng ho¸ mua vµo cho qu¸ tr×nh kinh doanh tiÕp theo. §iÒu ®ã cßn cho phÐp ®¸nh gi¸ ®óng ®¾n kh¶ n¨ng tho¶ m·n nhu cÇu cña thÞ trêng vÒ hµng ho¸ vµ dÞch vô theo c¶ gi¸ trÞ vµ hiÖn vËt tøc lµ c¶ gi¸ trÞ sö dông vµ gi¸ trÞ hµng ho¸ mµ thÞ trêng cÇn. 2. HÖ thèng c¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. Dùa trªn nguyªn t¾c x©y dùng hÖ thèng chØ tiªu b»ng c¸ch so s¸nh gi÷a kÕt qu¶ kinh tÕ vµ chi phÝ kinh tÕ, chóng ta cã thÓ lËp ®îc mét b¶ng hÖ thèng chØ tiªu ®Ó ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. Cã thÓ ph©n c¸c chØ tiªu thµnh hai nhãm chØ tiªu ®ã lµ: nhãm c¸c chØ tiªu tæng hîp vµ nhãm c¸c chØ tiªu bé phËn. * ChØ tiªu doanh lîi. XÐt trªn ph¬ng diÖn lý thuyÕt vµ thùc tiÔn cña c¸c ho¹t ®éng kinh doanh, c¸c nhµ kinh tÕ còng nh c¸c nhµ qu¶n trÞ kinh doanh thùc tÕ ë c¸c doanh nghiÖp th× hä xem xÐt hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp th× hä ®Òu quan t©m ®Õn viÖc tÝnh to¸n vµ ®¸nh gi¸ c¸c chØ tiªu chung ph¶n ¸nh doanh lîi cña toµn doanh nghiÖp. + ChØ tiªu doanh lîi vèn kinh doanh . Lîi nhuËn HÖ sè doanh lîi Vèn kinh doanh = Vèn kinh doanh ý nghÜa: chØ tiªu nµy cho biÕt mét ®ång vèn kinh doanh mang l¹i bao nhiªu ®ång lîi nhuËn. + ChØ tiªu doanh lîi doanh thu: Lîi nhuËn HÖ sè doanh lîi cña doanh thu = Doanh thu ý nghÜa: chØ tiªu nµy cho biÕt trong mét ®ång doanh thu cã bao nhiªu ®ång lîi nhuËn: + ChØ tiªu sö dông hiÖu qu¶ chi phÝ. Doanh thu HiÖu qu¶ sö dông chi phÝ = Chi phÝ thêng xuyªn ý nghÜa: chØ tiªu nµy cho biÕt mét ®ång chi phÝ bá ra sÏ mang vÒ bao nhiªu ®ång doanh thu. * Nhãm chØ tiªu ph¶n ¸nh hiÖu qu¶ kinh doanh bé phËn. + HiÖu qu¶ sö dông vèn kinh doanh. 13 Doanh thu Vèn kinh doanh ý nghÜa: ChØ tiªu nµy cho biÕt mçi ®¬n vÞ vèn kinh doanh bá ra sÏ mang l¹i bao nhiªu ®ång doanh thu, hay ph¶n ¸nh tèc ®é quay cña toµn bé vèn kinh doanh. + HiÖu qu¶ sö dông vèn cè ®Þnh. Lîi nhuËn HiÖu qu¶ sö dông tµi s¶n cè ®Þnh = Vèn cè ®Þnh (1) Hay: Vèn cè ®Þnh SuÊt hao phÝ tµi s¶n cè ®Þnh = (2) Lîi nhuËn C«ng thøc (1) cho biÕt sè tiÒn l·i trªn mét ®ång vèn cè ®Þnh. C«ng thøc (2) cho biÕt ®Ó t¹o ra mét ®ång l·i th× cÇn cã bao nhiªu ®ång tµi s¶n cè ®Þnh. + HiÖu qu¶ sö dông vèn lu ®éng. - HiÖu qu¶ sö dông vèn lu ®éng: Lîi nhuËn HiÖu qu¶ sö dông tµi s¶n lu ®éng = Vèn lu ®éng ChØ tiªu nµy cho biÕt mét ®ång vèn lu ®éng bá vµo kinh doanh trong mét n¨m th× sÏ t¹o ra bao nhiªu ®ång lîi nhuËn. - Sè vßng lu©n chuyÓn cña vèn lu ®éng. Doanh thu Sè vßng lu©n chuyÓn cña vèn lu ®éng = Vèn lu ®éng ChØ tiªu nµy cho biÕt vèn lu ®éng sÏ quay ®îc bao nhiªu vßng trong mét n¨m. + HiÖu qu¶ sö dông lao ®éng. - Møc sinh lêi cña mét lao ®éng. Lîi nhuËn Møc sinh lêi cña mét lao ®éng = Tæng sè lao ®éng ChØ tiªu nµy cho biÕt mét lao ®éng sö dông trong doanh nghiÖp sÏ t¹o ra bao nhiªu ®ång lîi nhuËn trong thêi k× ph©n tÝch. - ChØ tiªu doanh thu b×nh qu©n mét lao ®éng. Doanh thu Doanh thu b×nh qu©n mét lao ®éng = Tæng sè lao ®éng ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh mét lao ®éng cã thÓ t¹o ra bao nhiªu ®ång doanh thu trong mét thêi k× ph©n tÝch. 3. Ph¬ng ph¸p sö dông trong qu¸ tr×nh ph©n tÝch. §Ó ph©n tÝch xu híng vµ møc ¶nh hëng cña tõng nh©n tè ®Õn tõng chØ tiªu hiÖu qu¶ cÇn ph©n tÝch. Trong cuèn luËn v¨n nµy em sö dông ph¬ng ph¸p so s¸nh vµ lo¹i trõ. 3.1. Ph¬ng ph¸p so s¸nh. Ph¬ng ph¸p nµy ®îc sö dông trong ph©n tÝch ®Ó x¸c ®Þnh xu híng, møc ®é biÕn ®éng cña tõng chØ tiªu. §Ó sö dông ph¬ng ph¸p nµy cÇn x¸c ®Þnh c¸c vÊn ®Ò c¬ b¶n sau: - Khi nghiªn cøu nhÞp ®é biÕn ®éng cña tèc ®é t¨ng trëng cña c¸c chØ tiªu, sè gèc ®Ó so s¸nh lµ chØ tiªu thêi k× tríc. Sè vßng quay cña toµn bé vèn = 14 - Khi nghiªn cøu nhÞp ®iÖu thùc hiÖn nhiÖm vô kinh doanh trong tõng thêi gian mét n¨m thêng so s¸nh víi cïng k× n¨m tríc. - Khi ®¸nh gi¸ møc ®é biÕn ®éng so víi c¸c chØ tiªu ®· dù kiÕn, trÞ sè thùc tÕ sÏ so s¸nh víi môc tiªu. 3.2. Ph¬ng ph¸p lo¹i trõ. Ph¬ng ph¸p lo¹i trõ lµ ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh møc ®é ¶nh hëng cña tõng nh©n tè ®Õn kÕt qu¶ kinh doanh b»ng c¸ch lo¹i trõ ¶nh hëng cña nh©n tè kh¸c. §Ó nghiªn cøu ¶nh hëng cña mét nh©n tè ph¶i lo¹i trõ ¶nh hëng cña nh©n tè kh¸c. Muèn vËy cã thÓ dùa trùc tiÕp vµo møc biÕn ®éng cña tõng nh©n tè hoÆc dùa vµo phÐp thay thÕ lÇn lît tõng nh©n tè. C¸ch thø nhÊt lµ "sè chªnh lÖch" c¸ch thø hai lµ thay thÕ liªn hoµn. Ph¬ng ph¸p thay thÕ liªn hoµn ®Ó x¸c ®Þnh ¶nh hëng cña c¸c nh©n tè qua thay thÕ lÇn lît vµ liªn tiÕp c¸c nh©n tè ®Ó x¸c ®Þnh chØ sè cña c¸c chØ tiªu khi nh©n tè ®ã thay ®æi. §Æc ®iÓm vµ ®iÒu kiÖn cña ph¬ng ph¸p thay thÕ liªn hoµn: - S¾p xÕp c¸c nh©n tè ¶nh hëng vµ x¸c ®Þnh ¶nh hëng cña chóng ®Õn chØ tiªu ph©n tÝch ph¶i theo thø tù tõ nh©n tè sè lîng ®Õn nh©n tè chÊt lîng. - Thay thÕ gi¸ trÞ cña tõng nh©n tè ¶nh hëng.Cã bao nhiªu nh©n tè th× thay thÕ bÊy nhiªu lÇn. Gi¸ trÞ cña nh©n tè ®· thay thÕ gi÷ nguyªn gi¸ trÞ thêi k× ph©n tÝch cho ®Õn lÇn thay thÕ cuèi cïng. - Tæng hîp ¶nh hëng cña c¸c nh©n tè vµ so s¸nh víi biÕn ®éng tuyÖt ®èi cña chØ tiªu (k× nghiªn cøu so víi k× gèc). Chóng ta cã thÓ kh¸i qu¸t m« h×nh chung cña phÐp thay thÕ liªn hoµn nh sau: NÕu cã: f(x,y,z...) = xyz... th× f(x0,y0,z0...) = x0 y0 z0 ... Vµ: f(x) = f(x1,y0,z0) - f(x0,y0,z0) = x1y0z0 - x0y0z0 f(y) = f(x1,y1,z0) - f(x1,y0,z0) = x1y1z0 - x1y0z0 f(z) = f(x1,y1,z1) - f(x1,y1,z0) = x1y0z0 - x1y1z0 Nh vËy ®iÒu kiÖn ®Ó ¸p dông ph¬ng ph¸p nµy lµ: - C¸c nh©n tè quan hÖ víi nhau díi d¹ng tÝch. - ViÖc x¾p xÕp vµ x¸c ®Þnh ¶nh hëng cña c¸c nh©n tè cÇn tu©n theo quy luËt "lîng biÕn dÉn ®Õn chÊt biÕn". PhÇn hai Thùc tr¹ng t×nh h×nh thùc hiÖn hiÖu qu¶ kinh doanh ë C«ng ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Hãa chÊt 15 I- nh÷ng nÐt kh¸i qu¸t vÒ C«ng Ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Hãa chÊt. 1. LÞch sö h×nh thµnh, ph¸t triÓn vµ chøc n¨ng nhiÖm vô cña C«ng ty thiÕt kÕ c«ng nghiÖp ho¸ chÊt qua c¸c thêi kú. TiÒn th©n cña C«ng ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt ngµy nay lµ viÖn ThiÕt KÕ C«ng nghiÖp ho¸ chÊt. ViÖn ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt ®îc thµnh lËp n¨m 1967 trùc thuéc Bé C«ng nghiÖp nÆng. Tõ n¨m 1969, khi Tæng côc Ho¸ chÊt ViÖt nam ®îc thµnh lËp ViÖn ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt trùc thuéc Tæng côc ho¸ chÊt qu¶n lý. Ngµy 2-6-1973 Tæng côc Ho¸ chÊt ViÖt nam quyÕt ®Þnh ®æi tªn ViÖn ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt thµnh C«ng ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt ho¹t ®éng theo ph¬ng thøc h¹ch to¸n kinh tÕ ®éc lËp. Ngµy 22-5-78 C«ng ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt ®æi l¹i thµnh tªn ViÖn ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt. ViÖn ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt cã hai chøc n¨ng chÝnh lµ: nghiªn cøu vµ thiÕt kÕ c¸c c«ng tr×nh thuéc ngµnh ho¸ chÊt. ViÖn ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt trùc thuéc Tæng côc Ho¸ chÊt ViÖt nam. §Ó phï hîp víi nÒn kinh tÕ thÞ trêng trong thêi k× ®æi míi, ngµy 17/6/1993 ViÖn thiÕt kÕ C«ng nghiÖp ho¸ chÊt chuyÓn thµnh doanh nghiÖp nhµ níc víi tªn gäi lµ C«ng ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt ®îc Héi §ång ChÝnh phñ chuÈn y vµ Bé trëng Bé c«ng nghiÖp nÆng ký QuyÕt ®Þnh thµnh lËp. Tõ n¨m 1995 C«ng ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt thuéc Tæng C«ng ty Ho¸ chÊt ViÖt nam. C«ng ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt lµ doanh nghiÖp ho¹t ®éng t vÊn- thiÕt kÕ ®Çu ngµnh cña ngµnh ho¸ chÊt. C«ng ty cã: -Tªn giao dÞch quèc tÕ lµ Chemical Engineering Corporation viÕt t¾t lµ CECO. -Trô së chÝnh ®Æt t¹i 21A C¸t linh- §èng ®a- Hµ néi -Tæng vèn ph¸p ®Þnh lµ : 3.379.000.000® Trong ®ã: Vèn cè ®Þnh : 3.071.000.000® Vèn lu ®éng : 308.000.000® 2. Chøc n¨ng nhiÖm vô cña C«ng ty thiÕt kÕ c«ng nghiÖp ho¸ chÊt. 2.1. Chøc n¨ng. C«ng ty thiÕt kÕ c«ng nghiÖp ho¸ chÊt lµ mét ®¬n vÞ h¹ch to¸n ®éc lËp trùc thuéc Tæng c«ng ty ho¸ chÊt ViÖt nam, lµ tæ chøc kinh tÕ do nhµ níc ®Çu t, thµnh lËp vµ tæ chøc qu¶n lý, ho¹t ®éng kinh doanh, nh»m thùc hiÖn c¸c môc tiªu kinh tÕ x· héi do nhµ níc giao thÓ hiÖn qua nhiÖm vô kÕ ho¹ch hµng n¨m vµ n¨m do Tæng c«ng ty ho¸ chÊt giao. 2.2. NhiÖm vô. Ho¹ch ®Þnh tæ chøc thùc hiÖn, kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng kinh doanh trªn c¸c lÜnh vùc t vÊn vµ ph¸t triÓn c«ng nghiÖp ho¸ chÊt, t vÊn x©y dùng: kh¶o s¸t thiÕt kÕ c¸c c«ng tr×nh nghµnh ho¸ chÊt vµ liªn quan, c¸c c«ng tr×nh c«ng nghiÖp vµ d©n dông: nghiªn cøu qu¸ tr×nh thiÕt bÞ c«ng nghÖ ho¸ chÊt vµ b¶o vÖ m«i trêng; s¶n xuÊt thùc nghiÖm vµ dÞch vô khoa häc kÜ thuËt , s¶n xuÊt mét sè s¶n phÈm ho¸ chÊt; tæng 16 thÇu c¸c c«ng tr×nh x©y dùng cã vèn ®Çu t níc ngoµi nh»m môc ®Ých t×m kiÕm lîi nhuËn ®Ó: - Hoµn thµnh kÕ ho¹ch do Tæng c«ng ty vµ nhµ níc giao. - Bï ®¾p ®îc chi phÝ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh. - Hoµn thµnh nghÜa vô nép ng©n s¸ch cho Nhµ níc. - Cã lîi nhuËn vµ tÝch luü ®Ó më réng s¶n xuÊt kinh doanh. - Sö dông cã hiÖu qu¶ vµ b¶o qu¶n tèt vµ ph¸t triÓn ®ång vèn vµ hÖ thèng c¬ së vËt chÊt do Tæng c«ng ty giao cho. - Ch¨m lo tèt vµ tõng bíc n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt tinh thÇn cho toµn bé c¸n bé c«ng nh©n viªn trong C«ng ty. - Båi dìng n©ng cao tr×nh ®é cña c¸n bé c«ng nh©n viªn. 3. C¸c lÜnh vùc ho¹t ®éng cña C«ng ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Hãa chÊt. C«ng ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Hãa chÊt ®· ®îc Bé kÕ ho¹ch vµ ®Çu t, Bé x©y dùng, Bé khoa häc c«ng nghÖ vµ m«i trêng cÊp chøng chØ hµnh nghÒ trªn c¸c lÜnh vùc t vÊn ®Çu t; t vÊn x©y dùng, m«i trêng, ho¹t ®éng trong ph¹m vi c¶ níc: * Chøng chØ hµnh nghÒ t vÊn x©y dùng: Sè DK 0144-08-00-01-075 ngµy 25/4/1996. Gi¸m ®èc * Chøng chØ hµnh nghÒ t vÊn ®Çu t níc ngoµi: phã gi¸m ®èc phã gi¸m ®èc Sè 36/BKD-CCHN ngµy 22/12/1997. Chøng chØ ®¨ng kÝ ho¹t ®éng khoa häc c«ng nghÖ vµ®ång biÖnqu¶n ph¸plýb¶o vÖhäc m«i Héi* ®ång Héi ®ång qlc l héi khoa trêng (§¸nh gi¸ t¸c ®éng m«i trêng) kiÓm ®Þnh m«i trêng. Sè 60 §K-KH-CNMT ngµy 2/9/1995. khèi ql nghiÖp khçi nghiªn cøu khèi thùc Ngoµi C«ng ®· ®îc nhËn chøng chØ ISO 9001 sèthi 77392 sx vµ c«ng vôra ngµy 26/12/2000 hiÖn dùty ¸n trong lÜnh vùc t vÊn thiÕt kÕ c«ng t×nh c«ng nghÖ vµ d©n dông do BvQI (Bureau Veritas Quality) cÊp. chi nh¸nh Ct t¹i tp. hcm 4. Bé m¸y tæ chøc vµ qu¶n lý kinh doanh cña c«ng ty thiÕt kÕ c«ng nghiÖp ho¸ tt kü thuËt tt t vÊn chÊt. vµ m«i trêng q.a ®Çu t Bé m¸y tæ chøc vµ qu¶n lý kinh doanh cña C«ng ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt ®îc thÓ hiÖn ë s¬ ®å sau: p. c«ng nghÖ v¨n phßng l¾p ®Æt p.tæ chøc lao ®éng p. tk ®iÖn ®ol êng-t®h p. kÕ ho¹ch kinh doanh p. tk thiÕt bÞ p. kÕ to¸n tµi chÝnh tt chèng ¨n mßn vµ kiÓm ®Þnh c«ngtr×nh p. kü thuËt vµ qu¶n lý ®Ò ¸n phßng tkxd p.cÊpth¶iníc p. xuÊt b¶n s¬ ®å 1:bé m¸y qu¶n lý tæ17 chøc kinh doanh cña C«ng ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt 4.1. Gi¸m ®èc. Gi¸m ®èc C«ng ty ThiÕt kÕ C«ng nghiÖp Ho¸ chÊt do Héi ®ång qu¶n trÞ quyÕt ®Þnh bæ nhiÖm, miÔn nhiÖm, khen thëng, kû luËt theo ®Ò nghÞ cña cña Tæng C«ng ty Ho¸ chÊt ViÖt nam. Gi¸m ®èc chÞu tr¸ch nhiÖm tríc Héi §ång Qu¶n trÞ, Tæng C«ng Ty Ho¸ ChÊt ViÖt nam vµ tríc ph¸p luËt vÒ mäi ho¹t ®éng cña C«ng ty. Gi¸m ®èc lµ ngêi cã quyÒn lùc cao nhÊt trong C«ng ty vµ cã nhiÖm vô ®iÒu hµnh tæ chøc ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong C«ng ty vµ ®¹i diÖn cho c«ng ty trong c¸c quan hÖ ®èi ngo¹i 4.2. Phã gi¸m ®èc. Phã gi¸m ®èc C«ng ty ®îc Gi¸m ®èc ®Ò nghÞ vµ ®îc Tæng gi¸m ®èc Tæng C«ng ty bæ nhiÖm. Phã gi¸m ®èc lµ ngêi gióp viÖc cho gi¸m ®èc C«ng ty vµ chÞu tr¸ch nhiªm vÒ c¸c c«ng viÖc ®îc ph©n c«ng hoÆc uû quyÒn vµ b¸o c¸o c¸c c«ng viÖc ®îc giao cho l·nh ®¹o. 4.3. KÕ to¸n trëng. KÕ to¸n trëng gióp Gi¸m ®èc chØ ®¹o thùc hiÖn c«ng viÖc kÕ to¸n, thèng kª cña C«ng ty. KÕ to¸n trëng cña C«ng ty ®îc Gi¸m ®èc C«ng ty ®Ò nghÞ vµ Tæng Gi¸m ®èc C«ng ty bæ nhiÖm. 4.4. C¸c phßng ban chøc n¨ng. C¸c phßng ban chuyªn m«n nghiÖp vô cã chøc n¨ng tham mu, gióp viÖc cho gi¸m ®èc trong qu¶n lý C«ng ty trªn c¸c lÜnh vùc do Gi¸m ®èc C«ng ty ph©n c«ng - Phßng kü thuËt qu¶n lý ®Ò ¸n: cã chøc n¨ng qu¶n lý chÊt lîng c¸c ®Ò ¸n tríc khi giao cho kh¸ch hµng. * Khèi qu¶n lý nghiÖp vô: 18 Bao gåm: - Phßng KÕ ho¹ch - Kinh doanh. - Phßng Tæ chøc lao ®éng. - Phßng KÕ to¸n Tµi chÝnh. - Phßng Q.A. - V¨n phßng. a) Phßng KÕ ho¹ch- kinh doanh: Phßng kÕ ho¹ch kinh doanh cã chøc n¨ng nhiÖm vô lµ: + Tham mu cho Gi¸m ®èc C«ng ty vÒ c«ng t¸c kÕ ho¹ch, tæ chøc viÖc híng dÉn vµ giao kÕ ho¹ch cho c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc. LËp b¸o c¸o ®Þnh kú vµ ®ét xuÊt cho l·nh ®¹o. + LËp kÕ ho¹ch kinh doanh bè chÝ x¾p xÕp ®iÒu ®éng c«ng viÖc trong C«ng ty. + §Ò xuÊt c¸c ph¬ng ¸n kinh doanh, trùc tiÕp tæ chøc ho¹t ®éng kinh doanh, thùc hiÖn c¸c kÕ ho¹ch C«ng ty giao. + Khai th¸c c«ng viÖc chuÈn bÞ c¸c hîp ®ång kinh tÕ, thùc hiÖn c¸c hîp ®ång kinh tÕ, bè chÝ s¾p xÕp tiÕn ®é s¶n xuÊt, ph©n bæ c«ng viÖc vµ tiÒn l¬ng cho c¸c ®¬n vÞ thùc hiÖn hîp ®ång trªn c¬ së quy ®Þnh cña C«ng ty + Thùc hiÖn kiÓm tra gi¸m s¸t c¸c ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty, ®¶m b¶o cho mäi ho¹t ®éng cña c¸n bé c«ng nh©n viªn trong c«ng ty ®óng chÕ ®é, ®óng nguyªn t¾c trong c¸c kh©u nghiÖp vô ®ång thêi gãp ý kiÕn hoµn thiÖn c¬ chÕ qu¶n lý cña C«ng ty. b) Phßng tæ chøc lao ®éng vµ tiÒn l¬ng: Chøc n¨ng nhiÖm vô cña Phßng tæ chøc lao ®éng- tiÒn l¬ng lµ: + Tham mu cho Gi¸m ®èc C«ng ty vÒ c¸c c«ng t¸c: Tæ chøc c¸n bé, nh©n sù, lao ®éng, tiÒn l¬ng, c¸c chÝnh s¸ch chÕ ®é víi ngêi lao ®éng, c«ng t¸c qu¶n trÞ hµnh chÝnh, b¶o vÖ néi bé. + C¨n cø vµo chÕ ®é chÝnh s¸ch cña nhµ níc Phßng tæ chøc lao ®éng – tiÒn l¬ng cã tr¸ch nhiÖm tham mu, dù th¶o quy chÕ qu¶n lý c«ng ty. Khi quy chÕ C«ng ty ®îc ban hµnh th× cã biÖn ph¸p phæ biÕn, ®«n ®èc, theo dâi viÖc thùc hiÖn quy chÕ ®ã ®ång thêi tËp hîp ®¸nh gi¸ t×nh h×nh thùc hiÖn ®Ó bæ xung kÞp thêi c¸c quy ®Þnh cÇn thiÕt. + Tæ chøc vµ ph©n c«ng c¸n bé qu¶n lý vµ hå s¬ c¸n bé, hå s¬ b¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ, mét c¸ch khoa häc, ®Çy ®ñ kh«ng ®Ó h háng kh«ng ®Ó thÊt l¹c. + C¨n cø vµo t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh vµ yªu cÇu cña c«ng viÖc cña C«ng ty Phßng tæ chøc lao ®éng - tiÒn l¬ng thùc hiÖn tæ chøc tuyÓn dông nh©n sù, cö 19 c¸n bé ®i ®µo t¹o, båi dìng tËp huÊn n©ng cao tr×nh ®é cho phï hîp víi yªu cÇu cña c«ng viÖc. c) Phßng kÕ to¸n tµi chÝnh: Chøc n¨ng nhiÖm vô: + Thùc hiÖn ghi chÐp, tÝnh to¸n, ph¶n ¸nh c¸c sè liÖu hiÖn cã, t×nh h×nh lu©n chuyÓn vµ sö dông tµi s¶n, vËt t, tiÒn vèn qu¸ tr×nh vµ kÕt qu¶ cña ho¹t ®éng s¶n suÊt kinh doanh. + KiÓm tra t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh, thu chi tµi chÝnh thu nép, thanh to¸n, gi÷ g×n vµ sö dông tµi s¶n vËt t, tiÒn vèn, kinh phÝ ng¨n ngõa c¸c vi ph¹m chÕ ®é chÝnh s¸ch kinh tÕ tµi chÝnh cña nhµ níc ®èi víi doanh nghiÖp. + Cung cÊp sè liÖu cho viÖc ®iÒu hµnh s¶n xuÊt kinh doanh, kiÓm tra ph©n tÝch c¸c ho¹t ®éng tµi chÝnh. + Tham mu cho Gi¸m ®èc C«ng ty vÒ c«ng t¸c qu¶ lý tµi chÝnh trong c«ng ty. +Tæ chøc ph©n c«ng tr¸ch nhiÖm viÖc b¶o qu¶n lu tr÷ hå s¬ ®Æc biÖt lµ c¸c ho¸ ®¬n chøng tõ quan träng. d) V¨n phßng: Tham mu cho Gi¸m ®èc vÒ c«ng t¸c tæ chøc s¾p xÕp, bè chÝ lÞch häp, lÞch c«ng t¸c trong C«ng ty, lÞch tiÕp kh¸ch vµ chuÈn bÞ ®ãn tiÕp kh¸ch cña C«ng ty. ®) Phßng Q.A Tham mu cho gi¸m ®èc vÒ c«ng t¸c qu¶n lý chÊt lîng trong toµn C«ng ty. * Khèi thùc hiÖn dù ¸n: Bao gåm c¸c phßng ban chuyªn m«n kü thuËt ®Ó thùc hiÖn c¸c dù ¸n c«ng tr×nh cña C«ng ty. Khèi qu¶n lý dù ¸n bao gåm c¸c phßng sau: Trung t©m t vÊn ®Çu t: Cã chøc n¨ng thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc t vÊn ®Çu t, t vÊn x©y dùng nh lËp c¸c b¸o c¸o tiÒn kh¶ thi, b¸o c¸o kh¶ thi, tæng dù to¸n. cho c¸c c«ng tr×nh, dù ¸n ®Çu t. Phßng thiÕt kÕ c«ng nghÖ l¾p ®Æt: Cã chøc n¨ng thùc hiÖn thiÕt kÕ vÒ c«ng nghÖ vµ l¾p ®Æt cho c¸c c«ng tr×nh Phßng thiÕt kÕ ®iÖn do lêng tù ®éng ho¸ thùc hiÖn thiÕt kÕ ®iÖn, ®o lêng cho c¸c c«ng tr×nh vµ h¹ng môc c«ng tr×nh x©y dùng. Phßng thiÕt kÕ thiÕt bÞ thùc hiÖn thiÕt kÕ c¸c thiÕt bÞ phôc vô c¸c c«ng tr×nh nh c¸c b¨ng t¶i, b¨ng truyÒn c¸c thiÕt bÞ khuÊy trén... Phßng thiÕt kÕ x©y dùng thùc hiÖn thiÕt kÕ c¸c c«ng tr×nh hoÆc c¸c h¹ng môc c«ng tr×nh. Tæ cÊp th¶i níc thùc hiÖn nghiªn cøu thiÕt kÕ hÖ th«ng cÊp níc vµ th¶i níc cho c¸c c«ng tr×nh. Tæ xuÊt b¶n. 20
- Xem thêm -